Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

ÔÇ×Tylko nie m├│w nikomuÔÇŁ. Przeprosiny to za ma┼éo. Czas na rezygnacje i niezale┼╝n─ů komisj─Ö

Przynajmniej kilku polskich biskup├│w nale┼╝y wskaza─ç jako bezpo┼Ťrednio winnych krzywdy konkretnych dzieci. Ich miejsce jest nie w biskupich pa┼éacach, lecz prawdopodobnie na sali s─ůdowej ÔÇô w najlepszym za┼Ť dla nich razie w miejscu odosobnienia i pokuty.

TylkoNieMowNikomu
Tekst wyra┼╝a stanowisko redakcji Magazynu┬áÔÇ×KontaktÔÇŁ.
 
Film Tomasza i Marka Sekielskich ÔÇ×Tylko nie m├│w nikomuÔÇŁ, opowiadaj─ůcy o przest─Öpstwach seksualnych dokonywanych przez ksi─Ö┼╝y w polskim Ko┼Ťciele, wywo┼éa┼é olbrzymi odzew. Nic dziwnego. W syntetyczny, a jednocze┼Ťnie bardzo mocny emocjonalnie spos├│b pokaza┼é to, o czym osoby zainteresowane tematem wiedzia┼éy od dawna: problem nie dotyczy tylko jednostek, lecz struktury, nie dotyczy tylko sprawc├│w, lecz tak┼╝e prze┼éo┼╝onych, kt├│rzy kryli ich przest─Öpstwa, a szerzej ÔÇô dotyczy kultury milczenia, kt├│ra przez dekady funkcjonowa┼éa (a po cz─Ö┼Ťci wci─ů┼╝ funkcjonuje) w Ko┼Ťciele.
Dzi─Ökujemy
Tomasz i Marek Sekielscy nie odkryli nieznanych wcze┼Ťniej mechanizm├│w, wskutek czego trudno wprost por├│wnywa─ç ich film do ┼Ťledztwa, kt├│re przeprowadzili dziennikarze ÔÇ×Boston GlobeÔÇŁ, ujawniaj─ůc skandal wykorzystywania seksualnego dzieci w Ko┼Ťciele w Stanach Zjednoczonych. Niemniej obu braciom nale┼╝y si─Ö szacunek, wdzi─Öczno┼Ť─ç i podziw. Zrobili dok┼éadnie tyle, ile byli w stanie: odkryli nowe przypadki, zebrali dowody w licznych sprawach, pokazali mechanizmy, kt├│rych zobaczenie na w┼éasne oczy jest czym innym ni┼╝ tylko s┼éuchanie o nich. Doprowadzili wreszcie do konfrontacji os├│b skrzywdzonych z ich oprawcami, co pozwoli┼éo nakr─Öci─ç niezwykle przejmuj─ůce sceny, zebra─ç jednoznaczne dowody oraz unaoczni─ç r├│┼╝ne postawy, jakie przyjmuj─ů przest─Öpcy seksualni wobec swoich czyn├│w. Praca Sekielskich ÔÇô cho─ç o innym charakterze ni┼╝ ┼Ťledztwo bosto┼äskiego zespo┼éu ÔÇô mo┼╝e mie─ç wi─Öc podobny efekt: prze┼éomu w my┼Ťleniu spo┼éecze┼ästwa o problemie.
S┼éowa olbrzymich podzi─Ökowa┼ä i podziwu nale┼╝─ů si─Ö r├│wnie┼╝ osobom, kt├│re pad┼éy ofiar─ů opisywanych przest─Öpstw i zgodzi┼éy si─Ö o nich opowiedzie─ç ÔÇô zar├│wno pod nazwiskiem, jak i anonimowo, w listach i w samym filmie. Trudno nam sobie nawet wyobrazi─ç, jak wiele wymaga powr├│t do traumatycznych wydarze┼ä, powr├│t do miejsc, w kt├│rych do nich dochodzi┼éo, oraz spogl─ůdanie w oczy ksi─Ö┼╝om, kt├│rzy byli tych traum ┼║r├│d┼éem.
S┼éowa sp├│┼║nione i niewiarygodne
Na s┼éowa przeprosin i podzi─Ökowa┼ä zdobyli si─Ö r├│wnie┼╝ niekt├│rzy hierarchowie polskiego Ko┼Ťcio┼éa. O┼Ťwiadczenia przygotowali prymas Polski, arcybiskup Wojciech Polak, oraz przewodnicz─ůcy Konferencji Episkopatu Polski, arcybiskup Stanis┼éaw G─ůdecki. Oba s─ů klarowne, og├│lnie s┼éuszne i sprawnie napisane. Oba jednak s─ů r├│wnie┼╝ dramatycznie sp├│┼║nione. Tak, dobrze, ┼╝e pad┼éo ÔÇ×przepraszamÔÇŁ oraz ÔÇ×dzi─Ökuj─ÖÔÇŁ. Myli┼éby si─Ö jednak ten, kto twierdzi┼éby, ┼╝e to za┼éatwia spraw─Ö.
Po pierwsze, obaj arcybiskupi byli proszeni o wypowiedzenie si─Ö w filmie ÔÇô podobnie jak kilku innych hierarch├│w. Obaj odm├│wili (inni nawet nie zareagowali na pro┼Ťb─Ö). Decyzji tej nie spos├│b sensownie obroni─ç. Przygotowane w bezpiecznych okoliczno┼Ťciach o┼Ťwiadczenia nie zast─ůpi─ů realnego zmierzenia si─Ö z pytaniami medi├│w oraz ÔÇô co nie mniej wa┼╝ne ÔÇô obywateli i obywatelek, w tym licznych wiernych Ko┼Ťcio┼éa, kt├│rzy chcieliby mi─Ödzy innymi wiedzie─ç, kiedy winni tuszowania przest─Öpstw seksualnych zostan─ů ukarani.
Po drugie, s┼éowa przeprosin nie oddadz─ů sprawiedliwo┼Ťci osobom skrzywdzonym nie tylko przez konkretnych ksi─Ö┼╝y, ale r├│wnie┼╝ przez ich prze┼éo┼╝onych. Dzia┼éania tych ostatnich w wielu wypadkach nie pozwala┼éy, by sprawiedliwo┼Ťci sta┼éo si─Ö zado┼Ť─ç, oraz nara┼╝a┼éy kolejne dzieci na przemoc ze strony przest─Öpc├│w w sutannach. Fetowanie ksi─Ö┼╝y, o kt├│rych przest─Öpstwach hierarchowie wiedzieli, jest za┼Ť powt├│rnym upokorzeniem os├│b skrzywdzonych, odbywaj─ůcym si─Ö w spos├│b niezwykle sugestywny i brutalny, bo publiczny i symboliczny. Nie spos├│b tego wszystkiego nazwa─ç inaczej ni┼╝ wsp├│┼éuczestnictwem w zbrodni ÔÇô przynajmniej kilku polskich biskup├│w nale┼╝y i mo┼╝na wskaza─ç jako bezpo┼Ťrednio winnych krzywdy konkretnych dzieci. To sprawia, ┼╝e same przeprosiny i podzi─Ökowania s─ů dzi┼Ť nie tylko sp├│┼║nione, ale te┼╝ niewiarygodne.
Komisja, krytyka, rezygnacje i zmiana to minimum
S┼éowa wypowiadane nawet przez najwa┼╝niejszych polskich hierarch├│w b─Öd─ů niewiarygodne tak d┼éugo, jak d┼éugo swoje funkcje b─Öd─ů pe┼éni─ç przynajmniej biskup Jan Tyrawa oraz arcybiskup S┼éawoj Leszek G┼é├│d┼║. Po projekcji filmu Sekielskich trudno postawi─ç tez─Ö inn─ů ni┼╝ taka, ┼╝e w imi─Ö sprawiedliwo┼Ťci ich miejsce jest nie w biskupim pa┼éacu, lecz prawdopodobnie na sali s─ůdowej ÔÇô w najlepszym za┼Ť dla nich razie w miejscu odosobnienia i do┼╝ywotniej pokuty. Nie nale┼╝y mie─ç z┼éudze┼ä: biskup├│w, kt├│rych dotyczy taka ocena, jest wi─Öcej, z niekt├│rymi najwa┼╝niejszymi postaciami polskiego Ko┼Ťcio┼éa w┼é─ůcznie. Jeszcze wi─Öksza ich liczba ÔÇô dotyczy to mi─Ödzy innymi kardyna┼éa Kazimierza Nycza ÔÇô ponosi win─Ö je┼Ťli nie karn─ů (cho─ç i to nie jest wykluczone w przypadku metropolity warszawskiego), to przynajmniej moraln─ů, kt├│ra sprawia, ┼╝e tak┼╝e oni powinni zrzec si─Ö swoich funkcji.
S┼éowa te b─Öd─ů niewiarygodne tak d┼éugo, jak d┼éugo Ko┼Ťci├│┼é nie zdecyduje si─Ö na otworzenie archiw├│w i dopuszczenie do nich os├│b ┼Ťwieckich, tak┼╝e spoza samego Ko┼Ťcio┼éa. Dzi─Öki temu niezale┼╝na od Episkopatu komisja b─Ödzie mog┼éa zbada─ç skal─Ö czyn├│w i zaniedba┼ä poszczeg├│lnych kap┼éan├│w i hierarch├│w na tyle rzetelnie, na ile pozwala na to stan dzisiejszej (na pewno cz─Ö┼Ťciowo ju┼╝ zniszczonej lub ukrytej) dokumentacji ko┼Ťcielnej.
B─Öd─ů niewiarygodne tak d┼éugo, jak d┼éugo za s┼éowami z o┼Ťwiadczenia nie p├│jdzie gotowo┼Ť─ç do tego, by otwarcie skrytykowa─ç koleg├│w po fachu i odci─ů─ç si─Ö od nich, gdy wychodz─ů na jaw ich zbrodnicze praktyki, a tak┼╝e gdy ich wypowiedzi kompromituj─ů ca┼éy Ko┼Ťci├│┼é w Polsce.
B─Öd─ů niewiarygodne tak d┼éugo, jak d┼éugo Ko┼Ťci├│┼é gruntownie nie zmieni sposobu swojego dzia┼éania ÔÇô nie dopu┼Ťci ┼Ťwieckich, w tym kobiet, do badania kolejnych zg┼éosze┼ä oraz nie postawi na ca┼ékowit─ů i w pe┼éni otwart─ů wsp├│┼éprac─Ö z organami ┼Ťcigania.
Te kwestie ÔÇô rezygnacja wszystkich biskup├│w, kt├│rzy kryli przest─Öpc├│w seksualnych w Ko┼Ťciele, otwarcie archiw├│w, powo┼éanie komisji do zbadania wszystkich znanych kuriom przypadk├│w, gotowo┼Ť─ç do krytyki tych biskup├│w, kt├│rzy spraw─Ö bagatelizuj─ů, oraz jasne zmiany w sposobie dzia┼éania ÔÇô to absolutne minimum tego, co powinien dzi┼Ť zrobi─ç Ko┼Ťci├│┼é w Polsce. Nie tylko je┼Ťli chce broni─ç swojej wiarygodno┼Ťci. Przede wszystkim ÔÇô je┼Ťli chce po prostu by─ç blisko Ewangelii i nie sprzeniewierzy─ç si─Ö kolejny raz nauce Chrystusa.
M├│wmy o tym wszyscy
Nie mam r├│wnie┼╝ w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e swoje dzia┼éania powinny rozpocz─ů─ç s┼éu┼╝by pa┼ästwowe ÔÇô policja, prokuratura, s─ůdy, by─ç mo┼╝e tak┼╝e s┼éu┼╝by specjalne. Czas przesta─ç traktowa─ç Ko┼Ťci├│┼é jak instytucj─Ö wyj─Öt─ů spod prawa ┼Ťwieckiego.
Olbrzymia odpowiedzialno┼Ť─ç spoczywa tak┼╝e na ┼Ťwieckich, by g┼éosu Boga ÔÇô jak s┼éusznie apelowa┼é ksi─ůdz Jacek Prusak ÔÇô szukali w s┼éowach ofiar, a nie biskup├│w. By jasno powiedzieli hierarchom, co s─ůdz─ů o tym, co zobaczyli, wyzbywszy si─Ö ba┼éwochwalczego stosunku do nich. By domagali si─Ö sprawiedliwo┼Ťci.
Wreszcie ÔÇô odpowiedzialno┼Ť─ç spoczywa tak┼╝e na mediach, czego dobitny przyk┼éad dali Marek i Tomasz Sekielscy. R├│wnie┼╝ jako ÔÇ×KontaktÔÇŁ wiemy, co do nas nale┼╝y. Powt├│rzymy wi─Öc┬ás┼éowa meksyka┼äskiej dziennikarki, Valentiny Alazraki, kt├│ra podczas watyka┼äskiego szczytu na temat ochrony ma┼éoletnich powiedzia┼éa biskupom: ÔÇ×je┼Ťli jeste┼Ťcie przeciwko tym, kt├│rzy dopuszczaj─ů si─Ö wykorzystania lub ukrywaj─ů je, to my jeste┼Ťmy z wami po tej samej stronie. W tej sytuacji mo┼╝emy by─ç sojusznikami, a nie wrogami. [ÔÇŽ] Ale je┼╝eli nie zdecydujecie si─Ö w spos├│b radykalny stan─ů─ç po stronie dzieci, matek, rodzin, spo┼éecze┼ästwa obywatelskiego ÔÇô to mo┼╝ecie si─Ö nas s┼éusznie obawia─ç, poniewa┼╝ my, dziennikarze, kt├│rzy chcemy wsp├│lnego dobra, b─Ödziemy wtedy waszymi najgorszymi wrogamiÔÇŁ.
To nie gro┼║ba. To stwierdzenie faktu, wynikaj─ůce z g┼éosu sumienia. Czas, by s┼éowa ÔÇ×tylko nie m├│w nikomuÔÇŁ, kt├│re s┼éysza┼éy osoby skrzywdzone od swoich oprawc├│w i ich prze┼éo┼╝onych, zamieni─ç na wezwanie: ÔÇ×m├│wmy o tym wszyscyÔÇŁ. To wezwanie skierowane do ca┼éego spo┼éecze┼ästwa, w szczeg├│lno┼Ťci za┼Ť do wiernych Ko┼Ťcio┼éa.
Ignacy Dudkiewicz ÔÇô redaktor naczelny Magazynu ÔÇ×KontaktÔÇŁ.
***
Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego┬áinternetowego wydania┬áKontaktu mo┼╝na znale┼║─ç┬átutaj.
***
Polecamy tak┼╝e:

Nie mo┼╝emy milcze─ç. Rozliczmy przest─Öpstwa seksualne w Ko┼Ťciele

Zostawcie t─Öcz─Ö w spokoju

Zranieni w Ko┼Ťciele

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś