Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Stan wybor├│w w Stanach

By─ç mo┼╝e Amerykanie ÔÇô znudzeni, rozczarowani, zdenerwowani ÔÇô gotowi s─ů poprze─ç jakikolwiek radykalny plan, byleby przyni├│s┼é zmian─Ö, niezale┼╝nie od strony sceny politycznej, z kt├│rej ten pochodzi.

ilustr.: Zuzanna Wicha


Tegoroczna walka o Bia┼éy Dom drwi z wszelkich przewidywa┼ä. Wida─ç to cho─çby po sposobie, w jaki jest opisywana w polskiej prasie. Jeszcze w lipcu, nied┼éugo po oficjalnych deklaracjach kandydat├│w o starcie w wyborach, mo┼╝na by┼éo przeczyta─ç jedynie o tym, ┼╝e czeka nas rywalizacja mi─Ödzy dwoma politycznymi dynastiami, reprezentowanymi przez Jeba Busha (kt├│rego brat i ojciec piastowali urz─ůd prezydenta) oraz przez Hillary Clinton. Wydawa┼éo si─Ö wtedy oczywistym, ┼╝e pomimo konkurencji wielu innych rywali to mi─Ödzy nimi przyjdzie wybiera─ç Amerykanom w listopadzie 2016. Dzi┼Ť jednak taka ewentualno┼Ť─ç jest niemo┼╝liwa: 20 lutego, po kolejnym rozczarowuj─ůcym wyniku w prawyborach, Jeb Bush zawiesi┼é swoj─ů kampani─Ö, a cho─ç Clinton dalej jest faworytk─ů do otrzymania nominacji Partii Demokratycznej, wcale nie jest oczywiste, ┼╝e jej przewaga si─Ö utrzyma.Opisanie wszystkich zaskakuj─ůcych element├│w tej kampanii stworzy┼éoby tekst o obj─Öto┼Ťci porz─ůdnej kontynentalnej powie┼Ťci, tote┼╝ z tego rogu obfito┼Ťci niespodzianek i absurd├│w, zmuszeni jeste┼Ťmy wybra─ç jedynie cz─Ö┼Ť─ç. Zacznijmy od pocz─ůtku
Wybór wielokrotnie złożony
Ordynacja wyborcza w Stanach Zjednoczonych jest cokolwiek skomplikowana. Sezon kampanii trwa o wiele d┼éu┼╝ej ni┼╝ u nas ÔÇô oko┼éo p├│┼étora roku (w bie┼╝─ůcych wyborach pierwszy kandydat og┼éosi┼é sw├│j start w marcu 2015, wybory generalne za┼Ť odb─Öd─ů si─Ö 8 listopada 2016)┬áÔÇô w zwi─ůzku z tym, ┼╝e najpierw w ka┼╝dym stanie odbywaj─ů si─Ö prawybory (w tym roku trwaj─ů one od 1 lutego do 7 czerwca). W prawyborach wy┼éania si─Ö kandydata danej partii na prezydenta ÔÇô w jaki dok┼éadnie spos├│b i przez kogo (to znaczy czy g┼éosowa─ç mog─ů jedynie zarejestrowani Republikanie b─ůd┼║ Demokraci czy te┼╝ tak zwani Niezale┼╝ni, kt├│rzy nie popieraj─ů oficjalnie ┼╝adnej z partii, czy wszyscy, niezale┼╝nie od afiliacji partyjnej) zale┼╝y od ka┼╝dego stanu z osobna. Wygrana w danym stanie oznacza otrzymanie proporcjonalnej do wyniku liczby delegat├│w ÔÇô zobowi─ůzani s─ů oni poprze─ç zwyci─Özc─Ö na Narodowych Konwencjach obu partii, kt├│re odb─Öd─ů si─Ö w lipcu. To w┼éa┼Ťnie wtedy nast─Öpuje oficjalne g┼éosowanie i og┼éoszenie nominacji na kandydata w wyborach prezydenckich. Jest to raczej formalno┼Ť─ç, bowiem liczba zdobytych delegat├│w jest jawna, tak┼╝e ju┼╝ po ostatnich prawyborach, a czasem nawet wcze┼Ťniej, wiadomo, kto j─ů zdob─Ödzie. Na Konwencjach obecni s─ů te┼╝ Superdelegaci ÔÇô cz┼éonkowie partii, zajmuj─ůcy w niej wysokie stanowiska. Stanowi─ů oni oko┼éo jedn─ů pi─ůt─ů wszystkich delegat├│w i nie s─ů zobowi─ůzani g┼éosowa─ç zgodnie z wynikami prawybor├│w. Je┼Ťli ┼╝aden z kandydat├│w nie uzyska┼éby znacz─ůcej przewagi g┼éosami wyborc├│w, to Superdelgaci mogliby zdecydowa─ç, kto dostanie nominacj─Ö. Nigdy si─Ö jednak jeszcze nie zdarzy┼éo, by wyznaczyli zwyci─Özc─Ö wbrew wynikom prawybor├│w.
Na razie wi─Öc obserwujemy walk─Ö wewn─ůtrz partii, mi─Ödzy osobami ubiegaj─ůcymi si─Ö o nominacj─Ö ÔÇô pocz─ůtkowo po stronie Demokrat├│w by┼éo ich pi─Öcioro, teraz osta┼éo si─Ö dwoje, za┼Ť po stronie republika┼äskiej wyzwanie podj─Ö┼éa rekordowa liczba siedemnastu os├│b, z kt├│rych ju┼╝ jedena┼Ťcie zawiesi┼éo swoj─ů kampani─Ö (stan na 19 lutego). Proces wybierania oficjalnego kandydata bynajmniej nie jest mniej wa┼╝ny czy mniej interesuj─ůcy ni┼╝ wybory generalne. Bardzo du┼╝o m├│wi o oczekiwaniach wyborc├│w oraz o kondycji danej partii ÔÇô┬átak na przyk┼éad to, ┼╝e a┼╝ siedemna┼Ťcie os├│b ubiega si─Ö┬áo nominacj─Ö Partii Republika┼äskiej, jest jedn─ů z wielu oznak, ┼╝e od co najmniej o┼Ťmiu lat nie ma w niej jasno okre┼Ťlonego przyw├│dztwa. W tym roku wy┼Ťcig jest o tyle ciekawy, ┼╝e zar├│wno po stronie demokrat├│w, jak i republikan├│w pojawili si─Ö kandydaci, kt├│rzy, cho─ç na pocz─ůtku wydawali si─Ö mie─ç marginalne znaczenie, szybko zdobyli rzesze zwolennik├│w, a ich pogl─ůdy, pomimo skrajno┼Ťci, zacz─Ö┼éy wydawa─ç si─Ö niemal powszechnie akceptowane. W wy┼Ťcigu demokrat├│w t─ů postaci─ů jest Bernie Sanders, po stronie republikan├│w ÔÇô Donald Trump.
ilustr.: Zuzanna Wicha

ilustr.: Zuzanna Wicha


Sny i koszmary Hillary Clinton
Jeszcze zanim zacz─ů┼é si─Ö sezon wyborczy, nikt nie mia┼é w─ůtpliwo┼Ťci co do tego, czy by┼éa Sekretarz Stanu b─Ödzie ubiega─ç si─Ö o nominacj─Ö. Wydawa┼éo si─Ö tak┼╝e, ┼╝e tym razem nie ma w partii nikogo, kto m├│g┼éby i chcia┼éby jej zagrozi─ç ÔÇô ma najlepsze finansowanie, rozleg┼é─ů sie─ç kontakt├│w, du┼╝─ů rozpoznawalno┼Ť─ç oraz do znudzenia powtarzany przez ni─ů argument, ┼╝e by┼éaby pierwsz─ů w Stanach kobiet─ů prezydent. Jednak jej sen o Bia┼éym Domu raz jeszcze mo┼╝e przerodzi─ç si─Ö w koszmar.
Faktycznie, nie zagra┼╝a jej nikt z partii. Jej przeciwnikiem jest niezale┼╝ny senator z Vermontu (kandydaci niezale┼╝ni [ang. independents] pomimo nie bycia cz┼éonkiem ┼╝adnej z partii, te┼╝ mog─ů ubiega─ç si─Ö┬ánominacj─Ö z ramienia jednej z nich). siedemdziesi─Öcioczteroletni Bernie Sanders wydawa┼é si─Ö skre┼Ťlony na starcie. Wprost okre┼Ťla si─Ö jako socjalista w kraju, kt├│ry dobrze pami─Öta czasy McCarthyÔÇÖego i gdzie termin ten nadal uwa┼╝any jest przez niekt├│rych za obelg─Ö ÔÇô w pierwszych wywiadach, jakich udziela┼é, musia┼é przede wszystkim t┼éumaczy─ç prowadz─ůcym definicj─Ö socjaldemokracji. Postuluje on mi─Ödzy innymi wprowadzenie darmowej s┼éu┼╝by zdrowia dla wszystkich oraz bezp┼éatnej edukacji wy┼╝szej, finansowanej dzi─Öki na┼éo┼╝eniu podatku na operacje finansowe na gie┼édzie. Opr├│cz tego m├│wi g┼éo┼Ťno (i nieustannie) o tym, ┼╝e klasa ┼Ťrednia si─Ö kurczy, mniejszo┼Ťci etniczne s─ů dyskryminowane i nale┼╝y odwr├│ci─ç trend redystrybucji d├│br prowadz─ůcy od pewnego czasu od klasy ┼Ťredniej do g├│rnego procenta. Wall Street jest w jego oczach jednym z g┼é├│wnych ┼║r├│de┼é z┼éa w Ameryce, te┼╝ z powodu silnych powi─ůza┼ä, a co za tym idzie ÔÇô wp┼éyw├│w, jakie ma na Kapitolu. Dlatego Sanders nie jest finansowany przez tak zwane Super PAC ÔÇô┬áw skr├│cie zbi├│r dotacji od korporacji oraz zamo┼╝nych zwolennik├│w kandydata. Kwota dotacji nie ma g├│rnego limitu, odk─ůd w 2010 S─ůd Najwy┼╝szy USA uzna┼é, ┼╝e przeznaczanie pieni─Ödzy na kampanie jest korzystaniem z prawa wolno┼Ťci s┼éowa, na kt├│re nie wolno nak┼éada─ç ogranicze┼ä. Zamiast tego senator funduje swoj─ů kampani─Ö dzi─Öki indywidualnym wp┼éatom ÔÇô wp┼éyn─Ö┼éo ich ju┼╝ ponad 3,5 miliona, a ich ┼Ťrednia kwota oscyluje wok├│┼é 27 dolar├│w. Te ostatnie liczby zdradzi┼éy czytelnikowi point─Ö, kt├│rej i tak si─Ö spodziewa┼é ÔÇô ┼╝e wbrew wszelkim oczekiwaniom Sanders sta┼é si─Ö niezwykle popularny, szczeg├│lnie w┼Ťr├│d m┼éodych i mniej zamo┼╝nych ludzi, w wyniku czego w pierwszych prawyborach, w stanie Iowa, przegra┼é z Clinton jedynie o 0,2 procent (!), a w drugich, w New Hampshire, odni├│s┼é cokolwiek spektakularne zwyci─Östwo, zdobywaj─ůc 60 procent g┼éos├│w wyborc├│w Partii Demokratycznej oraz niezale┼╝nych (w tym 83 procent g┼éos├│w w grupie wiekowej 18ÔÇô29).
Pan Donald Trump jedzie do Waszyngtonu
Donald Trump jest postaci─ů znan─ů w Stanach. Zaczyna┼é, pracuj─ůc w firmie nieruchomo┼Ťciowej swojego ojca. Jak sam przyzna┼é podczas jednego ze spotka┼ä z wyborcami, pocz─ůtki nie by┼éy dla niego ┼éatwe ÔÇô dosta┼é od ojca tylko ÔÇ×ma┼é─ů po┼╝yczk─Ö na milion dolar├│wÔÇŁ (ÔÇ×It has not been easy for me. You know, I started off in Brooklyn, my father gave me a small loan of a milion dollarsÔÇŽÔÇŁ). Dorobi┼é si─Ö wielomiliardowej fortuny, g┼é├│wnie dzi─Öki obracaniu nieruchomo┼Ťciami, a tak┼╝e kupnie kasyn i budowaniu hoteli. Od 2004 do 2015 roku Trump prowadzi┼é r├│wnie┼╝ reality show pod nazw─ů ÔÇ×The ApprenticeÔÇŁ (Czeladnik), w kt├│rym uczestnicy konkurowali o kontrakt na 250 tysi─Öcy dolar├│w i mo┼╝liwo┼Ť─ç prowadzenia jednej z jego z firm. Wi─Ökszo┼Ť─ç odcink├│w ko┼äczy┼éa si─Ö wyeliminowaniem jednego uczestnika, poprzez powiedzenie mu ÔÇ×youÔÇÖre firedÔÇŁ (zwalniam Ci─Ö), kt├│r─ů to fraz─Ö Trump pr├│bowa┼é nawet zastrzec, jednak Biuro Patentowe nie wyrazi┼éo na to zgody.
Gdy Trump zadeklarowa┼é sw├│j start w wyborach, niewiele os├│b potraktowa┼éo go powa┼╝nie. My┼Ťlano, ┼╝e to po prostu wybryk znudzonego biznesmena. Po tym, gdy og┼éosi┼é, ┼╝e jego pomys┼éem na rozwi─ůzanie problemu nielegalnej imigracji jest wybudowanie muru na granicy z Meksykiem, za kt├│ry to w┼éa┼Ťnie Meksyk, a nie Stany, ma zap┼éaci─ç, wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e jego kampania nie potrwa d┼éugo. Jednak z ka┼╝d─ů kontrowersyjn─ů, zar├│wno pod wzgl─Ödem tre┼Ťci, jak i sp├│jno┼Ťci logicznej wypowiedzi─ů, jego poparcie ros┼éo i od lipca nieprzerwanie prowadzi we wszystkich og├│lnokrajowych sonda┼╝ach w┼Ťr├│d kandydat├│w na nominacj─Ö Partii Republika┼äskiej (ostatnio po raz pierwszy w jednym z przeprowadzanych sonda┼╝y na prowadzenie wysun─ů┼é si─Ö Ted Cruz, jednak jest to odosobniony przypadek, w pozosta┼éych Trump ma dwucyfrow─ů przewag─Ö nad innymi kandydatami). Przez chwil─Ö wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e mo┼╝e mu zagrozi─ç Ben Carson, neurochirurg z Michigan. Trzeba przyzna─ç, ┼╝e jego teoria o tym, jakoby egipskie piramidy zosta┼éy zbudowane przez biblijnego J├│zefa w celu przechowywania w nich ziarna, mo┼╝e konkurowa─ç pod wzgl─Ödem niedorzeczno┼Ťci z niekt├│rymi propozycjami Trumpa. Jednak popularno┼Ť─ç Carsona szybko si─Ö sko┼äczy┼éa. By─ç mo┼╝e po prostu nie by┼é w stanie zaoferowa─ç wyborcom tego, co Trump: na przyk┼éad zakazu wjazdu do Stan├│w Zjednoczonych dla muzu┼éman├│w lub przyznania, ┼╝e globalne ocieplenie to humbug wymy┼Ťlony przez Chi┼äczyk├│w, ┼╝eby zaszkodzi─ç ameryka┼äskiej gospodarce. Przede wszystkim jednak chyba po prostu brakuje mu Trumpowego uroku i pewno┼Ťci siebie, widocznych w wypowiedziach takich jak ta: ÔÇ×Cz─Ö┼Ťci─ů mojego pi─Ökna jest to, ┼╝e jestem bardzo bogatyÔÇŁ (ÔÇ×I mean, part of the beauty of me is that I’m very richÔÇŁ). Trump obiecuje na przyk┼éad zgnie┼Ť─ç ISIS oraz pom├│c weteranom, jednak rzadko kiedy dzieli si─Ö szczeg├│┼éami czy cho─çby zarysami swoich plan├│w, pozostaj─ůc na poziomie zamglonych obietnic. C├│┼╝, magik nigdy nie ujawnia tajnik├│w swoich sztuczek.
ilustr.: Zuzanna Wicha

ilustr.: Zuzanna Wicha


Zmiany!
Cho─ç pogl─ůdy Sandersa i Trumpa znajduj─ů si─Ö na dw├│ch przeciwstawnych biegunach, jest mi─Ödzy nimi wiele podobie┼ästw. Po pierwsze, obaj nie przepadaj─ů za tak zwanym┬áestablishmentem ÔÇô jest to w og├│le zjawisko coraz szersze w Stanach, przejaw znudzenia i rozczarowania polityk─ů, kt├│ry powoduje przedk┼éadanie ┼Ťwie┼╝o┼Ťci (a co za tym idzie ÔÇô┬ádomniemanej niewinno┼Ťci) na scenie politycznej ponad do┼Ťwiadczenie. Sanders co prawda do┼Ťwiadczenie ma bardzo bogate ÔÇô jest najd┼éu┼╝ej dzia┼éaj─ůcym w Kongresie niezale┼╝nym politykiem w historii USA ÔÇô jednak to, co przyci─ůga jego wyborc├│w, to pewien rodzaj szczero┼Ťci, rzadko spotykany gdziekolwiek w okolicach Waszyngtonu. Cechuje go sta┼éo┼Ť─ç pogl─ůd├│w ÔÇô w odr├│┼╝nieniu od Clinton, kt├│ra wielokrotnie radykalnie zmienia┼éa swoje opinie, Sanders g┼éosi dzi┼Ť to samo, co trzydzie┼Ťci lat temu. Dla wielu wyborc├│w wydaje si─Ö politycznym ewenementem ÔÇô cz┼éowiekiem, kt├│ry naprawd─Ö m├│wi to, co my┼Ťli. O Trumpie zdecydowanie nale┼╝y powiedzie─ç to samo ÔÇô cz─Östo wy┼Ťmiewa poprawno┼Ť─ç polityczn─ů i wyra┼║nie pokazuje, ┼╝e nie jest przez ni─ů kr─Öpowany. Ma on te┼╝ podobne pogl─ůdy dotycz─ůce klasy politycznej ÔÇô m├│wi jasno, ┼╝e je┼Ťli da si─Ö politykom pieni─ůdze na kampanie, pozostaj─ů oni d┼éu┼╝nikami. Tak na przyk┼éad w 2005 roku w ramach sp┼éacenia d┼éugu Hillary Clinton pojawi┼éa si─Ö┬ána jego ┼Ťlubie (tak, kiedy┼Ť Donald Trump wspiera┼é finansowo kampanie oraz fundacj─Ö Hillary Clinton ÔÇô czy┼╝ polityka nie jest zabawna?). Dzi─Öki jasnym, ostrym pogl─ůdom oraz wspomnianej wy┼╝ej szczero┼Ťci zar├│wno Trump, jak i Sanders przyci─ůgaj─ů t┼éumy na swoje spotkania i mobilizuj─ů ludzi, kt├│rzy nigdy wcze┼Ťniej nie interesowali si─Ö polityk─ů. Trzeba r├│wnie┼╝ zaznaczy─ç, ┼╝e Trump finansuje swoj─ů kampani─Ö w ca┼éo┼Ťci z w┼éasnych pieni─Ödzy, tak┼╝e (podobnie jak Sanders) pozostaje niezale┼╝ny od wielkich dawc├│w i korporacji.
Kolejnym, bardzo wa┼╝nym podobie┼ästwem mi─Ödzy nimi jest to, ┼╝e ka┼╝dy sprawia, ┼╝e radykalizuj─ů si─Ö pogl─ůdy pozosta┼éych kandydat├│w. P├│┼é roku temu gniewne przemowy Sandersa o Wall Street wydawa┼éy si─Ö czym┼Ť ┼Ťwie┼╝ym i unikatowym, dzi┼Ť Hillary Clinton niemal┼╝e je powtarza. Zmieni┼éa te┼╝ swoje zdanie na temat TTIP czy budowy kolejnej fazy gazoci─ůgu Keystone. Je┼Ťli zatem uwa┼╝a─ç j─ů za g┼éos establishmentu, przesuwa si─Ö on coraz bardziej na lewo. Podobnie po drugiej stronie ÔÇô propozycja Trumpa, by zakaza─ç na pewien czas wszystkim muzu┼émanom wjazdu do USA wydaje si─Ö szalenie ekstremistyczna, jednak gdy podczas jednej z debat zapytano o to kandydat├│w, jedynie Jeb Bush jednoznacznie si─Ö jej sprzeciwi┼é. Jak gdyby Republikanie i Demokraci ju┼╝ nie byli wystarczaj─ůco pok┼é├│ceni (czego wynikiem by┼é cho─çby szesnastodniowy shutdown rz─ůdu w 2013 roku), zar├│wno na scenie politycznej, jak i w kraju nast─Öpuje coraz wi─Öksza polaryzacja.
M├│wi─ůc o podobie┼ästwach mi─Ödzy kandydatami, jeden z konserwatywnych dziennikarzy, Bill OÔÇÖReilly, stwierdzi┼é wr─Öcz, ┼╝e Trump i Sanders s─ů tacy sami i r├│┼╝ni─ů si─Ö jedynie fryzur─ů. Wed┼éug niego obaj graj─ů na tych samych uczuciach wyborc├│w ÔÇô┬ástrachu i gniewie. W przypadku Trumpa na strachu przez ÔÇ×obcymÔÇŁ ÔÇô muzu┼émanami i ISIS (mi─Ödzy kt├│rymi Trump niestety nie przeprowadza wystarczaj─ůco wyra┼║nego podzia┼éu), w przypadku Sandersa ÔÇô na strachu przed wrogiem wewn─Ötrznym, czyli wszechobecn─ů i wszechw┼éadn─ů Wall Street. Jest to do┼Ť─ç odwa┼╝ne stwierdzenie, ale wydaje si─Ö, do pewnego stopnia, trafne. Wida─ç to by┼éo na przyk┼éad podczas prawybor├│w w New Hampshire, gdzie niekt├│rzy wyborcy Trumpa zapytani na kogo by g┼éosowali, gdyby nie mogli poprze─ç magnata nieruchomo┼Ťci, m├│wili, ┼╝e oddaliby g┼éos na Sandersa. Ich programy polityczne nie mog┼éyby by─ç bardziej odmienne, zatem wyborcy musz─ů widzie─ç┬ámi─Ödzy nimi inne punkty wsp├│lne ÔÇô zapa┼é, szczero┼Ť─ç, radykalizm, odwag─Ö, potencja┼é rewolucji. I by─ç mo┼╝e to przewa┼╝a. By─ç mo┼╝e Amerykanie ÔÇô┬áznudzeni, rozczarowani, zdenerwowani ÔÇô gotowi s─ů poprze─ç jakikolwiek radykalny plan, byleby przyni├│s┼é zmian─Ö, niezale┼╝nie od strony sceny politycznej, z kt├│rej ├│w pochodzi.
Na koniec musimy raz jeszcze powr├│ci─ç do pierwszych s┼é├│w tego artyku┼éu ÔÇô tegoroczny wy┼Ťcig absolutnie wymyka si─Ö przewidywaniom. By─ç mo┼╝e m┼éodzie┼╝ ruszy do urn i wybierze prezydenta Sandersa, by─ç mo┼╝e b─Ödziemy za nieca┼éy rok ┼Ťwiadkami zaprzysi─Ö┼╝enia prezydenta Trumpa, a by─ç mo┼╝e establishment si─Ö skutecznie obroni i w listopadzie b─Ödziemy ogl─ůda─ç walk─Ö mi─Ödzy Hillary Clinton a Tedem Cruzem b─ůd┼║ Marco Rubio, kt├│rzy w wi─Ökszo┼Ťci sonda┼╝y w┼Ťr├│d republikan├│w plasuj─ů si─Ö na drugim i trzecim miejscu (inn─ů kwesti─ů jest pytanie, czy Ted Cruz naprawd─Ö nale┼╝y do establishmentu). Niezale┼╝nie od tego, dziej─ů si─Ö teraz w Stanach rzeczy fascynuj─ůce, co rzadko kiedy pozostaje bez wp┼éywu na reszt─Ö ┼Ťwiata.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś