Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Rektor, ustawa, Komitet

Wypowiedzi przedstawicieli w┼éadz Uniwersytetu Warszawskiego o Komitecie Kryzysowym Humanistyki Polskiej s─ů niepokoj─ůce. Publiczny sp├│r ÔÇô nawet ostry ÔÇô nie powinien prowadzi─ç do pi─Ötnowania nieobecnych adwersarzy na posiedzeniu Senatu UW.

ilustr.: Stanisław Gajewski

ilustr.: Stanisław Gajewski


21 stycznia w radiu TOK FM mia┼éa miejsce rozmowa ÔÇ×Czy Uniwersytet Warszawski jest rz─ůdzony demokratycznie?ÔÇŁ, prowadzona przez Grzegorza Sroczy┼äskiego w ramach audycji ÔÇ×┼Üwiat si─Ö chwiejeÔÇŁ. Udzia┼é w niej wzi─Öli Piotr Drygas, Monika Helak i Andrzej Leder; do studia zadzwoni┼é tak┼╝e Maciej Duszczyk, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego ds. naukowych. Trudno zgodzi─ç si─Ö ze wszystkimi stwierdzeniami prowadz─ůcego (przede wszystkim z opatrzonym zastrze┼╝eniami, ale jednak wypowiedzianym por├│wnaniem dzia┼éa┼ä w┼éadz UW do sytuacji z marca 1968 roku), niemniej s┼éusznie nag┼éo┼Ťni┼é on niepokoj─ůce wydarzenia sprzed paru miesi─Öcy.
Na pocz─ůtek podstawowe informacje. 21 listopada zesz┼éego roku odby┼éo si─Ö posiedzenie sejmowej podkomisji sta┼éej do spraw nauki i szkolnictwa wy┼╝szego, na kt├│rym wyst─Öpowa┼éy trzy osoby zwi─ůzane z Komitetem Kryzysowym Humanistyki Polskiej oraz Uniwersytetem Warszawskim: Piotr Drygas, Monika Helak i Aleksander Temkin. Ca┼éa tr├│jka skrytykowa┼éa projekt ustawy o nauce Jaros┼éawa Gowina, a w dwu przypadkach pojawi┼éy si─Ö te┼╝ negatywne uwagi dotycz─ůce ┼Ťrodowiska rektorskiego. Dzie┼ä p├│┼║niej rektor Uniwersytetu Warszawskiego Marcin Pa┼éys zdystansowa┼é si─Ö do tych zarzut├│w na posiedzeniu Senatu UW i stwierdzi┼é, ┼╝e ich autorzy przedstawiali si─Ö jako reprezentanci uczelni. Nast─Öpnie ÔÇ×zaproponowa┼é podj─Öcie uchwa┼éy Senatu, kt├│ra w spos├│b wi─ů┼╝─ůcy dla naszego ┼Ťrodowiska rozwieje w─ůtpliwo┼Ťci, kt├│re opinie s─ů opiniami Uniwersytetu Warszawskiego, a kt├│re tym, co my┼Ťl─ů marginalne grupyÔÇŁ oraz ÔÇ×zaapelowa┼é do pracownik├│w Uniwersytetu deklaruj─ůcych cz┼éonkostwo w Komitecie, aby wycofali si─Ö ze wsp├│┼épracy z t─ů organizacj─ůÔÇŁ. Ponadto krytyczne stanowisko rektora podzieli┼éo kilka innych os├│b. Obszern─ů relacj─Ö z posiedzenia Senatu UW (oraz ┼║r├│d┼éo powy┼╝szych cytat├│w) mo┼╝na znale┼║─ç w oficjalnym protokole.
Dlaczego te wydarzenia s─ů niepokoj─ůce?
Po pierwsze, znaczna cz─Ö┼Ť─ç krytyki skierowanej wobec Piotra Drygasa, Moniki Helak i Aleksandra Temkina by┼éa oparta na za┼éo┼╝eniu, ┼╝e na zebraniu podkomisji przedstawiali si─Ö oni jako reprezentanci spo┼éeczno┼Ťci Uniwersytetu Warszawskiego (i ┼╝e jedno z nich zadeklarowa┼éo, i┼╝ ÔÇ×reprezentantem ┼Ťrodowiska jest Komitet Kryzysowy Humanistyki PolskiejÔÇŁ). Tymczasem nie mia┼éo to miejsca, co mo┼╝na sprawdzi─ç w nagraniu z posiedzenia lub w om├│wieniu i transkrypcji na stronie KKHP. W innym miejscu zestawi┼éem te┼╝ odpowiednie fragmenty wyst─ůpie┼ä wspomnianej tr├│jki ze stwierdzeniami uczestnik├│w posiedzenia Senatu UW. Nie chcia┼ébym zak┼éada─ç z┼éych zamiar├│w ÔÇô wol─Ö przyj─ů─ç, ┼╝e niekt├│rzy krytycy niedok┼éadnie zapami─Ötali zebranie podkomisji (na kt├│rym sk─ůdin─ůd nie zabrak┼éo podnosz─ůcych napi─Öcie, do┼Ť─ç ostrych wypowiedzi polityk├│w), a inni nieco pochopnie uznali ich relacje za trafne. Niemniej ju┼╝ od pewnego czasu wszystkie potrzebne informacje s─ů dost─Öpne i ka┼╝dy, kto jest zainteresowany t─ů spraw─ů, mo┼╝e ┼éatwo si─Ö z nimi zapozna─ç.
Po drugie, zgodnie z ocen─ů rektora ÔÇ×wszystkie przytoczone wypowiedzi dezawuowa┼éy Uniwersytet WarszawskiÔÇŁ. Tutaj ponownie nie zak┼éadam niczyjej z┼éej woli, ale po zapoznaniu si─Ö ze ┼║r├│d┼éami r├│wnie┼╝ ten os─ůd uwa┼╝am za nieadekwatny. Jak mo┼╝na przeczyta─ç w dost─Öpnym na stronie KKHP li┼Ťcie do senator├│w UW, wszystkie trzy wypowiedzi mia┼éy zdecydowanie szerszy zakres, w niewielu wypadkach dotyczy┼éy wprost tej uczelni i nie zawiera┼éy jej ca┼éo┼Ťciowej negatywnej oceny (na przyk┼éad uwadze, ┼╝e uniwersytet ten ÔÇ×wpada cz─Östo w [ÔÇŽ] poczucie samozadowoleniaÔÇŁ, towarzyszy┼éa deklaracja, ┼╝e jest ÔÇ×najlepszy pod┬áwieloma wzgl─ÖdamiÔÇŁ). Instruktywne wydaje si─Ö tu por├│wnanie fragmentu protoko┼éu senackiego: ÔÇ×Du┼╝ym zaskoczeniem by┼éy dla Rektora Pa┼éysa wypowiedzi pani Moniki Helak, [ÔÇŽ] kt├│ra stawia┼éa za wz├│r dla Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet OpolskiÔÇŁ oraz fragmentu przywo┼éanego wyst─ůpienia: ÔÇ×na Uniwersytecie w┬áOpolu funkcjonuj─ů rozwi─ůzania, [ÔÇŽ] od┬ákt├│rych UW mog┼éoby si─Ö uczy─ç ÔÇô i┬ánie w─ůtpi─Ö, ┼╝e┬áUJ i┬áinne du┼╝e o┼Ťrodki. I┬átu nie chodzi o┬árobienie przytyk├│w, tylko raczej o┬áto, ┼╝e┬ánie jest tak, ┼╝e┬áw┬ánajwi─Ökszych o┼Ťrodkach powstaje zawsze komplet najlepszej wiedzy i┬átrzeba po┬áprostu umie─ç si─Öga─ç na┬átak zwan─ů prowincj─Ö, do┬áregion├│w, ┼╝eby┬áj─ů dostrzecÔÇŁ.
Po trzecie, krytyk─Ö bazuj─ůc─ů na tych nietrafnych interpretacjach sformu┼éowa┼éy nast─Öpuj─ůce osoby: rektor UW, by┼éy i obecny Marsza┼éek Parlamentu Student├│w, przewodnicz─ůca Zarz─ůdu Samorz─ůdu Student├│w oraz dziekan Wydzia┼éu Geografii i Studi├│w Regionalnych. Innymi s┼éowy, przeciwko studentowi uczelni, jej niedawnej absolwentce i obecnemu doktorantowi wyst─ůpili przedstawiciele jej wa┼╝nych organ├│w (r├│wnie┼╝ tych, kt├│re reprezentuj─ů spo┼éeczno┼Ť─ç studenck─ů). Je┼Ťli protok├│┼é nie zawiera luk, nikt nie stan─ů┼é w obronie nieobecnych. Wszystko to oznacza zar├│wno asymetri─Ö informacji (krytykowani nie mogli przybli┼╝y─ç w┼éasnego punktu widzenia), jak te┼╝ asymetri─Ö statusu spo┼éecznego i realnej uczelnianej w┼éadzy.
Po czwarte, powy┼╝sz─ů nier├│wnowag─Ö wykorzystano, by zaapelowa─ç do pracownik├│w naukowych UW o zaprzestanie dzia┼éalno┼Ťci w KKHP, by zapowiedzie─ç ÔÇ×poruszenie sprawyÔÇŁ na posiedzeniu Parlamentu Student├│w oraz ÔÇ×przes┼éanie informacji o tym zdarzeniu do wszystkich pos┼é├│w ParlamentuÔÇŁ, a tak┼╝e by zaproponowa─ç nast─Öpuj─ůce dzia┼éania: skierowanie sprawy do S─ůdu Kole┼╝e┼äskiego Samorz─ůdu Student├│w UW, odr├│┼╝nienie ÔÇ×opinii Uniwersytetu WarszawskiegoÔÇŁ od opinii ÔÇ×marginalnych grupÔÇŁ za pomoc─ů uchwa┼éy Senatu oraz ÔÇ×zdyscyplinowanieÔÇŁ Piotra Drygasa ÔÇ×zgodnie z obowi─ůzuj─ůcymi proceduramiÔÇŁ. O ile mi wiadomo, ┼╝adnego z trzech ostatnich dzia┼éa┼ä ostatecznie nie podj─Öto i stan ten raczej nie ulegnie zmianie (by┼éa o tym r├│wnie┼╝ mowa w audycji Grzegorza Sroczy┼äskiego), jednak same sugestie ÔÇô wypowiedziane w takim, a nie innym kontek┼Ťcie ÔÇô mog─ů wywo┼éa─ç efekt mro┼╝─ůcy i zniech─Öca─ç do obywatelskiego uczestnictwa w ┼╝yciu naukowym. R├│wnie┼╝ osoby niezwi─ůzane z KKHP maj─ů prawo odebra─ç t─Ö sytuacj─Ö jako sygna┼é, ┼╝e stanowcze, lecz merytoryczne wypowiedzi sprzeczne ze stanowiskiem w┼éadz uczelni mog─ů spotka─ç si─Ö z reakcj─ů wykraczaj─ůc─ů poza dyskusj─Ö i stwarzaj─ůc─ů ryzyko ostracyzmu.
Dla porz─ůdku trzeba zaznaczy─ç, ┼╝e napi─Öcia mi─Ödzy KKHP i rektorem UW maj─ů szerszy kontekst. W du┼╝ym skr├│cie: Marcin Pa┼éys pozytywnie ocenia ministerialne propozycje zmian w nauce i szkolnictwie wy┼╝szym, natomiast osoby zwi─ůzane z Komitetem nieprzychylnie wypowiadaj─ů si─Ö o ustawie i poparciu dla niej ze strony wielu polskich rektor├│w. Na tym tle dochodzi czasem do spi─Ö─ç, z kt├│rych przyk┼éadami mo┼╝na si─Ö zapozna─ç mi─Ödzy innymi┬átutaj, tutaj, tutajtutaj (ten kontekst mo┼╝e w pewnej mierze t┼éumaczy─ç temperatur─Ö listopadowych wydarze┼ä, chocia┼╝ tylko w pewnej mierze). Dok┼éadniejszy opis i ocena konfliktu, tudzie┼╝ samej ustawy, to jednak materia┼é na oddzielny artyku┼é.
Podczas posiedzenia podkomisji sejmowej 21 listopada w wyst─ůpieniu rektora Marcina Pa┼éysa znalaz┼éy si─Ö nast─Öpuj─ůce s┼éowa: ÔÇ×Apeluj─Ö do┬áPa┼ästwa, wszystkich tych, kt├│rzy┬áb─Ödziecie g┼éosowa─ç za┬áustaw─ů, b─Ödziecie wprowadza─ç do niej zmiany, b─Ödziecie decydowa─ç o┬áprzysz┼éo┼Ťci szkolnictwa wy┼╝szego i┬ánauki w┬áPolsce, aby┼Ťcie przychylili si─Ö do┬átakich wizji i┬átakich rozwi─ůza┼ä, kt├│re wspieraj─ů uniwersytety otwarte, ambitne, wsp├│┼éczesne, wsp├│lnotowe, rozwijaj─ůce si─Ö. Uniwersytet Warszawski taki jestÔÇŁ. Wierz─Ö, ┼╝e tak rozumiane dobro uczelni w istocie le┼╝y rektorowi na sercu. R├│wnie┼╝ z tego powodu wyst─Öpuj─Ö przeciwko dzia┼éaniom, kt├│re mog─ů zaszkodzi─ç demokratycznemu wymiarowi uniwersytetu. Lojalno┼Ť─ç wobec wsp├│lnoty rozumiem tak┼╝e jako krytyk─Ö zjawisk utrudniaj─ůcych cz─Ö┼Ťci os├│b aktywne uczestnictwo w jej ┼╝yciu ÔÇô zw┼éaszcza tam, gdzie rzecz dotyczy ludzi zajmuj─ůcych niskie pozycje w hierarchii spo┼éeczno┼Ťci uczelnianej.
***
Autor tekstu zna osobi┼Ťcie Piotra Drygasa, Monik─Ö Helak i Aleksandra Temkina. Nie jest natomiast cz┼éonkiem Komitetu Kryzysowego Humanistyki Polskiej.
***
Pozosta┼ée teksty z bie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç tutaj.
Polecamy tak┼╝e:

Rektor, studenci i sejm niemy

Parawybory, czyli o uniwersyteckiej demokracji

Wracamy na Uniwersytet!

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś