Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Sprawiedliwo┼Ť─ç dla ubogich

Ubodzy i wykluczeni maj─ů swoje miejsce w tradycjach Ko┼Ťcio┼éa. Ale nie w ka┼╝dej tradycji zajmuj─ů miejsce centralne.

ilustr.: Andrzej D─Öbowski

ilustr.: Andrzej D─Öbowski


Artyku┼é jest polemik─ů z tekstem ┼üukasza Ko┼╝uchowskiego.┬á
1.
Zaanga┼╝owanie spo┼éeczne stanowi integraln─ů cz─Ö┼Ť─ç chrze┼Ťcija┼äskiego ┼╝ycia. Przynajmniej w teorii, bo w praktyce bywa r├│┼╝nie. W polskim Ko┼Ťciele zaanga┼╝owanie spo┼éeczne zosta┼éo sprowadzone w zasadzie wy┼é─ůcznie do dzia┼éalno┼Ťci charytatywnej, kt├│ra mo┼╝e imponowa─ç skal─ů, ale kt├│ra jest tylko jednym ÔÇô i na pewno nie pierwszym ÔÇô spo┼Ťr├│d w─ůtk├│w spo┼éecznej teorii i spo┼éecznej praktyki Ko┼Ťcio┼éa (wi─Öcej na ten temat napisa┼éem tutaj). W tym kontek┼Ťcie s┼éowo ÔÇ×katolewicaÔÇŁ sta┼éo si─Ö dla naszego ┼Ťrodowiska przewrotnym samookre┼Ťleniem, przy pomocy kt├│rego staramy si─Ö przypomnie─ç polskim katolikom o spo┼éecznych, politycznych i ekonomicznych zobowi─ůzaniach, kt├│re wynikaj─ů z wyznawanej przez nas wiary. Wiara ta najwyra┼║niej nie przeszkadza nam bowiem ÔÇ×wyzyskiwa─ç swojego pracownika, wyrzuca─ç z autobusu bezdomnego i ┼╝yczy─ç ┼Ťmierci uchod┼║cyÔÇŁ. ÔÇ×Lewica katolickaÔÇŁ jest publicystycznym skr├│tem, kt├│ry mo┼╝na lubi─ç i kt├│rego mo┼╝na nie lubi─ç. Ale nie tylko.
2.
Je┼Ťli szczeg├│lne miejsce na naszych ┼éamach zajmuj─ů Gustavo Guti├ęrrez i teologia wyzwolenia, Dorothy Day i ┼Ťrodowisko ÔÇ×The Catholic WorkerÔÇŁ, Jacques Loew i ruch ksi─Ö┼╝y-robotnik├│w czy J├│zef Wrzesi┼äski i ruch ATD ÔÇ×Czwarty ┼ÜwiatÔÇŁ, to wynika to st─ůd, ┼╝e wszyscy oni doszli do wniosku, i┼╝ nie spos├│b uczciwie realizowa─ç tak zwanej preferencyjnej opcji na rzecz ubogich, je┼Ťli nie zada si─Ö najpierw pytania o przyczyny ich ub├│stwa. Tu kr├│tki fragment tekstu, kt├│ry napisa┼éem ostatnio do ÔÇ×Tygodnika PowszechnegoÔÇŁ: ÔÇ×Brazylijski teolog Clodovis Boff twierdzi, ┼╝e fakt istnienia ub├│stwa mo┼╝e by─ç t┼éumaczony na trzy sposoby. Pierwszy: ub├│stwo jest wad─ů, to znaczy skutkiem lenistwa, g┼éupoty lub wyrachowania, a ubodzy s─ů lud┼║mi, kt├│rym si─Ö nie chce, kt├│rzy nie potrafi─ů lub kt├│rzy tak sobie zorganizowali ┼╝ycie, ┼╝eby inni ich utrzymywali [ÔÇŽ]. Drugi: ub├│stwo jest zacofaniem, to znaczy problemem, kt├│ry mo┼╝na rozwi─ůza─ç za pomoc─ů kredyt├│w i inwestycji ponad g┼éowami os├│b nim dotkni─Ötych [ÔÇŽ]. Trzeci: ub├│stwo jest uciskiem, to znaczy produktem ekonomicznych, spo┼éecznych i politycznych struktur, kt├│re wykorzystuj─ů jednych i wykluczaj─ů innych, sprawiaj─ůc, ┼╝e bogaci bogac─ů si─Ö kosztem biednych, a ci staj─ů si─Ö jeszcze biedniejsi. Teologowie wyzwolenia [ÔÇŽ] opowiadaj─ů si─Ö za t─ů trzeci─ů interpretacj─ůÔÇŁ. A my wraz z nimi. Dlatego si─Ögamy po narz─Ödzia nauk spo┼éecznych, za pomoc─ů kt├│rych staramy si─Ö opisywa─ç problemy spo┼éeczne jako problemy strukturalne, a nie na przyk┼éad jako problemy zdemoralizowanych jednostek i spo┼éeczno┼Ťci.
3.
Marie-Dominique Chenu, o kt├│rym wspomina w swoim tek┼Ťcie Autor, na kt├│rego z kolei powo┼éuje si─Ö ┼üukasz Ko┼╝uchowski, twierdzi┼é, ┼╝e my┼Ťl teologiczna powinna by─ç solidarna ze swoj─ů epok─ů. ÔÇ×Je┼Ťli faktycznie za tym tylko ona idzie ÔÇô dowodzi ├│w Autor ÔÇô [to] w praktyce staje si─Ö s┼éu┼╝k─ů obowi─ůzuj─ůcej ideologiiÔÇŁ. By─ç mo┼╝e. Tego zarzutu nie mo┼╝na jednak postawi─ç ani teologii wyzwolenia, ani ┼╝adnemu innemu spo┼Ťr├│d pokrewnych jej ruch├│w, z kt├│rymi si─Ö identyfikujemy. Nauki spo┼éeczne pe┼éni─ů w nich bowiem funkcj─Ö tylko pomocnicz─ů. ÔÇ×Marks, podobnie jak ka┼╝dy inny marksista, bez w─ůtpienia mo┼╝e by─ç naszym towarzyszem podr├│┼╝y, ale nigdy nie mo┼╝e sta─ç si─Ö naszym mistrzem ÔÇô spuentowa┼é wspomniany ju┼╝ Clodovis Boff. ÔÇô ┬źJednego macie Mistrza, Chrystusa┬╗ (Mt 23,10)ÔÇŁ. Wbrew obiegowym opiniom, to w┼éa┼Ťnie teologowie wyzwolenia ÔÇô nie ulegaj─ůc trendom obowi─ůzuj─ůcym w mainstreamie ├│wczesnej teologii europejskiej (zdominowanej przez j─Özyk prawa naturalnego) ÔÇô powr├│cili do uprawiania teologii spo┼éecznej w oparciu o ┼║r├│d┼éa biblijne. Szkoda, ┼╝e je┼Ťli Gustavo Guti├ęrrez w og├│le jest w polskim Ko┼Ťciele rozpoznawany, to jako autor ÔÇ×Teologii wyzwoleniaÔÇŁ, a nie na przyk┼éad jako autor nieprzet┼éumaczonej na j─Özyk polski pracy ÔÇ×O HiobieÔÇŁ.
4.
Wola┼ébym unikn─ů─ç przekonywania, ┼╝e zar├│wno spo┼éeczne w─ůtki Biblii, jak i katolicka nauka spo┼éeczna s─ů dla nas wa┼╝nymi punktami odniesienia. Kto regularnie zagl─ůda na nasze ┼éamy, tego (lub tej) pewnie przekonywa─ç nie trzeba, a kto nie zagl─ůda, z my┼Ťl─ů o tym (lub o tej) mog─Ö sporz─ůdzi─ç stosown─ů bibliografi─Ö. Magazyn Kontakt znalaz┼é swoje miejsce w obr─Öbie tej spo┼Ťr├│d chrze┼Ťcija┼äskich tradycji, kt├│ra domaga si─Ö dla os├│b ubogich i wykluczonych raczej podmiotowo┼Ťci, sprawiedliwo┼Ťci i emancypacji ni┼╝ mi┼éosierdzia. Tradycja ta jest dobrze zakorzeniona w teologii biblijnej i w nauczaniu Ko┼Ťcio┼éa, ale nie jest w nim tradycj─ů jedyn─ů ani tym bardziej dominuj─ůc─ů, cho─ç oczywi┼Ťcie pontyfikat Franciszka robi r├│┼╝nic─Ö. W tym sensie podzia┼é na ÔÇ×katolewic─ÖÔÇŁ i ÔÇ×katoprawic─ÖÔÇŁ ma sens nie tylko publicystyczny, bo r├│┼╝ni nas spos├│b rozumienia opcji na rzecz ubogich oraz priorytet, kt├│ry jej przyznajemy.

***

Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç┬átutaj

***

Polecamy tak┼╝e:

Ortodoksja społeczna

ÔÇ×Krzyk ziemi, krzyk ubogichÔÇŁ. Po co nam dzi┼Ť teologia wyzwolenia?


 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś