Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Ta ostatnia niedziela

Kiedy przechodzi┼éa obok afiszy informuj─ůcych, i┼╝ zamkni─Öcie kina "Femina" dokona si─Ö w niedziel─Ö 21 wrze┼Ťnia, pomy┼Ťla┼éa sobie, ┼╝e to b─Ödzie w┼éa┼Ťnie ÔÇ×ta ostatnia niedzielaÔÇŁ. I zorganizowa┼éa dancing.

fot.: Andrzej Wo┼║niakiewicz


Ta ostatnia niedziela. Warszawski wiecz├│r, leje jak z cebra, a w telewizji na odkodowanym Polsacie Polacy w┼éa┼Ťnie wygrywaj─ů Mistrzostwa ┼Üwiata w siatk├│wk─Ö. Pomimo to kilkaset os├│b, w wi─Ökszo┼Ťci m┼éodych, ale przecie┼╝ nie tylko, gromadzi si─Ö pod (wci─ů┼╝ jeszcze) otwartym Kinem Femina. Nie skanduj─ů ani nie trzymaj─ů w d┼éoni transparent├│w. Ta┼äcz─ů i ┼Ťpiewaj─ů piosenki, kt├│re wszyscy znaj─ů. Zgromadzeniu nie przewodz─ů miejscy aktywi┼Ťci, ale m┼éodzi arty┼Ťci. W┼Ťr├│d nich wybija si─Ö studentka trzeciego roku grafiki na ASP, Marta Basak, spiritus movens ca┼éego przedsi─Öwzi─Öcia.
 
T─Ö histori─Ö trzeba jednak zacz─ů─ç od jab┼éek. A konkretnie: od festiwalu na ich cze┼Ť─ç. Opowiada Marta: Siedzia┼éam na Rynku Solnym we Wroc┼éawiu podczas Festiwalu Nowe Horyzonty. Nie mia┼éam kasy, czeka┼éam na przelew, a by┼éam bardzo g┼éodna. Wtem zauwa┼╝y┼éam kosz jab┼éek, kt├│ry sta┼é na chodniku i obok kube┼é z napisem ÔÇ×rzu─ç ogryzkiem w PutinaÔÇŁ. Stwierdzi┼éam, ┼╝e trudno, nikt si─Ö nie pogniewa, je┼Ťli zabior─Ö sobie ich nieco i po┼╝ywi─Ö si─Ö w ten spos├│b. Jednak po chwili zorientowa┼éa si─Ö, ┼╝e przeceni┼éa swoje mo┼╝liwo┼Ťci i nie jest w stanie zje┼Ť─ç wszystkich owoc├│w, kt├│re wzi─Ö┼éa. Bez zastanowienia rozda┼éam pozosta┼ée widzom Festiwalu w kinie Helios. Potem z┼éo┼╝yli┼Ťmy si─Ö z przyjaci├│┼émi, dokupili┼Ťmy jeszcze dwadzie┼Ťcia kilo i zrobili┼Ťmy to samo. Efekt przeszed┼é oczekiwania. Ludzie zatrzymywali si─Ö, u┼Ťmiechali, dzielili spostrze┼╝eniami. Uda┼éo si─Ö niespodziewanie wytworzy─ç rodzaj wsp├│lnoty. Pomys┼éem zainteresowa┼é si─Ö m.in. Noaz Deshe, re┼╝yser, kt├│ry zosta┼é p├│┼║niej zwyci─Özc─ů g┼é├│wnego konkursu.
 

fot.: Magda Komorowska


 

fot.: Magda Komorowska


Wtedy pojawi┼é si─Ö pomys┼é, aby dzieli─ç si─Ö z lud┼║mi jab┼ékami we wszelkich postaciach. Wymy┼Ťli┼éam, ┼╝e trzeba urz─ůdzi─ç Festiwal Jab┼éka we wsi Soko┼éowsko na Dolnym ┼Ül─ůsku. To ciekawa miejscowo┼Ť─ç, dawne niemieckie uzdrowisko, dzieci┼ästwo sp─Ödzi┼é tu Krzysztof Kie┼ŤlowskiÔÇŽ Bywa┼éam tam na festiwalach filmowych na jego cze┼Ť─ç i Festiwalu Sztuki Wsp├│┼éczesnej Konteksty. Zawsze wydawa┼éo mi si─Ö, ┼╝e, cho─ç mieszka┼äcy ciesz─ů si─Ö z powodu kulturalnego obl─Ö┼╝enia ich miejscowo┼Ťci i niejednokrotnie s─ů anga┼╝owani w r├│┼╝norakie performance, to by┼éoby im mi┼éo, gdyby zaproponowa─ç im wydarzenie kulturalne, kt├│re zejdzie z ÔÇ×wysokiego CÔÇŁ wsp├│┼éczesnej sztuki i b─Ödzie przede wszystkim budowa┼éo ich wsp├│lnot─Ö. Banalny pomys┼é, jakim jest wsp├│lne przygotowanie i konsumpcja jab┼ékowych ciast, sok├│w, przetwor├│w i alkoholi, po┼é─ůczone z kameralnym koncertem czy wystaw─ů, wydawa┼é mi si─Ö atrakcyjny w swej prostocie.
 

ilustr.: Stanisław Gajewski dla Festiwalu Jabłka


Niestety, ze wzgl─Ödu na nieszcz─Ö┼Ťliwy zbieg okoliczno┼Ťci nie uda┼éo si─Ö zrealizowa─ç Festiwalu na miejscu. To by┼é szok, praktycznie wszystko ju┼╝ by┼éo gotowe, kiedy dowiedzia┼éam si─Ö, ┼╝e niestety wydarzenie nie odb─Ödzie si─Ö. Dzie┼ä p├│┼║niej z pomoc─ů przyszed┼é Kibuc Warszawa, mieszcz─ůcy si─Ö w jednym z domk├│w na Zielonym Jazdowie. Festiwal doszed┼é do skutku tutaj. Cho─ç nie uda┼éo si─Ö osi─ůgn─ů─ç pierwotnego celu, nie da si─Ö ukry─ç, ┼╝e organizacja wydarzenia w Warszawie mia┼éa te┼╝ swoje zalety. Uda┼éo si─Ö ┼Ťci─ůgn─ů─ç artyst├│w z wielu miejsc w Polsce, no i akcja zyska┼éa znaczny rozg┼éos. Wspar┼é nas m.in. du┼╝y browar, oferuj─ůc cydr w┼éasnej produkcji. By┼éo ┼Ťwietnie, przysz┼éa masa ludzi, przynosili wszystkie produkty z jab┼éek, jakie tylko mo┼╝na sobie wyobrazi─ç. Dzi─Öki powodzeniu imprezy jej organizatorzy otrzymali ju┼╝ zaproszenia m.in. z warszawskiej Kr├│likarni i z ┼üodziÔÇŽ Ale marzeniem Marty jest zrealizowa─ç to wydarzenie w Soko┼éowsku. Ma w tym pom├│c miejscowa Fundacja Sztuki Wsp├│┼éczesnej ÔÇ×In situÔÇŁ.
 

publiczno┼Ť─ç bawi si─Ö na Festiwalu Jab┼éka, fot. Daria Zmijewa


Czy nale┼╝y odbiera─ç Festiwal w kategoriach politycznych? Na pewno by┼é jak─ů┼Ť reakcj─ů na to, co si─Ö dzia┼éo wok├│┼é rosyjskiego embarga. Temat jab┼éek sta┼é si─Ö nagle modny i powszechnie poruszany. Mnie i innym wsp├│┼éorganizatorom zale┼╝a┼éo jednak na wydobyciu z tej sytuacji jej pozytywnych, a nie negatywnych aspekt├│w. Mo┼╝na cieszy─ç si─Ö smakiem polskich owoc├│w, nie rzucaj─ůc nimi jednocze┼Ťnie w twarz tyrana. Mo┼╝na budowa─ç polsk─ů wsp├│lnot─Ö na fetowaniu naszych osi─ůgni─Ö─ç i rytua┼é├│w, a nie na niech─Öci, nawet uzasadnionej. Co wi─Öcej, ta wsp├│lnota okaza┼éa si─Ö wielokulturowa: w ko┼äcu Festiwal odby┼é si─Ö w kibucu, jedn─ů z g┼é├│wnych organizatorek by┼éa Daria Zmiejewa, mieszkaj─ůca od urodzenia w Warszawie Rosjanka, no i zagra┼éa dla nas cyga┼äska kapela, kt├│r─ů Marta dorwa┼éa gdzie┼Ť przypadkowo na warszawskim chodniku i zaprosi┼éa na Jazd├│w.
 
***
Kilka dni po Festiwalu Jab┼éka okaza┼éo si─Ö, ┼╝e wszelkie pr├│by uratowania warszawskiego Kina Femina spali┼éy na panewce. Organizacja Miasto Jest Nasze stworzy┼éa na Facebooku wydarzenie pt. ÔÇ×Po┼╝egnanie Kina FeminaÔÇŁ. Ale, poza zbi├│rk─ů ÔÇ×z┼éamanych groszy na kultur─ÖÔÇŁ, nie by┼éo pomys┼éu na to, jak oryginalnie zagospodarowa─ç zgromadzenie ludzi sprzeciwiaj─ůcych si─Ö komercjalizacji miejskiej przestrzeni. Tu tak┼╝e z pomoc─ů przysz┼éa Marta. Od dzieci┼ästwa mieszkam w najbli┼╝szym s─ůsiedztwie kina. Tu rodzice zabierali mnie na filmy animowane i to tu chodzi┼éam na wycieczki z podstaw├│wk─ů. P├│┼║niej cz─Ö┼Ťciej wybiera┼éam pobliski Muran├│w, ale Femina by┼éa sta┼é─ů cz─Ö┼Ťci─ů mojego najbli┼╝szego krajobrazu. Jeszcze niedawno widzia┼éam tu ÔÇ×Papusz─ÖÔÇŁ. Kiedy tak przechodzi┼éam kt├│rego┼Ť dnia obok afiszy informuj─ůcych, i┼╝ zamkni─Öcie kina dokona si─Ö w niedziel─Ö 21 wrze┼Ťnia, pomy┼Ťla┼éam sobie, ┼╝e to b─Ödzie w┼éa┼Ťnie ÔÇ×ta ostatnia niedzielaÔÇŁ. I przyszed┼é mi do g┼éowy pomys┼é, ┼╝eby zamiast smutnej demonstracji i wykrzykiwania s┼éusznych okrzyk├│w sprzeciwu w stron─Ö Ratusza urz─ůdzi─ç sentymentalny dancing na po┼╝egnanie naszego wsp├│lnego miejsca. I uda┼éo si─Ö. Warto wspomnie─ç o tym, ┼╝e Miasto Jest Nasze niezwykle pomog┼éo w organizacji wydarzenia: natychmiast po propozycji Marty zmieni┼éo jego nazw─Ö na Facebooku i pomog┼éo przy obs┼éudze technicznej. Zostawi┼éo te┼╝ pomys┼éodawczyni samo prowadzenie wieczoru. Cho─ç wymowa akcji z politycznej sta┼éa si─Ö bardziej artystyczna, wcale nie znaczy to przecie┼╝, ┼╝e przesta┼éa by─ç obywatelska.
 

fot.: Andrzej Wo┼║niakiewicz


 

fot. Andrzej Wo┼║niakiewicz


Jak scharakteryzowa─ç te dwa wydarzenia, kt├│re odbi┼éy si─Ö szerokim echem na kulturalnej mapie Warszawy? Nie chc─Ö nazywa─ç ich performancem, mo┼╝e bli┼╝ej im do happeninguÔÇŽ Ale czy to wa┼╝ne? Zgadzam si─Ö raczej z twierdzeniem, ┼╝e sztuka zdarza si─Ö ludziom bardzo rzadko. I raczej wcale nie tym, kt├│rzy bardzo pragn─ů wznie┼Ť─ç si─Ö na jej wy┼╝yny. Na pewno nie mo┼╝na Marcie odm├│wi─ç ┼éatwo┼Ťci w generowaniu spontanicznych pomys┼é├│w, pe┼énej determinacji w ich realizacji oraz wielu r├│wnie entuzjastycznie nastawionych przyjaci├│┼é. Najlepszym dowodem by┼é widok czterystukilogramowego pianina przenoszonego przez ni─ů wraz z przyjaci├│┼émi przez przej┼Ťcie dla pieszych w Alei ÔÇ×Solidarno┼ŤciÔÇŁ. Te pomys┼éy stanowi─ů zawsze reakcj─Ö na to, co si─Ö dzieje wok├│┼é, wi─Öc musz─ů wpisywa─ç si─Ö w ┼╝ycie spo┼éeczne. Wszystkie te dzia┼éania maj─ů jednak w sobie co┼Ť z dzieci─Öcego naturalnego odruchu odpowiedzi reakcj─ů na akcj─Ö, takiego ÔÇ×zr├│bmy co┼Ť!ÔÇŁ. Mo┼╝e to troch─Ö naiwne. Dlatego od tej pory chc─Ö wraz z moimi przyjaci├│┼émi kontynuowa─ç je w ramach za┼éo┼╝onego przy okazji akcji ÔÇ×FeminaÔÇŁ kabaretu ÔÇ×HuraÔÇŁ. Chcemy tworzy─ç metafory, kt├│re pozwalaj─ů ludziom w ┼éadny, estetyczny spos├│b prze┼╝ywa─ç to, co przynosi im ┼╝ycie. ┼╗ycie naszego miasta czy kraju. Je┼Ťli cho─ç troch─Ö si─Ö nam udaje, jest to bardzo satysfakcjonuj─ůce.
 

Marta Basak i Daria Zmiejewa podczas Festiwalu Jab┼éka w Kibucu Warszawa na Jazdowie. fot.: Ula Doma┼äska


 
Je┼Ťli nie chc─ů Pa┼ästwo przegapi─ç kolejnych wyda┼ä naszego tygodnika, zach─Öcamy do zapisania si─Ö do naszego newslettera.
 

 
Magazyn ÔÇ×Kontakt” to nie tylko internetowy tygodnik, ale tak┼╝e papierowy kwartalnik. Zach─Öcamy do lektury. Mo┼╝na go naby─ç m.in. w  prenumeracie.
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś