Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

W poczekalni, czyli o ┼╝yciu uchod┼║c├│w w Grecji

Trzy lata po tym, jak g┼é├│wnym obrazem kojarzonym z przymusow─ů masow─ů migracj─ů sta┼éo si─Ö zdj─Öcie martwego ch┼éopca na pla┼╝y, uchod┼║cy nie s─ů ju┼╝ na czo┼é├│wkach gazet w Europie. Je┼Ťli jednak chcemy, aby kolejny obraz migracji by┼é inny, to powinni┼Ťmy zape┼éni─ç strony gazet historiami o naszym codziennym wsp├│lnym ┼╝yciu.
W poczekalni, czyli o ┼╝yciu uchod┼║c├│w w Grecji

By─ç mo┼╝e zabrzmi to jak tani frazes, ale takie podej┼Ťcie i narracja rzeczywi┼Ťcie mog─ů zbli┼╝y─ç ludzi do siebie. Nie chodzi o to, ┼╝eby zapomnie─ç o wielkiej niesprawiedliwo┼Ťci, jaka si─Ö uchod┼║com┬áprzytrafi┼éa, i o cierpieniach, jakie prze┼╝yli. Z┼éo┼╝ono┼Ť─ç trudnego do┼Ťwiadczenia uchod┼║c├│w wymaga jednak opowiedzenia tak┼╝e tych historii ÔÇô niby prostych i b┼éahych ÔÇô z ich ┼╝ycia codziennego.
Pracuj─ůc jako wolontariuszka w Solidarity Now w Salonikach, spotykam si─Ö z nieoczywistym obrazem cierpienia. Zdarzaj─ů si─Ö momenty, w kt├│rych ludzie dziel─ů si─Ö ze mn─ů swoimi niezwyk┼éymi historiami. Czternastoletnia dziewczynka opowiada┼éa mi, ┼╝e zawsze chcia┼éa by─ç pilotem odrzutowca, ale teraz nie ma nawet domu, kt├│rego mog┼éaby broni─ç. M─Ö┼╝czyzna wspomina┼é ÔÇô na zaj─Öciach z j─Özyka greckiego przy okazji nauki o rodzajach transportu ÔÇô ┼╝e dotarcie do Europy zaj─Ö┼éo mu dwa lata i osiem miesi─Öcy. Us┼éysza┼éam histori─Ö od nastolatki, kt├│ra w┼éa┼Ťnie tam dowiedzia┼éa si─Ö, ┼╝e po prawie trzech latach roz┼é─ůki zobaczy swojego ojca; pozna┼éam te┼╝ opowie┼Ť─ç kobiety, kt├│ra by┼éa wi─Öziona ze swoim m─Ö┼╝em i synkiem. Tutaj, w Salonikach, w┼éa┼Ťciwie ka┼╝dy mo┼╝e odpowiedzie─ç histori─Ö, kt├│ra z┼éamie serce. To w tych kr├│tkich momentach u┼Ťwiadamiam sobie, ┼╝e jestem otoczona lud┼║mi, kt├│rych ┼╝ycie zosta┼éo wywr├│cone do g├│ry nogami. Ale te smutne chwile s─ů kr├│tkie; cz─Ö┼Ťciej staramy si─Ö rozmawia─ç o ┼╝yciu codziennym, ksi─ů┼╝kach, muzyce, niezno┼Ťnym gor─ůcu i oczywi┼Ťcie ÔÇô o jedzeniu.
Codzienne ┼╝ycie w o┼Ťrodku
Zazwyczaj pracuj─Ö w miejscu, kt├│re nazywamy Niebieskim Centrum Uchod┼║c├│w ÔÇô przestrzeni prowadzonej przez Solidarity Now w centrum Salonik├│w. Oferujemy tam r├│┼╝ne zaj─Öcia od psychosocjalnego wsparcia przez lekcje j─Özyka po konsultacje w sprawie pracy. Oferujemy tak┼╝e mo┼╝liwo┼Ť─ç socjalizacji dla uchod┼║c├│w, wymiany do┼Ťwiadcze┼ä i wskaz├│wek dotycz─ůcych ┼╝ycia w Grecji oraz pomagamy w znalezieniu informacji o dost─Öpnych dla nich programach. Niekt├│rzy ludzie przyje┼╝d┼╝aj─ů do nas z pobliskich oboz├│w (na przyk┼éad z Davata ÔÇô┬átutaj mo┼╝na zobaczy─ç mapki z obozami w Grecji), inni mieszkaj─ů w obiektach zarz─ůdzanych przez jedn─ů z wielu organizacji pozarz─ůdowych, jeszcze inni ju┼╝ znale┼║li mieszkanie w mie┼Ťcie. Cz─Östo zale┼╝y to od tego, czy z┼éo┼╝yli ju┼╝ wniosek o azyl w Grecji czy te┼╝ o relokacj─Ö lub z┼é─ůczenie rodziny w innym kraju europejskim. Dla wielu z nich jednak mieszkania s─ů ┼║r├│d┼éem ci─ůg┼éych frustracji, jako ┼╝e system ich przyznawania nie jest specjalnie wydajny ani zrozumia┼éy.
Jednym z moich g┼é├│wnych obowi─ůzk├│w jest nauczanie j─Özyka angielskiego w grupach matek z dzie─çmi w Centrum Uchod┼║c├│w. Pracuj─Ö tam z kobietami, kt├│re nigdy nie uczy┼éy si─Ö j─Özyka obcego, wiele z nich nawet nie czyta ani nie pisze w swoich j─Özykach ojczystych, a tylko nieliczne z nich otrzyma┼éy jakiekolwiek wykszta┼écenie. Nie m├│wi─Ö po arabsku, persku, kurdyjsku ani w jakimkolwiek innym j─Özyku pozaeuropejskim. Oznacza to, ┼╝e nie mam ani jednego wsp├│lnego werbalnego ┼Ťrodka komunikacji z moimi studentkami. Zreszt─ů cz─Östo grupy, kt├│re ucz─Ö, tworz─ů uczennice tak wielu r├│┼╝nych narodowo┼Ťci, ┼╝e nawet je┼Ťli m├│wi┼éabym jednym z tych j─Özyk├│w, to i tak wiele by to nie pomog┼éo.
W czasie mojej pracy nauczy┼éam si─Ö, ┼╝e kiedy wydaje si─Ö, i┼╝ wszelka komunikacja jest niemo┼╝liwa, to najlepszym tematem do rozmowy jest kawa. Mo┼╝emy gardzi─ç cukrem (w ko┼äcu to ÔÇ×bia┼éa ┼Ťmier─çÔÇŁ i zagro┼╝enie dla wsp├│┼éczesnego spo┼éecze┼ästwa), ale jestem wdzi─Öczna, ┼╝e to s┼éowo w tak wielu j─Özykach jest prawie identyczne. Najpi─Ökniejsza rzecz w rozmowie zaczynaj─ůcej si─Ö od ÔÇ×Czy lubisz kaw─Ö? Z cukrem?ÔÇŁ polega na tym, ┼╝e ko┼äczy si─Ö ona ÔÇ×Me no EnglishÔÇŁ. Ale zaraz potem okazuje si─Ö, ┼╝e komunikacja jest w 80 procentach niewerbalna, wi─Öc mo┼╝na zacz─ů─ç ┼Ťwietn─ů zabaw─Ö. Czasami dla u┼éatwienia u┼╝ywamy na zaj─Öciach formy ÔÇ×g┼éuchego telefonuÔÇŁ, poniewa┼╝ niekt├│re kobiety m├│wi─ů zar├│wno po arabsku i po kurdyjsku, jak po turecku czy w farsi. Czasami przynosi to nieoczekiwany efekt. Kiedy┼Ť poprosi┼éam moje studentki, aby spr├│bowa┼éy przet┼éumaczy─ç sw├│j ulubiony przepis. Moja pro┼Ťba musia┼éa si─Ö jednak zgubi─ç w przek┼éadzie, poniewa┼╝ na nast─Öpne zaj─Öcie cz─Ö┼Ť─ç z nich przynios┼éa przygotowane potrawy ÔÇô jedzenie za to by┼éo wspania┼ée.
M├│wi─ůc o niewyra┼╝alnym
Moja praca nigdy nie jest nudna. Spotykaj─ů mnie liczne niespodzianki: kiedy┼Ť pozna┼éam now─ů grup─Ö kobiet, kt├│rym bardzo spodoba┼éa si─Ö formu┼éa zaj─Ö─ç, w my┼Ťl kt├│rej ja ucz─Ö je przez godzin─Ö angielskiego, a nast─Öpnie one mnie arabskiego. Kolejn─ů niespodziank─ů by┼éo to, ┼╝e gdy przygotowa┼éam polskie pierogi (zaj─Ö┼éo mi to ponad cztery godziny, a by┼éam z siebie bardzo dumna), to odzew moich studentek brzmia┼é mniej wi─Öcej tak: ÔÇ×jak mi┼éo, ale my robimy to samo (niespodzianka!), ale po prostu lepiej (no, to mnie akurat nie dziwi!)ÔÇŁ. Czasami pojawiaj─ů si─Ö niezwyk┼ée chwile, gdy po zaj─Öciach moja studentka u┼╝ywa Google Translate, aby powiedzie─ç mi, ┼╝e ÔÇ×bardzo cieszy┼éa si─Ö z tych zaj─Ö─çÔÇŁ. S─ůdz─Ö, ┼╝e chyba nie czu┼éa, aby angielskie wyra┼╝enia, kt├│re ju┼╝ zna┼éa, w┼éa┼Ťciwie wyra┼╝a┼éy jej satysfakcj─Ö. Albo gdy nowa studentka ÔÇô pierwsza osoba znaj─ůca j─Özyk farsi w grupie ÔÇô do┼é─ůczy┼éa do nas i nawet najbardziej nie┼Ťmia┼éa z moich studentek wykorzysta┼éa swoje nowo poznane angielskie s┼éownictwo, aby dowiedzie─ç si─Ö czego┼Ť o jej dzieciach.
Te chwile ÔÇô z pozoru zwyczajne i b┼éahe ÔÇô pozwoli┼éy nam, w miar─Ö jak mija┼é czas, do siebie si─Ö zbli┼╝y─ç. Pewnego dnia uczy┼éy┼Ťmy si─Ö, jak wyrazi─ç nasze uczucia, i kt├│ra┼Ť ze studentek powiedzia┼éa: ÔÇ×Dzisiaj jestem z┼éa, bo m├│j m─ů┼╝ w Niemczech nie dzwoniÔÇŁ. Chocia┼╝ chcia┼éam je nauczy─ç tylko podstawowych zwrot├│w w j─Özyku angielskim, okaza┼éo si─Ö, ┼╝e rozpocz─Ö┼éam nasz─ů najbardziej niesamowit─ů rozmow─Ö. Bior─ůc pod uwag─Ö traumatyczne prze┼╝ycia wielu uchod┼║c├│w, zazwyczaj staram si─Ö nie zadawa─ç im osobistych pyta┼ä. By┼éam wi─Öc zdziwiona i poruszona, gdy dowiedzia┼éam si─Ö, ┼╝e to jest w┼éa┼Ťnie to, czym moje studentki chcia┼éaby si─Ö ze mn─ů podzieli─ç. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e niekt├│re z nich wcze┼Ťniej milcza┼éy, bo nie wiedzia┼éy, jak m├│wi─ç o rzeczach, kt├│re mia┼éy dla nich znaczenie: ÔÇ×T─Öskni─Ö za m─Ö┼╝emÔÇŁ, ÔÇ×Jestem samotnaÔÇŁ, ÔÇ×Czuj─Ö si─Ö zagubionaÔÇŁ. W czasie tych zaj─Ö─ç by┼éo miejsce na ┼ézy, przytulanie i s┼éowa pocieszenia ÔÇô a wszystkie te emocje wyra┼╝ane i wys┼éawiane by┼éy przez kobiety, kt├│re jeszcze dwa miesi─ůce wcze┼Ťniej nie wiedzia┼éy jak powiedzie─ç po angielsku, sk─ůd pochodz─ů.
Te zaj─Öcia nauczy┼éy mnie wi─Öcej pokory ni┼╝ cokolwiek innego w moim ┼╝yciu. Historie, kt├│re s┼éyszymy o uchod┼║cach, obfituj─ů zazwyczaj w du┼╝o wi─Öcej dramatycznych wydarze┼ä i wywo┼éuj─ů o wiele wi─Öcej emocji ni┼╝ historie, kt├│re us┼éysza┼éam od kobiet, z kt├│rymi mia┼éam przyjemno┼Ť─ç pracowa─ç. Niemniej jednak jestem pod wra┼╝eniem si┼éy i odporno┼Ťci, kt├│re wykazywa┼éy pomimo sytuacji, w jakiej si─Ö znalaz┼éy ÔÇô przed┼éu┼╝aj─ůcej si─Ö niepewno┼Ťci, pozornie nieko┼äcz─ůcym si─Ö oczekiwaniu na ostateczne uko┼äczenie procedur biurokratycznych, aby wreszcie m├│c zobaczy─ç swoich bliskich.
Czekaj─ůc na nowy, wspania┼éy ┼Ťwiat
Obecnie czas oczekiwania na rozmow─Ö w procedurze przyznania azylu, relokacji lub po┼é─ůczenia rodziny to co najmniej sze┼Ť─ç miesi─Öcy. Dla Syryjskich obywateli i bezpa┼ästwowc├│w, kt├│rzy mog─ů udowodni─ç pobyt w Syrii, istnieje tak zwana opcja ÔÇ×szybkiej ┼Ťcie┼╝kiÔÇŁ. Ta ┼Ťcie┼╝ka jest reklamowana jako ta wymagaj─ůca ÔÇ×jedynieÔÇŁ sze┼Ťciomiesi─Öcznego okresu oczekiwania. Je┼Ťli nie jeste┼Ť Syryjczykiem, rozpatrzenie Twojego wniosku o przyznanie azylu potrwa znacznie d┼éu┼╝ej, ale przynajmniej w mi─Ödzyczasie mo┼╝esz pracowa─ç ÔÇô┬ácho─ç w Grecji, gdzie stopa bezrobocia przekroczy┼éa ju┼╝ 20 procent, to marne pocieszenie. Te okoliczno┼Ťci zmuszaj─ů wiele os├│b do ┼╝ycia w niepewno┼Ťci, niepokoju o przysz┼éo┼Ť─ç, niezdolno┼Ťci do odbudowy swojego ┼╝ycia.
Jednocze┼Ťnie Niemcy narzuci┼éy (nieoficjalny i bezprawny) limit liczby os├│b, kt├│re mog─ů przyby─ç do ich kraju zgodnie z prawem dubli┼äskim okre┼Ťlaj─ůcym prawo do ┼é─ůczenia rodzin. Rodziny, kt├│re by┼éy przekonane, ┼╝e ju┼╝ wkr├│tce si─Ö spotkaj─ů, od pa┼║dziernika 2016 czekaj─ů na loty. Niekt├│re z najbardziej przygn─Öbiaj─ůcych historii, jakie znam, dotycz─ů os├│b, kt├│re zosta┼éy b┼é─Ödnie poinformowane, ┼╝e ich dokumenty o po┼é─ůczeniu s─ů gotowe, aby zaraz potem dowiedzie─ç si─Ö, ┼╝e telefon z Ministerstwa by┼é skierowany jednak do kogo┼Ť innego. W tym biurokratycznym koszmarze, sp─Ödzaj─ůc kolejne ┼Ťwi─Öta na rozmowie ze swoimi rodzinami przez video-czat, ludzie widz─ů swoje ┼╝ycie w danym kraju Europy Zachodniej jako nowy pocz─ůtek. Dlatego wielu wierzy, ┼╝e wszystko si─Ö zmieni i samo ┼╝ycie b─Ödzie ┼éatwiejsze, kiedy wreszcie opuszcz─ů ju┼╝ Grecj─Ö.
Kto┼Ť tu kiedy┼Ť mi powiedzia┼é, ┼╝e w Syrii system by┼é skorumpowany, ale przynajmniej ludzie wiedzieli, jak z niego korzysta─ç. Za to w Grecji wszystko, co mo┼╝na zrobi─ç, to czeka─ç na to, co przyniesie los, od┼Ťwie┼╝y─ç swoj─ů kart─Ö tymczasowego pobytu i skoncentrowa─ç si─Ö na ┼╝yciu codziennym ÔÇô pracach domowych, ksi─ů┼╝kach, muzyce, pogodzie i oczywi┼Ťcie jedzeniu.
***
Je┼Ťli chcesz dowiedzie─ç si─Ö wi─Öcej, najlepszym ┼║r├│d┼éem informacji mog─ů by─ç profile organizacji pozarz─ůdowych i wolontariuszy w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych.
Solidarity Now to organizacja, w kt├│rej jestem wolontariuszk─ů. Na naszym profilu mo┼╝na znale┼║─ç indywidualne historie ludzi, ale tak┼╝e opinie i aktualizacje program├│w dost─Öpnych dla uchod┼║c├│w, cho─ç niekt├│re posty s─ů dost─Öpne tylko w j─Özyku greckim. Refugee Info w j─Özyku arabskim i angielskim zawiera wiarygodne informacje dla uchod┼║c├│w i tych, kt├│rzy chc─ů mie─ç bardziej szczeg├│┼éowy obraz sytuacji, w jakiej uchod┼║cy znajduj─ů si─Ö w Europie. The Mobile Info Team dzia┼éa w podobny spos├│b, ale koncentruje si─Ö na p├│┼énocnej Grecji. W przypadku p├│┼énocnej Grecji mo┼╝na r├│wnie┼╝ sprawdzi─ç stron─Ö niezale┼╝nej sieci wolontariuszy ÔÇô┬áVolunteers Network. Ja sama ┼Ťledz─Ö r├│wnie┼╝ profile UNHCR dla poszczeg├│lnych kraj├│w i najwa┼╝niejszych organizacji, takich jak Help Refugees.
***
Pozosta┼ée teksty z bie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç┬átutaj.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś