Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Us艂ysze膰 Ich imiona

Jedno z pierwszych miejsc, gdzie czytane by艂y imiona tych, kt贸rzy zostali zamordowani w czasie wojny, to Muzeum Yad Vashem (Instytut Pami臋ci M臋czennik贸w i Bohater贸w Holocaustu) w Jerozolimie. Wra偶enie na zwiedzaj膮cych robi szczeg贸lnie Hala Imion. To pomnik ku czci 1,5 mln 偶ydowskich dzieci. W przestrzeni rozjarzonej 艣wiat艂em odbitych w lustrach 艣wiec, p艂on膮cych ku czci ma艂ych ofiar Holocaustu, rozlegaj膮 si臋 g艂osy wymieniaj膮ce ich imiona, wiek i kraj, z kt贸rego pochodzili. To wa偶ne, 偶eby wspomina膰 konkretne osoby i ich pojedyncze losy, a nie tylko liczby zagubione w milionach.聽

559918_507268822647788_429427423_n
zdj臋cia wykona艂 podczas wyjazd贸w do Treblinki ich uczestnik, Adam Jankiewicz.
Zamordowanych 6 milion贸w 呕yd贸w wspomina si臋 w ca艂ej Europie. Ale Polska jest tej pami臋ci miejscem szczeg贸lnym. Przez stulecia 呕ydzi byli wsp贸艂gospodarzami Rzeczypospolitej. W roku 1939 by艂o ich w Polsce trzy i p贸艂 miliona. Dzi艣 呕yd贸w w Polsce jest nie wi臋cej ni偶 12 tysi臋cy. Projekt „Imiona” powsta艂, by przywraca膰 pami臋膰 o tych, kt贸rzy kiedy艣 偶yli z nami na wsp贸lnej ziemi. Jest wezwaniem, by odnale藕膰 (w swoim s膮siedztwie, na swojej ulicy i wreszcie w sobie samych) puste po nich miejsca, odczu膰 ich brak. Zrozumie膰, jak wzbogaca艂a nas – w wymiarze indywidualnym i zbiorowym – wnoszona przez 呕yd贸w r贸偶norodno艣膰, ich obecno艣膰 we wsp贸lnej przestrzeni materialnej聽 i duchowej.
呕ydzi zostali w czasie wojny pozbawieni przez Niemc贸w wymiaru cz艂owiecze艅stwa, wyrzuceni poza nawias rodziny ludzkiej. Wierzymy, 偶e przywo艂ywanie ich po imieniu – wspomnienie cho膰 niekt贸rych 呕yd贸w z imienia i nazwiska, a gdzie to mo偶liwe tak偶e z zawodu i adresu – b臋dzie takim krokiem ku przywr贸ceniu ich do tej wsp贸lnoty; pozwoli zrozumie膰, 偶e byli to nasi wsp贸艂bracia – ze swoimi w艂asnymi planami i marzeniami, swoimi kochaj膮cymi rodzinami, przyjaci贸艂mi, mi艂o艣ciami i troskami, 偶e bez nich nie jeste艣my ju偶 tacy sami, 偶e stali艣my si臋 ubo偶si.
Od lat Imiona czytane s膮 w Bramie w Lublinie, a tak偶e na pewno w wielu innych miejscach w Polsce. W nasz projekt anga偶uje si臋 wiele os贸b, ale nie rozwija艂by si臋 on, gdyby nie ks. Wojciech Lema艅ski i jego inicjatywa comiesi臋cznych wyjazd贸w do Treblinki (w ka偶d膮 ostatni膮 sobot臋 miesi膮ca spotykamy si臋 tam o godz. 10). W Treblince Imiona czytane s膮 ju偶 prawie cztery lata. Niezale偶nie od 艣niegu, deszczu, wiatru, zieleni, upa艂u je藕dzimy tam przynagleni wierszem Haliny Birenbaum:
Jed藕cie do Treblinki
[鈥
Oni czekaj膮 na was, spragnieni g艂osu waszego 偶ycia
znaku waszego istnienia, kroku waszych n贸g
ludzkiego spojrzenia
rozumiej膮cego, pami臋taj膮cego
powiewu mi艂o艣ci na Ich prochy 鈥
[鈥
jed藕cie do Treblinki
opowie wam tam cisza zielona, z艂otawa lub bia艂a
niezliczone opowie艣ci
o 偶yciu wzbronionym, niemo偶liwym 鈥 odebranym
[…]
 
8a8b4c00-1e41-adef-bc47-2f8659acc0bd

… zawsze wspominamy chocia偶 kilka os贸b, kt贸re tu zgin臋艂y.
Israel J贸zef Wajnsztajn, lat 62, syn Abrama I Perli, mieszka艂 w Radzyminie na ul. 3 Maja, wraz z 60-letni膮 偶on膮 Bruch膮 z d. Osowsk膮 i 34-letnim synem Herszem zgin臋li w Treblince. W czasie wojny zgin臋艂y te偶 trzy c贸rki: Fajga, lat 28, na Pawiaku, Szajndla, lat 26, w Warszawie i Rajza, lat 23, 聽w powstaniu w getcie.
Mosze Goldkorn, lat 57, mia艂 sk艂ad kolonialno-spo偶ywczy na Pa艅skiej 20 w Warszawie, zgin膮艂 w聽 Treblince z 52-letni膮 偶on膮 Rywk膮 z d. Kac i dzie膰mi: 19-letni膮 Felicj膮 i 18-letnim Abramem
Opr贸cz Treblinki czytamy r贸wnie偶 Imiona w wielu innych miejscach 鈥 je藕dzimy regularnie do Jedwabnego, W膮sosza i Radzi艂owa przywo艂ywa膰 tych, kt贸rzy tam zostali zamordowani.
Jeste艣my w obozach zag艂ady – Che艂mnie nad Nerem, Majdanku, w Trawnikach i Poniatowej, przywo艂uj膮c tych, kt贸rzy tutaj tragicznie zgin臋li.
10425127_868810426493624_1730071221214136284_n
 
 
Tak偶e w czasie marszu 19 kwietnia, w rocznic臋 wybuchu powstania w getcie, czytamy Imiona mieszka艅c贸w Warszawy, kt贸rzy na tych ulicach cierpieli i gin臋li, ale przede wszystkim 鈥 tu 偶yli przed nami. Tacy jak:
Chaim Rozenberg, 52-letni robotnik, mieszka艂 z rodzin膮 na G臋siej 25; zosta艂 zabity w Warszawie; jego 42-letnia 偶ona Rywka i dzieci: 16-letnia Gitel, 13-letni Sima聽 i 11-letnia Necha zgin臋li w Treblince.
Perec Szapiro, lat 44, przed wojn膮 mia艂 sklep z materia艂ami pi艣miennymi i sze艣cioro dzieci. W getcie mieszka艂 na 呕elaznej 75, zmar艂 z wycie艅czenia. Zmar艂a tak偶e jego 43-letnia 偶ona Chaja, 5-letnia c贸reczka Tauba i 3 letni Mendel, kt贸ry w 艂贸偶eczku spuchni臋ty z g艂odu wo艂a艂: chleba, chleba! 17-letnia c贸rka Estera, gdy tr贸jka m艂odszego rodze艅stwa wysz艂a ju偶 na aryjsk膮 stron臋, dobrowolnie pojecha艂a do Treblinki 鈥瀊o nie mia艂a ju偶 nic co je艣膰鈥.
Rodzina Arona Czechowicza z ulicy Leszno 63: 32-letnia 偶ona, c贸rka, syn, matka, szwagier i bratowa z trojgiem dzieci. Zostali wygarni臋ci ze schowka i wywiezieni 10 sierpnia 42. C贸reczka, id膮c na 艣mier膰, wsun臋艂a Aronowi do r臋ki z艂oty zegarek m贸wi膮c 鈥濼atusiu, ratuj si臋 cho膰 ty鈥. Aron uciek艂 z Treblinki i prze偶y艂 wojn臋.
Dawid Boni贸wka, 57 lat, mia艂 pracowni臋 firanek na Nalewkach 28, jego 偶on膮 by艂a Ita, lat 50, mieli dzieci: Bejl臋, lat 29; Szaj臋, lat 27; Hersza, lat 26; Fiszela, lat 15; Ester臋, lat 12.
Saul Kanarek, 56 lat, rze藕nik z ulicy Bagno 5.
W tym roku z okazji Dnia Judaizmu Komitet ds. Dialogu z Judaizmem Konferencji Episkopatu Polski napisa艂 przepi臋kny list, w kt贸rym czytamy mi臋dzy innymi:
Apelujemy do kap艂an贸w o wyj艣cie z inicjatyw膮 upami臋tnienia spo艂eczno艣ci 偶ydowskiej w tych miejscowo艣ciach, gdzie ona zamieszkiwa艂a, a do wiernych i w艂adz lokalnych o pomoc w tym dziele. Nie wzruszajmy oboj臋tnie ramionami m贸wi膮c: 鈥濼o nie nasza sprawa鈥. Jest to obowi膮zek sumienia! By膰 mo偶e dawna synagoga, cmentarz 偶ydowski czy mogi艂y ofiar Holokaustu nie posz艂y ca艂kiem w niepami臋膰 i da si臋 co艣 zrobi膰 na rzecz ich odnowy. Nie pozw贸lmy znikn膮膰 z powierzchni ziemi tym znakom 偶ycia i wiary. A mo偶e da si臋 ustali膰 nazwiska naszych dawnych 偶ydowskich wsp贸艂obywateli? A je艣li materialnych 艣lad贸w ju偶 nie ma, to znakiem pami臋ci niechaj b臋dzie tablica czy pomnik, informuj膮cy o 偶yj膮cej tu wsp贸lnocie 偶ydowskiej.
Stale szukamy imion i prosimy o ich przysy艂anie – najlepiej na adres projekt-imiona@home.pl. B臋d膮 czytane w najlepszym do tego miejscu.
Wi臋cej informacji, a tak偶e pe艂na dokumentacja znajduje si臋 na naszej stronie: www.projekt-imiona.pl

10347493_868810919826908_7444669776899265589_n
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij