magazyn lewicy katolickiej

Suma nie wszystkich strach贸w

Dzi臋ki Fundacji 艢wi臋tego J贸zefa w ka偶dej diecezji dzia艂aj膮 delegaci ds. ochrony nieletnich. Jednak leczenie Ko艣cio艂a w Polsce przyjmuje nier贸wne tempo i je艣li jego pasterze nie przyspiesz膮 tego procesu, ju偶 wkr贸tce mog膮 nie mie膰 czego naprawia膰.
Suma nie wszystkich strach贸w
ilustr.: Zuzia Wojda

Opublikowany w poniedzia艂ek raport Instytutu Statystyki Ko艣cio艂a Katolickiego i Biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i m艂odzie偶y informuje o 292 zg艂oszeniach, kt贸re od po艂owy 2018 do ko艅ca 2020 roku sp艂yn臋艂y do diecezjalnych i zakonnych delegat贸w ds. ochrony nieletnich. Cho膰 w przypadku raportu statystycznego 艂atwiej m贸wi膰 w艂a艣nie o 鈥瀙rzypadkach鈥 ni偶 o ludziach, to jednak za abstrakcyjnymi liczbami kryj膮 si臋 jednostkowe historie krzywdy, winy i grzechu, o kt贸rych wcze艣niej nie by艂o wiadomo. Raport uzupe艂nia bowiem poprzedni, podobny, cho膰 nie tak dok艂adny, dokument z 2019 roku, kt贸ry m贸wi艂 o 382 zg艂oszeniach. I tu wida膰 najwi臋ksz膮 przepa艣膰: przez dwa lata sumaryczna liczba zg艂osze艅 zwi臋kszy艂a si臋 o 80 procent, a raport z 2019 roku obejmowa艂 zg艂oszenia od 1990 roku. Zaledwie przez dwa lata zg艂oszono niemal tyle nadu偶y膰, co w trzech poprzednich dekadach. Fala ro艣nie i nie zapowiada si臋 na to, by mia艂a opada膰.

Nowy raport jest znacznie bardziej dok艂adny ni偶 poprzedni, co zawdzi臋czamy ulepszonej aparaturze i metodologii a jego powstanie to wielka zas艂uga Fundacji 艢wi臋tego J贸zefa. Dzi臋ki wprowadzonym usprawnieniom wida膰, jak nowy raport uzupe艂nia kwestie pomini臋te w poprzednim, ale cho膰 zacz膮艂em od wylicze艅 liczbowych, to nie liczby, a 偶ywe osoby s膮 tu najwa偶niejsze. Dlatego siadam do lektury obu raport贸w staraj膮c si臋 wy艂oni膰 informacje, kt贸re umykaj膮 w pobie偶nej lekturze depeszy prasowych.

Pierwsz膮 rzecz膮, kt贸ra mnie uderzy艂a, s膮 dane nieobecne w raporcie z 2019 roku, informuj膮ce o tym, kiedy dochodzi艂o do wykorzystywania seksualnego. Zakres czasowy si臋ga lat 1958鈥1968. To dziesi臋膰 zg艂osze艅, ale te daty s膮 jak cios, bo przecie偶 pokrzywdzeni w tamtym okresie mog膮 dzi艣 mie膰 oko艂o siedemdziesi膮t lat i mimo wieloletniego przedawnienia czyn贸w w kodeksie karnym, a z du偶ym prawdopodobie艅stwem r贸wnie偶 艣mierci sprawc贸w, nadal ci膮偶y艂a na zranionych potrzeba poradzenia sobie z cierpieniem, kt贸re naznaczy艂o ich 偶ycie. Je艣li spojrze膰 na kolejne lata, to wida膰 sta艂y wzrost zg艂osze艅. To pozwala w膮tpi膰 w rzekom膮 wyj膮tkow膮 艣wi臋to艣膰 Polak贸w, a co za tym idzie i polskiego duchowie艅stwa, w podkre艣laniu kt贸rej tak wielu polskich ksi臋偶y od lat si臋 lubuje 鈥 byle tylko znale藕膰 co艣, czym mo偶emy si臋 r贸偶ni膰 od 鈥瀦epsutego Zachodu鈥. Uderzaj膮ca jest pot臋偶na liczba zg艂osze艅 przypadk贸w z lat 2018鈥2019, bo oznacza ona, 偶e cho膰 wiemy wi臋cej na temat wykorzystywania seksualnego z r膮k ksi臋偶y, to jednak problem nadal istnieje. Mo偶e to kwestia pomiaru, mo偶e tak si臋 akurat z艂o偶y艂o. Pewnie w jakiej艣 mierze wp艂yn膮艂 na to zaawansowany wiek pokrzywdzonych w poprzednich latach oraz nag艂a艣nianie sytuacji w mediach 鈥 a zatem zwi臋kszanie 艣wiadomo艣ci spo艂ecznej 鈥 ale a偶 18 procent wszystkich zg艂osze艅 dotyczy艂o czyn贸w z trzech ostatnich lat.

Buduj膮cy jest fakt, 偶e najcz臋艣ciej zg艂asza艂y si臋 osoby pokrzywdzone. Wi膮偶臋 z tym jak膮艣 nadziej臋, bo wierz臋, 偶e ka偶da z tych os贸b zdobywaj膮c si臋 na odwag臋 konfrontacji z bolesn膮 przesz艂o艣ci膮, wysz艂a z niej silniejsza. 24 procent zg艂osze艅 pochodzi艂o od ksi臋偶y, co te偶 pokazuje, 偶e s膮 w Ko艣ciele nieoboj臋tni duchowni. Niemniej z samym radzeniem sobie ze zg艂oszeniami by艂o ju偶 r贸偶nie. Nie wszyscy oskar偶eni s膮 odsuwani od pe艂nienia pos艂ugi na czas badania zarzut贸w. To nawet nie po艂owa, a je艣li popatrzy si臋 na list臋 dora藕nych sankcji, kt贸re w raporcie s膮 wymienione (to mi臋dzy innymi zakaz pracy z dzie膰mi czy zakaz przebywania w okre艣lonej parafii), to w艂a艣nie odsuni臋cie od pracy duszpasterskiej jest najcz臋艣ciej stosowanym 艣rodkiem dora藕nego odosobnienia oskar偶onego ksi臋dza. To oznacza, 偶e ponad po艂owa duchownych, co do kt贸rych pojawi艂y si臋 w膮tpliwo艣ci, w trakcie 艣ledztwa dalej pe艂ni艂a publiczn膮 pos艂ug臋 kap艂a艅sk膮. Szczeg贸lnie skandaliczny jest fakt, 偶e zakaz kontakt贸w z dzie膰mi i m艂odzie偶膮 mia艂 miejsce w niewiele ponad jednej trzeciej przypadk贸w. Co si臋 w艂a艣ciwie dzieje z oskar偶onymi? Wszystko zale偶y od zakonu czy diecezji, bo z raportu wiemy tyle, 偶e nie ma jednolitej procedury post臋powania. Skutki wida膰 w praktyce, bo historie o duchownych, kt贸rzy nadal dopuszczali si臋 molestowania czy to dzieci, czy doros艂ych, unikaj膮c kontroli prze艂o偶onych, s膮 regularnymi przypadkami.

Czytaj膮c nowy raport i zestawiaj膮c go z dotychczasowym stanem wiedzy, mo偶na pomy艣le膰, 偶e im wi臋cej wiemy, tym gorzej, bo wi臋cej przypadk贸w wychodzi na jaw, ale by艂aby to wyj膮tkowo klerykalna diagnoza. Z perspektywy nieklerykalnej 鈥 tym lepiej, bo wida膰, 偶e presja ma sens. Ostatnie lata, w kt贸rych ujawniane s膮 kolejne tragedie zranionych, daj膮 ofiarom odwag臋 do m贸wienia o swojej krzywdzie i d膮偶enia do uzyskania zado艣膰uczynienia, a co za tym idzie 鈥 do oczyszczenia najwi臋kszej rany Ko艣cio艂a, jak膮 jest krzywda tworz膮cych go wiernych. Wielu zranionych to osoby, kt贸re z Ko艣cio艂em by艂y zwi膮zane jako ministranci, uczniowie i uczennice przygotowuj膮ce si臋 do sakrament贸w, cz艂onkowie duszpasterstw i scholii. To w艂a艣nie oni byli przede wszystkim krzywdzeni przez zepsutych pasterzy. Raport pokazuje r贸wnie偶, 偶e niezale偶nie od wieku pokrzywdzonych, procent dziewcz膮t do ch艂opc贸w jest zbli偶ony, co skutecznie uderza w lansowany gdzieniegdzie idiotyczny pogl膮d o powi膮zaniu nieheteronormatywnej orientacji z pedofili膮 czy efebofili膮. Nie, ksi臋偶a gwa艂c膮 zar贸wno dzieci p艂ci 偶e艅skiej, jak i m臋skiej, wi臋c je艣li ju偶 szuka膰 jakiej艣 przyczyny, to nie w orientacji homoseksualnej, lecz nadu偶ywaniu pozycji w艂adzy nad 艣wieckimi, cz臋sto najs艂abszymi 鈥 dzie膰mi czy osobami ma艂oletnimi 聽鈥 przez duchownych.

Mimo gorzkiego wyd藕wi臋ku, dobrze, 偶e najnowszy raport z kwerendy Biura Delegata KEP i ISKK jasno pokazuje skal臋 zagadnienia. Przynajmniej nikt o zdrowych zmys艂ach nie mo偶e dalej twierdzi膰, 偶e w Ko艣ciele w Polsce nie ma problemu nadu偶y膰 seksualnych, b膮d藕 偶e wykorzystywanie seksualne stanowi margines, a przecie偶 jeszcze nie tak dawno w艂a艣nie takie g艂osy dominowa艂y, gdy tylko podnoszono temat pedofilii w Ko艣ciele w Polsce. Je艣li czego艣 w raporcie szczeg贸lnie mi brakuje, to podzia艂u informacji na diecezje i zgromadzenia zakonne: kt贸re wywi膮zuj膮 si臋 z pracy ze zranionymi, a kt贸re nieszczeg贸lnie? Jestem pewien, 偶e wyczytaliby艣my z niego co艣 ciekawego, bo je艣li pomy艣l臋 o kolejnych polskich biskupach i kardyna艂ach karanych przez Watykan za zaniedbania, to nieprzypadkowo w ca艂ej tej grupie dominuj膮 ci duchowni, kt贸rzy najg艂o艣niej gard艂owali przeciwko ka偶demu g艂osowi pi臋tnuj膮cemu wykorzystywanie seksualne w Ko艣ciele. Biskupi Janiak, Tyrawa, G艂贸d藕 czy Napiera艂a g艂o艣no pomstowali na kierowane wzgl臋dem nich zarzuty. Wiadomo艣ci o hamulcowych dzia艂aniach Janiaka, wyst臋puj膮cego przeciwko prymasowi Wojciechowi Polakowi, delegatowi KEP ds. ochrony nieletnich, s膮 znane publicznie. Nad ca艂ym tym gronem parasol ochronny otwiera艂y opieku艅cze d艂onie ks. Tadeusza Rydzyka, kt贸rego dom medialny produkowa艂 liczne felietony i audycje, w kt贸rych brano w obron臋 biskup贸w koniec ko艅c贸w uznanych za winnych przez Watykan. Tym istotniejsze wydaje si臋 upublicznienie danych statystycznych por贸wnuj膮cych poszczeg贸lne diecezje pod wzgl臋dem skuteczno艣ci podejmowanych dzia艂a艅, liczby przyj臋tych zg艂osze艅, a tak偶e podanie takich danych do dalszej kwerendy. Cho膰 obecnie, dzi臋ki fundamentalnej pracy o. Adama 呕aka SJ i Centrum Ochrony Dziecka, abpa Wojciecha Polaka i Fundacji 艢wi臋tego J贸zefa, ju偶 wsz臋dzie dzia艂aj膮 delegaci ds. ochrony nieletnich, s膮 wdra偶ane programy pomocowe i stypendialne czy cho膰by prowadzone dok艂adniejsze badania ISKK dotycz膮ce skandalu wykorzystywania seksualnego, to przecie偶 jeszcze nie tak dawno na stronie przyk艂adowej archidiecezji gda艅skiej numeru do delegata pr贸偶no by艂o szuka膰. To pozwala domniemywa膰, 偶e leczenie Ko艣cio艂a w Polsce przyjmuje nier贸wne tempo i je艣li jego pasterze nie wezm膮 si臋 w gar艣膰 i nie zabior膮 si臋 za przyspieszenie tego procesu, to przy takiej skali wzrostu zg艂osze艅, jak przez ostatnie dwa lata, ju偶 wkr贸tce mog膮 nie mie膰 czego naprawia膰.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij