magazyn lewicy katolickiej

Siarhei Douhushau: Godne pie┼Ťni

To wyraz bezsilno┼Ťci ÔÇô nie mo┼╝na nic organizowa─ç, a jednak wci─ů┼╝ gdzie┼Ť spontanicznie odbywa si─Ö koncert albo inna akcja. Je┼Ťli kto┼Ť ┼Ťledzi ostatnie wydarzenia, nie mo┼╝e ca┼éy czas milcze─ç.
Siarhei Douhushau: Godne pie┼Ťni
ilustr.: Ada Wawer

O bia┼éoruskim aktywizmie muzycznym z Siarheiem Douhushauem rozmawia Joanna Zab┼éocka

Rok nieprzerwanych demonstracji i protest├│w w Bia┼éorusi to dobry moment na pytanie o strategie protestowania. W┼Ťr├│d nich niema┼é─ů rol─Ö odgrywa┼éa muzyka, za pomoc─ů kt├│rej i Ty od lat wyra┼╝asz sw├│j sprzeciw wobec re┼╝imu Alaksandra ┼üukaszenki. Jak opisa┼éby┼Ť brzmienie tej rewolucji? Czy od czasu sfa┼észowanych wybor├│w w 2020 roku obserwujesz jak─ůkolwiek zmian─Ö, je┼Ťli chodzi o repertuar i sposoby muzykowania?

Muzycznych akcji protestacyjnych rzeczywi┼Ťcie by┼éo w ci─ůgu tego roku bardzo du┼╝o. Pojawi┼éy si─Ö zupe┼énie nowe formy, jak na przyk┼éad ÔÇ×muzyczne dworyÔÇŁ, podczas kt├│rych ludzie gromadzili si─Ö wsp├│lnie, by gra─ç, ┼Ťpiewa─ç czy po prostu dyskutowa─ç. Jednak sztandarowym zjawiskiem ostatnich miesi─Öcy sta┼é si─Ö Wolny Ch├│r. Na pocz─ůtku protest├│w muzycy Filharmonii w Mi┼äsku wyst─ůpili przed swoim budynkiem, intonuj─ůc rozmaite historyczne bia┼éoruskie pie┼Ťni, do czasu a┼╝ nie zablokowa┼éo ich KGB. Nast─Öpnie zacz─Öto urz─ůdza─ç podobne akcje w centrach handlowych, metrze. Muzycy ┼Ťpiewali na ulicach, a do nich do┼é─ůczali si─Ö inni protestuj─ůcy. P├│┼║niej zacz─Ö┼éy si─Ö represje. Ale pomimo tego Wolny Ch├│r i Wolna Orkiestra wci─ů┼╝ ┼╝yj─ů.

Wci─ů┼╝ w Bia┼éorusi? Sam kilka miesi─Öcy temu ostatecznie zdecydowa┼ée┼Ť si─Ö na opuszczenie Mi┼äska i przyjazd do Warszawy.

Rozmaite inicjatywy dzia┼éaj─ů na miejscu, ale nie tylko. Osobi┼Ťcie pr├│buj─Ö anga┼╝owa─ç si─Ö r├│wnolegle i tu, i w Bia┼éorusi, na przyk┼éad obecnie w ramach fundacji Tradycyja koordynuj─Ö projekt, w kt├│rym moi znajomi je┼╝d┼╝─ů po bia┼éoruskich wsiach i nagrywaj─ů materia┼éy przybli┼╝aj─ůce ludowe stroje oraz obrz─Ödy. Przygotowane nagrania publikujemy mi─Ödzy innymi na YouTube. W marcu postanowi┼éem dzia┼éa─ç tak┼╝e w Warszawie, gdzie powsta┼é oddzia┼é Wolnej Orkiestry.

Spotykacie si─Ö na pr├│bach i co dzieje si─Ö dalej?

P├│┼║niej b─Ödziemy przygotowywa─ç nagrania wideo i audio, ale teraz najwa┼╝niejsze jest wyst─Öpowanie na ulicach, dla ludzi, offline. Mamy dwie pr├│by w tygodniu, ca┼éy czas chcemy te┼╝ organizowa─ç akcje i koncerty, po to by m├│wi─ç ca┼éemu ┼Ťwiatu o Bia┼éorusi ÔÇô o naszych problemach z j─Özykiem bia┼éoruskim, o ludziach w wi─Özieniu, o tym, ┼╝e w og├│le jest taki nar├│d.

Z jakim odbiorem spotykacie si─Ö podczas wyst─Öp├│w?

W Polsce mamy wi─Öksz─ů swobod─Ö dzia┼éania, ale wymaga ono zupe┼énie innego nastawienia z tej prostej przyczyny, ┼╝e wolno┼Ť─ç Bia┼éorusin├│w nie jest tutaj tematem numer jeden. Nowo przyby┼éym artystom, ┼╝yj─ůcym od miesi─Öcy w ci─ůg┼éym niepokoju i przyzwyczajonym do dzia┼éania tu i teraz, nie zawsze ┼éatwo przychodzi odnalezienie si─Ö w tej sytuacji. A wszystko w┼éa┼Ťnie z powodu r├│┼╝nic w odbiorze ÔÇô bezpo┼Ťrednie reakcje w Bia┼éorusi sprawiaj─ů, ┼╝e tam wyra┼║niej ni┼╝ w Polsce daje si─Ö odczu─ç, jak bardzo potrzebne jest to, co robimy. Mi─Ödzy innymi dlatego, ┼╝e ┼Ťpiew jest tak niebezpieczny. Organizator koncertu musi liczy─ç si─Ö z tym, ┼╝e ju┼╝ nie wr├│ci do domu. Ju┼╝ oko┼éo trzydzie┼Ťci os├│b z Wolnego Ch├│ru zosta┼éo aresztowanych. Dlatego Wolny Ch├│r i Wolna Orkiestra w Bia┼éorusi mog─ů teraz robi─ç tylko koncerty online, co r├│wnie┼╝ jest bardzo trudne ÔÇô nie ma miejsca, w kt├│rym mo┼╝na si─Ö spotka─ç, ludzie obawiaj─ů si─Ö udost─Öpnia─ç swoje mieszkania, organizatorzy potrafi─ů odwo┼éa─ç lokal nawet dwie godziny przed koncertem. Ale nie mo┼╝na milcze─ç, nie mo┼╝na si─Ö poddawa─ç: ostatnio pod koniec maja mia┼éa miejsce premiera najnowszego wyst─Öpu Wolnego Ch├│ru ÔÇô zorganizowanego w ca┼ékowitej konspiracji, w baraku, bez telefon├│w, bez adresu. Jak na wojnie.

Jak dzia┼éacie w Polsce?

Oczywi┼Ťcie wszystko wygl─ůda inaczej. ┼Üpiew i gra na ulicach nie s─ů nielegalne. Tutaj cz─Östo nawet w autobusie, kiedy kto┼Ť widzi moj─ů maseczk─Ö, krzyczy: ÔÇ×┼╗ywie Bia┼éoru┼ŤÔÇŁ. Wielu ludzi okazuje solidarno┼Ť─ç.

Na uchod┼║stwie pojawiaj─ů si─Ö jednak inne ograniczenia.

W zwi─ůzku z zamkni─Öciem w grudniu 2020 roku granicy l─ůdowej mi─Ödzy Polsk─ů a Bia┼éorusi─ů zapraszanie artyst├│w jest bardzo trudne. W Polsce oczywi┼Ťcie jest wi─Öcej organizacji, planowali┼Ťmy na przyk┼éad dzie┼ä muzyki bia┼éoruskiej podczas festiwalu Wszystkie Mazurki ┼Üwiata, ale najpierw by┼é problem z koronawirusem, a teraz ┬áto niemo┼╝liwe. Szukam innych dr├│g ÔÇô wzi─ů┼éem udzia┼é w festiwalu Folkowisko, na kt├│ry nie mog┼éem co prawda zaprosi─ç mojego w┼éasnego zespo┼éu Vuraj, ale przyjechali warszawscy arty┼Ťci tacy jak Andrzej Eudakimau i Aliaksej Varsoba, z kt├│rymi w grupie Trio Isna nagrywamy obecnie muzyk─Ö do s┼é├│w polskich, w─Ögierskich i litewskich poet├│w.

Podstawowym problemem pozostaj─ů pieni─ůdze. W Bia┼éorusi dzia┼éamy g┼é├│wnie przez crowfunding. Przyk┼éadowo zbierali┼Ťmy fundusze na wydanie zbioru ludowych ┼Ťpiew├│w dzieci─Öcych w opracowaniu znanej nauczycielki, Larysy Ry┼╝kowej. Zgromadzili┼Ťmy siedem tysi─Öcy rubli bia┼éoruskich, po czym ca┼éa ta kwota zosta┼éa skonfiskowana. Bank bia┼éoruski nie wyp┼éaci┼é pieni─Ödzy na sfinansowanie podr─Öcznika, kt├│rego ide─ů jest wychowanie w kulturze tradycyjnej. Mo┼╝na by si─Ö zastanowi─ç, co jest w tym rewolucyjnego… Ale wsp├│┼éw┼éa┼Ťcicielem platformy crowdfundingowej, na kt├│rej zorganizowana zosta┼éa zbi├│rka, by┼é Eduard Babaryka, syn Wiktora Babryki ÔÇô jednego z kandydat├│w na prezydenta. Postawiono mu zarzuty o dzia┼éalno┼Ť─ç antypa┼ästwow─ů i zosta┼é aresztowany, jak jego ojciec. Obaj do tej pory siedz─ů w wi─Özieniu. To tylko jeden z przyk┼éad├│w bezprawia, kt├│ry pokazuje, jak dzia┼éa pa┼ästwo totalitarne.

Jak w takim razie po tych do┼Ťwiadczeniach chcesz dalej wspiera─ç Bia┼éorusin├│w? Jakie s

─ů dzisiaj drogi niesienia wymiernej pomocy?

Moj─ů najnowsz─ů inicjatyw─ů jest Muzyczno-teatralna Rezydencja Arteterapii dla tw├│rc├│w i tw├│rczy┼ä z Bia┼éorusi. G┼é├│wnym celem projektu jest rehabilitacja przyby┼éych do Polski os├│b tw├│rczych, kt├│re znalaz┼éy si─Ö w trudnej sytuacji. Muzycy, aktorzy i inni arty┼Ťci przebywaj─ů w niestabilnym stanie psychicznym, ze wzgl─Ödu na represje polityczne nie mog─ů podj─ů─ç si─Ö normalnej pracy, odby─ç ┼╝adnych wyjazd├│w czy te┼╝ po prostu odpocz─ů─ç. W ramach rezydencji otrzymuj─ů pomoc psychologiczn─ů i rehabilitacj─Ö ruchow─ů, rozmaite warsztaty takie jak trening oddechowy czy zaj─Öcia teatralne (prowadzone przez Jur─Ö Dzivakou, znanego bia┼éoruskiego re┼╝ysera wsp├│┼éczesnego teatru Belarus Free Theatre) oraz mo┼╝liwo┼Ť─ç realizacji w┼éasnych pomys┼é├│w artystycznych. Mamy ju┼╝ za sob─ů pierwszy ob├│z letni, zorganizowany w sierpniu w Bia┼éce Tatrza┼äskiej.

Ka┼╝dy, kto niesie pomoc w Bia┼éorusi ÔÇô w spos├│b legalny i oficjalny czy te┼╝ prywatny ÔÇô jest poddawany kontroli, zaczyna by─ç ┼Ťledzony, mo┼╝e zosta─ç og┼éoszony przez re┼╝im ekstremist─ů, a za to grozi minimum 1,5 roku pozbawienia wolno┼Ťci. Wsparcie i decyzje polityczne Polski i Unii Europejskiej przynosz─ů Bia┼éorusinom wymierne i pozytywne efekty, ale represjonowanych i ich rodzin z dnia na dzie┼ä przybywa, dlatego pomoc nadal jest potrzebna. Zar├│wno na miejscu, jak i dla tych, kt├│rzy w trybie pilnym musieli ucieka─ç za granic─Ö. Wesprze─ç mo┼╝na po┼Ťrednio, przekazuj─ůc wsparcie organizacjom nios─ůcym pomoc Bia┼éorusinom (lista jest opublikowana na stronie Helsi┼äskiej Fundacji Praw Cz┼éowieka). Zbi├│rki dla konkretnych os├│b w potrzebie s─ů organizowane przez byculture.org/donate. Ale mo┼╝na te┼╝ bezpo┼Ťrednio wesprze─ç uchod┼║c├│w z Bia┼éorusi mieszkaj─ůcych w Polsce, oferuj─ůc pomoc finansow─ů czy materialn─ů. Pom├│c komu┼Ť napisa─ç podanie, za┼éatwi─ç sprawy w urz─Ödzie, pokaza─ç, jak dzia┼éa system wypo┼╝yczania rower├│w czy biletomat. Je┼╝eli si─Ö rozejrzymy, to na pewno zobaczymy kogo┼Ť, komu mo┼╝emy pom├│c, w┼Ťr├│d tych, kt├│rzy s─ů tu┼╝ obok. Zwyk┼éa ludzka ┼╝yczliwo┼Ť─ç i rozmowa jest tak┼╝e wymiern─ů pomoc─ů.

Wci─ů┼╝ jednak d┼║wi─Ök mo┼╝e mie─ç bardzo konkretne, polityczne prze┼éo┼╝enie, czego dowodem s─ů cho─çby akcje Jany Shostak, kt├│rej krzyk we wrze┼Ťniu ubieg┼éego roku po┼Ťrednio nak┼éoni┼é Mateusza Morawieckiego do u┼éatwienia ruchu transgranicznego dla Bia┼éorusin├│w. A jaka jest moc sprawcza ┼Ťpiewu?

Niezwykle wa┼╝ne jest, ┼╝eby temat Bia┼éorusi by┼é obecny w mediach, ┼╝eby patrze─ç na r─Öce tym, kt├│rzy czyni─ů bezprawie. Skoro Czerwony Krzy┼╝ w Bia┼éorusi nie reaguje na nieludzkie warunki, w kt├│rych s─ů trzymani wi─Ö┼║niowie polityczni, odpowiedzialno┼Ť─ç spada na nas. Rodziny wi─Ö┼║ni├│w politycznych tak┼╝e apeluj─ů, by temat Bia┼éorusi nie schodzi┼é z przestrzeni medialnej, bo dop├│ki krzyczymy o tym, dop├│ty wi─Ö┼║niowie s─ů bardziej bezpieczni. Je┼Ťli za┼Ť chodzi o sam─ů form─Ö ┼Ťpiewu, dla mnie istotna jest przede wszystkim strona edukacyjna. Przybli┼╝anie Bia┼éorusinom historycznych pie┼Ťni i ta┼äc├│w, tradycji, korzeni, stopniowe piel─Ögnowanie samo┼Ťwiadomo┼Ťci narodowej.

Czyli ┼Ťpiewasz bardziej do spo┼éecze┼ästwa ni┼╝ polityk├│w?

Tak, bo w ┼Ťpiewie chodzi o reakcj─Ö. To wyraz bezsilno┼Ťci ÔÇô nie mo┼╝na nic organizowa─ç, a jednak wci─ů┼╝ gdzie┼Ť spontanicznie odbywa si─Ö koncert albo inna akcja. Je┼Ťli kto┼Ť ┼Ťledzi ostatnie wydarzenia, nie mo┼╝e ca┼éy czas milcze─ç. Ludzie s┼éysz─ůcy ┼Ťpiew Wolnego Ch├│ru cz─Östo p┼éacz─ů. M├│wi─ů, ┼╝e dla nich to lek dla duszy, nadzieja i wiara. To nie performans, ale no┼Ťnik pami─Öci.

M├│wisz, ┼╝e od pocz─ůtku ┼Ťpiewy mia┼éy charakter masowy, ale przecie┼╝ Wolny Ch├│r wykonuje repertuar nieznany, nieobecny w oficjalnie dozwolonym obiegu kultury w Bia┼éorusi.┬á┬á

Przez ten rok ┼Ťwiadomo┼Ť─ç Bia┼éorusin├│w bardzo wzros┼éa. Pocz─ůtkowo rzeczywi┼Ťcie trudno by┼éo ludziom wykonywa─ç niekt├│re hymny, jak na przyk┼éad ÔÇ×PahoniaÔÇŁ. Zaproponowa┼éem wi─Öc publikacj─Ö ┼Ťpiewnik├│w, kt├│re zatytu┼éowali┼Ťmy ÔÇ×Hodnyja pie┼ŤniÔÇŁ (pol. Godne pie┼Ťni). Wysz┼éy dotychczas 4 ksi─ů┼╝eczki: pierwsza pod koniec sierpnia zesz┼éego roku, kiedy ┼Ťpiewano ludowe piosenki na placu Narodowego Teatru Akademickiego imienia Janki Kupa┼éy w Mi┼äsku. Znalaz┼éy si─Ö w niej tradycyjne pie┼Ťni ┼╝niwne i wojenne. Kolejne ┼Ťpiewniki to zawieraj─ůcy historyczne hymny, nast─Öpnie kol─Ödy, teraz za┼Ť wydali┼Ťmy opracowanie na ch├│r ÔÇô ÔÇ×Hodnyja pie┼Ťni IIÔÇŁ.

Nie┼éatwo by┼éo znale┼║─ç zapis nutowy tych utwor├│w, zw┼éaszcza ┼╝e ich autorzy byli przecie┼╝ represjonowali w latach 30. XX wieku i ca┼ékowicie zatuszowani w Zwi─ůzku Radzieckim. Zacz─Öli┼Ťmy od spisu pie┼Ťni, kt├│re chcieli┼Ťmy zobaczy─ç w ┼Ťpiewnikach. I tak oto wspomniany hymn ÔÇ×PahoniaÔÇŁ sta┼é si─Ö bardzo popularny, a ÔÇô b┼é─Ödnie uwa┼╝an─ů za ludow─ů ÔÇô piosenk─Ö ÔÇ×KupalinkaÔÇŁ podczas demonstracji ┼Ťpiewaj─ů wszyscy.

Sam z wykszta┼écenia jeste┼Ť ┼Ťpiewakiem operowym. Jak to si─Ö sta┼éo, ┼╝e przeszed┼ée┼Ť od ┼Ťwiata klasycznego do muzyki tradycyjnej?

┼Üpiew operowy by┼é dla mnie ma┼éo interesuj─ůcy, cho─ç teraz podczas pracy z ch├│rem wci─ů┼╝ wykorzystuj─Ö to do┼Ťwiadczenie. Zawsze ci─ůgn─Ö┼éo mnie jednak do muzyki tradycyjnej, ludowej. Mojej aktywno┼Ťci przy┼Ťwieca g┼é├│wnie ciekawo┼Ť─ç i ch─Ö─ç popularyzacji, pod tym wzgl─Ödem czuj─Ö si─Ö kim┼Ť w rodzaju ÔÇ×ministra folkloruÔÇŁ [┼Ťmiech]. Zacz─Ö┼éo si─Ö od tego, ┼╝e w pewnym momencie wraz z moim zespo┼éem Vuraj zacz─ů┼éem eksperymentowa─ç z repertuarem ludowym. W 2010 roku urz─ůdzili┼Ťmy pierwsze badanie terenowe, podczas kt├│rego zafascynowa┼éem si─Ö dialektem poleskim. Chcia┼éem zarazi─ç t─ů ciekawo┼Ťci─ů innych ludzi. Nie mieli┼Ťmy wcze┼Ťniej w Bia┼éorusi p┼éyt, nagra┼ä folkloru, kt├│re mo┼╝na by by┼éo kupi─ç w sklepie. Da┼éo si─Ö go znale┼║─ç jedynie w ksi─ů┼╝kach albo w ma┼éym nak┼éadzie. Za┼éo┼╝y┼éem wi─Öc wspomniane stowarzyszenie Tradycyja, w kt├│rym wydajemy ksi─ů┼╝ki, nuty i p┼éyty. Organizowali┼Ťmy te┼╝ festiwale i koncerty, takie jak Rajok, Wesele fest, Litvak Klezmer Fest. W ten spos├│b powsta┼éa pierwsza ksi─ů┼╝ka-p┼éyta ÔÇ×M─Öska tradycja ┼ŤpiewuÔÇŁ, a p├│┼║niej druga ÔÇô ÔÇ×Biesiadne pie┼ŤniÔÇŁ. Wydali┼Ťmy te┼╝ Nowy Testament w j─Özyku zachodniobia┼éoruskiej gwary prze┼éo┼╝ony przez Fiodora Klimczuka, znanego filologa zas┼éu┼╝onego dla bada┼ä nad kultur─ů Zachodniego Polesia. Mamy jego ca┼ée archiwum i chcemy wyda─ç kolejne edycje jego t┼éumacze┼ä Pisma ┼Üwi─Ötego na kolejne poleskie gwary.

Balansujesz mi─Ödzy kontrkulturowym ┼Ťwiatem sztuki a uj─Öciem badawczym, co nasuwa skojarzenia z tzw. ruchem Dom├│w Ta┼äca, kt├│ry w latach 90. rozwin─ů┼é si─Ö w Polsce. Jak pisze Remek Hanaj, by┼éa to odpowied┼║ na ÔÇ×potrzeb─Ö redefiniowania wsp├│lnoty kulturowej w nowej sytuacji po 1989 rokuÔÇŁ. Ruch revival ÔÇ×nie nastawia┼é si─Ö na produkcj─Ö kultury i jej konsumpcj─Ö, a na uczestnictwoÔÇŁ, ÔÇ×by┼é rodzajem misji kulturowej. Je┼Ťli kto┼Ť dzia┼éa┼é na jej rzecz, wtedy wszelkie podzia┼éy, w tym na przyk┼éad polityczne czy religijne, stawa┼éy si─Ö drugo- i trzeciorz─ÖdneÔÇŁ. Dostrzegasz analogiczne zjawisko w Bia┼éorusi? Dlaczego wsp├│┼écze┼Ťni Bia┼éorusini chc─ů uto┼╝samia─ç si─Ö z ludowym (powt├│rzmy, cz─Östo nieznanym sobie) repertuarem, czy szerzej ÔÇô tradycj─ů ludow─ů?

Najg┼éo┼Ťniejszymi inicjatywami skupiaj─ůcymi ludzi wok├│┼é takiego repertuaru sta┼éy si─Ö Wolny Ch├│r oraz za┼éo┼╝ony przeze mnie w 2014 roku Speuny Shod (┼Üpiewne spotkanie). Jednak o odrodzeniu zainteresowania tradycj─ů mo┼╝na m├│wi─ç dopiero teraz, co w du┼╝ej mierze wi─ů┼╝e si─Ö z potrzeb─ů u┼╝ywania j─Özyka bia┼éoruskiego. By─ç mo┼╝e tw├│rczo┼Ť─ç ludowa wcale nie sta┼éaby si─Ö tak popularna podczas protest├│w, gdyby nie korowody ÔÇô na demonstracjach wszyscy ta┼äczyli, my z kolei organizowali┼Ťmy pota┼äc├│wki, podczas kt├│rych znane piosenki, jak na przyk┼éad ÔÇ×MuryÔÇŁ, przerabiane by┼éy na ludowe aran┼╝acje. Tego typu akcje mia┼éy na celu integracj─Ö spo┼éecze┼ästwa, dzi─Öki czemu sta┼éy si─Ö atrakcyjne ÔÇô wiele os├│b poczu┼éo si─Ö na nowo w┼é─ůczonych do kultury.

Na koniec przyjrzyjmy si─Ö artystom bia┼éoruskim przebywaj─ůcym w Polsce. W zesz┼éym roku w ge┼Ťcie solidarno┼Ťci z Bia┼éorusi─ů Radio Kapita┼é wyda┼éo charytatywn─ů kompilacj─Ö siedemdziesi─Öciu czterech utwor├│w zrzeszaj─ůcych rozmaitych tw├│rc├│w, jednak bia┼éoruskich nazwisk znalaz┼éo si─Ö tam stosunkowo niewiele. Kiedy my┼Ťl─Ö o pozostaj─ůcej w cieniu muzyce elektronicznej, eksperymentalnej, popowej lub wsp├│┼éczesnej muzyce komponowanej, odnosz─Ö wra┼╝enie, ┼╝e nieco zbyt automatycznie szufladkuje si─Ö muzyk─Ö bia┼éorusk─ů jako spo┼éecznie zaanga┼╝owan─ů (rock) lub rozpatruje si─Ö j─ů tylko w kontek┼Ťcie dyskursu to┼╝samo┼Ťciowego (muzyka tradycyjna). Czy to nie dlatego ta przecie┼╝ liczna spo┼éeczno┼Ť─ç muzyk├│w na emigracji pozostaje tak s┼éabo widoczna?

Brakuje wystarczaj─ůco dobrej organizacji w Polsce, ale i w Bia┼éorusi, gdzie unikalne zespo┼éy ÔÇô nawet bardzo znane, jak Troitsa ÔÇô nieraz nie maj─ů menad┼╝era. Nikt nie zna ┼╝adnych organizator├│w, zespo┼éy czekaj─ů, a┼╝ kto┼Ť ich zaprosi. Problemem pozostaj─ů granice i j─Özyk. Grupy bia┼éoruskie w Polsce zawsze organizowa┼éy co┼Ť w zwi─ůzku ze ┼Ťwi─Ötem Kupa┼éy albo dniem niepodleg┼éo┼Ťci. Zapraszali w├│wczas jednego lub dw├│ch artyst├│w, na wi─Öcej nie starcza┼éo pieni─Ödzy. Tego typu wydarzenia odbywa┼éy si─Ö te┼╝ cz─Östo w zamkni─Ötym kr─Ögu ÔÇô ÔÇ×Bia┼éorusi tylko dla Bia┼éorusin├│wÔÇŁ. To nadal jest problem, cho─ç wraz z wysypem akcji solidarno┼Ťciowych obecnie wymiar wsp├│lnotowy, zrzeszaj─ůcy wszystkich, jest znacznie silniejszy.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś