Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Spowied藕 przez internet

Blog ksi臋dza o modzie? Strona parafii na facebooku? Rekolekcje on-line? Wszystko to dzisiaj, szczeg贸lnie w艣r贸d m艂odszych pokole艅, jest ju偶 w艂a艣ciwie norm膮. Obecno艣膰 duchownych w internecie nie budzi zazwyczaj szczeg贸lnych kontrowersji...
ilustr.: Tomek Kaczor

 

Blog ksi臋dza o modzie? Strona parafii na facebooku? Rekolekcje on-line? Wszystko to dzisiaj, szczeg贸lnie w艣r贸d m艂odszych pokole艅, jest ju偶 w艂a艣ciwie norm膮. Obecno艣膰 duchownych w internecie nie budzi zazwyczaj szczeg贸lnych kontrowersji, cho膰 rodzi膰 mo偶e wiele pyta艅 o charakter takiej obecno艣ci i rodzaj prowadzonej ewangelizacji. Papie偶 Benedykt XVI korzysta z dobrodziejstw techniki, komunikuj膮c si臋 z wiernymi za po艣rednictwem sieci (np. na Twitterze czy YouTube). Ko艣ci贸艂 katolicki, jak niemal wszystkie religie na 艣wiecie, dostrzega dobrodziejstwa nowej technologii oraz niesamowit膮 szans臋, jak膮 daje internet wszystkim tym, kt贸rzy chc膮 przekaza膰 co艣 odbiorcom na ca艂ym 艣wiecie.

Jednocze艣nie, wraz z rozwojem sieci i coraz wi臋kszego otwarcia si臋 Ko艣cio艂a na nowe medium, rozpocz臋艂y si臋 trwaj膮ce do dzi艣 dyskusje nad zakresem dzia艂alno艣ci Ko艣cio艂a i duchownych w internecie. Jedna z takich dyskusji dotyczy mo偶liwo艣ci spowiedzi przez internet.
Oficjalne stanowisko Watykanu jest jednoznaczne: spowied藕 w takiej formie nie jest dopuszczalna i nigdy nie zast膮pi spowiedzi w konfesjonale. Wpisuje si臋 to w szerszy kontekst stanowiska Ko艣cio艂a wobec internetu w og贸le. Jak czytamy w dokumencie 鈥濳o艣ci贸艂 a Internet鈥 Papieskiej Rady do Spraw 艢rodk贸w Spo艂ecznego Przekazu: Rzeczywisto艣膰 wirtualna nie jest zamiennikiem Realnej Obecno艣ci Chrystusa w Eucharystii, sakramentalnej rzeczywisto艣ci innych sakrament贸w i wsp贸艂udzia艂u w kulcie sprawowanym w 偶ywej wsp贸lnocie. W Internecie nie ma sakrament贸w; a nawet do艣wiadczenia religijne, mo偶liwe w nim dzi臋ki 艂asce Boga nie s膮 wystarczaj膮ce w oderwaniu od wsp贸艂dzia艂ania z innymi wiernymi w 艣wiecie rzeczywistym. Chocia偶 dokument ten powsta艂 w roku 2002, a w mi臋dzyczasie nast膮pi艂 nies艂ychanie dynamiczny rozw贸j technologii komunikacyjnej, Papieska Rada nie opublikowa艂a innych dokument贸w o podobnej randze co wspomniany powy偶ej. Internet z 2002 roku a ten, z kt贸rego korzystamy obecnie, pod wieloma wzgl臋dami dzieli przepa艣膰. Na jego przemiany reaguj膮 zar贸wno duchowni, jak i wierni na ca艂ym 艣wiecie, kt贸rzy ju偶 nie 鈥瀞urfuj膮鈥, tylko zwyczajnie korzystaj膮 z sieci. Rzadko s艂yszy si臋 g艂osy, 偶e sie膰 i rzeczywisto艣膰 poza ni膮 to odr臋bne sfery: podzia艂 wirtualne/realne nie ma ju偶 w艂a艣ciwie racji bytu, bardziej sensowne jest pos艂ugiwanie si臋 poj臋ciami offline i online. Aktywno艣膰 w internecie i poza nim s膮 coraz 艣ci艣lej ze sob膮 powi膮zane, jedna jest przed艂u偶eniem drugiej, jej uzupe艂nieniem lub inn膮 form膮. Wielo艣膰 katolickich stron internetowych oraz r贸偶norodno艣膰 ich tematyki 艣wiadczy tak偶e o tym, 偶e chcemy kontynuowa膰 religijn膮 aktywno艣膰 za po艣rednictwem komputera.
W sieci mo偶emy spotka膰 si臋 i dyskutowa膰: zar贸wno mi臋dzy sob膮, z przedstawicielami innych wyzna艅 i religii oraz niewierz膮cymi. Internet otwiera przed nami nowe mo偶liwo艣ci komunikacji z przedstawicielami Ko艣cio艂a, wspiera tak偶e ludzi w ich wierze, oferuj膮c nowe formy religijnej aktywno艣ci poza tymi tradycyjnymi: dobrym przyk艂adem s膮 tu rekolekcje online, z kt贸rych ch臋tnie korzystaj膮 tak偶e ci, kt贸rzy z r贸偶nych przyczyn niech臋tnie pojawiliby si臋 na tradycyjnych rekolekcjach parafialnych.
Wszystkie te formy uzupe艂niania i wzmacniania wiary s膮 przez Ko艣ci贸艂 akceptowane dop贸ki s艂u偶膮 jako pomoc, a nie substytut aktywno艣ci religijnej offline. O wiele wi臋kszym problemem s膮 sakramenty w sieci, a szczeg贸lnie spowied藕. W zesz艂ym roku kontrowersje wywo艂a艂a aplikacja na smartphone鈥檃 鈥濩onfession: A Roman Catholic App鈥, kt贸ra uzyska艂a akceptacj臋 Watykanu jako aplikacja pomocna w przygotowaniu do sakramentu. Po zalogowaniu si臋 na osobiste konto u偶ytkownicy odpowiadali na seri臋 pyta艅 opartych o Dekalog, kt贸re mia艂y im pom贸c dokona膰 rachunku sumienia. I tu w艂a艣nie pojawi艂 si臋 problem: dla cz臋艣ci korzystaj膮cych z aplikacji, 鈥濩onfession鈥 sta艂o si臋 zapowiedzi膮 ko艣cielnej rewolucji, czyli umo偶liwienia wiernym spowiadania si臋 przez internet. Rzecznik Watykanu, Federico Lombardi, natychmiast zdementowa艂 te rewelacje, podkre艣laj膮c, 偶e aplikacja s艂u偶y膰 ma uporz膮dkowaniu my艣li przed spotkaniem ze spowiednikiem w konfesjonale, ale nie jest w 偶adnym razie alternatyw膮 dla takiego spotkania. O艣wiadczenie ostudzi艂o emocje, lecz od tego momentu sta艂o si臋 jasne, 偶e temat ten b臋dzie jeszcze nie raz powraca艂.
Oczywi艣cie zesz艂oroczna sensacja nie by艂a pocz膮tkiem dyskusji. Warto przypomnie膰, 偶e w Polskich mediach katolickich ju偶 wiele lat temu temat spowiedzi przez internet by艂 przedmiotem debaty. Nale偶y tu zwr贸ci膰 uwag臋 na takie tytu艂y jak chocia偶by 鈥濿i臋藕鈥 (zw艂aszcza numer 2/2001 鈥濫-duszpasterstwo 鈥 za czy przeciw?鈥) czy 鈥濼ygodnik Powszechny鈥 (numer 26/2009 鈥濳o艣ci贸艂 w sieci鈥), w kt贸rych przedstawiciele Ko艣cio艂a dyskutowali nad jego miejscem w internecie oraz przysz艂o艣ci膮 sakrament贸w. Kolejnym elementem dyskusji by艂 tekst Dariusza Kowalczyka SI, 鈥濷 mo偶liwo艣ci spowiedzi przez Internet鈥, opublikowany mi臋dzy innymi w internetowym serwisie Opoka. Autor wypowiada艂 si臋 w nim entuzjastycznie o tej mo偶liwo艣ci w szczeg贸lnych przypadkach. Wskazywa艂, 偶e Ko艣ci贸艂 akceptuje sakramenty z pewn膮 form膮 po艣rednictwa: na przyk艂ad wtedy, gdy niezb臋dny jest t艂umacz przy spowiedzi (KPK, kan. 990) lub gdy podczas sakramentu ma艂偶e艅stwa zamiast jednego z ma艂偶onk贸w obecny jest pe艂nomocnik (KPK, kan. 1104, 1105). Nie mo偶na wi臋c odrzuca膰 spowiedzi przez internet tylko ze wzgl臋du na jej zapo艣redniczony charakter. Co wi臋cej, w szczeg贸lnych sytuacjach, taka spowied藕 mo偶e by膰 jedyn膮 szans膮 pojednania z Bogiem, na przyk艂ad gdy kto艣 mieszkaj膮cy za granic膮, chory lub niepe艂nosprawny nie mo偶e spotka膰 si臋 w konfesjonale ze swoim spowiednikiem. Autor podkre艣la, 偶e warto w贸wczas dopu艣ci膰 po艣rednictwo komputera dla dobra penitenta, ale nie twierdzi bynajmniej, 偶e powinna to by膰 otwarta dla wszystkich ch臋tnych alternatywa dla konfesjona艂u. Podobnie bowiem jak swoi oponenci lub ci, kt贸rzy mniej entuzjastycznie odnosz膮 si臋 do obecno艣ci Ko艣cio艂a w sieci, Kowalczyk podkre艣la warto艣膰 osobistego kontaktu oraz odpowiedzialno艣膰, jak膮 niesie za sob膮 bezpo艣rednia rozmowa ze spowiednikiem. Niestety, cz臋sto owa rozmowa polega na wypowiedzeniu pewnych formu艂 oraz us艂yszeniu w zamian formalnych warunk贸w otrzymania rozgrzeszenia: trudno tu o faktyczn膮 dyskusj臋, pomoc czy wsparcie dla penitenta. Dla wielu wiernych spowied藕 przybiera form臋 niezbyt przyjemnego obowi膮zku, niekoniecznie dlatego, 偶e musz膮 oni wypowiedzie膰 swoje grzechy, ale w艂a艣nie dlatego, 偶e kontakt ze spowiednikiem jest kr贸tki, formalny i pozbawiony osobistego charakteru.
Chocia偶 p贸ki co Ko艣ci贸艂 nie zmienia swojego stanowiska w sprawie, wida膰, 偶e istnieje potrzeba dyskusji oraz dialogu mi臋dzy Ko艣cio艂em a wiernymi. W czasach powolnego spadku uczestnicz膮cych w niedzielnej mszy katolik贸w (Instytut Statystyki Ko艣cio艂a Katolickiego m贸wi o 40% w roku 2011, raport Domunicantes i Communicantes 2011) podejmowanie dyskusji nie powinno by膰 pr贸b膮 鈥瀝atowania鈥 sytuacji, lecz powinno wynika膰 z ch臋ci otwarcia si臋 na wiernych w tej nowej rzeczywisto艣ci oraz pomocy tym, kt贸rzy pozostaj膮 w Ko艣ciele. Taki dialog z pewno艣ci膮 jest potrzebny.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij