Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Trust of God Hair Saloon

W Ghanie 偶yj膮 dwadzie艣cia trzy miliony ludzi wiary. Jednak偶e wyzna艅 jest w tym kraju wi臋cej, ni偶 w ca艂ej Europie, do tego ca艂y czas ich przybywa. Wi臋kszo艣膰 Ghanijczyk贸w stanowi膮 chrze艣cijanie niezliczonej ilo艣ci Ko艣cio艂贸w, co pi膮ty mieszkaniec jest muzu艂maninem, a niewiele mniej oddaje cze艣膰 tradycyjnym B贸stwom. Mimo 偶e ka偶dy wierzy i modli si臋 na sw贸j spos贸b, to wiele ekspresji jest podobnych 鈥 wieczorami nios膮 si臋 po miastach i wsiach przenikliwe krzyki wiernych, g艂臋bokie d藕wi臋ki djembe (b臋bny o kszta艂cie kielicha, typowe dla Afryki Zachodniej), tamburyny, shekere (grzechotka z suchej i pustej tykwy, owini臋ta siatk膮 z muszelkami), przeci膮g艂e pomruki, transy, 艣piewy. Wsz臋dobylskie jest g艂o艣ne nawo艂ywanie pr贸艣b do Boga. Im dono艣niejsze, tym wi臋ksza szansa, 偶e Pan nas wys艂ucha.
 

Religia jest fundamentem 偶ycia w Ghanie 鈥 trudno jest tam wyt艂umaczy膰, czym jest ateizm, brak wiary wykracza poza kategorie ludzkiej wyobra藕ni. Dlatego te偶 w czterdziestotysi臋cznej rybackiej wiosce Moree, w kt贸rej mieszka艂am, na ka偶dym rogu sta艂a 艣wi膮tynia 鈥 im liczniejsi wyznawcy, tym wi臋ksza. W 艣rodku ka偶dej spotka膰 mo偶na by艂o t艂umy kolorowo ubranych ludzi, d藕wi臋ki tamburyn贸w, ta艅ce i las r膮k wzniesionych do Boga. A ulice przed ko艣cio艂ami wype艂nione by艂y melodiami wielogodzinnych mszy, kt贸re w niedziele potrafi艂y trwa膰 prawie pi臋膰 godzin.
 



O bogobojno艣ci mieszka艅c贸w 艣wiadcz膮 nie tylko 艣wi膮tynie. Religi膮 przenikni臋ta jest ca艂a ghanijska przestrze艅 publiczna 鈥 nazwy sklepik贸w, stoiska na bazarach czy naklejki na samochodach. Ulice przepe艂nione s膮 szyldami: 鈥濨贸g kocha mod臋鈥, 鈥濳laszczmy Chrystusowi鈥, 鈥濼rust of God Hair Saloon鈥, 鈥濱nnocent Blood Restaurant鈥, 鈥濩onsuming Fire Fast Food鈥, a widzia艂am i 鈥濲ezus=master鈥. Podobne napisy spotka膰 mo偶na na samochodach, ci臋偶ar贸wkach, autobusach. Od razu wiadomo, czyj B贸g opiekuje si臋 dan膮 restauracj膮, a kt贸ry mijanym samochodem. Cho膰 dewocja nie przeszkadza naci膮gn膮膰 przybysza, okra艣膰 obruni (obruni – w fanti, lokalnym j臋zyku Regionu Centralnego Ghany, oznacza bia艂ego, dos艂ownie obdartego ze sk贸ry) czy, jak to si臋 zdarza w miastach, przy艂o偶y膰 bro艅 do skroni i zaw艂aszczy膰 sobie portfel lub telefon.
 


 
W Polsce cz臋sto podkre艣la si臋 nieroz艂膮czno艣膰 wiary i tradycji. W Ghanie wsp贸lnota ta ma zgo艂a inny wymiar. Wiara wiar膮, a o tradycyjnych lokalnych b贸stwach trzeba pami臋ta膰. Wychodz膮c od fryzjera, wi臋kszo艣膰 ludzi zabiera ze sob膮 w艂osy. Trzeba by膰 pewnym, 偶e nikt nie potraktuje ich jako sk艂adnika magicznych wywar贸w. S膮 i bardziej drastyczne przypadki 鈥 s艂ysza艂am o wioskach, w kt贸rych ugotowane dzieci臋ce g艂owy stanowi膮 najlepszy sk艂adnik lekarstw oraz specyfik贸w gwarantuj膮cych rych艂e wzbogacenie si臋. Papka z z臋b贸w lwa, pokruszonych kopyt 偶yrafy i futra ma艂py jest najlepszym antidotum na malari臋, ma艣膰 z pytona jest lekarstwem na stawy, a suszonych 偶ab u偶ywa si臋 jako 艣rodek na astm臋.
 




A jak si臋 zaopatrzy膰 w niezb臋dne do stworzenia wielu mikstur sk艂adniki? Trzeba wybra膰 si臋 do Lome 鈥 stolicy s膮siedniego Togo. Jest tam targ Voodoo, gdzie magia miesza si臋 z szarlataneri膮, dzisiejsza wiara z wczorajsz膮 tradycj膮. Targ ten jest jednym z najwi臋kszych i najbardziej znanych bazar贸w w Afryce Zachodniej. Mo偶na tam dosta膰 g艂owy ma艂p, bawole rogi, suszone kameleony, pazury szakali. A za odpowiedni膮 kwot臋, szaman opowie ci o przysz艂o艣ci lub podsunie amulet, w kt贸ry warto si臋 zaopatrzy膰.
 




 
Gdy mijasz g艂o艣n膮 imprez臋 na ulicy, zachowaj ostro偶no艣膰. To mo偶e by膰 pogrzeb. Chowanie zmar艂ych odbywa si臋 w weekendy 鈥 zaczyna w pi膮tek i trwa hucznie przez trzy dni. Pierwszego dnia op艂akuje si臋 zmar艂ego. Przez wie艣 lub dzielnice, w kt贸rej 偶y艂 nieboszczyk, pod膮偶a za jego trumn膮 czarno-czerwony poch贸d. Na pierwsz膮 cz臋艣膰 ceremonii, wszyscy zaproszeni go艣cie dostaj膮 specjalnie uszyte koszulki z podobizn膮 zmar艂ego, p贸藕niej jednak zostaj膮 w swoich barwnych, 艣wi膮tecznych strojach. W niedziel臋 dominuj膮cym kolorem staje si臋 bia艂y, symbolizuj膮cy niewinno艣膰, szcz臋艣cie i rado艣膰 z tego, 偶e dusza zmar艂ego prawdopodobnie jest ju偶 w niebie. Stroje s膮 szyte z eleganckich materia艂贸w, m臋偶czy藕ni opasaj膮 je sobie wok贸艂 cia艂a (niczym staro偶ytni Rzymianie), kobiety zak艂adaj膮 d艂ugie suknie.
 

Ca艂a uroczysto艣膰 jest niezmiernie kosztowna 鈥 opr贸cz wspomnianych koszulek, zamawiana jest orkiestra, krzes艂a, parasole i namioty, kt贸re stawiane s膮 na ulicach (im bogatsza rodzina, tym ceremonia odbywa si臋 bli偶ej centrum miasta lub wioski), transport dla go艣ci z r贸偶nych cz臋艣ci kraju, jedzenie i picie. Wielko艣膰 ceremonii jest wyznacznikiem statusu. Nagminnie spotyka si臋 dzieci, kt贸rych rodzice nie maj膮 艣rodk贸w na pos艂anie ich do szko艂y, ale kt贸rzy zapo偶yczaj膮 si臋, by wyprawi膰 nale偶yte po偶egnanie zmar艂emu dziadkowi i pokaza膰 si臋 go艣ciom. Dzi臋ki temu pogrzeby przeradzaj膮 si臋 w masowe przyj臋cia, gdzie bawi si臋 ca艂a wioska lub dzielnica. W ci膮gu dnia wida膰 korowody ta艅cz膮cych i zarazem p艂acz膮cych kobiet, cz臋sto wymachuj膮cych ozdobnymi, dopasowanymi do stroju chustkami, a wieczorem ju偶 wszystkich 艣miej膮cych si臋 i przytupuj膮cych w rytm muzyki. Niekoniecznie nabo偶nej, dozwolone s膮 wszystkie rodzaje muzyki – od popularnego w Ghanie highlife-u, po reggae i ostre hip-hopy. Muzyka w Ghanie jest niezwykle wa偶na. Zar贸wno w 偶yciu, jak i po 艣mierci. T艂um przekazuje sobie mikrofon 鈥 wielu opowiada o zmar艂ym, ale i zdarza si臋, 偶e kto艣 zanuci grany w艂a艣nie utw贸r. P贸藕n膮 noc膮 trudno odr贸偶ni膰 pogrzeb od zabawy w miejskich klubach.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij