Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

S. Gramick: Ko艣ci贸艂 nie nale偶y wy艂膮cznie do bia艂ych, heteroseksualnych Polak贸w

Bycie trans jest normalne dla os贸b, kt贸re s膮 trans. Bycie lesbijk膮 jest normalne dla lesbijek. Bycie Polakiem jest normalne dla Polak贸w. Bycie czarnosk贸rym jest normalne dla os贸b, kt贸re maj膮 czarny kolor sk贸ry. Moj膮 definicj膮 normalno艣ci jest bycie akceptowanym, przyj臋tym.
S. Gramick: Ko艣ci贸艂 nie nale偶y wy艂膮cznie do bia艂ych, heteroseksualnych Polak贸w
fot.: Tomasz Kaczor

Z siostr膮 Jeannine Gramick rozmawiaj膮 Wanda Kaczor i Jakub Niewiadomski.

Jest siostra zaanga偶owana w duszpasterstwo os贸b LGBT od pocz膮tku lat 70. Czy widzi siostra podobie艅stwa mi臋dzy obecn膮 sytuacj膮 w Polsce a sytuacj膮 z pocz膮tk贸w dzia艂alno艣ci siostry w USA?

Wydaje mi si臋, 偶e jako katolicy w Stanach Zjednoczonych byli艣my wtedy w miejscu, w kt贸rym s膮 obecnie polscy biskupi. Rozumiem przez to przyjmowanie postawy negatywnej, pe艂nej strachu, szufladkowanie ludzi i patrzenie na nich wy艂膮cznie przez pryzmat ich seksualno艣ci. Doro艣li艣my jednak, co wida膰 po wiernych. Obecnie akceptacja os贸b LGBT jest w艣r贸d ameryka艅skich katolik贸w coraz bardziej powszechna.

Kiedy w Polsce wi臋cej os贸b LGBT zacznie m贸wi膰 o sobie otwarcie, mo偶e sta膰 si臋 podobnie. Ameryka艅scy katolicy doro艣li w swoim chrze艣cija艅stwie, bo zacz臋li dostrzega膰, 偶e ich bliscy s膮 osobami LGBT. Powinni艣my podchodzi膰 do innych ewangeliczn膮 drog膮 Jezusa. On kocha艂 wszystkich. Nawet je艣li uznasz, 偶e czyj艣 styl 偶ycia jest z艂y, je艣li si臋 z nim nie zgadzasz 鈥 pami臋taj, 偶e Jezus stale kocha i akceptuje. Dlatego wzywam biskup贸w, ale te偶 wszystkich chrze艣cijan w Polsce: zachowujmy si臋 po chrze艣cija艅sku.

Na te s艂owa biskupi odpowiedzieliby, 偶e przecie偶 kochaj膮 osoby LGBT, ale nienawidz膮 ich grzechu.

Ich wypowiedzi temu przecz膮! M贸wi膮 o 鈥瀒deologii gender鈥 albo 鈥瀟臋czowej zarazie鈥 zamiast spojrze膰 na ka偶d膮 z tych os贸b LGBT jako na jednostk臋. To s膮 ludzie, nie ideologia!

Czy osoby LGBT, kt贸re dzi艣 do siostry przychodz膮, zmagaj膮 si臋 z tymi samymi pytaniami i problemami, co ludzie przychodz膮cy w latach 70.? Czy jednak co艣 si臋 od tamtego czasu zmieni艂o?

Dla mnie to s膮 ju偶 inne rozmowy. Wtedy spotyka艂am wiele os贸b, kt贸re zwierza艂y mi si臋, 偶e my艣l膮 o samob贸jstwie, lub 鈥 po przeczytaniu mojej ksi膮偶ki 鈥 dzi臋kowa艂y mi, 偶e je przed nim uchroni艂am.

Wi臋kszo艣膰 katolik贸w LGBT, kt贸rych znam, funkcjonuje obecnie, kieruj膮c si臋 w艂asnym sumieniem 鈥 wierz膮, 偶e ich 偶ycie jako geja, lesbijki czy osoby trans jest dobre i b艂ogos艂awione przez Boga.聽Chocia偶 Ko艣ci贸艂 oficjalnie nie jest wobec nich przyjazny, wierz膮, 偶e B贸g jest. Nie potrzebuj膮 ju偶 takiego wsparcia jak kiedy艣. Inn膮 spraw膮 jest zmiana dotycz膮ca nie tyle os贸b LGBT, co ich rodzic贸w. Organizujemy dla nich rekolekcje. Dwadzie艣cia lat temu rodzic贸w przewa偶nie martwi艂o to, 偶e ich dzieci nie chodz膮 do ko艣cio艂a. Ci sami rodzice, po latach, przychodz膮 do mnie i pytaj膮, dlaczego Ko艣ci贸艂 nie ma problemu z ma艂偶e艅stwem ich heteroseksualnej c贸rki, a odmawia pob艂ogos艂awienia ma艂偶e艅stwa homoseksualnego syna.

Wtedy, w latach 70., by艂a ju偶 siostra katolick膮 zakonnic膮. Jak to si臋 sta艂o, 偶e zosta艂a siostra aktywistk膮 na rzecz os贸b LGBT?

Kiedy ko艅czy艂am studia, pozna艂am na uniwersytecie kilka os贸b LGBT. Z jednym gejem stali艣my si臋 bliskimi przyjaci贸艂mi. Zapyta艂 mnie, co Ko艣ci贸艂 katolicki ma do zaproponowania jego homoseksualnym braciom i siostrom. By艂 wychowany w katolickiej rodzinie, ale ostatecznie ucz臋szcza艂 do Ko艣cio艂a episkopalnego 鈥 uwa偶a艂, 偶e Ko艣ci贸艂 katolicki go nie chce. Zosta艂 wyrzucony z konfesjona艂u, kiedy podczas spowiedzi przyzna艂, 偶e jest gejem. Ju偶 tam nie wr贸ci艂. A w tym czasie w Ko艣ciele episkopalnym powsta艂o duszpasterstwo dla os贸b LGBT. Mia艂 wielu znajomych katolik贸w LGBT, kt贸rzy 鈥 tak jak on 鈥 nie byli w ko艣ciele od lat, bo czuli si臋 odrzuceni.

Zacz臋li艣my organizowa膰 dla jego znajomych cotygodniowe msze 艣wi臋te w jego mieszkaniu. Takie by艂y pocz膮tki. Potem zacz臋艂am uczy膰 matematyki na uniwersytecie. Kiedy inna zakonnica z doktoratem mog艂a mnie zast膮pi膰 na wydziale matematyki, zosta艂am oddelegowana do duszpasterstwa dla gej贸w i lesbijek. Warto doda膰, 偶e nie wiedzieli艣my wtedy jeszcze o osobach trans.

Czyli musia艂a siostra znale藕膰 ksi臋dza, kt贸ry zgodzi艂 si臋 celebrowa膰 z wami Eucharysti臋. W Polsce wsp贸lnota Wiara i T臋cza ma cz臋sto problemy ze znalezieniem katolickiego duchownego, kt贸ry zgodzi艂by si臋 zrobi膰 to cho膰by niepublicznie. Wielu ksi臋偶y boi si臋 i odmawia.

We wczesnych latach聽70. byli艣my nadal pod wp艂ywem Soboru Watyka艅skiego II. To by艂 czas wielu zmian w Ko艣ciele, wiele os贸b zacz臋艂o wtedy 偶y膰 Ewangeli膮. Znalezienie ksi臋dza nie by艂o niczym trudnym.

A zanim siostra spotka艂a tego m臋偶czyzn臋 i grup臋 jego znajomych, jakie by艂o siostry nastawienie do os贸b LGBT?

Och, by艂o we mnie wiele stereotyp贸w! My艣la艂am, 偶e s膮鈥 dziwni. 呕e maj膮 problemy psychologiczne. By艂o mi ich szkoda. S膮dzi艂am jednak, 偶e powinni艣my by膰 wobec nich 偶yczliwi. Dopiero poznanie Dominika i jego przyjaci贸艂 doprowadzi艂o do zmiany mojego podej艣cia. Dostrzeg艂am, 偶e s膮 takimi samymi lud藕mi jak osoby heteroseksualne. Musia艂am zmieni膰 swoje pogl膮dy. Je艣li jako 鈥瀗ormalne鈥 rozumiemy co艣 akceptowalnego, czego nie trzeba si臋 wstydzi膰 ani ba膰, czym ludzie nie powinni si臋 martwi膰, co nie jest z艂e z psychologicznego punktu widzenia, to bycie gejem, lesbijk膮, osob膮 trans jest zupe艂nie normalne. Bycie trans jest normalne dla os贸b, kt贸re s膮 trans. Bycie lesbijk膮 jest normalne dla lesbijek. Bycie Polakiem jest normalne dla Polak贸w. Bycie czarnosk贸rym jest normalne dla os贸b, kt贸re maj膮 czarny kolor sk贸ry. Moj膮 definicj膮 normalno艣ci jest bycie akceptowanym, przyj臋tym. Nie ma w tym niczego z艂ego.

Je艣li przyjrzycie si臋 badaniom opinii publicznej, nawet w艣r贸d ameryka艅skich katolik贸w, odkryjecie, 偶e od 75 do 80 procent z nich akceptuje osoby LGBT. Uwa偶aj膮, 偶e nie powinna istnie膰 dyskryminacja w spo艂ecze艅stwie, w prawie, Ko艣ciele. A mog膮 tak uwa偶a膰, bo spotkali na聽w艂asnej drodze osoby LGBT, kt贸re nie ukrywaj膮 swojej orientacji.

To wszystko, co siostra nazwa艂a normalnym, wielu katolik贸w okre艣li艂oby jako niezgodne z nauczaniem Ko艣cio艂a. Na przyk艂ad w Katechizmie Ko艣cio艂a Katolickiego zapisane jest, 偶e 鈥瀉kty homoseksualizmu z samej swojej wewn臋trznej natury s膮 nieuporz膮dkowane鈥 oraz 偶e 鈥瀢 偶adnym wypadku nie b臋d膮 mog艂y zosta膰 zaaprobowane鈥.

Katechizm m贸wi o akceptacji dla os贸b homoseksualnych, a my wcale nie skupiamy si臋 na osobach. Ograniczamy si臋 do ich aktywno艣ci seksualnej. Istnieje ca艂a szko艂a teologiczna, kt贸rej przedstawiciele uwa偶aj膮, 偶e ko艣cielna etyka seksualna powinna zosta膰 zrewidowana, bo jej podstaw膮 jest nauka z XIV wieku, kt贸ra nigdy nie zosta艂a zaktualizowana. Ja nale偶臋 do tej szko艂y. Ale niezale偶nie od tego, czy do niej nale偶ysz, czy nie, musisz wiedzie膰, 偶e obecne nauczanie Ko艣cio艂a nie pot臋pia gej贸w, lesbijek ani os贸b trans, nie g艂osi, 偶e s膮 nienormalne. Wszystko, czego naucza, to przekonanie, 偶e aktywno艣膰 seksualna dw贸ch os贸b tej samej p艂ci jest nieakceptowalna. To dobrze obrazuje tendencj臋, kt贸r膮 chc臋 ukaza膰 鈥 gdy biskupi m贸wi膮 o osobach LGBT, automatycznie poruszaj膮 temat seksu, pomijaj膮c pozosta艂e aspekty 偶ycia.

Dlaczego nie zajmujemy si臋 w r贸wnym stopniu nauk膮 spo艂eczn膮 Ko艣cio艂a? K艂ad膮c nacisk na nauczanie dotycz膮ce seksualno艣ci, zupe艂nie zaburzamy proporcje. Z pewno艣ci膮 widz膮 to tak偶e osoby konserwatywne, kt贸re uwa偶aj膮, 偶e nauczanie Ko艣cio艂a w tej kwestii nie powinno by膰 modyfikowane. Etyka seksualna podlega jednak zmianom. 艢wi臋ty Augustyn naucza艂, 偶e je艣li w wyniku aktu seksualnego mi臋dzy m臋偶em i 偶on膮 nie dosz艂o do zap艂odnienia, to mia艂 miejsce grzech. Kwestia prokreacji by艂a oczywista, by艂a rdzeniem. To podej艣cie si臋 zmieni艂o. Po czasie, stopniowo, Ko艣ci贸艂 zacz膮艂 uznawa膰, 偶e poza prokreacj膮 wa偶na jest tak偶e mi艂o艣膰 mi臋dzy m臋偶em i 偶on膮 oraz jedno艣膰 budowana przez ma艂偶onk贸w.

Wiemy, 偶e Katechizm wzywa do traktowania os贸b homoseksualnych z szacunkiem. Wiemy te偶, 偶e w Polsce jeszcze w tej kwestii d艂uga droga przed nami. Jednak kiedy ju偶 osi膮gniemy wi臋ksz膮 akceptacj臋 dla os贸b homoseksualnych w spo艂ecze艅stwie i w Ko艣ciele, b臋dziemy musieli zmierzy膰 si臋 z kwesti膮 nauczania o ma艂偶e艅stwach jednop艂ciowych. Czy w Ko艣ciele rzymskokatolickim wida膰 pod tym wzgl臋dem szans臋 na zmiany?

Pewne oznaki zmian widoczne s膮 ju偶 w niemieckim Ko艣ciele. Zgodnie z zaleceniami Franciszka organizowane s膮 tam we wszystkich diecezjach synody. Biskupi zbieraj膮 si臋 ze 艣wieckimi i ka偶dy ma prawo g艂osu. A 偶e 艣wieckich zawsze jest wi臋cej ni偶 biskup贸w, to ci drudzy mog膮 zosta膰 przeg艂osowani. W Niemczech s膮 biskupi, kt贸rzy nawo艂uj膮 do zmiany ko艣cielnej etyki seksualnej, w tym nauczania o homoseksualizmie. Istniej膮 Ko艣cio艂y katolickie, kt贸re b艂ogos艂awi膮 ju偶 pary jednop艂ciowe, na przyk艂ad w Szwajcarii. Robimy to te偶 w Stanach.

Wszystko to wskazuje na nieuchronno艣膰 zmian w nauczaniu Ko艣cio艂a na temat seksualno艣ci. Mam na my艣li nie tylko nauk臋 o osobach LGBT. Nauczanie Ko艣cio艂a musi si臋 zmieni膰 tak偶e dla par heteroseksualnych, na przyk艂ad w kwestii antykoncepcji. Wi臋kszo艣膰 katolik贸w, przynajmniej w USA, nie przestrzega zalece艅 Ko艣cio艂a, ponad 90 procent z nich nie zgadza si臋 z twierdzeniem, 偶e wszystkie formy antykoncepcji s膮 niemoralne.

Etyka seksualna Ko艣cio艂a zawiera pewien fundamentalny b艂膮d鈥

Jaki?

Ko艣ci贸艂 naucza, 偶e ka偶dy akt seksualny powinien by膰 otwarty na prokreacj臋. Ale jak dot膮d 偶aden katolicki teolog nie by艂 w stanie wyt艂umaczy膰, dlaczego Ko艣ci贸艂 zezwala parze m臋偶czyzny i kobiety na ma艂偶e艅stwo i utrzymywanie kontakt贸w seksualnych, nawet gdy oboje, lub jedno z nich, cierpi膮 na niep艂odno艣膰. Ko艣ci贸艂 nie oczekuje od nich, 偶e b臋d膮 偶yli jak brat z siostr膮, mimo 偶e w ich zwi膮zku nie ma mo偶liwo艣ci prokreacji. Jest w tym wewn臋trzna sprzeczno艣膰. Pary heteroseksualne maj膮 prawo do wyra偶ania swojej mi艂o艣ci i seksualno艣ci, nawet je艣li nie mog膮 mie膰 dzieci, a homoseksualnym parom to prawo jest odebrane. To wielka niesprawiedliwo艣膰.

Zatem nauczanie Ko艣cio艂a i Katechizm nie powinny blokowa膰 nas w dyskusji o zmianach?

Nie, nie powinny. Potrzebujemy Katechizmu, potrzebujemy prawa kanonicznego i kierunkowskaz贸w dla naszego post臋powania, ale nie mo偶emy bezkrytycznie si臋 ich trzyma膰. Pami臋tam, jak w 1983 roku zosta艂 zmieniony Kodeks Prawa Kanonicznego, kt贸ry powsta艂 w 1917 roku. Trafi艂am wtedy na bardzo ciekawy wyk艂ad 鈥 specjalista od tej tematyki powiedzia艂: 鈥瀙rawo kanoniczne jest zdezaktualizowane ju偶 w momencie jego publikacji鈥.

Prawa podlegaj膮 zmianom. Prawo bazuje na kulturze 鈥 na tym, co ludzie robi膮, w co wierz膮, jak si臋 zachowuj膮, jak traktuj膮 siebie nawzajem. Ca艂y czas si臋 uczymy, zdobywamy do艣wiadczenie i zauwa偶amy, 偶e to, co robili艣my pierwotnie, nie by艂o w porz膮dku. I musimy to poprawi膰.

Prawdopodobnie najbardziej powszechnym argumentem przeciwko ma艂偶e艅stwom jednop艂ciowym jest podkre艣lenie, 偶e s膮 one sprzeczne z Katechizmem.

Musimy wi臋c pami臋ta膰 o potrzebie zmiany. Posiadanie prawa jest w porz膮dku, jednak musi by膰 ono bezustannie rewidowane i korygowane. Nie mo偶emy przyj膮膰, 偶e jest wyryte w kamieniu.

S膮dzi siostra, 偶e nauczanie Ko艣cio艂a z czasem ewoluuje. Porozmawiajmy zatem o innych jego w膮tkach. Co siostra my艣li na temat celibatu albo kap艂a艅stwa kobiet?

Uwa偶am, 偶e celibat jest dobry, jest darem. B贸g nie daje jednak tego daru ka偶demu. Mo偶e by膰 tak, 偶e B贸g powo艂a kogo艣 do kap艂a艅stwa, ale nie do celibatu. Sk膮d pomys艂, 偶e B贸g obdarowuje nimi jednocze艣nie? Dlaczego nie uznajemy czyjego艣 powo艂ania do kap艂a艅stwa, je艣li ta osoba nie otrzyma艂a powo艂ania do celibatu? Korzystnym rozwi膮zaniem by艂by dobrowolny celibat dla ksi臋偶y.

Co do kobiet 鈥 dlaczego s膮dzimy, 偶e B贸g powo艂uje do kap艂a艅stwa wy艂膮cznie m臋偶czyzn? Bo by艂o dwunastu aposto艂贸w? Wszyscy byli te偶 呕ydami. Mo偶e B贸g powo艂uje do kap艂a艅stwa wy艂膮cznie 呕yd贸w? Naprawd臋, kim jeste艣my, 偶eby pozbawia膰 ludzi Bo偶ych dar贸w?

W Polsce takie s艂owa wypowiadane przez rzymskokatolick膮 zakonnic臋 brzmi膮鈥 zaskakuj膮co.

Nie jestem z takimi przekonaniami sama w艣r贸d zakonnic w USA. Oczywi艣cie, nie ka偶da, ale jednak wi臋kszo艣膰 zakonnic opowiada si臋 za dobrowolnym celibatem dla ksi臋偶y, r贸wnymi prawami dla os贸b LGBT, za r贸wno艣ci膮 ma艂偶e艅sk膮 i za mo偶liwo艣ci膮 wy艣wi臋cania kobiet na duchownych. Jako katolickie zakonnice domagamy si臋 zmian w Ko艣ciele. Nie chcemy ogranicza膰 Bo偶ych dar贸w.

fot.: Tomek Kaczor

Za aktywizm i r贸偶ne wypowiedzi spotka艂y siostr臋 nieprzyjemno艣ci ze strony instytucji Ko艣cio艂a. W 1999 roku Kongregacja Nauki Wiary wyda艂a w siostry sprawie oficjalne stanowisko. W 2011 roku Konferencja Ameryka艅skich Biskup贸w o艣wiadczy艂a, 偶e New Ways Ministry, duszpasterstwo, w kt贸rym siostra 贸wcze艣nie dzia艂a艂a, nie mo偶e ju偶 d艂u偶ej nazywa膰 si臋 katolick膮 organizacj膮. Jaka by艂a reakcja siostry na to odrzucenie? W ko艅cu po艣wi臋ci艂a siostra swoje 偶ycie zar贸wno Ko艣cio艂owi jako wsp贸lnocie, jak i Ko艣cio艂owi jako instytucji.

Przez pierwsze lata czu艂am si臋 z tym bardzo 藕le. Wsp贸lnota, kt贸ra skierowa艂a mnie do tego duszpasterstwa na ponad dwadzie艣cia lat, przestraszy艂a si臋 interwencji Watykanu. Nie chciano, abym kontynuowa艂a swoj膮 dzia艂alno艣膰. Prze艂o偶ona generalna b艂aga艂a, 偶ebym chwilowo zaj臋艂a si臋 czym艣 innym. Wiedzia艂am, 偶e nie by艂oby to dobrym rozwi膮zaniem, dlatego przenios艂am si臋 do innego zgromadzenia. Czu艂am wielki smutek, musia艂am opu艣ci膰 wsp贸lnot臋, w kt贸rej sp臋dzi艂am czterdzie艣ci lat, kt贸r膮 kocha艂am i kt贸ra kocha艂a mnie. Odej艣cie by艂o bardzo bolesne. Ale by艂o te偶 wielkim b艂ogos艂awie艅stwem, bo moje nowe zgromadzenie, Siostry Loretto, z otwarto艣ci膮 przyj臋艂o mnie i moj膮 dzia艂alno艣膰. Jestem cz艂onkini膮 tej wsp贸lnoty od prawie dwudziestu lat i prawdziwie kocham moje siostry.

Ta ca艂a historia jest dla mnie przyk艂adem tego, jak dobre rzeczy mog膮 wynikn膮膰 z bolesnych sytuacji. Za艂o偶ycielka mojej pierwszej wsp贸lnoty, Maria Teresa od Jezusa, powiedzia艂a: 鈥濿szystkie dzie艂a Bo偶e rozwijaj膮 si臋 powoli i w b贸lu, ale ich korzenie s膮 mocniejsze, a ich rozkwit pi臋kniejszy鈥. Kiedy zosta艂am odrzucona, czu艂am wielki b贸l, ale moje korzenie sta艂y si臋 silniejsze. My艣l臋 te偶, 偶e kwiaty s膮 o wiele pi臋kniejsze.

Czy interwencje Watykanu zako艅czy艂y si臋 w momencie, w kt贸rym zmieni艂a siostra zgromadzenia?

Nie, trwa艂y nadal. Siostry Loretto otrzyma艂y z Watykanu list nawo艂uj膮cy do zaprzestania przeze mnie s艂u偶by duszpasterskiej. Ale siostry uprzejmie odpisa艂y, 偶e wsp贸lnota dzia艂a na rzecz sprawiedliwo艣ci i moja praca jest tych dzia艂a艅 cz臋艣ci膮.

W 2012 roku 鈥 przy czym nie jestem pewna, czy te sprawy s膮 ze sob膮 powi膮zane聽鈥 Watykan postanowi艂 przeprowadzi膰 dochodzenie w艣r贸d ameryka艅skich zakonnic. Uwa偶am, 偶e w przypadku za偶ale艅 powinno si臋 przeprowadza膰 takie post臋powania, jednak musz膮 by膰 one prowadzone rzetelnie. Konserwatywni katolicy w Stanach Zjednoczonych napisali do Watykanu, 偶e s膮 zaniepokojeni dzia艂alno艣ci膮 zakonnic, kt贸re 鈥 w ich opinii 鈥 nie przestrzegaj膮 nauczania Ko艣cio艂a. Dotyczy艂o to, jak zawsze, szczeg贸lnie kwestii zwi膮zanych z seksualno艣ci膮. Watykan zbada艂 oko艂o siedmiuset r贸偶nych zgromadze艅 w Stanach Zjednoczonych. Proces ten zako艅czy艂 si臋 dopiero za papie偶a Franciszka.

Z jakim skutkiem?

Zgodnie z wynikami post臋powania ameryka艅skie zakonnice nie robi艂y niczego z艂ego. Co wi臋cej, za swoj膮 dzia艂alno艣膰 powinny zosta膰 pochwalone. Od pocz膮tku pontyfikatu Franciszka nie pojawi艂 si臋 ju偶 偶aden list z Watykanu. W 2015 roku zorganizowa艂am pielgrzymk臋 pi臋膰dziesi臋ciu os贸b LGBT i ich rodzin do Rzymu. Napisa艂am do papie偶a, 偶e bardzo chcieliby艣my si臋 z nim spotka膰. Wprawdzie nie zostali艣my zaproszeni na prywatne spotkanie, ale otrzymali艣my specjalne bilety na audiencj臋 generaln膮. Gwardia szwajcarska poprowadzi艂a nas schodami Bazyliki 艢wi臋tego Piotra i zostali艣my posadzeni tu偶 obok platformy, na kt贸rej chwil臋 p贸藕niej Franciszek mia艂 wyg艂osi膰 swoje przem贸wienie.

Czy s膮dzi siostra, 偶e w trakcie pontyfikatu Franciszka zostan膮 wprowadzone zmiany w Ko艣ciele, na przyk艂ad w kwestii r贸wno艣ci ma艂偶e艅skiej?

Zmiany nadejd膮, ale nie s膮dz臋, 偶eby Franciszek sam je zainicjowa艂. Nie uwa偶am te偶, 偶e powinien. Papie偶 Franciszek robi fantastyczn膮 rzecz 鈥 kieruje nas w stron臋 takich dzia艂a艅, do kt贸rych wzywa nas Sob贸r Watyka艅ski II. Ko艣ci贸艂 nale偶y do ludzi, nie do hierarch贸w. Zamiast m贸wi膰 ludziom, w co maj膮 wierzy膰, biskupi powinni odzwierciedla膰 ich wiar臋. I tak w艂a艣nie Franciszek zaprasza ca艂膮 katolick膮 wsp贸lnot臋, ponad miliard ludzi, do wzi臋cia Ko艣cio艂a w posiadanie. Na tym polega model synodalny, o kt贸rym m贸wi papie偶 鈥 jeste艣my jedno艣ci膮 jako Ko艣ci贸艂. Rozmawiamy, dyskutujemy, spieramy si臋 ze sob膮. Mo偶e to wygl膮da膰 chaotycznie, powodowa膰 dezorientacj臋. Konserwatywni ameryka艅scy biskupi krytykuj膮 Franciszka za to, 偶e wprowadza zam臋t. Ale na tym w艂a艣nie polega wsp贸lnota! Je艣li faktycznie mamy wiar臋 w Ducha 艢wi臋tego, to powinni艣my ufa膰, 偶e po chwili zamieszania On wska偶e nam drog臋. Najpierw jednak musimy przej艣膰 przez ten sp贸r. Papie偶 Franciszek k艂adzie fundament, na kt贸rym powinni艣my dojrzewa膰 jako Ko艣ci贸艂. My艣l臋, 偶e z dojrzewaniem b臋dzie wi膮za艂a si臋 tak偶e coraz wi臋ksza akceptacja dla ma艂偶e艅stw jednop艂ciowych. Biskup Jacques Gaillot, obecnie ju偶 emeryt, zosta艂 odwo艂any przez Jana Paw艂a II ze swojej diecezji, bo sam udziela艂 b艂ogos艂awie艅stw takim parom. Kiedy po latach biskup Gaillot spotka艂 si臋 z Franciszkiem, ten powiedzia艂, 偶e to, co robi艂, by艂o czym艣 dobrym. [Ostatnie dwa zdania uzupe艂nione po publikacji聽鈥 przyp. red.].

Wielu konserwatywnych Polak贸w jest bardzo krytycznych wobec Franciszka. Zdaje si臋, 偶e聽istnieje聽poczucie, jakoby by艂 tylko wyj膮tkiem, b艂臋dem systemu. S膮dzi siostra, 偶e kolejny papie偶 b臋dzie raczej kontynuatorem linii Jana Paw艂a II czy Franciszka?

Papie偶a wybieraj膮 kardyna艂owie. Obecnie praktycznie po艂owa z ponad 120 kardyna艂贸w elektor贸w zosta艂a powo艂ana przez Franciszka. Maj膮 za zadanie kontynuowa膰 jego dzie艂o powrotu do Soboru Watyka艅skiego II. Po 35 latach pr贸b wymazywania Soboru Franciszek stara si臋 ponownie sprowadzi膰 Ko艣ci贸艂 na wyznaczone wtedy tory. I nie jest w tym tak polityczny jak ja. Kryterium doboru nowych kardyna艂贸w nie s膮 ich pogl膮dy na kwestie etyki seksualnej. Papie偶 szuka kardyna艂贸w, kt贸rzy po艣wi臋caj膮 si臋 pracy dla ubogich, kieruje uwag臋 Ko艣cio艂a w stron臋 marginalizowanych. Dla mnie jest przyk艂adem tego, co robi艂by Jezus, gdyby teraz 偶y艂 na ziemi. Dlatego w艂a艣nie zaprosi艂 nasz膮 grup臋. W ubieg艂ym roku spotka艂 si臋 te偶 z inn膮 grup膮 os贸b LGBT z Anglii. Ten papie偶 daje mi nadziej臋.

Bez w膮tpienia Franciszek zmienia Ko艣ci贸艂. Jego gesty wobec wykluczonych, wobec spo艂eczno艣ci LGBT to jedno. Kilkukrotnie podkre艣la艂 jednak tak偶e mi臋dzy innymi, 偶e naturalne jest wy艂膮cznie ma艂偶e艅stwo mi臋dzy m臋偶czyzn膮 i kobiet膮. Mo偶na by powiedzie膰, 偶e jego s艂owa nie zawsze wsp贸艂graj膮 z gestami.

Nie jest to prawd膮. Po pierwsze, papie偶 jest otwarty na zmiany. Potrafi przyzna膰 si臋 do b艂臋du. To jedna z rzeczy, kt贸rej papie偶e naprawd臋 nie lubi膮 robi膰. Potrafi s艂ucha膰 i rewidowa膰 swoje dotychczasowe my艣lenie. Spotka艂 si臋 z homoseksualnym m臋偶czyzn膮 z Chile, kt贸ry by艂 ofiar膮 wykorzystywania seksualnego. Powiedzia艂 mu: 鈥濨贸g kocha ci臋 takiego, jakim jeste艣鈥. Mo偶e obecnie nie zgadza膰 si臋 na ma艂偶e艅stwa jednop艂ciowe, cz臋sto m贸wi艂 za to o zwi膮zkach partnerskich, kiedy by艂 jeszcze biskupem w Argentynie. Franciszek nie m贸wi sprzecznych rzeczy. Mo偶e nie zgadza si臋 na r贸wno艣膰 ma艂偶e艅sk膮, ale zawsze staje po stronie cz艂owieka. Wiem, 偶e popiera b艂ogos艂awie艅stwa dla par jednop艂ciowych.

Jednocze艣nie nie s膮dz臋, 偶e powinni艣my czeka膰, a偶 papie偶 wprowadzi zmiany. Powinni艣my sami to robi膰.

Powiedzia艂a nam ju偶 siostra o swoich prze偶yciach po odrzuceniu przez hierarch贸w ko艣cielnych. Jak jednak siostra sama siebie definiuje: bardziej jako katolick膮 zakonnic臋 czy mo偶e jednak bojowniczk臋 o sprawiedliwo艣膰 spo艂eczn膮?

Jestem katolick膮 zakonnic膮. Zawsze ni膮 b臋d臋. Nie dostrzegam w tym sprzeczno艣ci.

Wiele os贸b uwa偶a, 偶e osoby duchowne nie powinny anga偶owa膰 si臋 w kwestie polityczne.

Oczywi艣cie, 偶e powinny! Nie s膮dz臋, 偶eby mo偶na by艂o by膰 dobr膮 zakonnic膮 albo ksi臋dzem i nie anga偶owa膰 si臋 w kwestie polityczne. Polityka to spos贸b funkcjonowania w 艣wiecie. Wiara nie powinna by膰 odizolowana, musi wp艂ywa膰 na wsp贸lnot臋. Je艣li w co艣 g艂臋boko wierzysz, to chcesz o tym powiedzie膰 innym, chcesz u偶y膰 wszelkich dost臋pnych 艣rodk贸w, 偶eby t臋 wiar臋 urzeczywistni膰. Jestem zaanga偶owana w ruch odnowy Ko艣cio艂a, bo Ko艣ci贸艂 mo偶e i powinien si臋 odnawia膰. Lubi臋 s艂owa kardyna艂a Johna Henry鈥檈go Newmana: 鈥炁粂膰 to znaczy zmienia膰 si臋. By膰 idealnym to znaczy zmienia膰 si臋 cz臋sto鈥. Za 偶ycia nikt z nas nie b臋dzie idealny. Musimy jednak d膮偶y膰 do zmiany, musimy prze膰 naprz贸d, w kierunku perfekcji. I dlatego musimy anga偶owa膰 si臋 w aktywizm spo艂eczny.

Kilka miesi臋cy temu przez Polsk臋 przetoczy艂 si臋 skandal dotycz膮cy wizerunku Matki Boskiej Cz臋stochowskiej z t臋czow膮 aureol膮. Wed艂ug wielu katolik贸w obra偶a on ich uczucia religijne. Co by siostra im na to powiedzia艂a?

W moim odczuciu Madonna nale偶y do ka偶dego. W zachodnich wizerunkach Maria ma jasn膮 sk贸r臋, ale mo偶e by膰 te偶 przecie偶 przedstawiona jako Czarna Madonna. Taki wizerunek przemawia zapewne do os贸b o ciemnym kolorze sk贸ry. Mo偶e by膰 te偶 przedstawiana z bardziej latynoskimi rysami, tak jak w Guadelupe. I to przemawia do Latynos贸w. Dzi臋ki umieszczeniu t臋czy wok贸艂 wizerunku Czarnej Madonny przemawia on bardziej do os贸b LGBT. Co w tym z艂ego? Ikony i obrazy maj膮 nam pomaga膰 we wzniesieniu naszych serc do Boga. Je艣li Matka Boska w t臋czy pomaga osobom LGBT w zbli偶eniu si臋 do Boga, to jest to pi臋kne i godne na艣ladowania. Musimy sprawia膰, 偶eby nasze symbole religijne zyskiwa艂y znaczenie dla r贸偶nych grup. Maria nie nale偶y wy艂膮cznie do bia艂ych, heteroseksualnych Polak贸w.

Przez wielu ludzi zosta艂o to jednak uznane za prowokacj臋, nie za艣 za pr贸b臋 dotarcia z tym wizerunkiem do innych grup w spo艂ecze艅stwie.

Moim marzeniem jest, 偶eby艣my potrafili wej艣膰 w buty innej osoby. Jak owi ludzie by si臋 czuli, gdyby byli gejami, lesbijkami, osobami biseksualnymi lub transseksualnymi? Patrz膮c na ten wizerunek, poczuliby ukojenie. To wa偶na nauka 鈥 nie my艣l wy艂膮cznie o sobie. Powinni艣my umie膰 spojrze膰 na ten obraz oczami innej osoby.

T艂umaczenie: Jakub Niewiadomski

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij