fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Rewolucja bez wielkich zmian. Dziesi臋膰 punkt贸w na dziesi臋膰 lat Franciszka

Pontyfikat Franciszka pokazuje, jak wolno zmienia si臋 Ko艣ci贸艂. 呕eby dokona膰 w nim rewolucji, czasami wystarczy par臋 decyzji, przesuni臋cie akcent贸w, kilka gest贸w i odrobina swobody dawana innym. Wystarczy rozp臋dzi膰 ko艣cielne m艂yny. To potrwa, ale b臋dzie z tego dobry chleb.
Rewolucja bez wielkich zmian. Dziesi臋膰 punkt贸w na dziesi臋膰 lat Franciszka
ilustr.: Artur Denys

Obrodzi艂o ostatnio rewolucyjnymi papie偶ami. Ka偶dy z nich dokonywa艂 zmian na w艂asn膮 mod艂臋. Jan XXIII zwo艂a艂 Sob贸r Watyka艅ski II, rozpoczynaj膮c proces najwi臋kszych w ostatnich dziesi臋cioleciach zmian w Ko艣ciele rzymskokatolickim. Pawe艂 VI doko艅czy艂 Sob贸r, doprowadzi艂 do zdj臋cia wielowiekowych anatem jeszcze z czas贸w wielkich schizmy wschodniej i sprzeda艂 papiesk膮 tiar臋 鈥 symbol w艂adzy politycznej biskupa Rzymu. Jan Pawe艂 I, cho膰 urz臋dowa艂 nieco ponad miesi膮c, zas艂yn膮艂 zmian膮 j臋zyka papieskiego nauczania, skromno艣ci膮 czy rezygnacj膮 z koronacji i poruszania si臋 w lektyce. Jan Pawe艂 II ruszy艂 w 艣wiat, czyni膮c papiestwo zjawiskiem globalnym jak nigdy wcze艣niej 鈥 r贸wnie偶 z wykorzystaniem rozwoju telewizji, jako pierwszy papie偶 od czas贸w Piotra wszed艂 do synagogi czy dokona艂 milenijnego rachunku sumienia Ko艣cio艂a. Benedykt XVI jako pierwszy od wiek贸w papie偶 zdecydowa艂 si臋 abdykowa膰, zdejmuj膮c nieco klerykalnego i sakralnego nimbu z papiestwa.

Niewiele trzeba, by w Ko艣ciele zosta膰 rewolucjonist膮. Nie licz膮c papie偶y Soboru Watyka艅skiego II, 偶aden z tych przyw贸dc贸w Ko艣cio艂a nie dokona艂 naprawd臋 istotnych zmian w nauczaniu, teologii, liturgii czy cho膰by praktyce funkcjonowania wsp贸lnoty i instytucji. To, 偶e w trakcie tylu 鈥瀝ewolucyjnych鈥 pontyfikat贸w zmieni艂o si臋 ostatecznie tak niewiele, jest najlepszym dowodem na powolno艣膰 mielenia ko艣cielnych m艂yn贸w. Jest to tym wyra藕niejsze, im szybciej ewoluuje 艣wiat.

Franciszek idzie podobn膮 drog膮. Zmienia Ko艣ci贸艂, naznacza go swoim sposobem funkcjonowania, my艣lenia i wybranymi priorytetami. Dokonuje realnych zmian, cho膰 ostatecznie nieszczeg贸lnie daleko id膮cych. A jednak jest to pontyfikat o istotnym potencjale dalszych reform, bo obecny biskup Rzymu rozpocz膮艂 procesy, kt贸re 鈥 na szcz臋艣cie 鈥 trudno b臋dzie wyhamowa膰. Franciszek rozp臋dza m艂yn, chyba b臋d膮c 艣wiadomym, 偶e chleby z uzyskanej w ten spos贸b m膮ki piec b臋d膮 ju偶 jego nast臋pcy.

Co to znaczy w praktyce? Przyjrzyjmy si臋 kr贸tko dziesi臋ciu sferom, w kt贸rych Franciszek podejmuje dzia艂ania, kt贸re mog膮 przynie艣膰 kiedy艣 zdecydowanie dalej id膮ce reformy. To tylko zasygnalizowanie zagadnie艅, bez ich dog艂臋bnej analizy. Nie podejmuj臋 te偶 wszystkich w膮tk贸w tego bogatego pontyfikatu. Wreszcie: tym razem 鈥 robili艣my to ju偶 na 艂amach Kontaktu kilkukrotnie 鈥 pomijam kwesti臋 stosunku Franciszka do wojny w Ukrainie: mo偶liwego do zrozumienia na poziomie analizy 藕r贸de艂 jego postawy, ale niemo偶liwego do zaakceptowania.

Krzyk ziemi i krzyk ubogich

Kr贸tko cieszy艂 si臋 Benedykt XVI przydomkiem 鈥瀗ajbardziej zielonego papie偶a w historii鈥. Owszem: encyklika 鈥濩aritas in veritate鈥 wskazywa艂a 鈥 po艣r贸d wielu innych wa偶nych w膮tk贸w 鈥 na potrzeb臋 dba艂o艣ci o ziemi臋 i 艣rodowisko naturalne, ale to Franciszek uczyni艂 ten temat jednym z absolutnych priorytet贸w pontyfikatu. Encyklika 鈥濴audato Si鈥 鈥 w ca艂o艣ci po艣wi臋cona ekologii, katastrofie klimatycznej, jej przyczynom oraz skutkom dla przyrody oraz ludzi, zw艂aszcza ubogich 鈥 jest tego najdobitniejszym, ale przecie偶 nie jedynym dowodem. Franciszek jest realnie i dog艂臋bnie przej臋ty stanem Ziemi. Jednocze艣nie wypowiada si臋 nie tylko w obronie jej samej 鈥 jako Bo偶ego dzie艂a b臋d膮cego wyrazem Jego stw贸rczej mi艂o艣ci 鈥 ale tak偶e w obronie tych, kt贸rzy na niepohamowanej eksploatacji 艣rodowiska cierpi膮 najmocniej: ubogich, ludzi mieszkaj膮cych w miejscach coraz bardziej niezdatnych do 偶ycia, lokalnych spo艂eczno艣ci wysiedlanych dla interes贸w mo偶nych i silnych. Wzywa do przemiany indywidualnych postaw, do pohamowania hiperkonsumpcji, ale tak偶e do systemowych zmian na poziomie polityki i globalnej ekonomii.

To nie tylko przesuni臋cie akcent贸w. To wyra藕ne podkre艣lenie, 偶e katolicka teologia nie mo偶e skupia膰 si臋 tylko na cz艂owieku, lecz musi postrzega膰 go jako cz臋艣膰 wi臋kszej ca艂o艣ci. Systemu, w kt贸rym liczymy si臋 nie tylko my sami. Systemu, kt贸rego jeste艣my wsp贸艂zale偶n膮 od innych cz臋艣ci膮. To zakwestionowanie dominuj膮cego w teologii katolickiej antropocentryzmu bez porzucenia szczeg贸lnej troski o cz艂owieka 鈥 zw艂aszcza najbardziej potrzebuj膮cego ochrony.

Koniec z europocentryzmem

Nie powinno dziwi膰, 偶e papie偶 z Ameryki 艁aci艅skiej inaczej patrzy na Europ臋 ni偶 jego europejscy poprzednicy, ale doskonale wiadomo, 偶e dominuj膮ce dyskursy maj膮 si艂臋 perswazyjnego oddzia艂ywania r贸wnie偶 na zdominowanych. Nie w tym wypadku. Franciszek odrzuci艂 zwyczajowe zasady dotycz膮ce cho膰by awans贸w do kolegium kardynalskiego: metropolici wielu 鈥瀟radycyjnie kardynalskich鈥 stolic kardyna艂ami nie zostaj膮, za艣 kapelusze dostaj膮 hierarchowie z kraj贸w, kt贸re nigdy nie mia艂y biskup贸w w podobnej randze, by wymieni膰 cho膰by Haiti, Mjanm臋, Wyspy Tonga czy Wyspy Zielonego Przyl膮dka. Papie偶 systematycznie odeuropeizowuje kolegium kardynalskie, czyni膮c je bardziej reprezentatywnym dla populacji katolik贸w i katoliczek na 艣wiecie. Kapelusze kapeluszami 鈥 znacznie wa偶niejsze jest to, 偶e biskupi z region贸w traktowanych dot膮d w Ko艣ciele po macoszemu, b臋d膮 uczestniczy膰 w wyborze nast臋pcy Franciszka, reprezentuj膮c niedoreprezentowane dot膮d perspektywy.

Koniec europocentryzmu w Ko艣ciele ma te偶 swoje oblicze poza nominacjami kardynalskimi: cho膰by w rozumieniu zjawiska inkulturacji i wielowymiarowo艣ci sposob贸w g艂oszenia Ewangelii w r贸偶nych miejscach 艣wiata, co najwyra藕niej by艂o wida膰 w kontek艣cie Synodu dla Amazonii.

Ch艂osta kapitalizmu

Franciszek w niekt贸rych sprawach kluczy, waha si臋, wa偶y racje 鈥 niekiedy na szcz臋艣cie, niekiedy ze szkod膮 dla spraw, o kt贸rych m贸wi. Ale w tej przestrzeni nie wstrzymuje pi贸ra i j臋zyka: obecny kszta艂t kapitalizmu i funkcjonowanie rynk贸w finansowych bezpardonowo krytykowa艂 w programowej adhortacji 鈥濫vangelii gaudium鈥, a tak偶e w encyklikach 鈥濴audato Si鈥欌 czy 鈥濬ratelli tutti鈥 oraz wielu, bardzo wielu wypowiedziach. W sprawie nieludzkiego i gro藕nego dla przysz艂o艣ci 艣wiata oblicza obecnie funkcjonuj膮cego systemu ekonomicznego Franciszek jest bezkompromisowy: uderza w silnych, mo偶nych i wp艂ywowych, by stawa膰 w obronie s艂abych, biednych i pozbawionych g艂osu. Krytykuje bij膮cych i czerpi膮cych korzy艣ci z bicia, by broni膰 bitych, pi臋tnuje morderc贸w i korzystaj膮cych na 艣mierci, broni膮c zabijanych w imi臋 zysku i wyzysku.

Niby to nic nowego w historii katolickiej nauki spo艂ecznej. Jednak forma, w jakiej papie偶 formu艂uje swoj膮 krytyk臋, oraz to, 偶e si臋ga ni膮 samych fundament贸w systemu, to realny 艣lad, jaki w historii ko艣cielnego nauczania zostawi po sobie Franciszek.

J臋zyk i gesty w sprawie praw kobiet i os贸b LGBT+

Tu zmieni艂o si臋 najmniej. Franciszek nie zmieni艂 nauczania Ko艣cio艂a dotycz膮ce niedopuszczania kobiet do 艣wi臋ce艅. Cho膰 zaprasza wi臋cej kobiet do uczestnictwa w obradach synod贸w, to nie daje im prawa g艂osu przy podejmowaniu decyzji. Awansuje je w strukturach kurii rzymskiej, ale wci膮偶 pozostaj膮 na marginesie realnych uk艂ad贸w w艂adzy w Ko艣ciele. Dopuszcza do pe艂nienia rozmaitych pos艂ug liturgicznych, ale de facto tylko sankcjonuje w ten spos贸b to, co i tak w wielu miejscach 艣wiata ju偶 funkcjonowa艂o.

Podobnie jest w sprawie praw os贸b homoseksualnych (o sytuacji os贸b transp艂ciowych papie偶 m贸wi znacznie mniej). Nauczanie ani drgn臋艂o. Ale papieska praktyka si臋 zmieni艂a. Franciszek jeszcze jako hierarcha w Argentynie zgadza艂 si臋 na prawn膮 regulacj臋 zwi膮zk贸w partnerskich. Regularnie przyjmuje osoby LGBT+ na audiencjach. Wspiera ludzi Ko艣cio艂a pracuj膮cych duszpastersko w艣r贸d nich 鈥 cho膰by siostr臋 Jeannine Gramick czy ojca Jamesa Martina 鈥 r贸wnie偶 tych, kt贸rzy mieli powa偶ne problemy za czas贸w poprzednik贸w Franciszka.

Wydaje si臋, 偶e osobi艣cie by艂by gotowy do przeformu艂owania ko艣cielnego nauczania o homoseksualizmie czy dopuszczenia kobiet do 艣wi臋ce艅 diakonatu. Wie jednak, z jak wielkim oporem by si臋 to spotka艂o. Tworzy wi臋c swego rodzaju grunt pod podobne zmiany w przysz艂o艣ci: rozpoczyna dyskusje, prosi o opinie, dopuszcza r贸偶norodne g艂osy. Sprawia, 偶e tematy dot膮d przez wielu uznawane w Ko艣ciele za 鈥瀗ienaruszalne鈥 i 鈥瀦amkni臋te鈥, przesta艂y by膰 dyskutowane tylko w okre艣lonych gronach, ale s膮 podejmowane z inicjatywy samej 鈥瀏贸ry鈥. To pr臋dzej czy p贸藕niej przyniesie plon.

Buty, samochody, peleryny鈥

Tu zmiany s膮 najmniej spektakularne, bo s膮 swego rodzaju dope艂nieniem dzia艂a艅 poprzednik贸w, kt贸rzy 鈥 jak wskazywa艂em wcze艣niej 鈥 stopniowo odzierali papiestwo z kolejnych zb臋dnych atrybut贸w w艂adzy, pompy i przepychu. Franciszek uczyni艂 po prostu kolejne kroki na tej drodze: zrezygnowa艂 z luksusowych but贸w, z mieszkania w apartamentach, na balkon przy placu 艣wi臋tego Piotra wyszed艂 w prostej bia艂ej sutannie bez p艂aszcza, je藕dzi zwyczajnym samochodem, sam nosi swoj膮 walizk臋. To wszystko powinno by膰 normalne, ale przez wieki takie nie by艂o. Papiestwo obros艂o otoczk膮, kt贸ra sprawia艂a, 偶e papie偶a mo偶na by艂o s艂ucha膰 i czci膰 鈥 co wielokrotnie osuwa艂o si臋 w ba艂wochwalstwo 鈥 ale trudno by艂o dostrzec w nim brata i przyjaciela. Dla procesu odzierania instytucji papie偶a z klerykalizmu i sakralizacji najwi臋cej zrobi艂 Benedykt, ale Franciszek idzie wytyczon膮 przez niego 鈥 i innych poprzednik贸w 鈥 drog膮 bardzo wyrazi艣cie.

Dlaczego ma to znaczenie? Bo poprzez kontrast stanowi wyzwanie dla hierarch贸w z r贸偶nych cz臋艣ci 艣wiata 鈥 w tym w Polsce 鈥 kt贸rzy podobnego zbytku i celebry wok贸艂 siebie pozby膰 si臋 nie chc膮. Wierni, widz膮c, 偶e jest to zb臋dne dla papie偶a, coraz cz臋艣ciej pytaj膮 wi臋c o sens utrzymywania dworskiego 偶ycia swoich biskup贸w czy 鈥 niekiedy 鈥 proboszcz贸w. Zmiana, kt贸r膮 podobne dzia艂ania mog膮 zainspirowa膰, jest wi臋c tym bardziej potrzebna, im g艂臋biej zakorzeniony jest klerykalizm w danym Ko艣ciele lokalnym.

Reforma kurii rzymskiej

Nie jest now膮 tez膮 podejrzenie, 偶e jednym z g艂贸wnych powod贸w, dla kt贸rych Benedykt XVI zrezygnowa艂 z dalszego pe艂nienia urz臋du, by艂 zbyt du偶y op贸r wobec rozpocz臋tych przez niego reform kurii rzymskiej. Intrygi, wycieki dokument贸w, podk艂adane miny 鈥 to wszystko sprawi艂o, 偶e poprzednik Franciszka nie da艂 rady ogarn膮膰 ba艂aganu, jaki pozosta艂 zw艂aszcza po okresie schy艂kowego pontyfikatu ci臋偶ko chorego Jana Paw艂a II. Franciszek zosta艂 wybrany na papie偶a mi臋dzy innymi w艂a艣nie dlatego, 偶e podczas spotka艅 kardyna艂贸w zapowiada艂, 偶e kuri臋 rzymsk膮 trzeba bardzo gruntownie zmieni膰. Mia艂 na to tym wi臋ksze szanse, 偶e sam nigdy nie by艂 watyka艅skim urz臋dnikiem.

Idzie to opornie, ale powoli do przodu. To w艂a艣nie ta sfera, w kt贸rej obecny papie偶 sprawuje rz膮dy najsilniejszej r臋ki: nie waha si臋 wyrzuca膰 ze stanowisk kurialist贸w, kt贸rzy zaczynaj膮 gra膰 przeciwko niemu. Powoli czy艣ci sfer臋 watyka艅skich finans贸w. Wpuszcza do urz臋d贸w kurii rzymskiej coraz wi臋cej 艣wieckich ekspert贸w i ekspertek. To proces powolny, bo i dramatyczny stan, w kt贸rym znalaz艂a si臋 kuria rzymska po wiekach fatalnego funkcjonowania, nie jest 艂atwy do poprawy. Ale Franciszek idzie w tej sferze w dobrym kierunku.

Polityka wobec przest臋pstw seksualnych

Chcia艂oby si臋 wi臋cej: niezale偶nych komisji, otwarcia archiw贸w, przyci艣ni臋cia biskup贸w w wielu miejscach 艣wiata, by do cna wyja艣ni膰 wszystko, str膮cenia z piedesta艂u jeszcze przynajmniej kilku hierarch贸w odpowiadaj膮cych za tuszowanie przest臋pstw seksualnych w Ko艣ciele, z kardyna艂em Stanis艂awem Dziwiszem na czele. Ale Franciszek i tak ju偶 zrobi艂 w tej sprawie znacznie wi臋cej ni偶 Benedykt XVI, kt贸ry zrobi艂 wyra藕nie wi臋cej ni偶 Jan Pawe艂 II. Najbardziej kluczow膮 zmian膮, kt贸r膮 wprowadzi艂, jest uchwalenie przepis贸w dotycz膮cych personalnej odpowiedzialno艣ci prze艂o偶onych ko艣cielnych nie tylko za intencjonalne krycie przest臋pc贸w, ale nawet za niedochowanie wystarczaj膮cej staranno艣ci w rozpatrywaniu spraw dotycz膮cych przemocy seksualnej w Ko艣ciele. Proces wyci膮gania konsekwencji r贸wnie偶 idzie powoli 鈥 czego najlepszym przyk艂adem w polskim kontek艣cie jest arcybiskup Andrzej Dzi臋ga, kt贸ry ju偶 dawno powinien polecie膰 z funkcji, a by膰 mo偶e tak偶e zosta膰 wykluczony ze stanu kap艂a艅skiego 鈥 ale za Franciszka ruszy艂. Gdy s艂ysz臋 komentarze, 偶e dzi艣, by ukrywa膰 przest臋pstwa seksualne ksi臋偶y, trzeba by膰 idiot膮, to wiem, 偶e jest to efekt zar贸wno zmian w polskim prawie karnym, jak i decyzji Franciszka.

Czas na rozliczenie si臋 z przesz艂o艣ci. Czy na szerok膮 skal臋 zrobi to Franciszek, kt贸ry wprost m贸wi, 偶e w latach 70. czy 80. 鈥瀟uszowane by艂o wszystko鈥, czy jego nast臋pca 鈥 nie wiem. Ale innego wyj艣cia nie ma.

Odbetonowanie dyskusji teologicznej

To powtarzaj膮ce si臋 艣wiadectwo: szereg teolog贸w i teolo偶ek 鈥 w tym cho膰by wspominana siostra Gramick czy zajmuj膮cy si臋 dialogiem mi臋dzyreligijnym Peter Phan 鈥 wprost m贸wi, 偶e pr贸by ich dyscyplinowania przez Kongregacj臋 Nauki Wiary sko艅czy艂y si臋 w 2013 roku. Franciszek ma siln膮 r臋k臋 w sprawach personalnych, ale nie ma zap臋d贸w dyktatorskich dotycz膮cych prowadzonych dyskusji doktrynalnych i teologicznych 鈥 w obu tych sferach jest jezuit膮 z krwi i ko艣ci.

To niezwykle istotna zmiana po dekadach rz膮d贸w duetu Wojty艂a-Ratzinger, kt贸rzy debat臋 teologiczn膮 dusili, nie pozwalaj膮c na stawianie wielu pyta艅 i na poszukiwanie takich odpowiedzi na dot膮d postawione, kt贸re lepiej odpowiada艂yby wsp贸艂czesnej wiedzy naukowej czy sytuacji spo艂ecznej. Franciszek pozwala dyskutowa膰. I nie tylko!

Pe艂zaj膮ca rewolucja 鈥 r贸偶norodno艣膰 doktrynalna

No w艂a艣nie. Ju偶 w pierwszym roku swojego pontyfikatu w adhortacji 鈥濫vangelii gaudium鈥 Franciszek pisa艂: 鈥濶ie uwa偶am tak偶e, 偶e nale偶y oczekiwa膰 od papieskiego nauczania definitywnego lub wyczerpuj膮cego s艂owa na temat wszystkich spraw dotycz膮cych Ko艣cio艂a i 艣wiata. Nie jest rzecz膮 stosown膮, 偶eby Papie偶 zast臋powa艂 lokalne Episkopaty w rozeznaniu wszystkich problem贸w wy艂aniaj膮cych si臋 na ich terytoriach. W tym sensie dostrzegam potrzeb臋 przyj臋cia zbawiennej 禄decentralizacji芦鈥. Najmocniej znalaz艂o to wyraz w sprawie os贸b rozwiedzionych 偶yj膮cych w powt贸rnych zwi膮zkach i przyjmowania przez nie komunii. Wbrew temu, co twierdz膮 czasem polscy biskupi, Franciszek dokona艂 tu realnej zmiany, uznaj膮c, 偶e to episkopaty powinny ustali膰 szczeg贸艂owe interpretacje dotycz膮ce tej sprawy. I rzeczywi艣cie biskupi na 艣wiecie uregulowali j膮 na r贸偶ne 鈥 niekiedy ca艂kowicie przeciwstawne 鈥 sposoby. Czy papie偶 na to zareagowa艂? Nie 鈥 uzna艂, 偶e tak w艂a艣nie mia艂o by膰.

Papie偶 wi臋c wyra藕nie akceptuje i sankcjonuje 鈥 a nie tylko bezradnie przyjmuje do wiadomo艣ci 鈥 r贸偶norodno艣膰 stosowania doktryny Ko艣cio艂a w r贸偶nych miejscach. Je艣li odsuwa ze stanowisk ludzi my艣l膮cych inaczej ni偶 on 鈥 jak sta艂o si臋 na przyk艂ad z kardyna艂em Gerhardem Ludwigiem M眉llerem 鈥 to przede wszystkim dlatego, 偶e nie podzielaj膮 jego og贸lnej polityki dotycz膮cej stosowania doktryny, a nie dlatego, 偶e sprzeciwili mu si臋 w konkretnej sprawie.

Czy jednak Franciszek p贸jdzie krok dalej i zgodzi si臋 na to, 偶e r贸wnie偶 nauczanie Ko艣cio艂a b臋dzie r贸偶ne w zale偶no艣ci od kraju, w kt贸rym si臋 znajdziemy? Na przyk艂ad na to, by w niekt贸rych Ko艣cio艂ach lokalnych udzielano sakramentalnych 艣lub贸w parom jednop艂ciowym, a w innych nie? By w niekt贸rych miejscach dopuszczano do 艣wi臋ce艅 diakonatu 鈥 a mo偶e i kolejnych 鈥 kobiety, a w innych nie? By lokalne episkopaty same decydowa艂y, czy celibat duchownych powinien by膰 obowi膮zkowy, czy dobrowolny? Oraz by wierni otrzymali znacznie wi臋ksz膮 swobod臋 w indywidualnym rozeznawaniu spraw dotycz膮cych ich 偶ycia? Franciszek wydaje si臋 i艣膰 w t臋 stron臋. Wi臋cej: papie偶 zdaje si臋 zauwa偶a膰 dobroczynno艣膰 takiego stanu rzeczy, uznaj膮c j膮 za 艣wiadectwo pojemno艣ci i szeroko艣ci Ko艣cio艂a rzymskokatolickiego.

Synodalno艣膰

Jest to tym bardziej prawdopodobne, 偶e Franciszek dokonuje tak偶e jeszcze jednej powolnej rewolucji, jak膮 jest kierowanie Ko艣cio艂a w stron臋 synodalno艣ci rozumianej jako wsp贸艂udzia艂 w rz膮dzeniu nim nie tylko biskup贸w, ale wszystkich wiernych. Wi臋cej na ten temat napisali w swoim tek艣cie Rafael Luciani i Serena Noceti, tekst kt贸rych publikujemy w bie偶膮cej ods艂onie naszej strony.

***

Jako chrze艣cija艅ska i katolicka lewica nie mo偶emy nie dostrzega膰 tych wszystkich proces贸w, kt贸re rozpocz膮艂 Franciszek. Po艂o偶enie nacisku na ekologi臋. Krytyka kapitalizmu. Przeciwstawianie si臋 dziedzictwu kolonializmu. Zgoda na r贸偶norodno艣膰 i poszukiwanie nowych dr贸g zamiast konserwowania zastanej rzeczywisto艣ci. Obrona ludzi s艂abych, eksploatowanych i ubogich. Akcentowanie wsp贸lnoty w opozycji do silnej w艂adzy. To wszystko rzeczy, kt贸re s膮 nam od zawsze bardzo bliskie.

Jasne, chcieliby艣my wi臋cej. Niekiedy nie zgadzamy si臋 z tym, co m贸wi i robi Franciszek. Zwracamy uwag臋 na pomijane przez niego tematy. Krytykujemy jego postaw臋 w r贸偶nych sprawach ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem wojny w Ukrainie. Mnogo艣膰 naszych postaw wzgl臋dem aktualnego papie偶a wida膰 cho膰by w wyborze tekst贸w, kt贸re napisali艣my przez ostatni膮 dekad臋 na jego temat.

Mimo to jeste艣my gotowi powt贸rzy膰 za siostr膮 Gramick: 鈥濷by艣my byli prowadzeni przez naszego dobrego i kochaj膮cego papie偶a Franciszka jeszcze przez co najmniej dziesi臋膰 lat!鈥.

To znacz膮co zwi臋kszy szans臋 na to, 偶e wprowadzane przez niego zmiany i ma艂e rewolucje utrwal膮 si臋 na sta艂e, a mo偶e p贸jd膮 dalej.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij