Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Reforma szyta nie na miar─Ö

Sp├│jrzmy jednak prawdzie w oczy. M┼éodzie┼╝ nie chce chodzi─ç do szko┼éy. Po dwunastu latach nauki wielu absolwent├│w czuje, ┼╝e nie ma ┼╝adnych umiej─Ötno┼Ťci przydatnych na rynku pracy. Obecna w┼éadza oraz rodzice s┼éusznie wi─Öc zwracaj─ů uwag─Ö na niedostatki szkolnictwa. Zmiany s─ů potrzebne. Nie mog─ů by─ç jednak przeprowadzone w po┼Ťpiechu i bez g┼é─Öbokiej diagnozy.

ilustr.: Anna Gwiazda

ilustr.: Anna Gwiazda


Takie b─Öd─ů Rzeczypospolite, jakie ich m┼éodzie┼╝y chowanieÔÇŽ Nadto przekonany jestem, ┼╝e tylko edukacja publiczna zgodnych i dobrych robi obywateli┬á┬áÔÇô┬áJan Zamoyski
Stoimy obecnie przed jedn─ů z powa┼╝niejszych┬áreform szkolnictwa ostatnich dziesi─Öcioleci. Ministerstwo zamierza nie tylko zmieni─ç organizacj─Ö szk├│┼é nauczania pocz─ůtkowego, podstawowego i ┼Ťredniego, lecz tak┼╝e znacz─ůco wp┼éyn─ů─ç na podstaw─Ö programow─ů. ÔÇ×Przez ostatnich kilka lat szko┼éa straci┼éa swoj─ů wychowawcz─ů funkcj─ÖÔÇŁ ÔÇô stwierdzi┼éa┬áminister Anna Zalewska podczas konferencji prezentuj─ůcej za┼éo┼╝enia reformy 16 wrze┼Ťnia. Jako remedium zaproponowa┼éa┬áÔÇ×wyd┼éu┼╝enie okresu kszta┼écenia i wychowania w jednej szkole, w tej samej grupie r├│wie┼ŤniczejÔÇŁ. Czy rzeczywi┼Ťcie takie rozwi─ůzanie jest nam potrzebne? Czy rzeczywi┼Ťcie odpowie na wyzwania, jakim m┼éodzi ludzie b─Öd─ů musieli sprosta─ç za pi─Ö─ç, dziesi─Ö─ç lub dwana┼Ťcie lat, kiedy sko┼äcz─ů szko┼é─Ö?
Reformy mimo sukces├│w
Zmiany w polskiej edukacji s─ů potrzebne. Potrzebne, mimo tego, ┼╝e szczycimy si─Ö wieloma osi─ůgni─Öciami, na przyk┼éad wysokimi wynikami w testach PISA. Jest to niew─ůtpliwie pozytywny skutek reformy z 1999 roku. Ponadto osi─ůgn─Öli┼Ťmy standaryzacj─Ö efekt├│w nauczania, wyr├│wnanie poziomu uczni├│w, a zarazem podniesienie ┼Ťredniej wiedzy polskich nastolatk├│w wysoko ponad ┼Ťredni─ů europejsk─ů i ameryka┼äsk─ů.
Sp├│jrzmy jednak prawdzie w oczy. M┼éodzie┼╝ nie chce chodzi─ç do szko┼éy. Po dwunastu latach nauki wielu absolwent├│w czuje, ┼╝e nie ma ┼╝adnych umiej─Ötno┼Ťci przydatnych na rynku pracy.┬áUczniowie potrzebuj─ů coraz wi─Öcej kosztownych korepetycji, ┼╝eby nad─ů┼╝a─ç za szkolnymi wymaganiami. Obecna w┼éadza oraz rodzice s┼éusznie wi─Öc zwracaj─ů uwag─Ö na niedostatki szkolnictwa. Zmiany s─ů potrzebne. Nie mog─ů by─ç jednak przeprowadzone w po┼Ťpiechu i┬ábez g┼é─Öbokiej diagnozy.
Ta┬áprzedstawiona przez Ministerstwo opiera si─Ö na powszechnej w szkolnictwie wy┼╝szym opinii, ┼╝e ÔÇ×absolwenci szk├│┼é ponadgimnazjalnych nie s─ů przygotowani do podj─Öcia studi├│wÔÇŁ. W projekcie ministerialnym czytamy, ┼╝e najwa┼╝niejszymi wyzwaniami stoj─ůcym przed polsk─ů szko┼é─ů s─ů: ni┼╝ demograficzny i ÔÇô niezgodne z duchem poprzedniej reformy ÔÇô ┼é─ůczenie gimnazj├│w i szk├│┼é podstawowych w zespo┼éy. Jako problemy wskazane s─ů r├│wnie┼╝: cz─Öste zmiany szko┼éy i grupy r├│wie┼Ťniczej, konieczno┼Ť─ç dowo┼╝enia dzieci do szk├│┼é, likwidacja ma┼éych szk├│┼é wiejskich, brak wyr├│wnywania szans edukacyjnych, s┼éabe wyniki i samoocena uczni├│w, marginalizacja nauczania przedmiot├│w przyrodniczych. Rz─ůd chce, by szko┼éa ÔÇ×odzyska┼éa funkcj─Ö wychowawcz─ůÔÇŁ oraz ÔÇ×ograniczy┼éa konieczno┼Ť─ç cz─Östej adaptacji uczni├│w do nowych warunk├│wÔÇŁ, a jednocze┼Ťnie pozwoli┼éa na ÔÇ×uzyskanie lepszych wynik├│w kszta┼éceniaÔÇŁ. Wszystko to brzmi bardzo urz─Ödowo i enigmatycznie. W za┼éo┼╝eniach mo┼╝e i jest pi─Ökne, jednak w przedstawionym w kilku punktach prezentacji multimedialnej projekcie brakuje odwo┼éania do bada┼ä i danych, kt├│re by┼éyby podstaw─ů powy┼╝szej analizy.
Spr├│bujmy przyjrze─ç si─Ö kilku najwa┼╝niejszym rzeczywistym wyzwaniom i problemom polskiej edukacji.
Samodzielno┼Ť─ç my┼Ťlenia┬áw centrum uwagi┬á
Pierwszym z nich┬ájest brak odpowiedniej nauki pracy w grupie. Wsp├│┼éczesny ┼Ťwiat, czy tego chcemy, czy nie, wymaga wsp├│┼épracy. Wi─Ökszo┼Ť─ç absolwent├│w b─Ödzie pracowa─ç w zespole: w korporacjach, start-upach czy urz─Ödach lub s┼éu┼╝bach pa┼ästwowych. Konieczna jest interdyscyplinarna nauka funkcjonowania w grupie ÔÇô ┼é─ůcz─ůca elementy psychologii, zarz─ůdzania oraz lekcje asertywno┼Ťci. To od tego, czego dzi┼Ť nauczy si─Ö m┼éodzie┼╝, b─Ödzie zale┼╝e─ç, czy w przysz┼éo┼Ťci powstan─ů ÔÇô┬átak wymarzone przez obecny establishment ÔÇô┬ánarodowe korporacje. Dobrze zarz─ůdzane, przynosz─ůce zyski oraz dbaj─ůce o socjalne i moralne strony ┼╝ycia pracownik├│w. Nie da si─Ö ich stworzy─ç przy pomocy dekret├│w ÔÇô potrzeba dobrego zarz─ůdzania i wsp├│┼épracy.
Kolejnym wyzwaniem, kt├│remu trzeba stawi─ç czo┼éa, jest niski poziom wiedzy wsp├│┼éczesnych uczni├│w. Cz─Östo s┼éyszymy od os├│b starszych opowie┼Ťci o edukacji sprzed dziesi─Öcioleci, zaczynaj─ůce si─Ö s┼éowami: ÔÇ×za naszych czas├│w…ÔÇŁ. Czy s─ů one prawdziwe? By─ç mo┼╝e cz─Ö┼Ťciowo. Na pewno jednak zawsze warto┼Ťciowa jest ch─Ö─ç podniesienia poziomu nauczania. Co jednak zrobi─ç, by faktycznie poprawi─ç jako┼Ť─ç kszta┼écenia? Tutaj odpowied┼║ wbrew pozorom jest bardzo prosta. Zainteresowa─ç ucznia oraz da─ç mu wolno┼Ť─ç wyboru. Dziewi─Ötnastowieczny model szko┼éy pruskiej, wypuszczaj─ůcej kolejne roczniki absolwent├│w o ÔÇ×podstawowej wiedzyÔÇŁ, nie ma dzi┼Ť racji bytu. Potrzeba szko┼éy inspiruj─ůcej, rozwijaj─ůcej zainteresowania i umiej─Ötno┼Ť─ç wyra┼╝ania opinii, ┼é─ůcz─ůcej nauk─Ö empiryczn─ů i do┼Ťwiadczaln─ů z teori─ů. Jak to zrobi─ç? ─ćwiczenia i laboratoria. Dzisiejszy ucze┼ä ma minimaln─ů dawk─Ö ruchu, a potrzebuje ogromnej. Nauka ÔÇô ┼╝eby by┼éa efektywna ÔÇô musi zawiera─ç przemienno┼Ť─ç element├│w. Dlatego potrzebujemy laboratori├│w chemicznych i fizycznych, obowi─ůzkowych zielonych i bia┼éych szk├│┼é, a tak┼╝e mniejszych klas. Czy wsp├│┼éczesna reforma bierze takie rozwi─ůzania pod uwag─Ö?
Nale┼╝y m┼éodzie┼╝ uczy─ç my┼Ťlenia krytycznego, analizy i weryfikacji informacji, zbierania i oceniania ┼║r├│de┼é. Pomog─ů w tym wszelkiego rodzaju projekty. Od tych zwi─ůzanych z najnowszymi technologiami, po te nadal bazuj─ůce na┬áliteraturze┬ái historii. Warto organizowa─ç debaty, uczy─ç m┼éodzie┼╝ argumentacji i sztuki erystyki. Taka jest wi─Öc moja propozycja nauki asertywno┼Ťci, niezale┼╝no┼Ťci i samodzielnego my┼Ťlenia: projektowe podej┼Ťcie do przedmiot├│w i problem├│w. Ka┼╝dy ucze┼ä co semestr wykonywa┼éby minimum kilka zr├│┼╝nicowanych projekt├│w, kt├│rych podsumowanie powinno odbywa─ç si─Ö publicznie, w formie prezentacji, szczeg├│lnie akcentuj─ůcej wnioski autora.
Edukacja a wsp├│┼éczesno┼Ť─ç
W pewnym momencie nale┼╝y r├│wnie┼╝ rozpocz─ů─ç systematyczn─ů nauk─Ö o wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie. Jedn─ů z przyczyn zagubienia spo┼éecze┼ästw jest, tak samo jak w czasach rewolucji przemys┼éowej, szybki rozw├│j technologiczny. Animacje komputerowe potrafi─ů kreowa─ç nieistniej─ůc─ů rzeczywisto┼Ť─ç, wszechobecno┼Ť─ç elektroniki sprawia wra┼╝enie, ┼╝e dost─Öp do wiedzy jest nieograniczony, a ka┼╝d─ů informacj─Ö ┼éatwo zweryfikowa─ç. Tymczasem plotki i niepotwierdzone informacje w mig obiegaj─ů ┼Ťwiat i znajduj─ů liczne grono odbiorc├│w. Niewykszta┼éceni ludzie ┼╝yj─ů teoriami spiskowymi, niczym wiar─ů w poga┼äskich bo┼╝k├│w. Potrzebujemy powszechnego zrozumienia, w jakim ┼Ťwiecie funkcjonujemy. Nauczyciele nienad─ů┼╝aj─ůcy za nowinkami technologicznymi, opowiadaj─ůcy uczniom lekcje wyuczone kilkadziesi─ůt lat temu nie przekazuj─ů takiej wiedzy. Wr─Öcz przeciwnie ÔÇô tworz─ů przepa┼Ť─ç pomi─Ödzy rzeczywistym ┼Ťwiatem a szko┼é─ů, kt├│ra, odseparowana od reali├│w, nie b─Ödzie w stanie przekona─ç uczni├│w do swoich racji. Wprowad┼║my wi─Öc powszechn─ů nauk─Ö techniki na zaawansowanym poziomie. Zaj─Öcia traktuj─ůce zar├│wno o technikach socjologicznych, marketingowych, jak i internetowych oraz biomedycznych. Wszystko wsparte eksperymentami, dyskusjami i wolno┼Ťci─ů wyboru w┼éasnych zainteresowa┼ä.
Na koniec pojawia si─Ö pytanie, co zrobi─ç, ┼╝eby wsp├│┼éczesna szko┼éa taka si─Ö sta┼éa. ┼╗eby odpowiada┼éa cho─ç na cz─Ö┼Ť─ç z wymienionych wyzwa┼ä? Czy zmiana szyld├│w z gimnazj├│w na szko┼éy podstawowe i czteroletnie licea wystarczy? Czy zwalnianie m┼éodych nauczycieli pomo┼╝e? Czy po┼Ťpiesznie napisane programy b─Öd─ů zawiera┼éy propozycje przeprowadzania z uczniami m─ůdrych eksperyment├│w i g┼é─Öbokich dyskusji?

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś