Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Rodzina po powrocie z Watykanu

Tematyka synodu skupia jak w soczewce ogrom kwestii z pogranicza spo┼éecznoÔÇôteologicznego. Rodzina stanowi most ┼é─ůcz─ůcy zagadnienia tak r├│┼╝ne jak ekologia, migracje, wykluczenie spo┼éeczne czy wszelkie zmiany obyczajowe. W niezwykle naturalny spos├│b do rodzinnych zaliczono r├│wnie┼╝ kwestie dotycz─ůce os├│b niezam─Ö┼╝nych czy statusu kobiet i feminizmu. Jaki obraz dzisiejszego ┼Ťwiata wy┼éania si─Ö z tak wielow─ůtkowo utkanego dokumentu ÔÇ×Final RelatioÔÇŁ, uchwalonego przez cz┼éonk├│w XIV Zwyczajnego Zgromadzenia Biskup├│w?

 

ilustr.: Tomek Obiński

ilustr.: Tomek Obiński


Niew─ůtpliwie┬átrwaj─ůcy od 4 do 25 pa┼║dziernika 2015 roku Synod by┼é spotkaniem obfituj─ůcym w nowo┼Ťci. Obrady po raz pierwszy by┼éy dwucz─Ö┼Ťciowe ÔÇô tegoroczne stanowi┼éy kontynuacj─Ö odbywaj─ůcego si─Ö w ubieg┼éym roku zgromadzenia nadzwyczajnego. Nigdy wcze┼Ťniej dokumentu ko┼äcowego nie tworzono kolegialnie. Trzytygodniowy okres prac rozpocz─ů┼é si─Ö za┼Ť od rozm├│w w niewielkich grupach j─Özykowych. Stosunkowo du┼╝y┬áby┼é udzia┼é przedstawicieli ┼Ťwieckich w synodzie ÔÇô jednak nie mieli oni prawa g┼éosu.
Wielokrotnie, jeszcze przed obradami synodu, powtarzano za Franciszkiem wezwanie o konieczno┼Ťci z┼éagodzenia j─Özyka. Szczeg├│lnie w kwestiach dotycz─ůcych os├│b rozwiedzionych i homoseksualnych. Zwracano tak┼╝e uwag─Ö na przyst─Öpno┼Ť─ç formy dokumentu posynodalnego, r├│wnie┼╝ dla os├│b spoza Ko┼Ťcio┼éa. Abp. Zbigniew Stankiewicz z Rygi apelowa┼é o to, ┼╝eby ÔÇ×nie m├│wi─ç do ludzi niewierz─ůcych ┼╝argonem teologicznoÔÇôfilozoficznymÔÇŁ [cyt. za A. Sporniak ÔÇ×Efekt synoduÔÇŁ; TP 2.11.2015].
Na apel ten odpowiada pierwsza cz─Ö┼Ť─ç dokumentu ÔÇ×Final RelatioÔÇŁ, w kt├│rej okre┼Ťlana jest pozycja rodziny we wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie, diagnozowane s─ů zagro┼╝enia oraz wskazywane potrzeby. Prawdziwym wyzwaniem, z kt├│rego niekt├│rzy uczestnicy synodu zdawali sobie spraw─Ö, jest dokonanie tak generalizuj─ůcego opisu, kt├│ry odpowiada┼éby sytuacji rodzin katolickich z ca┼éego ┼Ťwiata. Paleta problem├│w, z jakimi mog─ů mierzy─ç si─Ö cz┼éonkowie rodzin od Ameryki po Filipiny, jest bowiem tak bogata, ┼╝e mo┼╝na mie─ç w─ůtpliwo┼Ťci, czy realne jest uwzgl─Ödnienie ich wszystkich w jednym dokumencie. W takiej sytuacji ci─Ö┼╝ko unikn─ů─ç spojrzenia europocentrycznego, dlatego papie┼╝ Franciszek podkre┼Ťli┼é, ┼╝e┬áÔÇ×ka┼╝da og├│lna zasada potrzebuje inkulturacji, je┼╝eli ma by─ç zachowana i wprowadzona w ┼╝ycieÔÇŁ.
Mnogo┼Ť─ç podejmowanych kwestii sprawia jednak, ┼╝e nie jest mo┼╝liwe dog┼é─Öbne zanalizowanie opisywanych problem├│w. Obraz spo┼éecznych uwarunkowa┼ä dotycz─ůcych rodziny jest wi─Öc naszkicowany dosy─ç pobie┼╝nie.
W┼Ťr├│d zagro┼╝e┼ä wymienia si─Ö kwestie, na kt├│re zwraca┼é ju┼╝ uwag─Ö Jan Pawe┼é II mi─Ödzy innymi w ÔÇ×Familiaris consortioÔÇŁ. Niewystarczaj─ůco powa┼╝ne traktowanie powo┼éania do ┼╝ycia w sakramentalnym ma┼é┼╝e┼ästwie. Rewolucja seksualna, kt├│ra przyczyni┼éa si─Ö do przedmiotowego traktowania stosunku seksualnego, a co za tym idzie, tak┼╝e partnera. ÔÇ×Antykoncepcyjna i aborcyjna mentalno┼Ť─çÔÇŁ ÔÇô niezmienne zestawianie ze sob─ů antykoncepcji i aborcji jest r├│wnie znamienne, jak to, ┼╝e tworz─ů one, zdaniem autor├│w dokumentu, pewn─ů mentalno┼Ť─ç b─Öd─ůc─ů zagro┼╝eniem dla rodziny. Pytanie, na ile faktycznie stanowi─ů one zagro┼╝enie dla rodzin katolickich. Czy ponad pi─Ö─çdziesi─ůt lat po rewolucji obyczajowej i drugim Soborze Watyka┼äskim demony te nieco nie os┼éab┼éy?
W opozycji do pontyfikatu Jana Paw┼éa II w ÔÇ×Final RelatioÔÇŁ wyra┼║nie m├│wi si─Ö o tym, ┼╝e ÔÇ×pewna wizjaÔÇŁ feminizmu traktuje macierzy┼ästwo jako przeszkod─Ö w pe┼énym realizowaniu si─Ö kobiety (co oczywi┼Ťcie nie znaczy, ┼╝e wskazuje si─Ö na pozytywne dokonania feminizmu). Odr├│┼╝nione r├│wnie┼╝ od siebie zosta┼éy: naukowa perspektywa uwzgl─Ödniaj─ůca w badaniach p┼ée─ç kulturow─ů, kt├│ra jako taka nie stanowi zagro┼╝enia, i ideologia propaguj─ůca relatywizm p┼éciowy.
Zagro┼╝enia te nadal jednak zestawione s─ů z problemami ekonomicznymi czy tymi zwi─ůzanymi z migracj─ů. Ideologicznych wrog├│w traktuje si─Ö podobnie jak spo┼éeczne uwarunkowania, kt├│re cz─Östo zagra┼╝aj─ů nie tyle samej rodzinie, co zdrowiu lub ┼╝yciu jej cz┼éonk├│w. W trosce o bezpiecze┼ästwo i dobro rodziny nie nale┼╝y te┼╝ zapomina─ç, ┼╝e ideologiczne wybory znajduj─ů si─Ö w polu potencjalnie ┼Ťwiadomie podejmowanych decyzji. Sytuacja materialna czy przymus ucieczki przed wojn─ů i prze┼Ťladowaniami stanowi─ů natomiast o wiele cz─Ö┼Ťciej faktycznie zewn─Ötrzne zagro┼╝enie.
Warto zwr├│ci─ç szczeg├│ln─ů uwag─Ö na ten migracyjny w─ůtek ÔÇ×Final RelatioÔÇŁ, o kt├│rym pewnie nie przeczytamy w wi─Ökszo┼Ťci portali informacyjnych.
ÔÇ×Historia ludzko┼Ťci to dzieje migracji [ÔÇŽ]. Przekonanie to powinno wzbudzi─ç w nas pe┼én─ů zrozumienia otwarto┼Ť─ç i odpowiedzialno┼Ť─ç w stosunku do problemu migracji. Ludzka mobilno┼Ť─ç, kt├│ra jest czym┼Ť naturalnym w procesie historycznym, mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do autentycznego wzbogacenia zar├│wno rodziny emigruj─ůcej, jak i kraju, kt├│ry j─ů przyjmujeÔÇŁ┬á[t┼éum. aut.].┬á ┬á┬á
Synod, a wraz z nim dokument ko┼äcowy, stara si─Ö odpowiedzie─ç na wyzwania, jakie staj─ů obecnie nie tylko przed rodzinami, ale tak┼╝e ca┼éym Ko┼Ťcio┼éem.┬áNajbardziej niecierpliwie oczekiwanymi zagadnieniami, kt├│rymi mia┼é zaj─ů─ç si─Ö synod, nie by┼éy jednak problemy migracyjne. Po zesz┼éorocznym zgromadzeniu nadzwyczajnym najwi─Öcej emocji w ko┼Ťcielnej nauce dotycz─ůcej rodziny wzbudzaj─ů kwestie: mo┼╝liwo┼Ťci udzielania komunii rozwodnikom ┼╝yj─ůcym w ponownych zwi─ůzkach oraz stosunku Ko┼Ťcio┼éa do zwi─ůzk├│w homoseksualnych.
Stanowisko zgromadzenia biskup├│w podsumowa─ç mo┼╝na tak: nie zmieni┼éo si─Ö nic opr├│cz j─Özyka lub zmieni┼é si─Ö a┼╝ j─Özyk. Dla os├│b ┼╝yj─ůcych w ponownych zwi─ůzkach niesakramentalnych uczestnicy synodu widz─ů miejsce we wsp├│lnocie Ko┼Ťcio┼éa. Nie zmieniaj─ůc nic w kwestii komunii, autorzy dokumentu wzywaj─ů do unikania ┼éatwych os─ůd├│w i wykluczania rozwodnik├│w. W┼éa┼Ťciwie podobnie okre┼Ťlaj─ů sytuacj─Ö┬áos├│b homoseksualnych, do kt├│rych nale┼╝y zawsze odnosi─ç si─Ö z szacunkiem. Jednak ÔÇ×nie istnieje ┼╝adna podstawa do por├│wnania czy zak┼éadania analogii, nawet dalekiej, mi─Ödzy zwi─ůzkami homoseksualnymi a planem Bo┼╝ym dotycz─ůcym ma┼é┼╝e┼ästwa i rodzinyÔÇŁ.
Znajomo brzmi r├│wnie┼╝ to, ┼╝e synod po┼Ťwi─Öcony ÔÇ×powo┼éaniu i misji rodziny w ┼Ťwiecie wsp├│┼éczesnymÔÇŁ do obr─Öbu swoich zainteresowa─ç zaliczy┼é r├│wnie┼╝ tematyk─Ö kobiet i ich funkcji w Ko┼Ťciele. I chocia┼╝ podkre┼Ťlono konieczno┼Ť─ç w┼é─ůczania kobiet w dzia┼éalno┼Ť─ç niekt├│rych instytucji ko┼Ťcielnych, to sam fakt, ┼╝e g┼éosy takie pojawiaj─ů si─Ö w kontek┼Ťcie zagadnie┼ä zwi─ůzanych z rodzin─ů, niezwykle wsp├│┼égra ze sposobem, w jaki w ÔÇ×Final RelatioÔÇŁ opisano pozycj─Ö i warto┼Ť─ç kobiet. Z ca┼é─ů moc─ů podkre┼Ťlona zosta┼éa warto┼Ť─ç macierzy┼ästwa i ┼╝ycia rodzinnego dla kobiety i jej rozwoju osobistego.
ÔÇ×M─Ö┼╝czyzna r├│wnie┼╝ odgrywa decyduj─ůc─ů rol─Ö w ┼╝yciu rodziny, szczeg├│lnie jako wsparcie i ochrona dla ┼╝ony i dzieciÔÇŁ┬á[t┼éum. aut.].
Spodziewana przez niekt├│rych rewolucja w nauczaniu o rodzinie na pewno nie dokona┼éa si─Ö na synodzie. Nie mo┼╝na jednak nie dostrzega─ç zmian widocznych w ÔÇ×uwara┼╝liwionymÔÇŁ j─Özyku. Nie s─ů one przecie┼╝ zabiegiem czysto formalnym, ale ┼Ťwiadcz─ů o zwrocie w stron─Ö os├│b, kt├│re mog─ů zostawa─ç poddawane niesprawiedliwym os─ůdom lub wykluczeniu ze wsp├│lnoty Ko┼Ťcio┼éa. A o tym, czy ich prawa pozostan─ů rzeczywi┼Ťcie bez zmian, zadecyduje ostatecznie Franciszek w zapowiadanej na przysz┼éy rok adhortacji apostolskiej.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś