Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Sprawcy ÔÇô oprawcy. Rezonans sylwestrowych napad├│w w Kolonii

Kolonia ÔÇô niemieckie miasto wraz z pocz─ůtkiem 2016 roku sta┼éo si─Ö synonimem zbiorowych napa┼Ťci seksualnych. Niemcy, do kt├│rych w ostatnich latach przyby┼éo oko┼éo miliona uchod┼║c├│w oraz imigrant├│w, dyskutuj─ů o tym, co si─Ö wydarzy┼éo, inaczej ni┼╝ chocia┼╝by polskie media czy politycy.

CC BY-SA 3.0

CC BY-SA 3.0


W sylwestrow─ů noc ko┼äcz─ůcego si─Ö 2015 roku w stolicy niemieckich medi├│w ÔÇô Kolonii ÔÇô dosz┼éo do czyn├│w, kt├│rych, jak wielokrotnie podkre┼Ťlano w pocz─ůtkowych doniesieniach, wsp├│┼éczesne Niemcy jeszcze nie zna┼éy. O masowych napadach, kt├│rych mia┼éy dokona─ç ÔÇ×zorganizowane grupy m┼éodych m─Ö┼╝czyzn z kraj├│w P├│┼énocnej AfrykiÔÇŁ o ÔÇ×arabskim wygl─ůdzieÔÇŁ, niemieckie media poinformowa┼éy dopiero kilka dni po fakcie. Op├│┼║nienie, okre┼Ťlane r├│wnie┼╝ mianem ÔÇ×celowego ukrywaniaÔÇŁ oraz ÔÇ×zatajaniaÔÇŁ, by┼éo i nadal jest krytykowane oraz komentowane szczeg├│lnie poza granicami Niemiec. Jak si─Ö p├│┼║niej okaza┼éo, Kolonia nie by┼éa odosobniona, cho─ç to o niej przyj─Ö┼éo si─Ö ju┼╝ m├│wi─ç jako o synonimie zbiorowych atak├│w z pocz─ůtku 2016 roku. Do Kolonii do┼é─ůczy┼éy r├│wnie┼╝ kolejne miasta, takie jak: Hamburg, Dortmund, Frankfurt, Stuttgart, Bielefeld czy D├╝sseldorf. Skala napa┼Ťci by┼éa osza┼éamiaj─ůca. Dokona┼éo ich kilka tysi─Öcy m─Ö┼╝czyzn, a w samej Kolonii poszkodowane kobiety z┼éo┼╝y┼éy na policji kilkaset zg┼éosze┼ä przest─Öpstw.
Zaraz po wydarzeniach wybuch┼éa dyskusja dotycz─ůca tego, jak w og├│le mog┼éo doj┼Ť─ç do takiej sytuacji w centrum Kolonii. W mediach od razu pojawili si─Ö specjali┼Ťci, komentatorzy i znawcy sprawy niemieckiej, arabskoÔÇômuzu┼éma┼äskiej, uchod┼║czej czy imigranckiej, kt├│rzy napr─Ödce udzielali, najcz─Ö┼Ťciej ma┼éo trafnych, wypowiedzi. Wi─Ökszo┼Ť─ç przekaz├│w (je┼Ťli nie wszystkie) skupi┼éa si─Ö na dw├│ch domniemanych przebiegach wydarze┼ä.
Z jednej strony otrzymywali┼Ťmy informacje, ┼╝e by┼éa to akcja zorganizowana, wymierzona w uchod┼║c├│w. Tego typu wiadomo┼Ťci pojawia┼éy si─Ö bardzo cz─Östo na portalach lewicowych i, co ciekawe, raczej nie w samych Niemczech. Niekt├│rzy autorzy pisanych tekst├│w oraz redaktorzy z g├│ry za┼éo┼╝yli, ┼╝e taka sytuacja jak molestowanie zbiorowe nie mog┼éa zdarzy─ç si─Ö przypadkowo i zosta┼éa zaaran┼╝owana przez przeciwnik├│w uchod┼║c├│w. Skupili si─Ö przy tym g┼é├│wnie na krytyce stosowanego przez media j─Özyka, opisuj─ůcego podejrzanych o dokonanie sylwestrowych czyn├│w. Dosta┼éo si─Ö przede wszystkim tym, kt├│rzy wskazywali sprawc├│w ÔÇô ÔÇ×zorganizowane grupy m┼éodych m─Ö┼╝czyzn z kraj├│w P├│┼énocnej AfrykiÔÇŁ o ÔÇ×arabskim wygl─ůdzieÔÇŁ. Takich zwrot├│w u┼╝ywa┼éy tak media angielskoj─Özyczne, jak i niemieckie. Co jest jednak w tym wszystkim dosy─ç interesuj─ůce, portale lewicowe skupi┼éy si─Ö z pocz─ůtku wy┼é─ůcznie na stosowanym w przekazach j─Özyku, a nie wspomina┼éy o molestowanych kobietach.
Z drugiej strony media przypomnia┼éy sobie, a wi─Ökszo┼Ť─ç z nich raczej odkry┼éa taharrusz d┼╝amaÔÇÖi ÔÇô arabski termin oznaczaj─ůcy zbiorowe molestowanie. Poj─Öcie taharrusz d┼╝amaÔÇÖi zosta┼éo u┼╝yte po raz pierwszy w Egipcie i z pocz─ůtku stosowano w praktyce wy┼é─ůcznie jego pierwsz─ů cz─Ö┼Ť─ç ÔÇô taharrusz, co odnosi┼éo si─Ö do molestowania, przy czym miano na uwadze wy┼é─ůcznie molestowanie dzieci. Natomiast molestowanie zbiorowe by┼éo nieznane wcze┼Ťniej w kulturze arabskiej, jednak pierwsze wzmianki na jego temat pojawi┼éy si─Ö w 2005 roku, kiedy podczas demonstracji w dniu egipskiego referendum konstytucyjnego policjanci dopu┼Ťcili si─Ö zbiorowego molestowania demonstrantek. Wtedy te┼╝ samego terminu taharrusz zacz─Öto u┼╝ywa─ç og├│lniej, w znaczeniu molestowania. Epicentrum nast─ůpi┼éo w 2011 roku wraz z wyst─ůpieniami antyprezydenckimi w Kairze. To w┼éa┼Ťnie kairski plac At-Tahrir sta┼é si─Ö miejscem zmian, a zarazem to w┼éa┼Ťnie tam dochodzi┼éo do licznych i nieznanych wcze┼Ťniej na tak─ů skal─Ö w ┼Ťwiecie arabskim zbiorowych molestowa┼ä kobiet egipskich. Molestowanie zbiorowe zacz─Öto od tej pory okre┼Ťla─ç w j─Özyku arabskim jako taharrusz d┼╝amaÔÇÖi, znane tak┼╝e z dialektu egipskiego jako taharrusz gamaÔÇÖi czy w literaturze niepolskoj─Özycznej taharrush gamea, jak te┼╝ przyj─Ö┼éo si─Ö szerzej w mediach, na przyk┼éad w niemieckim ÔÇ×Die ZeitÔÇŁ czy ÔÇ×Die WeltÔÇŁ, kt├│rego tytu┼é artyku┼éu brzmia┼é ÔÇ×Fenomen taharrush gamea┬áprzyby┼é do NiemiecÔÇŁ. Termin taharrusz d┼╝amaÔÇÖi i wydarzenia z Kairu doskonale wpisa┼éy si─Ö w dziennikarskie analizy. Odt─ůd zacz─Öto por├│wnywa─ç zaj┼Ťcia z placu At-Tahrir z tymi z Kolonii i innych miast Niemiec.
Co jednak wydarzy┼éo si─Ö w Kolonii? Mimo ┼╝e liczba zg┼éoszonych kradzie┼╝y i wykrocze┼ä o naturze seksualnej rzeczywi┼Ťcie mog┼éaby wskazywa─ç na zorganizowany charakter napa┼Ťci, jak sugerowa┼éy niekt├│re media, najnowsze doniesienia niemieckiej policji temu zaprzeczaj─ů. Wiadomo, ┼╝e m─Ö┼╝czy┼║ni, niezale┼╝nie od siebie, umawiali si─Ö w kilku czy kilkunastoosobowych grupach na wsp├│lne ┼Ťwi─Ötowanie nadej┼Ťcia Nowego Roku. Umawiali si─Ö przy wa┼╝nych centrach komunikacyjnych, a zarazem jednych z wa┼╝niejszych plac├│w miejskich. Taki przebieg mia┼éy chocia┼╝by wydarzenia w Kolonii. W jednym miejscu w tym samym czasie znalaz┼éo si─Ö wiele grup m┼éodych m─Ö┼╝czyzn. Rozwijaj─ůca si─Ö w szale┼äczym tempie akcja przemocy, kt├│ra zmusi┼éa policjant├│w do zablokowania placu przed Dworcem G┼é├│wnym Kolonii, mia┼éa charakter spontaniczny. Najwi─Öcej dyskusji w mediach nie tylko niemieckich wzbudzi┼é jednak nie sam fakt, ┼╝e przemoc zdominowa┼éa sylwestrow─ů noc w Kolonii i innych niemieckich miastach, tylko domniemane pochodzenie sprawc├│w. Doniesienia na ten temat, kt├│re od samego pocz─ůtku towarzyszy┼éy przekazom medialnym, najbardziej spolaryzowa┼éy opini─Ö publiczn─ů.
Wiadomo┼Ťci o grupowych napadach w Kolonii pobudzi┼éy w Niemczech i tak ju┼╝ zaostrzaj─ůce si─Ö dyskusj─Ö na temat uchod┼║c├│w, ÔÇ×arabsko┼ŤciÔÇŁ oraz islamu. Tym dyskusjom towarzyszy jednak bardziej pow┼Ťci─ůgliwy ton, w przeciwie┼ästwie chocia┼╝by do poziomu podobnych dyskusji w Polsce. Gdy tematem staj─ů si─Ö imigranci┬álub uchod┼║cy dyskusjom towarzyszy w tle ┼Ťwiadomo┼Ť─ç zagro┼╝e┼ä ksenofobii ÔÇô niemiecka edukacja szkolna ostatnich dziesi─Öcioleci (szczeg├│lnie za┼Ť w landach by┼éej Republiki Federalnej Niemiec) odnosi w tej kwestii skromne, ale jednak sukcesy. Niemcy zmuszeni do konfrontacji z niechlubn─ů histori─ů nazizmu staraj─ů si─Ö wyci─ůga─ç z niej wnioski, co z kolei wp┼éyn─Ö┼éo i wp┼éywa na system edukacyjny i jest widoczne zw┼éaszcza dzisiaj, w kontek┼Ťcie kryzysu uchod┼║czego. Edukacja niemiecka skierowana jest, zgo┼éa odmiennie ni┼╝ w Polsce, na przekazywanie poczucia odpowiedzialno┼Ťci i ┼Ťwiadomo┼Ťci kajaj─ůcego si─Ö sprawcy. Uto┼╝samianie si─Ö ze sprawcami II wojny ┼Ťwiatowej prowadzi do pyta┼ä o kontekst i ┼║r├│d┼éa przemocy, a zatem r├│wnie┼╝ o mo┼╝liwo┼Ťci zapobiegania jej. W Polsce natomiast edukacja w centrum stawia ofiar─Ö.
Dyskusja o wydarzeniach w Kolonii wywo┼éa┼éa w Niemczech na nowo┬ápytania nie tylko o definicje rasizmu, ale r├│wnie┼╝ ÔÇô sprawcy i ofiary. Czy rasizm oznacza dyskryminacj─Ö ze wzgl─Ödu na wygl─ůd, pochodzenie oraz religi─Ö, czy r├│wnie┼╝ ze wzgl─Ödu na wykroczenia maj─ůce zwi─ůzek z przynale┼╝no┼Ťci─ů kulturow─ů? Jak obchodzi─ç si─Ö ze sprawc─ů, kt├│ry w szerszym kontek┼Ťcie mo┼╝e r├│wnie┼╝ uchodzi─ç za ofiar─Ö na przyk┼éad nieudanej polityki integracyjnej? Gdy sprawcami s─ů uchod┼║cy, gdzie nale┼╝y nasila─ç starania prewencyjne: w zakresie bezpiecze┼ästwa i ogranicze┼ä migracyjnych czy mo┼╝e raczej integracji kulturowej i ekonomicznej? Mi─Ödzy innymi do tych pyta┼ä ustosunkowali si─Ö Zieloni, nale┼╝─ůcy do czerwonoÔÇôzielonej koalicji rz─ůdz─ůcej w Nadrenii P├│┼énocnej-Westfalii. Dotychczas od┼╝egnywali si─Ö od wypowiedzi na temat pochodzenia sprawc├│w, pomimo protest├│w kole┼╝anek partyjnych, domagaj─ůcych si─Ö konkretyzacji zagadnienia przemocy wobec kobiet. Dwutygodniowe milczenie mia┼éo jednak swoje uzasadnienie: Zieloni potwierdzili doniesienia na temat przynale┼╝no┼Ťci kulturowej m┼éodych m─Ö┼╝czyzn, na┼Ťwietlaj─ůc jednocze┼Ťnie problematyk─Ö genderow─ů w kulturze arabskiej. Politycy niemieccy, co jest nie do pomy┼Ťlenia w polskim dyskursie politycznym, otwarcie podkre┼Ťlili, ┼╝e m┼éodym Arabom jest nader trudno ┼╝y─ç w ka┼╝dym spo┼éecze┼ästwie, gdy┼╝ dorastaj─ů pod presj─ů sztucznych wzorc├│w m─Ösko┼Ťci, kt├│re ci─Ö┼╝ko jest im realizowa─ç. Niemieckie spo┼éecze┼ästwo powinno ich zdaniem odpowiedzie─ç na t─Ö sytuacj─Ö zwi─Ökszeniem stara┼ä o u┼éatwienie integracji ludziom skrzywdzonym przez w┼éasn─ů kultur─Ö. W czasopismach i gazetach pojawi┼éy si─Ö artyku┼éy rozpatruj─ůce etos ÔÇ×arabskiego m─Ö┼╝czyznyÔÇŁ, natomiast w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych ÔÇô akcje pi─Ötnuj─ůce asymetri─Ö genderow─ů, kt├│ra uderza w kobiety i m─Ö┼╝czyzn jednocze┼Ťnie.
Nasuwa si─Ö zatem konkluzja, ┼╝e aby m├│c konstruktywnie i szybko reagowa─ç na wybuch przemocy, nale┼╝y uwzgl─Ödni─ç szerszy kontekst wydarze┼ä i by─ç w stanie uto┼╝sami─ç si─Ö z sytuacj─ů sprawcy i ofiary jednocze┼Ťnie. W ostateczno┼Ťci jedynie ÔÇ×sprawcaÔÇŁ mo┼╝e podj─ů─ç dzia┼éania prostuj─ůce b┼é─Ödy. Ofierze przypada jedynie bezw┼éadno┼Ť─ç oskar┼╝e┼ä. Spo┼éecze┼ästwo, kt├│re w spos├│b dynamiczny traktuje pozycje sprawcy i ofiary, jest w stanie r├│wnie dynamicznie reagowa─ç na szokuj─ůce wydarzenia.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś