Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Uhuru, czyli wolno艣膰. Po wyborach w Kenii

Sam Kenyatta jako prezydent elekt o艣wiadczy艂, 偶e uznaje mi臋dzynarodowe zobowi膮zania Kenii, ale te偶 oczekuje od spo艂eczno艣ci mi臋dzynarodowej, 偶e uszanuje ona demokratyczny wyb贸r Kenijczyk贸w. Bez w膮tpienia zaistnia艂a sytuacja jest politycznie niewygodna dla Kenii, ale te偶 spo艂eczno艣ci mi臋dzynarodowej, nie wspominaj膮c ju偶 o samym Trybunale w Hadze, kt贸ry ma przed sob膮 twardy orzech do zgryzienia: jak os膮dzi膰 urz臋duj膮c膮 g艂ow臋 pa艅stwa?

Ilustr.: Rafa艂 Kucharczuk

Dwa tygodnie temu w Kenii odby艂y si臋 wybory prezydenckie. Zar贸wno w Kenii, jak i poza ni膮, wszyscy czekali ze zniecierpliwieniem na wyniki. By艂y to pierwsze wybory po zamieszkach z prze艂omu 2007 i 2008 roku. Nowym prezydentem zosta艂 Uhuru Kenyatta, a kandydatem na wiceprezydenta jest jego rywal polityczny sprzed pi臋ciu lat, William Ruto. Co ciekawego kryje si臋 za t膮 informacj膮? Bynajmniej nie tylko fakt, 偶e ojcem Uhuru by艂 Jomo Kenyatta, pierwszy prezydent i premier niepodleg艂ej Kenii, kt贸rego opiekunem naukowym na London School of Economics by艂 Bronis艂aw Malinowski. Obecny prezydent elekt i jego przysz艂y zast臋pca s膮 bowiem oskar偶eni o zbrodnie przeciwko ludzko艣ci przed Mi臋dzynarodowym Trybuna艂em Karnym (MTK) w Hadze.

 

Czarny pas to czarna wi臋kszo艣膰, czerwony 鈥 krew przelana w walce o niepodleg艂o艣膰

 

Od kiedy w 1992 roku w Kenii wprowadzony zosta艂 system wielopartyjny, ka偶dym wyborom towarzysz膮 zamieszki. Najwi臋ksze mia艂y miejsce na prze艂omie 2007 i 2008 roku, kiedy po og艂oszeniu wynik贸w wybor贸w prezydenckich dosz艂o do tragicznych w skutkach akt贸w przemocy pomi臋dzy zwolennikami dw贸ch g艂贸wnych kandydat贸w – przedstawiciela Partii Narodowej Jedno艣ci (Party of National Unity), Mwai Kibaki, i lidera opozycyjnej partii Pomara艅czowy Ruch Demokratyczny (Orange Democratic Movement), Raila Odinga. Sonda偶e do ostatniej chwili zapowiada艂y milionow膮 przewag臋 Odingi, po podliczeniu g艂os贸w okaza艂o si臋 jednak, 偶e wygra艂 prezydent Kibaki. Podsycani przez lider贸w zwolennicy obu partii uciekli si臋 do przemocy, by wzi膮膰 odwet na politycznych oponentach. Niestety, podzia艂 na zwolennik贸w obu ugrupowa艅 przebiega艂 w znacz膮cej mierze po linii etnicznej, co doprowadzi艂o do eskalacji przemocy. Po dw贸ch miesi膮cach zawarto porozumienie – Kibaki utrzyma艂 fotel prezydencki, a Odinga obj膮艂 specjalnie utworzone w ramach porozumienia stanowisko premiera. Chocia偶 zamieszki ogarn臋艂y tylko po艂udniowo-zachodni region Rift Valley, szacuje si臋, 偶e zgin臋艂o w nich co najmniej 1200 os贸b, a oko艂o 350 tysi臋cy zosta艂o si艂膮 wyp臋dzonych ze swoich dom贸w, ponad 3500 zosta艂o ci臋偶ko rannych.

Wraz z osi膮gni臋ciem porozumienia rz膮d powo艂a艂 niezale偶n膮, mi臋dzynarodow膮 komisj臋 艣ledcz膮 鈥濿aki Commission鈥. Komisja po przeprowadzeniu wst臋pnego dochodzenia postawi艂a rz膮dowi ultimatum: albo rz膮d w wyznaczonym terminie powo艂a niezale偶ny s膮d, by os膮dzi膰 odpowiedzialnych za powyborcze zamieszki, albo komisja przeka偶e zapiecz臋towan膮 kopert臋 z imionami sze艣ciu g艂贸wnych podejrzanych MTK. Ostatecznie parlament nie osi膮gn膮艂 konsensu co do utworzenia lokalnego s膮du i w lipcu 2009 roku koperta komisji trafi艂a za po艣rednictwem Koffi Annana w r臋ce Morena Ocampo, 贸wczesnego prokuratora Trybuna艂u w Hadze. Po艣r贸d wybranej sz贸stki znale藕li si臋 Ruto i Kenyatta. Tymczasem Ruto, przyboczny Odingi, zosta艂 mianowany ministrem rolnictwa, a nast臋pnie edukacji. Kenyatta, nale偶膮cy do stronnictwa prezydenta Kibaki, od 2008 roku pe艂ni艂 funkcj臋 wicepremiera i ministra handlu, potem by艂 ministrem finans贸w. Ruto i Kenyatta, kt贸rzy podczas zamieszek stali po przeciwnych stronach barykady, w 2012 roku przed nadchodz膮cymi wyborami utworzyli koalicj臋, by stawi膰 czo艂o startuj膮cemu ponownie w wyborach prezydenckich premierowi Odindze.

 
Zielony u podstawy nawi膮zuje do urodzaju Kenijskiej ziemi, bia艂e elementy oznaczaj膮 pok贸j i szczero艣膰
 

Chocia偶 jeszcze kilka miesi臋cy temu wydawa艂o si臋 to niemo偶liwe, Kenyatta wygra艂 wybory w pierwszej rundzie, zdobywaj膮c 50,7% g艂os贸w przy 86% frekwencji! Wielki przegrany tych wybor贸w, Odinga, zamierza zaskar偶y膰 ich wynik. R贸wnocze艣nie obaj kandydaci bezustannie apeluj膮 do swoich wyborc贸w, by ci uszanowali wynik i zachowali pok贸j.

Kenyatta jest drug膮 po prezydencie Sudanu, Al-Bashirze, g艂ow膮 pa艅stwa oskar偶on膮 o zbrodnie przeciwko ludzko艣ci przed MTK. Proces Al-Bashira nigdy si臋 nie zacz膮艂, poniewa偶 on sam nie stawi艂 si臋 przed Trybuna艂em, nie uda艂o si臋 r贸wnie偶 go aresztowa膰. Zar贸wno Kenyatta, jak i Ruto, obrali skrajnie odmienn膮 strategi臋, od pocz膮tku wsp贸艂pracuj膮c z Trybuna艂em. Mo偶na nawet powiedzie膰, 偶e Kenyatta wykorzystuje proces przed MTK dla swojej legitymizacji, m.in. podkre艣laj膮c, 偶e zosta艂 wybrany w demokratycznych wyborach przez wyborc贸w 艣wiadomych stawianych mu zarzut贸w. Wszyscy jednak zastanawiaj膮 si臋 nad konsekwencjami tego wyboru.

 

Kenia jest jedn膮 z najpr臋偶niejszych i najstabilniejszych gospodarek w Afryce i strategicznym partnerem dla wielu inwestor贸w w regionie. Przede wszystkim jednak odgrywa kluczow膮 rol臋 m.in. w walce z terroryzmem w 艣rodkowo-wschodniej Afryce czy w zwalczaniu pirat贸w u wybrze偶y Oceanu Indyjskiego. W Nairobi mie艣ci si臋 lokalna siedziba ONZ, sk膮d koordynuje si臋 wiele operacji pomocowych w Afryce, w tym w s膮siaduj膮cej Somalii. Trudno jest sobie wyobrazi膰, 偶e mi臋dzynarodowi partnerzy b臋d膮 ch臋tnie i otwarcie wsp贸艂pracowa膰 z w艂adzami kraju, kt贸rego prezydent jest jednym z oskar偶onych przed MTK. Przedstawiciele USA i Unii Europejskiej ju偶 zapowiedzieli, 偶e nie b臋d膮 utrzymywa膰 bliskich kontakt贸w dyplomatycznych z Kenyatt膮, ale czy b臋dzie to mo偶liwe na d艂u偶sz膮 met臋? Zasadniczym pytaniem jest tak偶e kwestia samego procesu przed Trybuna艂em w Hadze, kt贸rego zasadno艣膰 w艂adze Kenii ju偶 wcze艣niej usi艂owa艂y kwestionowa膰. Podczas jednej z debat przedwyborczych, kiedy kwestia procesu Kenyatty by艂a dyskutowana przez kandydat贸w na prezydenta, Odinga 偶artobliwie zauwa偶y艂, 偶e przecie偶 nie da si臋 rz膮dzi膰 krajem przez Skype鈥檃.

 
Masajska tarcza i w艂贸cznie stoj膮 na stra偶y Kenii
 

Sam Kenyatta jako prezydent elekt o艣wiadczy艂, 偶e uznaje mi臋dzynarodowe zobowi膮zania Kenii, ale te偶 oczekuje od spo艂eczno艣ci mi臋dzynarodowej, 偶e uszanuje ona demokratyczny wyb贸r Kenijczyk贸w. Bez w膮tpienia zaistnia艂a sytuacja jest politycznie niewygodna dla Kenii, ale te偶 spo艂eczno艣ci mi臋dzynarodowej, nie wspominaj膮c ju偶 o samym Trybunale w Hadze, kt贸ry ma przed sob膮 twardy orzech do zgryzienia: jak os膮dzi膰 urz臋duj膮c膮 g艂ow臋 pa艅stwa? Sprawa Kenii ju偶 od samego pocz膮tku by艂a skomplikowana m.in. z powodu selektywnego aktu oskar偶enia czy trudnych do udowodnienia powi膮za艅 politycznych. Dwa dni po og艂oszeniu wynik贸w Fatou Bensouda, obecny Prokurator MTK, z艂o偶y艂a wniosek o wycofanie oskar偶enia wobec Francisa Muthaury, wsp贸艂oskar偶onego w sprawie Kenyatty. Prokurator wyt艂umaczy艂a swoj膮 decyzj臋 utrat膮 kluczowych 艣wiadk贸w. R贸wnocze艣nie o艣wiadczy艂a, 偶e wniosek nie ma zwi膮zku z wynikiem wybor贸w ani wp艂ywu na dalszy bieg sprawy przeciwko Kenyacie, kt贸ra ma si臋 rozpocz膮膰 w lipcu. Pewne jest jednak, i偶 w ci膮gu nadchodz膮cych miesi臋cy wiele si臋 mo偶e jeszcze wydarzy膰. Patrz膮c z szerszej perspektywy, trudno nie oprze膰 si臋 wra偶eniu, 偶e 鈥瀂ach贸d鈥 dosta艂 od kenijskich wyborc贸w prztyczka w nos.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij