Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Usenko: Estetyczny gong mi─Ödzy oczy

Czarno-bia┼ée narracje typu ÔÇ×dobry Zach├│d, z┼éa RosjaÔÇŁ czy ÔÇ×dobra Rosja, z┼éy Zach├│dÔÇŁ to bajki dla naiwnych. Anarchopunkowa edukacja da┼éa mi fundament, pomog┼éa przepracowa─ç temat rasizmu, kt├│rego do┼Ťwiadcza┼éem na w┼éasnej sk├│rze.

ilustr.: Artur Denys

ilustr.: Artur Denys


Konstanty Usenko, autor reporta┼╝y o undergroundowej sztuce Europy Wschodniej, muzyk, DJ i producent opowiada Janowi Bi┼äczyckiemu o swojej najnowszej ksi─ů┼╝ce ÔÇ×Buszuj─ůcy w barszczu. Kontrkultura Rosji sto lat po rewolucjiÔÇŁ.
JAN BI┼âCZYCKI: Sk─ůd takie zapotrzebowanie na opowie┼Ťci z Rosji i okolic? Dodajmy, ┼╝e nietypowe, bo w twoich ksi─ů┼╝kach ÔÇ×Oczami radzieckiej zabawkiÔÇŁ i ÔÇ×Buszuj─ůcy w BarszczuÔÇŁ ma┼éo jest wielkiej polityki. Pokazujesz najnowsze dzieje regionu z perspektywy punk├│w, nowofalowc├│w, hip-hopowc├│w i innych niezale┼╝nych tw├│rc├│w.
KONSTANTY USENKO:┬áOdblokowa┼éy si─Ö kana┼éy komunikacyjne. Najpierw by┼éo tylko dissowanie i ignorancja. Ludzie, kt├│rzy nie znaj─ů rosyjskiego, s─ů odci─Öci od wiadomo┼Ťci ze Wschodu, bo nie mog─ů ┼Ťledzi─ç Runetu. Informacje w g┼é├│wnym nurcie zas┼éoni─Öto wielkim awatarem Putina. W mediach nie m├│wi si─Ö o ludziach i ich codziennych problemach, tylko w ko┼éo Macieju wa┼ékuje geopolityczn─ů narracj─Ö. Do tego dochodz─ů wy┼╝szo┼Ťciowe uprzedzenia, ┼╝e niby my tu jeste┼Ťmy tacy zachodni, a tam dzicz. To po cz─Ö┼Ťci sprawy pokoleniowe. M┼éodsi nie s─ů ju┼╝ obarczeni dawnymi urazami i kompleksami, informacje czerpi─ů samodzielnie. Ludziom spadaj─ů klapki z oczu. Ciesz─Ö si─Ö, ┼╝e przyk┼éadam si─Ö do tego, opowiadaj─ůc o kulturze. To dla obu stron wyzwalaj─ůcy czynnik.
Jako┼Ť pod koniec PRL-u przyjecha┼éy do Warszawy zespo┼éy nowofalowe z ZSRR. Ich muzycy zostali wygwizdani.
Polska by┼éa w innej sytuacji ni┼╝ dzi┼Ť ÔÇô Uk┼éad Warszawski, radzieckie bazy i tak dalej. Historycy i mainstreamowe media przyklaskuj─ů dzi┼Ť tej oddolnej polskiej potrzebie jechania po ÔÇ×ruskichÔÇŁ ÔÇô ale w ┼╝yciu codziennym przybiera┼éo to formy jakiej┼Ť absurdalnej, rasistowskiej mutacji. Tym silniejszej, bo popartej antysystemowymi racjami i ÔÇ×podziemn─ůÔÇŁ adrenalin─ů. Trzeba to dzi┼Ť g┼éo┼Ťno powiedzie─ç ÔÇô ludzie zas┼éaniali si─Ö wzgl─Ödami politycznymi i historycznymi, ale by┼é to zwyk┼éy rasizm, taki sam jak w stosunku do ┼╗yd├│w. Ciesz─Ö si─Ö, ┼╝e od tamtego czasu poszerzy┼éy si─Ö horyzonty i poj─Öcie rasizmu zacz─Ö┼éo by─ç publicznie pi─Ötnowane, sta┼éo si─Ö czym┼Ť wstydliwym. Tak samo jak seksizm.
Mam wra┼╝enie, ┼╝e rasizm i seksizm maj─ů si─Ö u nas dobrze.
Jasne, ┼╝e tak! Ale dzi┼Ť m├│wi si─Ö o tym g┼éo┼Ťno. Pojawi┼éa si─Ö linia frontu, gdzie po jednej ze stron jest silna negacja takich postaw. Nazwali┼Ťmy i wskazali┼Ťmy te zjawiska, s─ů widoczne jak na d┼éoni. Wtedy rasizm by┼é czym┼Ť normalnym i zwyczajnym, tak jak normalnym by┼éo m├│wienie na Afryka┼äczyka ÔÇ×asfaltÔÇŁ czy na homoseksualist─Ö ÔÇ×peda┼éÔÇŁ. O dziewczynach w latach 80. m├│wiono w Polsce ÔÇ×towaryÔÇŁ, a o ludziach pochodz─ůcych zza Buga: ÔÇ×ruscy, ruscy, ruskie ┼ŤwinieÔÇŁ.
W tym czasie jako dzieciak odwiedza┼éem Moskw─Ö, kt├│ra w por├│wnaniu z Warszaw─ů by┼éa miastem wieloetnicznym. By┼éo mn├│stwo student├│w z Mozambiku, Kongo, Kuby. Chocia┼╝ w sumie u nas te┼╝ studiowali ludzie z kraj├│w arabskich, Irakijczycy czy Libijczycy pojawiali si─Ö na przyk┼éad w tekstach piosenek Mogielnickiego: ÔÇ×z autobusem Arab├│w zdradzi┼éa goÔÇŁ czy ÔÇ×sypa┼é zielonymi mahoniowy go┼Ť─çÔÇŁ. Mo┼╝na powiedzie─ç wiele z┼éego o ZSRR, ale warto mie─ç w pami─Öci, ┼╝e rasizm by┼é instytucjonalnie zakazany. By┼éy na to paragrafy. Afryka┼äscy studenci pojawiali si─Ö w Moskwie ju┼╝ wtedy, gdy Afroamerykanie dopiero wywalczali sobie w USA fundamentalne prawa. Potem nast─ůpi┼é radykalny odwr├│t od tak zwanego internacjonalizmu w stron─Ö nacjonalizm├│w.
Temat rasizmu jest dla mnie jednym z wa┼╝niejszych, bo sam zetkn─ů┼éem si─Ö z nim w szkole. By┼é wymierzony przeciwko mnie. I uwa┼╝am, ┼╝e trzeba o tym m├│wi─ç, bo dzieciaki ze Wschodu w polskich podstaw├│wkach nadal maj─ů te same problemy co ja trzydzie┼Ťci par─Ö lat temu.
Obrywa si─Ö te┼╝ ludziom z Ukrainy. Zw┼éaszcza pracownicom gastronomii i handlu.
Dlatego rasizm nale┼╝y dobitnie pi─Ötnowa─ç, zawsze i wsz─Ödzie. Sam do┼Ť─ç d┼éugo przepracowywa┼éem we w┼éasnej g┼éowie, jak si─Ö odnosi─ç do takich historii. Bo kiedy wyg┼éasza┼éem jak─ůkolwiek krytyczn─ů uwag─Ö na temat wsp├│┼éczesnej Polski, cho─çby jeszcze w liceum na temat klerykalizmu, to od razu przyszywano mi jakie┼Ť geopolityczne konteksty ÔÇô ÔÇ×nie jeste┼Ť st─ůd, jeste┼Ť z by┼éych okupant├│wÔÇŁ i tym podobne. Dawno ju┼╝ zrozumia┼éem te mechanizmy, ale dopiero po jakim┼Ť czasie nauczy┼éem si─Ö, co trzeba robi─ç. Po prostu: nie mo┼╝na da─ç si─Ö sprowokowa─ç i wci─ůgn─ů─ç w gadk─Ö, w kt├│rej to ty reprezentujesz pa┼ästwo czy nar├│d. Nale┼╝y symetrycznie jecha─ç po wszystkich stronach konfliktu, wychodz─ůc z antyrasistowskich pozycji. Nie ma r├│wnych i r├│wniejszych. M├│j przekaz adresuj─Ö tak┼╝e do Rosjan. Bo wszystko, co m├│wi─Ö o Polsce, dotyczy te┼╝ Rosji. Tam z kolei obrywaj─ů dzieciaki z Azji ┼Ürodkowej czy Kaukazu.
Uwa┼╝am, ┼╝e uniwersalne, humanistyczne podej┼Ťcie jest jedynym ratunkiem dla tej planety. Trzeba budowa─ç mosty pomi─Ödzy lud┼║mi. Nie wolno pozwoli─ç zrobi─ç z siebie geopolitycznej marionetki ┼╝adnej ze stron. ┼╗yjemy jak na linii frontu. R├│┼╝ni ÔÇ×cichociemniÔÇŁ tocz─ů tu swoje gry i pr├│buj─ů nas w nie wpl─ůtywa─ç. To faktycznie si─Ö dzieje. Nawet na moich spotkaniach autorskich. Kilka razy przychodzi┼éy jakie┼Ť dziwne typy i pr├│bowa┼éy mnie naci─ůga─ç na deklaracje w sprawie jakiej┼Ť ÔÇ×s┼éowia┼äskiej jedno┼ŤciÔÇŁ czy innych bzdur. Oczekiwali ode mnie jasnych geopolitycznych stanowisk. M├│wi┼éem im twardo, ┼╝e mnie to w og├│le nie obchodzi i nie mam nic do powiedzenia.
Serio? Agentury inwigiluj─ů spotkania o rosyjskim punku i hip-hopie?
Jeden go┼Ť─ç, nie wiadomo kto, zadaje jakie┼Ť polityczne pytanie, a obok stoi drugi, z telefonem przygotowanym, ┼╝eby nagrywa─ç. Albo na przyk┼éad po spotkaniu podbija kto┼Ť z notebookiem i pyta o namiary jakich┼Ť os├│b czy miejsc. Oczywi┼Ťcie ÔÇô bezskutecznie.
Ale kim s─ů ci ludzie? S┼éu┼╝by, agentura wp┼éywu, jacy┼Ť polityczni radyka┼éowie?
Nie mam poj─Öcia. Nie chc─Ö brn─ů─ç w spiskowe paranoje, ale to nie jest dla mnie ┼╝adna niespodzianka. Zdecydowa┼éem si─Ö pisa─ç o nie┼éatwych tematach. Je┼Ťli chcemy jakiej┼Ť zmiany we wzajemnym postrzeganiu, pr├│bujemy prze┼éama─ç stereotypy, to nie mo┼╝emy si─Ö ba─ç m├│wi─ç o tym wszystkim. Mam nadziej─Ö i wierz─Ö w zmiany pokoleniowe.
W ksi─ů┼╝ce najbardziej przera┼╝a obecno┼Ť─ç s┼éowa ÔÇ×geopolitykaÔÇŁ. Kilkakrotnie pad┼éo te┼╝ w naszej rozmowie. Pobrzmiewa rozpadem ┼Ťwiata. Zdaje si─Ö unosi─ç nad losami kolejnych pokole┼ä kontrkulturowc├│w.
To znak czas├│w. Nad naszymi g┼éowami toczy si─Ö gra wielkich korporacji o wp┼éywy i surowce. Rozmawianie o wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie wymaga jeszcze dalszego zoomu. Nie chodzi tu tylko o Rosj─Ö i USA, s─ů przecie┼╝ jeszcze Chiny, Arabia Saudyjska, ca┼ée mn├│stwo faktor├│w. Czarno-bia┼ée narracje typu ÔÇ×dobry Zach├│d, z┼éa RosjaÔÇŁ czy ÔÇ×dobra Rosja, z┼éy Zach├│dÔÇŁ to bajki dla naiwnych. Anarchopunkowa edukacja da┼éa mi fundament, zdrowe spojrzenie na ca┼éy ten geopolityczny szajs, pomog┼éa przepracowa─ç co┼Ť, czego do┼Ťwiadczy┼éem na w┼éasnej sk├│rze. Jako szesnastolatek, wnikaj─ůc w filozofi─Ö grup takich jak Crass, zrozumia┼éem, ┼╝e w┼Ťr├│d wielkich graczy nie ma lepszych i gorszych, a ich ÔÇ×konfliktyÔÇŁ to zwyk┼ée ustawki.
Geopolityka w ci─ůgu kilku lat nabra┼éa pot─Ö┼╝nej mocy. Wcze┼Ťniej to s┼éowo oznacza┼éo jedn─ů z orientacji naukowych. Dzi┼Ť jest wsz─Ödzie: w artyku┼éach o literaturze, w programach publicystycznych, w setkach grup dyskusyjnych. Jakby to by┼éo s┼éowo klucz do wsp├│┼éczesnego ┼Ťwiata.
Zastanawiam si─Ö, co chc─ů osi─ůgn─ů─ç ludzie mem┼éaj─ůcy takie tematy na Facebooku, do znudzenia. S─ů jak chomiki w swoich ko┼éowrotkach. Staj─ů po dw├│ch stronach barykady, nadymaj─ů si─Ö, mieszaj─ů nawzajem z b┼éotem. A przecie┼╝ wszystko tak naprawd─Ö dzieje si─Ö gdzie┼Ť poza nimi. Jedna wielka info-mg┼éa i gra pozor├│w. Sp├│jrz na polsk─ů tak zwan─ů prawic─Ö u w┼éadzy: teraz wychodzi na jaw, ┼╝e najbardziej zacietrzewieni polscy rusofobi w polityce dzia┼éaj─ů w┼éa┼Ťnie na korzy┼Ť─ç FSB ÔÇô no i ciekawe, czemu mnie to wcale nie dziwi. Od mafios├│w z dziewi─Ö─çdziesi─ůtki do trep├│w ze struktur si┼éowych, wykonawcy i podwykonawcy, jedno i to samo bagno, te same w─ůsy i sk├│rzane kurteczki. Wszystko to wydaje si─Ö totalnie przewidywalne.
Pom├│wmy o bohaterkach i bohaterach ÔÇ×Buszuj─ůcego w BarszczuÔÇŁ. Czytaj─ůc histori─Ö tych zespo┼é├│w, mo┼╝na odnie┼Ť─ç wra┼╝enie, ┼╝e je┼Ťli punk naprawd─Ö pojawi┼é si─Ö gdzie┼Ť na ┼Ťwiecie, to mia┼éo to miejsce w ZSRR, tu┼╝ przed wybuchem pierestrojki. Oraz: ┼╝e dla m┼éodych dziewczyn i ch┼éopak├│w z Moskwy, Leningradu czy dalekich miast Syberii to nie by┼éa chwilowa moda, formu┼éa dla m┼éodzie┼äczego buntu, ale dyscyplina ┼╝yciowa, kt├│r─ů przyjmuje si─Ö z wszelkimi, nierzadko strasznymi konsekwencjami.
Ci ludzie cz─Östo ponosili ogromn─ů cen─Ö za to, co robili. Trafiali do wi─Özie┼ä, psychuszek, by┼éo kilka zagadkowych ┼Ťmierci. Nie warto nawet por├│wnywa─ç z histori─ů JohnnyÔÇÖego Rottena czy kogo┼Ť takiego. Cho─ç jednak mo┼╝na znale┼║─ç pewne analogie. Penny Rimbaud z grupy Crass opisa┼é we wspomnieniach swojego przyjaciela, psychonaut─Ö i aktywist─Ö ruchu obro┼äc├│w Stonehenge, kt├│ry w latach 70. trafi┼é do brytyjskiego psychiatryka. Zrobiono tam z niego ro┼Ťlin─Ö. Tak zwana karna psychiatria istnia┼éa te┼╝ na Zachodzie. Fabu┼éa ÔÇ×Lotu nad kuku┼éczym gniazdemÔÇŁ nie wzi─Ö┼éa si─Ö z powietrza, a Zwi─ůzek Radziecki by┼é na bie┼╝─ůco z post─Öpem naukowym i podpatrywa┼é r├│┼╝ne rozwi─ůzania. W latach 70. i 80. na pot─Ög─Ö stosowa┼é karn─ů psychiatri─Ö wobec ludzi, kt├│rzy mogli sprawia─ç k┼éopoty w┼éadzy. Propaganda przedstawia┼éa ich jako psychicznie chorych, za pomoc─ů psychotrop├│w doprowadzano ich do prawdziwego szale┼ästwa. Takich represji i tortur do┼Ťwiadczyli cho─çby Jegor Letow ze s┼éynnej Gra┼╝da┼äskiej Oborony czy bard i poeta Sasz Basz (Aleksander Basz┼éaczow). Pierwszy rosyjski punk by┼é przefiltrowany przez do┼Ťwiadczenia z psychuszek i to odbi┼éo si─Ö te┼╝ na muzyce. By┼éa bardziej dziwna i psychodeliczna, bardziej noiseÔÇÖowa, wi─Öcej by┼éo w niej szum├│w, sampli, elektroakustyki. Mia┼éa w sobie wi─Öcej konceptualizmu, penetrowa┼éa rejony, w kt├│re na Zachodzie zapuszcza┼éy si─Ö raczej awangardowe grupy jak SPK czy Throbbing Gristle, a nie rock and rollowi punkowcy.
Zestawiasz Letova z Douglasem Piercem z grupy Death in June. Odnosz─Ö wra┼╝enie, ┼╝e gdyby por├│wnywa─ç tych artyst├│w, pod wzgl─Ödem intelektualnym i moralnym syberyjski dysydent jest kim┼Ť autentycznym, natomiast brytyjski skandalista wypada do┼Ť─ç blado. Zachodni kontrkulturowcy miewali problemy z prawem, nawet ze s┼éu┼╝bami specjalnymi, ale Letov ryzykowa┼é ┼╝yciem.
Tw├│rca Gra┼╝da┼äskiej Oborony w czasach apogeum zimnej wojny nie by┼é s┼éynnym dysydentem-intelektualist─ů ze stolicy, zna┼é go tylko kr─ůg wtajemniczonych os├│b. O tak zwane znane nazwiska upomina┼é si─Ö Zach├│d, bo to byli ludzie z moskiewskiej czy leningradzkiej inteligencji. Cz─Östo mieli ┼╝ydowskie korzenie, wi─Öc wiedzia┼éa o nich cho─çby rodzina z drugiej strony ┼╝elaznej kurtyny. A kto na ┼Ťwiecie s┼éysza┼é o Letovie, uczniu zawod├│wki z Omska, rosyjskiej ÔÇ×g┼éubinkiÔÇŁ?
Zreszt─ů ten mechanizm niewiele si─Ö zmieni┼é. Wszyscy znaj─ů spraw─Ö Olega Sencowa i Pussy Riot, ale niewielu wie o pojedynczych aktywistach z g┼é─Öbi Rosji, o nastolatkach wy┼éapywanych w internecie i wpl─ůtywanych w sfabrykowane przez FSB sprawy o ekstremizm, o dziewczynach ÔÇô nastolatkach Ani Palikowej i Maszy Dubowik. Takich spraw jest o wiele wi─Öcej.
Na szcz─Ö┼Ťcie rosyjska odr─Öbno┼Ť─ç manifestuje si─Ö tak┼╝e na mniej dramatyczne sposoby. Cho─çby w estetyce dziwnych zakamark├│w internetu zwanej traszkultur─ů. Portal o takiej nazwie dokumentuje fenomeny wyrastaj─ůce z tego kr─Ögu. W Polsce mamy ÔÇ×kwasy z YoutubeÔÇÖaÔÇŁ, szuryzm i kilka podobnych zjawisk, ale chyba nie doczekali┼Ťmy si─Ö jeszcze pe┼énego, zwartego obrazu rodzimego traszu.
Ale w Polsce te┼╝ mamy bardzo bogat─ů traszkultur─Ö! Bo jak inaczej nazwa─ç te wszystkie filmy Zbigniewa Stonogi, hity Syntetica i Arki Szatana, klipy Gracjana Roztockiego, teledysk reklamowy www.szamba24.pl czy remiksy w stylu ÔÇ×Ratujcie mnie, bij─ů mnie NiemcyÔÇŁ. Z tej polskiej traszkultury, podobnie jak w Rosji, te┼╝ wyrastaj─ů prawdziwe gwiazdy, nowe trendy i subkultury. Przyk┼éadem jest Bella ─ćwir ÔÇô ultra diwa z Elbl─ůga, kt├│rej jestem wielkim fanem. Ca┼éa ekipa zgromadzona wok├│┼é Domu Mody Limanka Tomasza Armady to dla mnie jask├│┼éka nowej mentalnej rewolty w Polsce. Z jednej strony kontynuuj─ů tradycje ┼é├│dzkie disco-punkowe z ko┼äca lat 90., kt├│re natchn─Ö┼éy pierwsz─ů performatywn─ů ods┼éon─Ö mojej grupy Super Girl & Romantic Boys. Ale widz─Ö tu te┼╝ nawi─ůzania do rosyjskiej traszkultury i jeszcze dalej ÔÇô do nekrorealist├│w leningradzkich, z kt├│rych wy┼éonili si─Ö pierwsi punkowcy w ZSRR i zesp├│┼é Kino. Albo te┼╝ do Hiszpanii tych samych czas├│w, u schy┼éku ery frankizmu ÔÇô tak zwana madrycka Movida, gdzie kultura queerowa i dyskotekowo-nowofalowa wybuch┼éy wbrew konserwatywnej obyczajowo┼Ťci systemu. Z tej ekipy pochodzili Pedro Almodovar czy Alaska. W sumie nie dziwi─Ö si─Ö takiemu podobie┼ästwu, bo ┼╝yjemy dzi┼Ť w kraju, dla kt├│rego frankistowska Hiszpania wydaje si─Ö wzorem do na┼Ťladowania.
A jak ocenia─ç zjawiska w obr─Öbie traszkultury? Wy┼é─ůcznie przez pryzmat beki czy mo┼╝na w niej znale┼║─ç co┼Ť wi─Öcej, jak─ů┼Ť prawd─Ö?
Beka (po rosyjsku ÔÇ×r┼╝akaÔÇŁ) to najprymitywniejszy poziom reakcji. Pod teledyskiem o szambach kto┼Ť wrzuci┼é komentarz, ┼╝e to m├│g┼éby by─ç nowy hymn Polski. Wiadomo, ┼╝e pierwsz─ů reakcj─ů na takie co┼Ť jest ironia albo post ironia, ale tak naprawd─Ö chodzi o pewne szczeliny ┼Ťwiadomo┼Ťci, o spos├│b, w jaki ogl─ůdaj─ůc co┼Ť dziwnego, nieudolnego, mo┼╝esz si─Ö dowiedzie─ç czego┼Ť nowego o swoim kraju i o sobie. To ÔÇ×estetyczny gongÔÇŁ prosto mi─Ödzy oczy. Dzia┼éa na takiej samej zasadzie jak art brut, sztuka naiwna. I to w┼éa┼Ťnie z tak zwanej naiwnej tw├│rczo┼Ťci wyrastaj─ů dzi┼Ť gwiazdy wielkiego formatu, czego przyk┼éadem w Rosji jest Monetoczka.
Wr├│─çmy do punk rocka. Interesuje mnie, jak pod wzgl─Ödem pokoleniowym prezentuje si─Ö publiczno┼Ť─ç. W Polsce na scenie hardcore punk dominuj─ů ludzie po trzydziestce, a na koncertach ÔÇ×jaroci┼äskich legendÔÇŁ ┼éatwiej spotka─ç pi─Ö─çdziesi─Öciolatk├│w ni┼╝ ich potomstwo.
Scena niezale┼╝na, okre┼Ťlana jako HC punk czy DIY, jest zdecydowanie m┼éodsza ni┼╝ w Polsce. Osoby urodzone w latach 80. mo┼╝na nazwa─ç ju┼╝ jej weteranami. I chyba rzeczywi┼Ťcie nimi s─ů, bo to by┼éa dzia┼éalno┼Ť─ç w heroicznych ÔÇ×latach zerowychÔÇŁ, kiedy rosyjska antifa walczy┼éa z faszystowskimi boj├│wkami na ┼Ťmier─ç i ┼╝ycie, a jej aktywi┼Ťci bywali mordowani, sztyletowani na ulicach. Teraz jest inaczej. M├│wi si─Ö, ┼╝e wielu nazioli wyjecha┼éo na Donbas. Inni spo┼Ťr├│d nich siedz─ů, za─çpali si─Ö albo wyro┼Ťli z subkultur. S─ů i tacy, kt├│rzy znale┼║li zatrudnienie w s┼éu┼╝bach. Nowe pokolenie skrajnej prawicy jest ju┼╝ inne ÔÇô to raczej osiedlowi kibole ÔÇô chuligani, ubrani w ÔÇ×odzie┼╝ patriotyczn─ůÔÇŁ, podobnie jak w Polsce. Ich ÔÇ×rosyjskie marszeÔÇŁ z roku na rok staj─ů si─Ö coraz bardziej marginalne.
Natomiast scena niezale┼╝na jest w rozkwicie. W ca┼éym kraju odbywa si─Ö mn├│stwo festiwali. Troch─Ö si─Ö to wszystko shipsteryzowa┼éo. Wega┼äskie knajpy, lofty, kluby, warsztaty rowerowe ÔÇôinfrastruktura jest imponuj─ůca. Podobnie jak frekwencja na koncertach i niesamowita, m┼éodzie┼äcza energia. Oczywi┼Ťcie, Moskwa jest bardziej zblazowana. Ale mn├│stwo nowych inicjatyw ma miejsce nie tylko w Moskwie czy Petersburgu, ale te┼╝ w naprawd─Ö oddalonych punktach ÔÇô cho─çby w Jakucji. Dowodem tej energii jest instytucja ÔÇ×Gazeli ┼ŤmierciÔÇŁ ÔÇô vana marki GAZ, kt├│rym najs┼éynniejszy punkowy kierowca Denis Aleksiejew wozi zespo┼éy po ca┼éej Rosji, od Moskwy do W┼éadywostoku I z powrotem, potem prawie po sam koniec kontynentu. Z wroc┼éawskimi The Kurws przejecha┼é tak─ů tras─Ö. Denis to bardzo inspiruj─ůca posta─ç ÔÇô anarchista, filozof, traveller. Wydano ju┼╝ dwa komiksy o ÔÇ×Gazeli ┼ŤmierciÔÇŁ, kt├│ra p─Ödzi przez rosyjski Daleki Wsch├│d (miasta takie jak Czita, B┼éagowieszcze┼äsk czy Chabarowsk), eksploruje Mo┼édawi─Ö, szykuje si─Ö do wyjazdu na Zakaukazie. Wsz─Ödzie jest coraz wi─Öcej za┼é├│g organizuj─ůcych koncerty.
Jak dobierasz zespo┼éy do swoich opowie┼Ťci? Robi─ůc selekcj─Ö, jeste┼Ť fanem czy etnografem?
Jednym i drugim. Nie jestem encyklopedyst─ů i skoro mniej interesuj─ů mnie dla przyk┼éadu reggae czy scena metalowa, to nie b─Öd─Ö si─Ö nimi na si┼é─Ö zajmowa┼é. Ale robi─Ö pewne wyj─ůtki, kiedy pisz─Ö na przyk┼éad o mocno prawicowych raperach. Uwa┼╝am, ┼╝e zasada ÔÇ×no platformÔÇŁ nie ma tutaj zastosowania, bo przypomina┼éoby to raczej zamiatanie problem├│w pod dywan. Najpierw warto pozna─ç temat, sk─ůd si─Ö to wszystko wzi─Ö┼éo, zastanowi─ç si─Ö, jakie mechanizmy tych ludzi stworzy┼éy. Zreszt─ů ich historie dobrze ilustruj─ů problemy spo┼éeczne.
A kim zajmiesz si─Ö w trzeciej ksi─ů┼╝ce?
Republik─ů Mari-El oraz etnicznymi republikami nadwo┼é┼╝a┼äskimi: Czuwaszj─ů i Tatarstanem. B─Ödzie wi─Öcej lokalnych wierze┼ä, magii, unikalnego miksu kulturowego, kt├│ry wytworzy┼é si─Ö w tyglu nad Wo┼ég─ů. Mniej mrocznego hardkoru i polityki, wi─Öcej ┼Ťwiat┼éa i rzeczy inspiruj─ůcych. No i tak jak zawsze sporo surrealizmu i psychodelii, bo bez tego bym nie potrafi┼é.
Twoje ksi─ů┼╝ki prze┼éamuj─ů stereotypy w polskim my┼Ťleniu o Rosji. Celowo polemizujesz z autorami poczytnych reporta┼╝y o Wschodzie?
Nie chc─Ö komentowa─ç tego, co robi─ů inni. Dla mnie, gdy chc─Ö pisa─ç o ┼Ťwiecie, g┼é├│wnym punktem odniesienia jest has┼éo z nazwy p┼éyty projektu 2/5 BZ mojego przyjaciela, Serhata Koksala z Istambu┼éu, artysty video i weterana tureckiego undergroundu: ÔÇ×NO TOURISTIC, NO EXOTICÔÇŁ.
A dzia┼éasz te┼╝ w drug─ů stron─Ö, eksportujesz tutejsz─ů kontrkultur─Ö na Wsch├│d? Punki znaj─ů jaki┼Ť polski zesp├│┼é?
Przede wszystkim Siekier─Ö! S┼éucha jej grono wtajemniczonych, ale bardzo oddanych wielbicieli. Polska muzyka inspiruje, czego przyk┼éadem jest moskiewski zesp├│┼é Sierpien, kt├│ry tworzy muzyk─Ö inspirowan─ů polsk─ů zimn─ů fal─ů. Za ka┼╝dym razem, gdy gra┼éem tam imprez─Ö z polsk─ů muzyk─ů, to reakcje by┼éy euforyczne. Chcia┼ébym kiedy┼Ť opowiedzie─ç w Rosji o Brylewskim, o Korze. Mam jeszcze sporo do zrobienia.

***

Konstanty Usenko┬á(ur.1977) jest muzykiem, kompozytorem, autorem tekst├│w piosenek i┬áproducentem. Od pocz─ůtku lat 90. zwi─ůzany z┬ászeroko poj─Öt─ů scen─ů niezale┼╝n─ů, cz┼éonek zespo┼é├│w Super Girl Romantic Boys i┬á19 Wiosen. Dziennikarz zajmuj─ůcy si─Ö tematyk─ů spo┼éeczno-kulturaln─ů, wsp├│┼épracowa┼é mi─Ödzy innymi z┬ápismami ÔÇ×LampaÔÇŁ i ÔÇ×Nowa Europa WschodniaÔÇŁ oraz z┬áportalem Dwutygodnik.com. Od dzieci┼ästwa zawieszony pomi─Ödzy Polsk─ů a┬áRosj─ů. T┼éumacz, znawca rosyjskiej kultury alternatywnej.

***

Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç tutaj.

***

Polecamy tak┼╝e:

Brysacz: Tyle Rosji, ilu nas

Szczerek: W szama┼äskim trybie


 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś