fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Reforma szyta nie na miar臋

Sp贸jrzmy jednak prawdzie w oczy. M艂odzie偶 nie chce chodzi膰 do szko艂y. Po dwunastu latach nauki wielu absolwent贸w czuje, 偶e nie ma 偶adnych umiej臋tno艣ci przydatnych na rynku pracy. Obecna w艂adza oraz rodzice s艂usznie wi臋c zwracaj膮 uwag臋 na niedostatki szkolnictwa. Zmiany s膮 potrzebne. Nie mog膮 by膰 jednak przeprowadzone w po艣piechu i bez g艂臋bokiej diagnozy.

ilustr.: Anna Gwiazda

ilustr.: Anna Gwiazda


Takie b臋d膮 Rzeczypospolite, jakie ich m艂odzie偶y chowanie鈥 Nadto przekonany jestem, 偶e tylko edukacja publiczna zgodnych i dobrych robi obywateli聽聽鈥撀燡an Zamoyski
Stoimy obecnie przed jedn膮 z powa偶niejszych聽reform szkolnictwa ostatnich dziesi臋cioleci. Ministerstwo zamierza nie tylko zmieni膰 organizacj臋 szk贸艂 nauczania pocz膮tkowego, podstawowego i 艣redniego, lecz tak偶e znacz膮co wp艂yn膮膰 na podstaw臋 programow膮. 鈥濸rzez ostatnich kilka lat szko艂a straci艂a swoj膮 wychowawcz膮 funkcj臋鈥 鈥 stwierdzi艂a聽minister Anna Zalewska podczas konferencji prezentuj膮cej za艂o偶enia reformy 16 wrze艣nia. Jako remedium zaproponowa艂a聽鈥瀢yd艂u偶enie okresu kszta艂cenia i wychowania w jednej szkole, w tej samej grupie r贸wie艣niczej鈥. Czy rzeczywi艣cie takie rozwi膮zanie jest nam potrzebne? Czy rzeczywi艣cie odpowie na wyzwania, jakim m艂odzi ludzie b臋d膮 musieli sprosta膰 za pi臋膰, dziesi臋膰 lub dwana艣cie lat, kiedy sko艅cz膮 szko艂臋?
Reformy mimo sukces贸w
Zmiany w polskiej edukacji s膮 potrzebne. Potrzebne, mimo tego, 偶e szczycimy si臋 wieloma osi膮gni臋ciami, na przyk艂ad wysokimi wynikami w testach PISA. Jest to niew膮tpliwie pozytywny skutek reformy z 1999 roku. Ponadto osi膮gn臋li艣my standaryzacj臋 efekt贸w nauczania, wyr贸wnanie poziomu uczni贸w, a zarazem podniesienie 艣redniej wiedzy polskich nastolatk贸w wysoko ponad 艣redni膮 europejsk膮 i ameryka艅sk膮.
Sp贸jrzmy jednak prawdzie w oczy. M艂odzie偶 nie chce chodzi膰 do szko艂y. Po dwunastu latach nauki wielu absolwent贸w czuje, 偶e nie ma 偶adnych umiej臋tno艣ci przydatnych na rynku pracy.聽Uczniowie potrzebuj膮 coraz wi臋cej kosztownych korepetycji, 偶eby nad膮偶a膰 za szkolnymi wymaganiami. Obecna w艂adza oraz rodzice s艂usznie wi臋c zwracaj膮 uwag臋 na niedostatki szkolnictwa. Zmiany s膮 potrzebne. Nie mog膮 by膰 jednak przeprowadzone w po艣piechu i聽bez g艂臋bokiej diagnozy.
Ta聽przedstawiona przez Ministerstwo opiera si臋 na powszechnej w szkolnictwie wy偶szym opinii, 偶e 鈥瀉bsolwenci szk贸艂 ponadgimnazjalnych nie s膮 przygotowani do podj臋cia studi贸w鈥. W projekcie ministerialnym czytamy, 偶e najwa偶niejszymi wyzwaniami stoj膮cym przed polsk膮 szko艂膮 s膮: ni偶 demograficzny i 鈥 niezgodne z duchem poprzedniej reformy 鈥 艂膮czenie gimnazj贸w i szk贸艂 podstawowych w zespo艂y. Jako problemy wskazane s膮 r贸wnie偶: cz臋ste zmiany szko艂y i grupy r贸wie艣niczej, konieczno艣膰 dowo偶enia dzieci do szk贸艂, likwidacja ma艂ych szk贸艂 wiejskich, brak wyr贸wnywania szans edukacyjnych, s艂abe wyniki i samoocena uczni贸w, marginalizacja nauczania przedmiot贸w przyrodniczych. Rz膮d chce, by szko艂a 鈥瀘dzyska艂a funkcj臋 wychowawcz膮鈥 oraz 鈥瀘graniczy艂a konieczno艣膰 cz臋stej adaptacji uczni贸w do nowych warunk贸w鈥, a jednocze艣nie pozwoli艂a na 鈥瀠zyskanie lepszych wynik贸w kszta艂cenia鈥. Wszystko to brzmi bardzo urz臋dowo i enigmatycznie. W za艂o偶eniach mo偶e i jest pi臋kne, jednak w przedstawionym w kilku punktach prezentacji multimedialnej projekcie brakuje odwo艂ania do bada艅 i danych, kt贸re by艂yby podstaw膮 powy偶szej analizy.
Spr贸bujmy przyjrze膰 si臋 kilku najwa偶niejszym rzeczywistym wyzwaniom i problemom polskiej edukacji.
Samodzielno艣膰 my艣lenia聽w centrum uwagi聽
Pierwszym z nich聽jest brak odpowiedniej nauki pracy w grupie. Wsp贸艂czesny 艣wiat, czy tego chcemy, czy nie, wymaga wsp贸艂pracy. Wi臋kszo艣膰 absolwent贸w b臋dzie pracowa膰 w zespole: w korporacjach, start-upach czy urz臋dach lub s艂u偶bach pa艅stwowych. Konieczna jest interdyscyplinarna nauka funkcjonowania w grupie 鈥 艂膮cz膮ca elementy psychologii, zarz膮dzania oraz lekcje asertywno艣ci. To od tego, czego dzi艣 nauczy si臋 m艂odzie偶, b臋dzie zale偶e膰, czy w przysz艂o艣ci powstan膮 鈥撀爐ak wymarzone przez obecny establishment 鈥撀爊arodowe korporacje. Dobrze zarz膮dzane, przynosz膮ce zyski oraz dbaj膮ce o socjalne i moralne strony 偶ycia pracownik贸w. Nie da si臋 ich stworzy膰 przy pomocy dekret贸w 鈥 potrzeba dobrego zarz膮dzania i wsp贸艂pracy.
Kolejnym wyzwaniem, kt贸remu trzeba stawi膰 czo艂a, jest niski poziom wiedzy wsp贸艂czesnych uczni贸w. Cz臋sto s艂yszymy od os贸b starszych opowie艣ci o edukacji sprzed dziesi臋cioleci, zaczynaj膮ce si臋 s艂owami: 鈥瀦a naszych czas贸w…鈥. Czy s膮 one prawdziwe? By膰 mo偶e cz臋艣ciowo. Na pewno jednak zawsze warto艣ciowa jest ch臋膰 podniesienia poziomu nauczania. Co jednak zrobi膰, by faktycznie poprawi膰 jako艣膰 kszta艂cenia? Tutaj odpowied藕 wbrew pozorom jest bardzo prosta. Zainteresowa膰 ucznia oraz da膰 mu wolno艣膰 wyboru. Dziewi臋tnastowieczny model szko艂y pruskiej, wypuszczaj膮cej kolejne roczniki absolwent贸w o 鈥瀙odstawowej wiedzy鈥, nie ma dzi艣 racji bytu. Potrzeba szko艂y inspiruj膮cej, rozwijaj膮cej zainteresowania i umiej臋tno艣膰 wyra偶ania opinii, 艂膮cz膮cej nauk臋 empiryczn膮 i do艣wiadczaln膮 z teori膮. Jak to zrobi膰? 膯wiczenia i laboratoria. Dzisiejszy ucze艅 ma minimaln膮 dawk臋 ruchu, a potrzebuje ogromnej. Nauka 鈥 偶eby by艂a efektywna 鈥 musi zawiera膰 przemienno艣膰 element贸w. Dlatego potrzebujemy laboratori贸w chemicznych i fizycznych, obowi膮zkowych zielonych i bia艂ych szk贸艂, a tak偶e mniejszych klas. Czy wsp贸艂czesna reforma bierze takie rozwi膮zania pod uwag臋?
Nale偶y m艂odzie偶 uczy膰 my艣lenia krytycznego, analizy i weryfikacji informacji, zbierania i oceniania 藕r贸de艂. Pomog膮 w tym wszelkiego rodzaju projekty. Od tych zwi膮zanych z najnowszymi technologiami, po te nadal bazuj膮ce na聽literaturze聽i historii. Warto organizowa膰 debaty, uczy膰 m艂odzie偶 argumentacji i sztuki erystyki. Taka jest wi臋c moja propozycja nauki asertywno艣ci, niezale偶no艣ci i samodzielnego my艣lenia: projektowe podej艣cie do przedmiot贸w i problem贸w. Ka偶dy ucze艅 co semestr wykonywa艂by minimum kilka zr贸偶nicowanych projekt贸w, kt贸rych podsumowanie powinno odbywa膰 si臋 publicznie, w formie prezentacji, szczeg贸lnie akcentuj膮cej wnioski autora.
Edukacja a wsp贸艂czesno艣膰
W pewnym momencie nale偶y r贸wnie偶 rozpocz膮膰 systematyczn膮 nauk臋 o wsp贸艂czesnym 艣wiecie. Jedn膮 z przyczyn zagubienia spo艂ecze艅stw jest, tak samo jak w czasach rewolucji przemys艂owej, szybki rozw贸j technologiczny. Animacje komputerowe potrafi膮 kreowa膰 nieistniej膮c膮 rzeczywisto艣膰, wszechobecno艣膰 elektroniki sprawia wra偶enie, 偶e dost臋p do wiedzy jest nieograniczony, a ka偶d膮 informacj臋 艂atwo zweryfikowa膰. Tymczasem plotki i niepotwierdzone informacje w mig obiegaj膮 艣wiat i znajduj膮 liczne grono odbiorc贸w. Niewykszta艂ceni ludzie 偶yj膮 teoriami spiskowymi, niczym wiar膮 w poga艅skich bo偶k贸w. Potrzebujemy powszechnego zrozumienia, w jakim 艣wiecie funkcjonujemy. Nauczyciele nienad膮偶aj膮cy za nowinkami technologicznymi, opowiadaj膮cy uczniom lekcje wyuczone kilkadziesi膮t lat temu nie przekazuj膮 takiej wiedzy. Wr臋cz przeciwnie 鈥 tworz膮 przepa艣膰 pomi臋dzy rzeczywistym 艣wiatem a szko艂膮, kt贸ra, odseparowana od reali贸w, nie b臋dzie w stanie przekona膰 uczni贸w do swoich racji. Wprowad藕my wi臋c powszechn膮 nauk臋 techniki na zaawansowanym poziomie. Zaj臋cia traktuj膮ce zar贸wno o technikach socjologicznych, marketingowych, jak i internetowych oraz biomedycznych. Wszystko wsparte eksperymentami, dyskusjami i wolno艣ci膮 wyboru w艂asnych zainteresowa艅.
Na koniec pojawia si臋 pytanie, co zrobi膰, 偶eby wsp贸艂czesna szko艂a taka si臋 sta艂a. 呕eby odpowiada艂a cho膰 na cz臋艣膰 z wymienionych wyzwa艅? Czy zmiana szyld贸w z gimnazj贸w na szko艂y podstawowe i czteroletnie licea wystarczy? Czy zwalnianie m艂odych nauczycieli pomo偶e? Czy po艣piesznie napisane programy b臋d膮 zawiera艂y propozycje przeprowadzania z uczniami m膮drych eksperyment贸w i g艂臋bokich dyskusji?

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij