Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Warszawa – misja niemo┼╝liwa Ko┼Ťcio┼éa?


Ko┼Ťci├│┼é warszawski chce sprawi─ç, by us┼éyszano jego g┼éos na ulicach. Otwarta konferencj─ů prasow─ů z 22 lutego akcja ÔÇ×Misja WarszawaÔÇŁ jest pr├│b─ů w┼é─ůczenia si─Ö stolicy naszego ÔÇô jak zwyk┼éo si─Ö powtarza─ç ÔÇô katolickiego kraju w akcj─Ö ÔÇ×Misja MiastÔÇŁ, zapocz─ůtkowan─ů w arcylaickim Pary┼╝u, a nast─Öpnie kontynuowan─ů w Brukseli, Wiedniu, Budapeszcie i Lizbonie. Poza czysto organizacyjnymi mankamentami, do my┼Ťlenia o kt├│rych sk┼éania cho─çby pobie┼╝ne zapoznanie si─Ö z dost─Öpnymi na temat przedsi─Öwzi─Öcia materia┼éami, zastanawia teren i kontekst planowanej akcji. Czy czyni─ů one Misj─Ö Warszawy niemo┼╝liw─ů? Jest to pytanie o warunki, w jakich polski Ko┼Ťci├│┼é podejmuje dzia┼éania w ramach ÔÇ×Nowej EwangelizacjiÔÇŁ, oraz o specyfik─Ö reagowania na zjawiska sekularyzacji w kraju, kt├│ry wydaje si─Ö g┼é─Öboko religijny, podlegaj─ůc jednocze┼Ťnie tym samym, co Zach├│d procesom – cho─ç w odmienny i dlatego trudny do zrozumienia spos├│b. Nieco niepozorna, ale przecie┼╝ nie pozorowana, akcja ÔÇ×Misja WarszawyÔÇŁ pozwala nam zastanowi─ç si─Ö nad przysz┼éo┼Ťci─ů miejsca Ko┼Ťcio┼éa w spo┼éecze┼ästwie, kt├│rego otwarta katolicko┼Ť─ç ÔÇô paradoksalnie ÔÇô nie pomaga w dok┼éadnym zrozumieniu bie┼╝─ůcych zada┼ä misji katolik├│w.
Zgodnie z informacjami podanymi na oficjalnej stronie akcji (www.ewangelizacja-warszawy.pl) odbywa─ç si─Ö ona b─Ödzie na trzech obszarach. Pierwszym z nich s─ů parafie, na terenie kt├│rych obywa─ç si─Ö maj─ů rekolekcje kerygmatyczne, katechizacje, koncerty, akcje multimedialne i festyny podejmowane w kooperacji z istniej─ůcymi strukturami duszpasterskimi i ruchami ┼Ťwieckich. Wzorem innych stolic, w 12 du┼╝ych parafiach Warszawy planuje si─Ö lektur─Ö ci─ůg┼é─ů Pisma ┼Üwi─Ötego, katechezy biskupie, nabo┼╝e┼ästwa pokutne oraz czytanie przez znane osoby fragment├│w ÔÇ×Wyzna┼äÔÇŁ ┼Ťw. Augustyna. Wa┼╝nym elementem s─ů inicjatywy charytatywne podejmowane na rzecz os├│b ubogich i potrzebuj─ůcych. Drugi obszar stanowi ┼Ťrodowisko akademickie, w obr─Öbie kt├│rego odby─ç si─Ö maj─ů rekolekcje ewangelizacyjne w czasie Wielkiego Postu, uliczne nabo┼╝e┼ästwa Drogi Krzy┼╝owej i seminaria pog┼é─Öbiaj─ůce wiar─Ö. Trzeci─ů p┼éaszczyzn─ů, stanowi─ůc─ů zarazem kulminacj─Ö akcji, jak i punkt oparcia dla dw├│ch pierwszych obszar├│w, w za┼éo┼╝eniu bezterminowych, jest tydzie┼ä misyjny mi─Ödzy 15 a 22 kwietnia. Rozpocz─ů─ç ma si─Ö uroczyst─ů Msz─ů ┼Üwi─Öt─ů pod przewodnictwem kardyna┼éa Kazimierza Nycza 15 kwietnia w Parku Moczyd┼éo, a zako┼äczy─ç Marszem Gwia┼║dzistym 22 kwietnia jako publiczn─ů manifestacj─ů wiary w ┼Ťrodowisku akademickim. W trakcie tygodnia duszpasterstwa akademickie b─Öd─ů przeprowadza─ç dni ewangelizacji na uczelniach i organizowa─ç spotkania integracyjne, za┼Ť w jego drugiej po┼éowie planowane s─ů wydarzenia liturgiczne: noce ┼Ťwiadectw, koncerty uwielbienia, adoracje i otwarte konfesjona┼éy. Cel: aktywizacja istniej─ůcych wsp├│lnot, podniesienie ÔÇ×eklezjalnejÔÇŁ ┼Ťwiadomo┼Ťci wiernych i dotarcie do os├│b znajduj─ůcych si─Ö na obrze┼╝ach Ko┼Ťcio┼éa i poza nim.
 
Tyle kr├│tkiej odprawy przed misj─ů. Niewiele wi─Öcej przynosi pr├│ba uzyskania innych informacji: w internecie dotrze─ç mo┼╝na jedynie do kr├│tkich artyku┼é├│w powiadamiaj─ůcych o samym istnieniu akcji – w wi─Ökszo┼Ťci opartych na notce KAI. Materia┼éy filmowe z konferencji prasowej wydarzenia uczciwie pokazuj─ů sal─Ö o wyra┼║nej przewadze krzese┼é pustych nad zaj─Ötymi przez dziennikarzy, by za┼Ť pos┼éu┼╝y─ç si─Ö modnym kryterium popularno┼Ťci, kt├│rego miarodajno┼Ť─ç mo┼╝na oczywi┼Ťcie dyskutowa─ç, zauwa┼╝my, i┼╝ na portalu spo┼éeczno┼Ťciowym Facebook wydarzenie ÔÇ×lubiÔÇŁ nieco ponad 200 os├│b. Oczywi┼Ťcie ten brak wyrazistej obecno┼Ťci akcji w ┼Ťwiadomo┼Ťci ÔÇô nawet zwi─ůzanych z Ko┼Ťcio┼éem ÔÇô warszawiak├│w t┼éumaczy─ç mo┼╝na wczesnym stadium rozwoju samej misji, kt├│ra przecie┼╝ na poziomie projektu i hase┼é zakrojona jest szeroko. Wydaje si─Ö jednak, ┼╝e przyczyny si─Ögaj─ů g┼é─Öbiej i wi─ů┼╝─ů si─Ö, z jednej strony, z pewn─ů ambiwalencj─ů dzia┼éa┼ä w ramach ÔÇ×Nowej EwangelizacjiÔÇŁ, z drugiej za┼Ť z nieuchronnymi okoliczno┼Ťciami podejmowania ich w polskich warunkach.
Po klikni─Öciu na stronie misji na plik d┼║wi─Ökowy opatrzony opisem: ÔÇ×Pos┼éuchaj, jak kardyna┼é Nycz zach─Öca do wzi─Öcia udzia┼éu w projekcieÔÇŁ, us┼éysze─ç mo┼╝emy nast─Öpuj─ůce frapuj─ůce s┼éowa Metropolity: ÔÇ×[na Misj─Ö] patrz─Ö pokornie i nie mam za wielkich oczekiwa┼ä, bo to jest pocz─ůtek. Nie mamy zasadniczo pomys┼éu, w jaki spos├│b trafi─ç do ludzi, kt├│rzy odeszli od Ko┼Ťcio┼éa, kt├│rzy nie praktykuj─ů, w zwi─ůzku z tym ka┼╝da pr├│ba jest godna uwagi. (…) jest to pr├│ba odpowiedzi na to wo┼éanie o Now─ů Ewangelizacj─Ö, o kt├│rej m├│wi papie┼╝ Benedykt XVIÔÇŁ. S─ůdz─Ö, ┼╝e ta z pozoru jaskrawa rozbie┼╝no┼Ť─ç mi─Ödzy tym, jak wydarzenie prezentuje si─Ö osobom bior─ůcym jego has┼éa za zapowied┼║ kolejnej wielkiej akcji i duchowego powstania Warszawy, a tym, jak przedstawia si─Ö ona w za┼éo┼╝eniach spontanicznie sformu┼éowanych przez patronuj─ůcego jej pasterza stolicy, nie daje si─Ö sprowadzi─ç do nieumiej─Ötno┼Ťci wprowadzania przez organizator├│w wielkich s┼é├│w w konkretny czyn. Mimo ┼╝e myl─ůca, zwi─ůzana jest raczej z nieuchronnym charakterem g┼éoszenia Ewangelii w ├│w nowy spos├│b, polegaj─ůcy na wej┼Ťciu w publiczn─ů, rz─ůdz─ůc─ů si─Ö swoimi prawami przestrze┼ä ÔÇ×wydarze┼ä kulturalnychÔÇŁ, akcji i performanceÔÇÖ├│w. Wej┼Ťcie to natrafia na op├│r ┼Ťwieckiej rzeczywisto┼Ťci, kt├│ra, wiedziona przyzwyczajeniem, oczekuje kolejnego ÔÇ×wydarzeniaÔÇŁ pozostawiaj─ůcego ÔÇ×wra┼╝enieÔÇŁ tam, gdzie przecie┼╝ de facto chodzi o nawr├│cenie dokonuj─ůce si─Ö na poziomie, do kt├│rego nie dociera wi─Ökszo┼Ť─ç tak efektownych wydarze┼ä kulturalnych. Ta rozbie┼╝no┼Ť─ç, ambiwalencja nie jest niczym z┼éym: jest raczej znakiem radykalnej odmienno┼Ťci or─Ödzia Ko┼Ťcio┼éa. Nie oznacza ona rzecz jasna, ┼╝e Duch dzia┼éa wy┼é─ůcznie w izdebkach serc i nie potrafi powia─ç z moc─ů ulicami miasta. Polacy zreszt─ů doskonale o tym wiedz─ů.
 
Nawi─ůzanie do Benedykta XVI w wypowiedzi kard. Nycza wydaje si─Ö tym bardziej trafione, ┼╝e w jego pokornej deklaracji opalizuje ten sam rodzaj ┼Ťwiadomo┼Ťci w┼éa┼Ťciwego celu misji Ko┼Ťcio┼éa skupionego na tym jedynym, jedynym zadaniu, jakie znamy z g┼éo┼Ťnego odczytu Papie┼╝a do ludzi kultury wyg┼éoszonego podczas jego pielgrzymki do Francji. Papie┼╝, odnosz─ůc si─Ö do motywacji cysterskich nowicjuszy wst─Öpuj─ůcych do klasztoru (potem bernardy┼äskiego kolegium), gdzie przemawia┼é, powiedzia┼é: ÔÇ×Przede wszystkim trzeba przyzna─ç z du┼╝─ů doz─ů realizmu, ┼╝e ich pragnieniem nie by┼éo budowanie nowej kultury ani te┼╝ przechowywanie kultury przesz┼éo┼Ťci. Motywacja by┼éa o wiele prostsza. Ich celem by┼éo poszukiwanie Boga, quaerere Deum. W zamieszaniu tamtych czas├│w, gdy zdawa┼éo si─Ö, ┼╝e nic nie mo┼╝e si─Ö osta─ç, mnisi pragn─Öli rzeczy najwa┼╝niejszej: po┼Ťwi─Öci─ç si─Ö temu, co warto┼Ťciowe, nieprzemijalne, znalezieniu samego ┼╗ycia. Poszukiwali Boga. Od spraw┬ádrugorz─Ödnych pragn─Öli przechodzi─ç do rzeczywisto┼Ťci zasadniczej, do jedynej rzeczy naprawd─Ö wa┼╝nej i pewnejÔÇŁ. S┼éowa te nie chc─ů i nie mog─ů by─ç wym├│wk─ů dla porzucania wielkich zamiar├│w odnowy Ko┼Ťcio┼éa. Wyznaczaj─ů jedynie zasad─Ö dzia┼éania, bez kt├│rej ani nie jest mo┼╝liwe znalezienie odpowiadaj─ůcej im si┼éy, ani mo┼╝liwa nie jest adekwatna ocena nawet niepozornych dzia┼éa┼ä.
Moc oddzia┼éywania drugiego bieguna tej ambiwalencji, kt├│rego zasadno┼Ťci nie chc─Ö przecie┼╝ negowa─ç ÔÇô oczekiwania wymiernych efekt├│w skutecznie przeprowadzonej akcji ÔÇô ka┼╝e jednak zastanowi─ç si─Ö nad specyficznie polskimi uwarunkowaniami tej sytuacji. Jest znanym prawem, ┼╝e przedmiot nabiera wyrazisto┼Ťci przez odmienno┼Ť─ç t┼éa, na kt├│rym si─Ö odcina. Podj─Öcie Misji Miasta w Pary┼╝u, cho─ç zapewne zubo┼╝one na innych polach, czerpie jednak swoj─ů moc r├│wnie┼╝ z radykalno┼Ťci kryzysu, w kt├│rym znajduje si─Ö tamtejszy Ko┼Ťci├│┼é. Francuski ÔÇ×katolicyzm miejskiÔÇŁ, czy ÔÇ×inteligenckiÔÇŁ, ju┼╝ dawno sta┼é si─Ö frakcj─ů mniejszo┼Ťciow─ů, lecz zarazem elitarn─ů i duchowo dynamiczn─ů: to w┼éa┼Ťnie ten fakt stoi ÔÇô na dobre i na z┼ée ÔÇô za si┼é─ů oddzia┼éywania francuskiego katolicyzmu w powojennej Polsce. Na poziomie powszechnej ┼Ťwiadomo┼Ťci sytuacja polskiego Ko┼Ťcio┼éa jest ÔÇô co oczywiste ÔÇô odmienna. Katolicy ÔÇô by przypomnie─ç fakt tak skrupulatnie poddawany krytycznym i podejrzliwym analizom przez licznych publicyst├│w ÔÇô stanowi─ů tu wi─Ökszo┼Ť─ç, za┼Ť Ko┼Ťci├│┼é jest ÔÇ×tutejszyÔÇŁ, swojski i zastany, nawet je┼Ťli w oczach niekt├│rych odleg┼éy i nieatrakcyjny. To osoby spoza Ko┼Ťcio┼éa moc─ů faktu spo┼éecznego startuj─ů z pozycji jednostek walcz─ůcych o przestrze┼ä w polskiej ┼Ťwiadomo┼Ťci, to oni ÔÇô jak s─ůdz─ů ÔÇô ÔÇ×prze┼éamuj─ů schematyÔÇŁ, nie za┼Ť mniejszo┼Ťciowy Ko┼Ťci├│┼é, kt├│ry ÔÇô jak we Francji ÔÇô stara si─Ö zmaga─ç z konserwatywn─ů (sic!) tez─ů o nieuchronno┼Ťci laicyzacji. Powtarzana jest ona z nies┼éabn─ůcym uporem, mimo ┼╝e wielu og┼éosi┼éo ju┼╝ wyczerpanie si─Ö motywuj─ůcych j─ů o┼Ťwieceniowych ┼║r├│de┼é. Z drugiej strony Ko┼Ťci├│┼é warszawski ÔÇô organizator Misji w naszej stolicy ÔÇô ma ┼Ťwiadomo┼Ť─ç zjawiska odp┼éywu wiernych w warunkach modernizuj─ůcego si─Ö, dynamicznego miasta. To klasyczny fenomen nowoczesno┼Ťci. Nie przeczy on utrzymywaniu si─Ö wy┼╝ej opisanego obrazu Ko┼Ťcio┼éa dominuj─ůcego w przestrzeni publicznej. Sytuacja ta zapewne cz─Ö┼Ťciowo odpowiada za pat, kt├│rego wyrazem jest ta niepozorno┼Ť─ç i niemrawo┼Ť─ç Misji Warszawy.
 
Klincz jest tym trudniejszy do prze┼éamania, ┼╝e przejmowane cz─Östo jako oczywisto┼Ť─ç ÔÇô lub jako program reformy polskiego katolicyzmu, co dodaje mu tylko mocy oddzia┼éywania ÔÇô przekonanie o konieczno┼Ťci ÔÇ×rozdzielenia pa┼ästwa od Ko┼Ťcio┼éaÔÇŁ pozostawia Ko┼Ťcio┼éowi w wyobra┼║ni wielu jedynie oddoln─ů, spo┼éeczn─ů, nie za┼Ť instytucjonaln─ů i polityczn─ů drog─Ö g┼éoszenia. Ko┼Ťci├│┼é pr├│buje zaistnie─ç jako wsp├│lnota w przestrzeni publicznej drogami, kt├│re wiod─ů niemal wy┼é─ůcznie przez sfer─Ö prywatn─ů. Zwulgaryzowana forma tego przekonania skazuje Ko┼Ťci├│┼é na przedzieranie si─Ö do ┼Ťwiadomo┼Ťci ludzi ┼Ťcie┼╝kami, na kt├│rych natrafia na op├│r spo┼éecznego faktu. Niezale┼╝nie od tego, czy strategia ta budzi w nas sympatie czy nie, zda─ç sobie musimy spraw─Ö, ┼╝e trudno┼Ťci ewangelizacji, jakich przyk┼éadem jest ÔÇ×Misja WarszawaÔÇŁ, odsy┼éaj─ů do problemu spo┼éecznych wyobra┼╝e┼ä o miejscu katolik├│w w przestrzeni publicznej. Wyobra┼╝enia te zawieraj─ů przekonania, kt├│rym nierzadko trudno odm├│wi─ç dobrej woli, lecz kt├│rych bardzo problematyczne konsekwencje pozostaj─ů nieprzemy┼Ťlane. Nieprzemy┼Ťlane r├│wnie┼╝ przez tych, kt├│rzy zwykli cz─Östo my┼Ťle─ç o miejscu Ko┼Ťcio┼éa w spo┼éecze┼ästwie, w kt├│rym ┼╝yj─ů.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś