Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Rodzina po powrocie z Watykanu

Tematyka synodu skupia jak w soczewce ogrom kwestii z pogranicza spo艂eczno鈥搕eologicznego. Rodzina stanowi most 艂膮cz膮cy zagadnienia tak r贸偶ne jak ekologia, migracje, wykluczenie spo艂eczne czy wszelkie zmiany obyczajowe. W niezwykle naturalny spos贸b do rodzinnych zaliczono r贸wnie偶 kwestie dotycz膮ce os贸b niezam臋偶nych czy statusu kobiet i feminizmu. Jaki obraz dzisiejszego 艣wiata wy艂ania si臋 z tak wielow膮tkowo utkanego dokumentu 鈥濬inal Relatio鈥, uchwalonego przez cz艂onk贸w XIV Zwyczajnego Zgromadzenia Biskup贸w?

 

ilustr.: Tomek Obi艅ski

ilustr.: Tomek Obi艅ski


Niew膮tpliwie聽trwaj膮cy od 4 do 25 pa藕dziernika 2015 roku Synod by艂 spotkaniem obfituj膮cym w nowo艣ci. Obrady po raz pierwszy by艂y dwucz臋艣ciowe 鈥 tegoroczne stanowi艂y kontynuacj臋 odbywaj膮cego si臋 w ubieg艂ym roku zgromadzenia nadzwyczajnego. Nigdy wcze艣niej dokumentu ko艅cowego nie tworzono kolegialnie. Trzytygodniowy okres prac rozpocz膮艂 si臋 za艣 od rozm贸w w niewielkich grupach j臋zykowych. Stosunkowo du偶y聽by艂 udzia艂 przedstawicieli 艣wieckich w synodzie 鈥 jednak nie mieli oni prawa g艂osu.
Wielokrotnie, jeszcze przed obradami synodu, powtarzano za Franciszkiem wezwanie o konieczno艣ci z艂agodzenia j臋zyka. Szczeg贸lnie w kwestiach dotycz膮cych os贸b rozwiedzionych i homoseksualnych. Zwracano tak偶e uwag臋 na przyst臋pno艣膰 formy dokumentu posynodalnego, r贸wnie偶 dla os贸b spoza Ko艣cio艂a. Abp. Zbigniew Stankiewicz z Rygi apelowa艂 o to, 偶eby 鈥瀗ie m贸wi膰 do ludzi niewierz膮cych 偶argonem teologiczno鈥揻ilozoficznym鈥 [cyt. za A. Sporniak 鈥濫fekt synodu鈥; TP 2.11.2015].
Na apel ten odpowiada pierwsza cz臋艣膰 dokumentu 鈥濬inal Relatio鈥, w kt贸rej okre艣lana jest pozycja rodziny we wsp贸艂czesnym 艣wiecie, diagnozowane s膮 zagro偶enia oraz wskazywane potrzeby. Prawdziwym wyzwaniem, z kt贸rego niekt贸rzy uczestnicy synodu zdawali sobie spraw臋, jest dokonanie tak generalizuj膮cego opisu, kt贸ry odpowiada艂by sytuacji rodzin katolickich z ca艂ego 艣wiata. Paleta problem贸w, z jakimi mog膮 mierzy膰 si臋 cz艂onkowie rodzin od Ameryki po Filipiny, jest bowiem tak bogata, 偶e mo偶na mie膰 w膮tpliwo艣ci, czy realne jest uwzgl臋dnienie ich wszystkich w jednym dokumencie. W takiej sytuacji ci臋偶ko unikn膮膰 spojrzenia europocentrycznego, dlatego papie偶 Franciszek podkre艣li艂, 偶e聽鈥瀔a偶da og贸lna zasada potrzebuje inkulturacji, je偶eli ma by膰 zachowana i wprowadzona w 偶ycie鈥.
Mnogo艣膰 podejmowanych kwestii sprawia jednak, 偶e nie jest mo偶liwe dog艂臋bne zanalizowanie opisywanych problem贸w. Obraz spo艂ecznych uwarunkowa艅 dotycz膮cych rodziny jest wi臋c naszkicowany dosy膰 pobie偶nie.
W艣r贸d zagro偶e艅 wymienia si臋 kwestie, na kt贸re zwraca艂 ju偶 uwag臋 Jan Pawe艂 II mi臋dzy innymi w 鈥濬amiliaris consortio鈥. Niewystarczaj膮co powa偶ne traktowanie powo艂ania do 偶ycia w sakramentalnym ma艂偶e艅stwie. Rewolucja seksualna, kt贸ra przyczyni艂a si臋 do przedmiotowego traktowania stosunku seksualnego, a co za tym idzie, tak偶e partnera. 鈥濧ntykoncepcyjna i aborcyjna mentalno艣膰鈥 鈥 niezmienne zestawianie ze sob膮 antykoncepcji i aborcji jest r贸wnie znamienne, jak to, 偶e tworz膮 one, zdaniem autor贸w dokumentu, pewn膮 mentalno艣膰 b臋d膮c膮 zagro偶eniem dla rodziny. Pytanie, na ile faktycznie stanowi膮 one zagro偶enie dla rodzin katolickich. Czy ponad pi臋膰dziesi膮t lat po rewolucji obyczajowej i drugim Soborze Watyka艅skim demony te nieco nie os艂ab艂y?
W opozycji do pontyfikatu Jana Paw艂a II w 鈥濬inal Relatio鈥 wyra藕nie m贸wi si臋 o tym, 偶e 鈥瀙ewna wizja鈥 feminizmu traktuje macierzy艅stwo jako przeszkod臋 w pe艂nym realizowaniu si臋 kobiety (co oczywi艣cie nie znaczy, 偶e wskazuje si臋 na pozytywne dokonania feminizmu). Odr贸偶nione r贸wnie偶 od siebie zosta艂y: naukowa perspektywa uwzgl臋dniaj膮ca w badaniach p艂e膰 kulturow膮, kt贸ra jako taka nie stanowi zagro偶enia, i ideologia propaguj膮ca relatywizm p艂ciowy.
Zagro偶enia te nadal jednak zestawione s膮 z problemami ekonomicznymi czy tymi zwi膮zanymi z migracj膮. Ideologicznych wrog贸w traktuje si臋 podobnie jak spo艂eczne uwarunkowania, kt贸re cz臋sto zagra偶aj膮 nie tyle samej rodzinie, co zdrowiu lub 偶yciu jej cz艂onk贸w. W trosce o bezpiecze艅stwo i dobro rodziny nie nale偶y te偶 zapomina膰, 偶e ideologiczne wybory znajduj膮 si臋 w polu potencjalnie 艣wiadomie podejmowanych decyzji. Sytuacja materialna czy przymus ucieczki przed wojn膮 i prze艣ladowaniami stanowi膮 natomiast o wiele cz臋艣ciej faktycznie zewn臋trzne zagro偶enie.
Warto zwr贸ci膰 szczeg贸ln膮 uwag臋 na ten migracyjny w膮tek 鈥濬inal Relatio鈥, o kt贸rym pewnie nie przeczytamy w wi臋kszo艣ci portali informacyjnych.
鈥濰istoria ludzko艣ci to dzieje migracji [鈥. Przekonanie to powinno wzbudzi膰 w nas pe艂n膮 zrozumienia otwarto艣膰 i odpowiedzialno艣膰 w stosunku do problemu migracji. Ludzka mobilno艣膰, kt贸ra jest czym艣 naturalnym w procesie historycznym, mo偶e przyczyni膰 si臋 do autentycznego wzbogacenia zar贸wno rodziny emigruj膮cej, jak i kraju, kt贸ry j膮 przyjmuje鈥澛燵t艂um. aut.].聽 聽聽
Synod, a wraz z nim dokument ko艅cowy, stara si臋 odpowiedzie膰 na wyzwania, jakie staj膮 obecnie nie tylko przed rodzinami, ale tak偶e ca艂ym Ko艣cio艂em.聽Najbardziej niecierpliwie oczekiwanymi zagadnieniami, kt贸rymi mia艂 zaj膮膰 si臋 synod, nie by艂y jednak problemy migracyjne. Po zesz艂orocznym zgromadzeniu nadzwyczajnym najwi臋cej emocji w ko艣cielnej nauce dotycz膮cej rodziny wzbudzaj膮 kwestie: mo偶liwo艣ci udzielania komunii rozwodnikom 偶yj膮cym w ponownych zwi膮zkach oraz stosunku Ko艣cio艂a do zwi膮zk贸w homoseksualnych.
Stanowisko zgromadzenia biskup贸w podsumowa膰 mo偶na tak: nie zmieni艂o si臋 nic opr贸cz j臋zyka lub zmieni艂 si臋 a偶 j臋zyk. Dla os贸b 偶yj膮cych w ponownych zwi膮zkach niesakramentalnych uczestnicy synodu widz膮 miejsce we wsp贸lnocie Ko艣cio艂a. Nie zmieniaj膮c nic w kwestii komunii, autorzy dokumentu wzywaj膮 do unikania 艂atwych os膮d贸w i wykluczania rozwodnik贸w. W艂a艣ciwie podobnie okre艣laj膮 sytuacj臋聽os贸b homoseksualnych, do kt贸rych nale偶y zawsze odnosi膰 si臋 z szacunkiem. Jednak 鈥瀗ie istnieje 偶adna podstawa do por贸wnania czy zak艂adania analogii, nawet dalekiej, mi臋dzy zwi膮zkami homoseksualnymi a planem Bo偶ym dotycz膮cym ma艂偶e艅stwa i rodziny鈥.
Znajomo brzmi r贸wnie偶 to, 偶e synod po艣wi臋cony 鈥瀙owo艂aniu i misji rodziny w 艣wiecie wsp贸艂czesnym鈥 do obr臋bu swoich zainteresowa膰 zaliczy艂 r贸wnie偶 tematyk臋 kobiet i ich funkcji w Ko艣ciele. I chocia偶 podkre艣lono konieczno艣膰 w艂膮czania kobiet w dzia艂alno艣膰 niekt贸rych instytucji ko艣cielnych, to sam fakt, 偶e g艂osy takie pojawiaj膮 si臋 w kontek艣cie zagadnie艅 zwi膮zanych z rodzin膮, niezwykle wsp贸艂gra ze sposobem, w jaki w 鈥濬inal Relatio鈥 opisano pozycj臋 i warto艣膰 kobiet. Z ca艂膮 moc膮 podkre艣lona zosta艂a warto艣膰 macierzy艅stwa i 偶ycia rodzinnego dla kobiety i jej rozwoju osobistego.
鈥濵臋偶czyzna r贸wnie偶 odgrywa decyduj膮c膮 rol臋 w 偶yciu rodziny, szczeg贸lnie jako wsparcie i ochrona dla 偶ony i dzieci鈥[t艂um. aut.].
Spodziewana przez niekt贸rych rewolucja w nauczaniu o rodzinie na pewno nie dokona艂a si臋 na synodzie. Nie mo偶na jednak nie dostrzega膰 zmian widocznych w 鈥瀠wara偶liwionym鈥 j臋zyku. Nie s膮 one przecie偶 zabiegiem czysto formalnym, ale 艣wiadcz膮 o zwrocie w stron臋 os贸b, kt贸re mog膮 zostawa膰 poddawane niesprawiedliwym os膮dom lub wykluczeniu ze wsp贸lnoty Ko艣cio艂a. A o tym, czy ich prawa pozostan膮 rzeczywi艣cie bez zmian, zadecyduje ostatecznie Franciszek w zapowiadanej na przysz艂y rok adhortacji apostolskiej.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij