Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Sknera na wakacjach, czyli nie ka┼╝de oszcz─Ödzanie to cnota

Ilekro─ç s┼éysz─Ö lub czytam opinie turyst├│w, ┼╝e podr├│┼╝owanie po jakim┼Ť kraju jest takie tanie, bo wszyscy ich zapraszali i im wszystko fundowali, to natychmiast powraca niczym echo do mojej g┼éowy my┼Ťl: to wcale nie znaczy, ┼╝e ta podr├│┼╝ by┼éa taka tania, to po prostu znaczy, ┼╝e kto┼Ť inny za ni─ů zap┼éaci┼é.

ilustr.: post-turysta.pl

ilustr.: post-turysta.pl


Tekst jest przedrukiem eseju opublikowanego na stronie projektu post-turysta.pl.
1.
Przerwa podczas jednego z┬áwarsztat├│w post-turysty o┬áodpowiedzialnym podr├│┼╝owaniu. Podchodzi do mnie ch┼éopak: pocz─ůtek studi├│w, koszula w┬ákratk─Ö, na warsztaty przyszed┼é z┬ágitar─ů. Niedawno kupi┼é bilet do Etiopii. ÔÇ×Czy mo┼╝na tam je┼║dzi─ç autostopem?ÔÇŁ ÔÇô zapyta┼é. Odpowiedzia┼éam, ┼╝e owszem, jednak┼╝e autostop jest w┬áEtiopii p┼éatny ÔÇô kierowcy nale┼╝y wr─Öczy─ç r├│wnowarto┼Ť─ç biletu autobusowego na danej trasie. Posmutnia┼é. ÔÇ×Ale jak to? Ja nigdy za autostopa nie p┼éac─Ö. A┬ájak powiem, ┼╝e jestem tylko studentem, to te┼╝ ka┼╝─ů mi zap┼éaci─ç?ÔÇŁ.
2.
Brak zb─Ödnego baga┼╝u, wolni jak ptaki. Czy chcieliby┼Ťmy tak podr├│┼╝owa─ç? Wi─Ökszo┼Ť─ç odpowie: oczywi┼Ťcie! Archetyp hippisowskiej podr├│┼╝y ÔÇô bez grosza przy duszy podczas romantycznej wyprawy stopem i┬ánieustannego bratania si─Ö ze spotkanymi mieszka┼äcami ÔÇô jest jednym z┬ánajsilniejszych archetyp├│w wbudowanych w┬ánasz─ů turystyczn─ů wyobra┼║ni─Ö. Wzmacnia go popkultura. Wzmacniaj─ů liczne artyku┼éy i┬áporady w┬ástylu: ÔÇ×Jak wyjecha─ç w┬ápodr├│┼╝ ze 100 dolarami w┬ákieszeniÔÇŁ, ÔÇ×Dooko┼éa ┼Ťwiata bez p┼éacenia za noclegiÔÇŁ, ÔÇ×Na czym i┬ájak oszcz─Ödza─ç w┬ápodr├│┼╝yÔÇŁ. Wzmacnia w┬áko┼äcu pewne przekonanie, przez wielu traktowane niczym dogmat, ┼╝e ten, kto zap┼éaci┼é ma┼éo, jest godnym pochwa┼éy spryciarzem, a┬áp┼éac─ůcy wi─Öcej s─ů zwyk┼éymi naiwniakami, kt├│rzy dali si─Ö nabra─ç. Uwierzyli┼Ťmy bowiem, ┼╝e oszcz─Ödzanie zawsze i┬áwsz─Ödzie jest cnot─ů. A┬ámo┼╝e jednak nie zawsze i┬ánie wsz─Ödzie?
Kiedy w┬átakim razie nasze oszcz─Ödzanie, potrafi─ůce przerodzi─ç si─Ö w┬ásknerstwo, wcale nie musi by─ç czym┼Ť dobrym i┬ápo┼╝ytecznym? Aby odpowiedzie─ç sobie na to pytanie, musimy wpierw oswoi─ç si─Ö z┬ánajwa┼╝niejsz─ů zasad─ů ┼Ťwiadomej konsumpcji: poprzez sam wyb├│r miejsca pozostawienia swoich pieni─Ödzy mamy wp┼éyw na ┼Ťwiat. W┬áprzypadku turysty ÔÇô czyli konsumenta na wakacjach ÔÇô wydaj─ůc pieni─ůdze, oddzia┼éujemy bezpo┼Ťrednio na odwiedzane przez siebie miejsca. Dlatego te┼╝ o┬áwydawaniu pieni─Ödzy podczas podr├│┼╝y mo┼╝na my┼Ťle─ç jako o┬áformie wsparcia lokalnych mieszka┼äc├│w, a┬áw┬ápewnych przypadkach r├│wnie┼╝ jako o┬ázado┼Ť─çuczynieniu za szkody wynik┼ée ze zmasowanego ruchu turystycznego. Tym bardziej, ┼╝e w┬á┼Ťwiecie gloryfikuj─ůcym konkurencj─Ö i┬áci─Öcie koszt├│w zwyk┼éa godziwa zap┼éata mo┼╝e by─ç traktowana jako co┼Ť upodmiotowiaj─ůcego, wspomo┼╝enie dzia┼éania w─Ödki zamiast dok┼éadania si─Ö do ryby. W┬áten spos├│b relacje handlowe postrzega si─Ö na przyk┼éad w┬áruchu ÔÇ×fair tradeÔÇŁ┬á(czyli ÔÇ×sprawiedliwy handelÔÇŁ).
3.
Kiedy z┬áw┼éasnej woli wyje┼╝d┼╝amy w┬ápodr├│┼╝, wyposa┼╝eni nie w┬ágot├│wk─Ö, ale w┬ánastawienie, ┼╝e ÔÇ×jako┼Ť to b─ÖdzieÔÇŁ, to cz─Östo bywa, ┼╝e oprze─ç si─Ö musimy na pomocy innych. Ju┼╝ samo to wydaje si─Ö problematycznym przerzucaniem odpowiedzialno┼Ťci na kogo┼Ť. Moje w─ůtpliwo┼Ťci etyczne rosn─ů jednak jeszcze bardziej, gdy z┬átakim nastawieniem odwiedzamy kraje du┼╝o mniej zamo┼╝ne od naszego. Bo ÔÇ×jako┼Ť to b─ÖdzieÔÇŁ znaczy, ┼╝e kto┼Ť nam pomo┼╝e. Czytaj: kto┼Ť za nas zap┼éaci. Bywa, ┼╝e kto┼Ť, czyj┬ástandard i┬ámo┼╝liwo┼Ťci ┼╝yciowe s─ů du┼╝o skromniejsze od naszych. Trudno zatem nie nazwa─ç takiej postawy zaplanowanym wykorzystywaniem ze wzgl─Ödu na w┼éasn─ů przyjemno┼Ť─ç, jak─ů jest wakacyjna podr├│┼╝. Wr─Öcz pewn─ů form─ů wyzysku. A┬ájest z┬áczego korzysta─ç, bo w┬ápor├│wnaniu z┬ámieszka┼äcami niekt├│rych pa┼ästw polska ÔÇ×tradycyjna go┼Ťcinno┼Ť─çÔÇŁ wydaje si─Ö mocno wyblak┼éa.
Przyk┼éad├│w nie trzeba d┼éugo szuka─ç, cho─çby w┬áGruzji, Iranie czy Afganistanie go┼Ť─ç traktowany jest w┬áspos├│b wyj─ůtkowy. I┬ániestety, bywa to nadu┼╝ywane przez turyst├│w. W┬árelacjach polskich podr├│┼╝nik├│w przeczyta─ç mo┼╝na o┬árodzinach, kt├│re po┼╝ycza┼éy pieni─ůdze od znajomych, ┼╝eby sta─ç je by┼éo na podejmowanie turyst├│w. W┬áskrajnych sytuacjach cz┼éonkowie rodziny sami odmawiali sobie kolacji, ┼╝eby nakarmi─ç swojego go┼Ťcia. Z┬ádrugiej strony, nierzadko mi samej zdarza┼éo si─Ö by─ç zapraszan─ů na rodzinn─ů kolacj─Ö po tym, gdy jedynie zapyta┼éam kogo┼Ť o┬ádrog─Ö. Nie┼éatwo wtedy zorientowa─ç si─Ö, czy zaproszenie nie jest przypadkiem tylko kurtuazj─ů ani czy moja wizyta przysporzy gospodarzom wi─Öcej rado┼Ťci, czy k┼éopotu. Zdarz─ů si─Ö jednak tacy, kt├│rzy celowo wykorzystaj─ů ka┼╝d─ů serdeczno┼Ť─ç gospodarzy, ka┼╝d─ů tak─ů propozycj─Ö.
W Erywaniu, stolicy Armenii, goszczona by┼éam przez tamtejszego studenta, z┬ákt├│rym skontaktowa┼éam si─Ö przez portal couchsurfing.org. Nocowa┼é u┬ániego tak┼╝e inny turysta, kt├│ry po um├│wieniu si─Ö na kilka dni zasiedzia┼é si─Ö ponad dwa tygodnie. Na koniec zapyta┼é, czy kt├│ry┼Ť z┬áprzyjaci├│┼é naszego gospodarza mo┼╝e odwie┼║─ç go na lotnisko, bo sko┼äczy┼éy mu si─Ö ju┼╝ pieni─ůdze i┬ánie sta─ç go na taks├│wk─Ö, a┬áÔÇ×na pami─ůtk─ÖÔÇŁ zabi┼é i┬áwzi─ů┼é ze sob─ů niegro┼║nego skorpiona, kt├│ry odwiedza┼é nasz dom i┬ásprawia┼é wszystkim du┼╝o rado┼Ťci.
Zatem ilekro─ç s┼éysz─Ö lub czytam opinie turyst├│w, ┼╝e podr├│┼╝owanie po jakim┼Ť kraju jest takie tanie, bo wszyscy ich zapraszali i┬áim wszystko fundowali, to natychmiast powraca do mojej g┼éowy┬ániczym echo my┼Ťl: to wcale nie znaczy, ┼╝e ta podr├│┼╝ by┼éa taka tania, to po prostu znaczy, ┼╝e kto┼Ť inny za ni─ů zap┼éaci┼é.
4.
Oszcz─Ödno┼Ť─ç wyzyskuj─ůca mo┼╝e nie wynika─ç tylko z┬ánadu┼╝ywania go┼Ťcinno┼Ťci, kt├│re prowadzi do tego, ┼╝e kto┼Ť musi nas utrzymywa─ç. Mo┼╝e przybiera─ç bardziej bezpo┼Ťredni─ů form─Ö. Na przyk┼éad targowanie si─Ö o┬ániewielkie kwoty, kt├│re mo┼╝e realnie wp┼éyn─ů─ç na kondycj─Ö finansow─ů osoby, od kt├│rej kupujemy produkt lub us┼éug─Ö. Dla nas stanowi ono najcz─Ö┼Ťciej wakacyjn─ů rozrywk─Ö w┬árywalizacj─Ö o to, kto b─Ödzie bardziej chytry. Cho─ç w┬ág┼é─Öbi duszy ÔÇô powiedzia┼éby psycholog ÔÇô jest te┼╝ wyrazem naszej t─Ösknoty za ÔÇ×┼Ťwiatem bazaremÔÇŁ, w┬ákt├│rym ÔÇô podobnie jak pogaw─Ödka ze sprzedawc─ů ÔÇô handlowi towarzysz─ů relacje mi─Ödzyludzkie. ┼Üwiat bazar przeciwstawiany jest bowiem kojarzonemu z┬ánaszym kr─Ögiem kulturowym zindywidualizowanemu ÔÇ×┼Ťwiatowi supermarketowiÔÇŁ, w┬ákt├│rym kasjerzy traktowani s─ů niczym przed┼éu┼╝enie maszyny licz─ůcej.
W bezpo┼Ťrednim handlu nie tylko targowanie si─Ö mo┼╝e by─ç problematyczne. Zastan├│wmy si─Ö chwil─Ö nad dzia┼éaniem niekt├│rych promocji. Je┼Ťli kupujemy produkt lub us┼éug─Ö poni┼╝ej koszt├│w produkcji, to warto poszuka─ç odpowiedzi, kto i┬áw┬ájakim celu dop┼éaca reszt─Ö. Praktyka ta jest jedn─ů ze strategii monopolizowania rynku przez zamo┼╝ne firmy, kt├│re sta─ç na to, by przez jaki┼Ť czas dop┼éaca─ç do prowadzonego przez siebie biznesu. W┬átym czasie ci mniejsi, cz─Östo tylko lokalnie dzia┼éaj─ůcy, kt├│rzy sprzedaj─ů te same produkty i┬áus┼éugi po cenie detalicznej powi─Ökszonej o┬áw┼éasn─ů mar┼╝─Ö, zd─ů┼╝─ů splajtowa─ç. Czy wiedz─ůc o┬átym, nadal b─Ödziemy kupowa─ç produkty promocyjne? Sytuacja tych najmniejszych przedsi─Öbiorc├│w jest bezpo┼Ťrednio uzale┼╝niona od naszej konsumenckiej odpowiedzialno┼Ťci.
5.
Wielu w┬átej chwili powie, ┼╝e przecie┼╝ Polacy te┼╝ nie s─ů zamo┼╝ni, przecie┼╝ niekt├│rzy musz─ů oszcz─Ödza─ç, przecie┼╝ nie jeste┼Ťmy bogatymi Europejczykami z┬áZachodu, kt├│rych na wszystko sta─ç. Mo┼╝e i┬ánie jeste┼Ťmy, ale sta─ç nas na podr├│┼╝owanie. I┬áto ju┼╝ jest co┼Ť, bo aby wyjecha─ç na wakacje, trzeba mie─ç dwie drogocenno┼Ťci: czas i┬ápieni─ůdze. I┬áto w┬átym samym momencie. Zatem sam fakt, ┼╝e mo┼╝emy pozwoli─ç sobie na wyjazd, sytuuje nas w┬ágrupie najbogatszych ludzi na ┼Ťwiecie.
Z perspektywy globalnej nasze portfele wydaj─ů si─Ö bowiem nie┼║le wypchane. Wystarczy spojrze─ç na statystyki (przy czym pami─Ötajmy, pokazuj─ů one trendy, zawsze zaokr─ůglaj─ůc rzeczywisto┼Ť─ç). Wed┼éug Mi─Ödzynarodowego Funduszu Walutowego Polska w┬á2014 roku by┼éa dwudziest─ů czwart─ů co do wielko┼Ťci gospodark─ů ┼Ťwiata pod wzgl─Ödem PKB (Produktu Krajowego Brutto). Dwudziest─ů czwart─ů ze stu dziewi─Ö─çdziesi─Öciu czterech. Licz─ůc PKB per capita (PKB na g┼éow─Ö mieszka┼äca) Polska znalaz┼éa si─Ö na czterdziestym ├│smym miejscu na ┼Ťwiecie. Ni┼╝sza pozycja w┬áglobalnych rankingach z┬ápunktu widzenia PKB per capita spowodowana jest niemal wy┼é─ůcznie tym, ┼╝e wyprzedzi┼éo nas wiele pa┼ästw z┬ábardzo ma┼é─ů liczb─ů mieszka┼äc├│w, posiadaj─ůcych zarazem bogate zasoby naturalne, takie jak ropa i┬ágaz (na przyk┼éad Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie czy Katar).
Cz─Ö┼Ť─ç czytelnik├│w s┼éusznie mo┼╝e zauwa┼╝y─ç, ┼╝e PKB nie nale┼╝y do najlepiej odzwierciedlaj─ůcych stan rzeczywisty miernik├│w. Zobaczmy zatem, na kt├│rym miejscu znajdujemy si─Ö pod wzgl─Ödem┬ápoziomu ┼╝ycia. Pokazuje to na przyk┼éad miernik HDI (Ranking Rozwoju Spo┼éecznego). Polska jest na trzydziestym dziewi─ůtym miejscu. I┬átym razem znale┼║li┼Ťmy si─Ö w┬ánajwy┼╝ej usytuowanej ─çwiartce z┬ápunktu widzenia globalnego. G┼é├│wny Urz─ůd Statystyczny podaje, ┼╝e w 2012 roku (ostatnim, w kt├│rym by┼éy przeprowadzone badania) ┼Ťrednia pensja wynosi┼éa prawie 3,9 tysi─ůca z┼éotych brutto, a┬ábardziej miarodajna od ┼Ťredniej mediana (nieposiadaj─ůca podstawowej wady ┼Ťredniej, kt├│ra zawy┼╝ana jest przez ogromne wynagrodzenia kadry kierowniczej) by┼éa na poziomie 3,1 tysi─ůca z┼éotych. Oczywi┼Ťcie i┬áw┬átym przypadku nale┼╝y podkre┼Ťli─ç, ┼╝e nie s─ů to ca┼ékowicie wiarygodne dane (nie uwzgl─Ödnia si─Ö w┬ánich na przyk┼éad zarobk├│w os├│b samozatrudniaj─ůcych si─Ö czy dochod├│w z┬ászarej strefy). Co nie zmienia kwestii, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç ┼Ťwiata chcia┼éaby tyle zarabia─ç.
Jeste┼Ťmy statystycznie bogaci i┬áz┬ápewno┼Ťci─ů ┼╝yjemy w┬átej najdostatniejszej cz─Ö┼Ťci ┼Ťwiata. Wida─ç to jeszcze wyra┼║niej, gdy zderzymy powy┼╝sze liczby z┬áglobaln─ů granic─ů ub├│stwa, kt├│r─ů Bank ┼Üwiatowy ustanowi┼é w┬á2015 roku na poziomie 1.90$ na osob─Ö na dzie┼ä. Za mniej ni┼╝ tych kilka z┼éotych dziennie ┼╝yje obecnie co dziesi─ůta osoba na ┼Ťwiecie. W┬áPolsce co pi─Ö─çsetna. Dlaczego zatem tak cz─Östo narzekamy (co mo┼╝e usprawiedliwia─ç w┬ánaszej g┼éowie wyzyskuj─ůce oszcz─Ödzanie)? Poniewa┼╝ por├│wnujemy si─Ö z┬ábogatszymi krajami Unii Europejskiej. Jednak gdyby┼Ťmy mieli por├│wna─ç Polsk─Ö z┬áwi─Ökszo┼Ťci─ů kraj├│w globalnego Po┼éudnia, do kt├│rych coraz liczniej wyje┼╝d┼╝amy na wakacje, okaza┼éoby si─Ö, ┼╝e wcale nie mamy a┼╝ tak wielu powod├│w do narzeka┼ä. Sp├│jrzmy zatem na siebie z┬ápunktu widzenia Ziemianina, a┬ánie tylko Europejczyka.
6.
Statystyka statystyk─ů, niemniej w┬áu┼Ťrednionym zbiorze jednostek znajd─ů si─Ö i┬átacy, kt├│rzy nie maj─ů tego wypchanego portfela, a┬ázarazem nie podoba im si─Ö podr├│┼╝owanie na cudzy koszt. Przyjrzyjmy si─Ö zatem coraz bardziej popularnemu sposobowi oszcz─Ödzania podczas podr├│┼╝y, jakim jest korzystanie z┬áus┼éug w┬ámodelu ekonomicznym opartym na dzieleniu si─Ö. Po angielsku nazywa si─Ö to ÔÇ×sharing economyÔÇŁ. W┬áskr├│cie model ten polega na tym, ┼╝e zamiast szuka─ç hotelu, wynajmuje si─Ö ta┼äszy pok├│j od miejscowych (na przyk┼éad za po┼Ťrednictwem portalu airbnb.com). Zamiast kupna biletu na autobus lub poci─ůg, korzysta si─Ö z┬ápodw├│zki kogo┼Ť, kto ma wolne miejsce w┬áaucie, dorzucaj─ůc mu si─Ö do benzyny (na przyk┼éad za po┼Ťrednictwem portalu blablacar.com). Na pierwszy rzut oka wygl─ůda to na tanie i┬áwspomagaj─ůce indywidualne bud┼╝ety rozwi─ůzanie. Nie zawsze jednak jest a┼╝ tak r├│┼╝owo.
Od pewnego czasu ca┼éy ┼Ťwiat przygl─ůda si─Ö wojnie pomi─Ödzy Barcelon─ů (i jej burmistrzyni─ů Ad─ů Colau) a┬áportalami po┼Ťrednicz─ůcymi w┬áwynajmowaniu pokoj├│w turystom na zasadzie ÔÇ×sharing economyÔÇŁ. Ada Colau na pocz─ůtku 2015 roku wprowadzi┼éa zakaz wynajmowania nielicencjonowanych mieszka┼ä. Grzywny za z┼éamanie tego zakazu wynosz─ů od 15 tysi─Öcy do 90 tysi─Öcy euro. Jednocze┼Ťnie uruchomi┼éa nowy program pilota┼╝owy: ludzie z┼éapani na wynajmie nielicencjonowanych mieszka┼ä na stronach internetowych b─Öd─ů otrzymywa─ç szans─Ö na zmniejszenie grzywny o┬á80 procent, je┼╝eli pozwol─ů oni radzie miasta korzysta─ç z┬átych mieszka┼ä jako mieszka┼ä socjalnych przez trzy lata. Powod├│w takiej decyzji by┼éo kilka. Po pierwsze, spadek rentowno┼Ťci wielu hoteli, co grozi┼éo im upadkiem oraz zwolnieniem personelu. Po drugie, drastyczny wzrost cen mieszka┼ä na wynajem w┬ácentrum Barcelony, w┬ákt├│rego efekcie przesta┼éo by─ç sta─ç mniej zamo┼╝nych Barcelo┼äczyk├│w na to, ┼╝eby je wynajmowa─ç. Zaczyna┼éo brakowa─ç dla nich r├│wnie┼╝ mieszka┼ä socjalnych. Po trzecie, przesta┼éo by─ç r├│wnie┼╝ sta─ç na wynajem zamiejscowych student├│w ucz─ůcych si─Ö na barcelo┼äskich uczelniach. Koszt wynajmu by┼é tak wysoki, ┼╝e wielu potencjalnych student├│w decydowa┼éo si─Ö podj─ů─ç nauk─Ö w┬áinnych hiszpa┼äskich miastach, co zacz─Ö┼éy odczuwa─ç barcelo┼äskie szko┼éy wy┼╝sze.
Co na to Airbnb? Opublikowa┼éo sw├│j w┼éasny raport, z┬ákt├│rego wynika, ┼╝e 75 procent gospodarzy Airbnb posiada dochody poni┼╝ej poziomu ┼Ťredniego dochodu gospodarstwa domowego w┬áKatalonii, tym samym przychody z┬átytu┼éu wynajmu sta┼éy si─Ö wa┼╝nym elementem ich bud┼╝et├│w rodzinnych. Firma ta zbada┼éa te┼╝, ┼╝e go┼Ťcie Airbnb przebywali w┬áBarcelonie 2,4 raza d┼éu┼╝ej i┬áwydali 2,3 raza wi─Öcej pieni─Ödzy w┬ápor├│wnaniu z┬átypowymi turystami. W┬ádodatku tury┼Ťci ci nie koncentrowali si─Ö w┬ájednej dzielnicy, albowiem wynajmowali oni pokoje w┬áca┼éym mie┼Ťcie. Wa┼╝ne jest to o┬átyle, ┼╝e podobno 45 procent ich wydatk├│w zostaje w┬áokolicy, w┬ákt├│rej mieszkaj─ů, czyli dochody z┬áturyst├│w bardziej r├│wnomiernie rozp┼éywa┼éy si─Ö po Barcelonie.
Zderzenie tych dw├│ch linii argumentacyjnych pokazuje, ┼╝e oszcz─Ödzanie za pomoc─ů ekonomii opartej na dzieleniu si─Ö nie jest jednoznacznie z┼éym lub dobrym rozwi─ůzaniem dla miejsca przyjazdu turyst├│w. Jest natomiast kwesti─ů wzbudzaj─ůc─ů coraz liczniejsze kontrowersje, bo niew─ůtpliwie na tym, ┼╝e kto┼Ť zyskuje, znowu kto┼Ť inny mo┼╝e straci─ç.
7.
Co w┬átakim razie zrobi─ç, aby nasze oszcz─Ödzanie w┬ápodr├│┼╝y nie nosi┼éo cho─çby najmniejszych znamion wyzysku? Mo┼╝na wybra─ç takie rodzaje zaciskania pasa, co do kt├│rych jeste┼Ťmy pewni, ┼╝e ten pas zaciska si─Ö wy┼é─ůcznie na naszym cielsku.
Jak podr├│┼╝owa─ç? Mo┼╝e ÔÇô wraz z┬ál┼╝ejszym portfelem ÔÇô warto zupe┼énie zmieni─ç strategi─Ö i┬átempo podr├│┼╝owania. Najtaniej, najzdrowiej, a┬áw┬ádodatku i┬ánajbardziej ekologicznie jest chodzi─ç na piechot─Ö. Potrzebujemy przemie┼Ťci─ç si─Ö troch─Ö szybciej? Wybierzmy rower. Potrzebujemy jeszcze szybciej? ┼üapmy autostopa. Cho─ç w┬átym przypadku wiele zale┼╝y od tego, w┬ájakim kraju b─Ödziemy go ┼éapa─ç, nie wsz─Ödzie bowiem jest on bezp┼éatny. Tam gdzie nie jest, powinni┼Ťmy tak samo jak ka┼╝dy inny, bez ┼╝adnego marudzenia, za niego zap┼éaci─ç.
Gdzie spa─ç? Mo┼╝liwo┼Ťci spania za darmo jest wiele. Najpopularniejsza z┬ánich polega na rozbiciu w┼éasnego namiotu. Nie ka┼╝da jednak pogoda i┬ánie ka┼╝de miejsce nadaj─ů si─Ö do tego idealnie. Dlatego czasem dobrym pomys┼éem jest zamieni─ç namiot na mieszkanie osoby, kt├│ra z┬áza┼éo┼╝enia nie chce za to ┼╝adnych pieni─Ödzy. Gdzie tak─ů znale┼║─ç? Naj┼éatwiej na jednym z┬áportali internetowych, w┬ákt├│rym mieszka┼äcy z┬áka┼╝dego zak─ůtka ┼Ťwiata wystawiaj─ů oferty bezp┼éatnych nocleg├│w we w┼éasnym domu czy mieszkaniu. Najpopularniejszymi na ┼Ťwiecie s─ů couchsurfing.org oraz hospitalityclub.org. Pami─Ötajmy jednak przy tym, ┼╝e nocuj─ůc u┬ákogo┼Ť w┬ádomu, to my powinni┼Ťmy dostosowa─ç si─Ö do naszego gospodarza lub gospodyni, z┬ápewno┼Ťci─ů r├│wnie┼╝ nie wolno nadu┼╝ywa─ç ich go┼Ťcinno┼Ťci. Warto odwdzi─Öczy─ç si─Ö za nocleg, cho─çby ma┼éym prezentem lub zaproszeniem na wsp├│ln─ů kolacj─Ö. Innym dobrym zwyczajem jest w┼é─ůczenie si─Ö do tego ruchu tak┼╝e w┬ároli gospodarza i┬áprzyjmowanie os├│b u┬ásiebie w┬ádomu. Je┼╝eli nie chcemy jednak spa─ç u┬ákogo┼Ť, mo┼╝na pr├│bowa─ç zatrzyma─ç si─Ö w┬áhostelu lub na jednej z┬átysi─Öcy farm na zasadzie: nocleg w┬ázamian za prac─Ö. Dzi─Öki kilku godzinom codziennej pracy przy obs┼éudze farmy lub hostelowych go┼Ťci otrzymuje si─Ö za darmo ┼é├│┼╝ko i┬ájedzenie. Naj┼éatwiej znale┼║─ç tego typu oferty na portalach wwoof.net, workaway.info lub helpx.net (za wszystkie trzeba zap┼éaci─ç kilkana┼Ťcie dolar├│w za rejestracj─Ö).
Co je┼Ť─ç? Mo┼╝na kupowa─ç produkty na targu lub w┬ásklepach, a┬ánast─Öpnie samodzielnie przygotowywa─ç sobie posi┼éki w┬áhostelowej kuchni lub w┬áInternecie znale┼║─ç wsp├│lnie gotuj─ůce grupy. Jeszcze wi─Öksz─ů oszcz─Ödno┼Ťci─ů jest jedzenie tego, co wyrzucili inni, a┬áwci─ů┼╝ nadaje si─Ö do spo┼╝ycia. Wystarczy si─Ö prze┼éama─ç i┬ázacz─ů─ç przegl─ůda─ç sklepowe kontenery ┼Ťmietnikowe. Bardzo cz─Östo mo┼╝na tam znale┼║─ç produkty balansuj─ůce na granicy┬ádaty wa┼╝no┼Ťci ÔÇô kt├│rych sklepy ju┼╝ by nie sprzeda┼éy, ale wci─ů┼╝ s─ů zdatne do jedzenia. Freeganizm ÔÇô bo tak nazywa si─Ö to zjawisko ÔÇô jest ekologicznym ruchem antykonsumpcyjnym pozwalaj─ůcym zaoszcz─Ödzi─ç wiele pieni─Ödzy. Wystarczy prze┼éama─ç sw├│j narzucony przez otoczenie i┬ájego normy wstyd.
8.
Je┼╝eli uznamy, ┼╝e sam spos├│b oraz miejsce wydawania pieni─Ödzy mo┼╝e mie─ç wp┼éyw na ┼Ťwiat i┬ápolepszenie czyjego┼Ť ┼╝ycia, to uzna─ç musimy r├│wnie┼╝, ┼╝e i┬ánasze oszcz─Ödzanie ma na to jaki┼Ť wp┼éyw. Dlatego przed wyjazdem warto przemy┼Ťle─ç w┼éasn─ů hierarchi─Ö warto┼Ťci. Zw┼éaszcza gdy wyje┼╝d┼╝amy na wakacje do spo┼éecze┼ästw mniej zamo┼╝nych ni┼╝ nasze w┼éasne. Zastan├│wmy si─Ö, co znajduje si─Ö w┬átej hierarchii wy┼╝ej ÔÇô oszcz─Ödzanie pieni─Ödzy przy maksymalizacji w┼éasnej przyjemno┼Ťci czy mo┼╝e ch─Ö─ç przyczynienia si─Ö do bardziej sprawiedliwego podzia┼éu zysk├│w na ┼Ťwiecie? I┬áczy zawsze to my musimy dosta─ç co┼Ť od innych i┬áoszcz─Ödzi─ç jak najwi─Öcej pieni─Ödzy, cho─çby cudzym kosztem?

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś