Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Van Gogh! To ten, co sobie obci─ů┼é ucho!

ÔÇ×Tw├│j VincentÔÇŁ to co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ setki tysi─Öcy malarskich klatek filmowych. To id─ůca pod pr─ůd stereotypom historia niezwyk┼éego cz┼éowieka. Ca┼éego, nie tylko ucha.
materiały prasowe

materiały prasowe

Pod wiruj─ůcym ko┼éem s┼éo┼äca

Jaskrawe, oszalałe nędze

┼╗├│┼é─ç bezlitosna, ┼╝├│┼é─ç bez ko┼äca

Jak star─ů twarz wy┼╝┼éobi┼é p─Ödzel

W ┼Ťwiecie co jak patelni dno

Ludzie podobni czarnym muchom

U do┼éu podpis : Vincent van Gogh

 

Van Gogh! To ten, co sobie obci─ů┼é ucho!

[ÔÇŽ]

Jonasz Kofta, ÔÇ×Wernisa┼╝ÔÇŁ

┬áÔÇ×Vincent van Gogh namalowa┼é przez niespe┼éna 10 lat ponad 800 obraz├│w. Tylko jeden z nich zosta┼é sprzedany za ┼╝ycia artystyÔÇŁ. Ilekro─ç dowiaduj─Ö si─Ö o tym, jak kolejni wielbieni dzi┼Ť arty┼Ťci, kt├│rych dzie┼éa sprzedawane s─ů za miliony dolar├│w, umierali w skrajnym ub├│stwie i zapomnieniu, w aurze skandalu, kt├│ry wywo┼éali swoj─ů tw├│rczo┼Ťci─ů, my┼Ťl─Ö o szokuj─ůcej nas dzi┼Ť sztuce wsp├│┼éczesnej i zachodz─Ö w g┼éow─Ö, czy my te┼╝ si─Ö czasem tak mylimy. Bo w ko┼äcu van Gogh, artysta kanoniczny, ten, kt├│ry w kilka lat na zawsze zrewolucjonizowa┼é histori─Ö malarstwa, za ┼╝ycia sprzeda┼é┬á j e d e n┬á obraz.
Zacytowana informacja wybrzmiewa bardzo mocno na koniec filmu polsko-brytyjskiej produkcji, kt├│ry ma by─ç ho┼édem dla holenderskiego wizjonera. ÔÇ×Tw├│j VincentÔÇŁ, kt├│ry mia┼é swoj─ů ┼Ťwiatow─ů premier─Ö w czerwcu tego roku, powstawa┼é od niemal dekady. W podobnym czasie van Gogh zd─ů┼╝y┼é namalowa─ç wszystkie swoje najs┼éynniejsze obrazy ÔÇô jego najwi─Öksza aktywno┼Ť─ç artystyczna przypad┼éa na sam─ů ko┼äc├│wk─Ö ┼╝ycia ÔÇô odk─ůd w wieku niespe┼éna trzydziestu lat postanowi┼é ca┼ékowicie po┼Ťwi─Öci─ç si─Ö malarstwu olejnemu. Odwag─Ö tw├│rc├│w, Doroty Kobieli i Hugh Welchmana, por├│wnywa─ç mo┼╝na z odwag─ů samego malarza. Dokonali oni bowiem prze┼éomu w kinematografii ÔÇô ÔÇ×Tw├│j VincentÔÇŁ to pierwszy na ┼Ťwiecie pe┼énometra┼╝owy film w ca┼éo┼Ťci wykonany w technologii animacji malarskiej.
43 sekundy w p├│┼é roku
Sama technika nie jest niczym rewolucyjnym, jednak nikt do tej pory nie zdoby┼é si─Ö na zastosowanie jej w pe┼énym metra┼╝u. Pierwotnie w istocie mia┼éa by─ç to kilkuminutowa animacja, jednak Welchman namawia┼é do rozszerzenia jej do p├│┼étoragodzinnego filmu fabularnego. Pomys┼é ten ÔÇô jakkolwiek szalony ÔÇô spotka┼é si─Ö z aprobat─ů setek ludzi i otrzyma┼é niezb─Ödne wsparcie finansowe. Mimo chwil zw─ůtpienia duet polsko-brytyjski doprowadzi┼é projekt do szcz─Ö┼Ťliwego ko┼äca.
Dlaczego szalony? Bo ┼╝eby uzyska─ç sekund─Ö animacji, arty┼Ťci musieli namalowa─ç dwana┼Ťcie klatek. Dwana┼Ťcie faz ruchu, ┼╝eby uzyska─ç jedn─ů sekund─Ö p├│┼étoragodzinnego filmu! Van Gogh, jako artysta bardzo p┼éodny, potrafi┼é namalowa─ç jeden obraz w ci─ůgu doby. Ponad setka malarzyÔÇôanimator├│w cz─Östo w jeden dzie┼ä uzyskiwa┼éa zaledwie jedn─ů sekund─Ö filmu. W skrajnych przypadkach, jak wspomina jeden z malarzy, ┼üukasz Gordon, szczeg├│lnie skomplikowane uj─Öcie 43-sekundowe powstawa┼éo przez p├│┼é roku. Co sk┼éoni┼éo zatem tw├│rc├│w ÔÇ×Twojego VincentaÔÇŁ do tak syzyfowej pracy?
Jak m├│wi─ů wszyscy zaanga┼╝owani w film, wysi┼éek w┼éo┼╝ony w produkcj─Ö sta┼é si─Ö wielkim malarskim ho┼édem na cze┼Ť─ç holenderskiego artysty. 65 tysi─Öcy klatek filmowych r─Öcznie namalowanych przez ponad 120 artyst├│w powstaj─ůcych przez dziewi─Ö─ç lat. Te liczby niew─ůtpliwie robi─ů wra┼╝enie. Jednak ani przez chwil─Ö projekcji nie nasuwa si─Ö my┼Ťl, ┼╝e jest to przerost formy nad tre┼Ťci─ů. Poruszenie pe┼énych koloru i ekspresji migoc─ůcych obraz├│w van Gogha i uzyskany efekt wart by┼é ka┼╝dej minuty pracy.
Van GoghÔÇôszaleniec vs. Van GoghÔÇôcz┼éowiek
Jak spyta─ç o van Gogha, wi─Ökszo┼Ť─ç skojarzy dwa podstawowe fakty: obci─ů┼é sobie ucho i namalowa┼é ÔÇ×S┼éonecznikiÔÇŁ. Ma┼éo kto b─Ödzie w stanie wymieni─ç wi─Öcej ni┼╝ trzy obrazy. Jak trafnie uwypukli┼é to Jonasz Kofta w wierszu ÔÇ×Wernisa┼╝ÔÇŁ, sprowadzamy niezwykle wra┼╝liw─ů na pi─Ökno, bogat─ů osobowo┼Ť─ç jednego z najwi─Ökszych malarzy historii do nieszcz─Ösnego szale┼äca, kt├│ry zakocha┼é si─Ö w prostytutce. Z tym w┼éa┼Ťnie krzywdz─ůcym stereotypem walcz─ů tw├│rcy ÔÇ×Twojego VincentaÔÇŁ. Chc─ů zobaczy─ç w nim cz┼éowieka, skrzywdzonego, ┼╝yj─ůcego od dzieci┼ästwa w przekonaniu, ┼╝e nie dorasta do wyobra┼╝e┼ä swoich rodzic├│w, nie spe┼énia ich oczekiwa┼ä i nosi na sobie pi─Ötno ÔÇ×tego drugiegoÔÇŁ, bo jego starszy o rok brat Vincent urodzi┼é si─Ö martwy i matka patrzy┼éa na drugiego Vincenta przez pryzmat pierworodnego. Kobiela i Welchman chc─ů podkre┼Ťli─ç jego geniusz, zaznaczaj─ůc, ┼╝e zacz─ů┼é malowa─ç bardzo p├│┼║no, ale nie przestawa┼é ani na chwil─Ö, by┼é pracoholikiem i malowa┼é zawsze ÔÇô w deszczu, s┼éo┼äcu, za dnia i w nocy. Tylko w ten spos├│b uda┼éo mu si─Ö namalowa─ç 870 obraz├│w w tak kr├│tkim czasie. Przywi─ůzywa┼é ogromn─ů wag─Ö do ┼Ťwiat┼éa, portretowa┼é bliskie osoby, malowa┼é pejza┼╝e. By┼é bacznym obserwatorem rzeczywisto┼Ťci. By m├│c pozyska─ç materia┼éy, zad┼éu┼╝a┼é si─Ö u brata Theo, kt├│ry jako jeden z niewielu wierzy┼é w jego talent. Bliska relacja dw├│ch braci zosta┼éa ju┼╝ wyeksploatowana w innych dzie┼éach popkultury. W ÔÇ×Twoim VincencieÔÇŁ r├│wnie┼╝ pojawia si─Ö Theo, jednak braterska relacja nie dominuje fabu┼éy filmu.
Kobiel─Ö i Welchmana zainspirowa┼éy liczne listy, kt├│re van Gogh wysy┼éa┼é do brata. To w┼éa┼Ťnie dostarczenie ostatniego listu artysty ÔÇô ju┼╝ po┼Ťmiertnie ÔÇô staje si─Ö osi─ů kompozycyjn─ů scenariusza. Armand Roulin, syn listonosza, przyjaciela Vincenta, poproszony przez swojego ojca wyrusza w drog─Ö, by ostatni list napisany przez niedawno zmar┼éego malarza dosta┼é si─Ö w r─Öce adresata. Przy tej okazji poznaje ludzi bliskich van Goghowi i tych, kt├│rzy byli naocznymi ┼Ťwiadkami jego ostatnich tygodni ┼╝ycia. Niespodziewanie Roulin wchodzi te┼╝ w rol─Ö detektywa ÔÇô pr├│buje pozna─ç prawd─Ö o ┼Ťmierci malarza, bo oficjalna teza o jego samob├│jstwie zostaje podana w w─ůtpliwo┼Ť─ç. Dzi─Öki konwencji ┼Ťledztwa film nie tylko stanowi estetyczn─ů uczt─Ö dla oczu, ale r├│wnie┼╝ trzyma w napi─Öciu niczym dobry krymina┼é.
70 lat polskiej animacji
Cho─ç ze wzgl─Öd├│w promocyjnych ÔÇ×Loving VincentÔÇŁ zosta┼é nakr─Öcony w j─Özyku angielskim, nieoceniony jest polski wk┼éad w powstawanie filmu. Nie tylko autork─ů scenariusza i re┼╝yserk─ů jest Dorota Kobiela, a wsp├│┼éautorem Jacek Dehnel, ale przede wszystkim to dzi─Öki polskim malarzom powsta┼éy tysi─ůce obraz├│w, kt├│re pos┼éu┼╝y┼éy do stworzenia filmu. W inicjatyw─Ö od samego pocz─ůtku wierzy┼éo wroc┼éawskie Centrum Technologii Audiowizualnych i to w┼éa┼Ťnie we Wroc┼éawiu powsta┼éa wi─Ökszo┼Ť─ç obraz├│w. Welchman zapytany na konferencji prasowej o pow├│d, dla kt├│rego to malarze z Polski stanowi─ů wi─Ökszo┼Ť─ç spo┼Ťr├│d ponad setki zaanga┼╝owanych artyst├│w, odpowiada, ┼╝e to tutaj studenci wydzia┼é├│w sztuk pi─Öknych mog─ů specjalizowa─ç si─Ö w malarstwie olejnym ÔÇô w Wielkiej Brytanii jest to jedna z dziedzin sztuki, kt├│re zg┼é─Öbiaj─ů studenci, jednak specjalizacji jako takiej zwyczajnie nie ma. Zdaniem Welchmana to w┼éa┼Ťnie polscy studenci maj─ů znakomity warsztat malarski.
Dodatkowo premiera ÔÇ×Twojego VincentaÔÇŁ zbieg┼éa si─Ö w czasie z do┼Ť─ç szczeg├│ln─ů rocznic─ů ÔÇô w tym roku obchodzone jest siedemdziesi─Öciolecie polskiego filmu animowanego. Z tej okazji w Muzeum Kinematografii w ┼üodzi do ko┼äca roku ogl─ůda─ç mo┼╝na wystaw─Ö po┼Ťwi─Öcon─ů tw├│rcy film├│w animowanych Danielowi Szczechurze, a jej otwarciu towarzyszy┼é przedpremierowy pokaz filmu Kobieli.
Dzi─Öki polskim malarzom film zyska┼é zupe┼énie now─ů, doskona┼é─ů jako┼Ť─ç. Niestety nie mo┼╝na powiedzie─ç tego o polskiej wersji j─Özykowej ÔÇô cho─ç w┼Ťr├│d os├│b podk┼éadaj─ůcych g┼éos znalaz┼éy si─Ö tuzy polskiego kina (Danuta Stenka, Jerzy Stuhr, Maciej Stuhr, Robert Wi─Öckiewicz, Olga Frycz), jak i nowe gwiazdy (Zofia Wich┼éacz), to polski dubbing pozostawia wiele do ┼╝yczenia. Jest wyj─ůtkowo sztuczny i sprawia wra┼╝enie, jakoby by┼é to lektor podzielony na g┼éosy, co stanowczo psuje odbi├│r filmu ÔÇô tak pi─Öknego zar├│wno wizualnie, jak i d┼║wi─Ökowo (muzyk─Ö do filmu skomponowa┼é Clint Mansell, bo Dorota Kobiela wyobra┼╝a┼éa sobie tylko i wy┼é─ůcznie jego jako autora ┼Ťcie┼╝ki d┼║wi─Ökowej).
Czy arty┼Ťcie wszystko wolno?
Co film o Vincencie van Goghu m├│wi do nas dzisiaj, niespe┼éna 130 lat po jego ┼Ťmierci? To nie tylko pr├│ba prze┼éamania stereotypowego spojrzenia na t─Ö posta─ç. Nie tylko podaje w w─ůtpliwo┼Ť─ç tez─Ö na temat jego samob├│jczej ┼Ťmierci. Nie tylko jest ho┼édem na cze┼Ť─ç tak niedocenionego za ┼╝ycia artysty. To film, kt├│ry zwraca skrzywdzonemu jego zapomniane przez histori─Ö ÔÇ×jaÔÇŁ, a dzi─Öki temu indywidualnemu, ciep┼éemu spojrzeniu mo┼╝e uwra┼╝liwi─ç nas na osoby wok├│┼é. W ten spos├│b broni si─Ö te┼╝ jako film uniwersalny. Bo nie jest tajemnic─ů, ┼╝e jest w oczywisty spos├│b van Goghowi przyjazny ÔÇô nazwa─ç go tendencyjnym to by─ç mo┼╝e za du┼╝o, ale z pewno┼Ťci─ů ukazuje artyst─Ö g┼é├│wnie w pozytywnym ┼Ťwietle jako niezrozumianego introwertycznego geniusza. I nawet je┼Ťli miejscami idealizuje bezkompromisowego Holendra, kt├│ry bez w─ůtpienia by┼é cz┼éowiekiem trudnym, to przede wszystkim jest pr├│b─ů zrozumienia sposobu bycia malarza, jest ┼╝yczliwym spojrzeniem na cz┼éowieka pokiereszowanego przez los (przez trudne relacje rodzinne, sytuacj─Ö materialn─ů, chorob─Ö psychiczn─ů), dzi─Öki czemu mo┼╝e wywo┼éa─ç g┼é─Öbokie wzruszenie ÔÇô w tym le┼╝y ogromna si┼éa filmu. By─ç mo┼╝e po seansie niekt├│rzy przestan─ů kojarzy─ç van Gogha z obci─Ötym uchem, Tolouse-LautrecÔÇÖa jedynie z jego niskim wzrostem, Utrilla z pija┼ästwem, a najpierw zaczniemy zastanawia─ç si─Ö nad tym, jakie przes┼éanie ma ich tw├│rczo┼Ť─ç i dlaczego malowali tak, a nie inaczej. Mo┼╝e te┼╝ ÔÇ×Tw├│j VincentÔÇŁ pomo┼╝e nam przychylniejszym okiem i z pewn─ů doz─ů pokory spojrze─ç na sztuk─Ö, kt├│rej nie rozumiemy b─ůd┼║ uwa┼╝amy za obrazoburcz─ů, zrywaj─ůc─ů ze wszystkimi przyj─Ötymi normami. Czy artysta ┼Ťwiadomie si─Öga po prowokacj─Ö, czy maluje szczerze, prosto z serca ÔÇô jak van Gogh, kt├│ry dzi─Öki swoim zamaszystym poci─ůgni─Öciom p─Ödzla zosta┼é okrzykni─Öty pionierem sztuki nowoczesnej?
***
Zacz─Öli┼Ťmy liczbami, na nich wi─Öc te┼╝ sko┼äczmy. Film zdoby┼é ju┼╝ nagrod─Ö publiczno┼Ťci na dw├│ch festiwalach i dostaje kolejne nominacje. Zosta┼é sprzedany do 135 kraj├│w. Walczy o Oscara. Je┼Ťli zostanie nominowany i ÔÇô miejmy nadziej─Ö ÔÇô nagrodzony, stanie si─Ö to dok┼éadnie dziesi─Ö─ç lat po powstaniu pomys┼éu na ten filmowo-malarski ho┼éd. ÔÇ×Zale┼╝a┼éo nam, by film tworzyli malarze, a nie animatorzy. Wiedzieli┼Ťmy, ┼╝e b─Ödzie trzeba zatrudni─ç do tego dziesi─ůtki artyst├│w, kt├│rzy zmierz─ů si─Ö z tytaniczn─ů prac─ů. Jednak im d┼éu┼╝ej debatowali┼Ťmy o detalach, tym bardziej byli┼Ťmy przekonani, ┼╝e to mo┼╝e si─Ö uda─çÔÇŁ ÔÇô komentuje Dorota Kobiela. Uda┼éo si─Ö bez w─ůtpienia, cho─ç bud┼╝et na ca┼éy film by┼é pewnie niewiele wy┼╝szy ni┼╝ to, co Pixar m├│g┼éby przeznaczy─ç na same napisy ko┼äcowe. Tym bardziej miejmy nadziej─Ö, ┼╝e ten ogromny wysi┼éek zostanie jak najszerzej doceniony.
***
Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç┬átutaj.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś