Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Hipermarkety: ratuszowi wci膮偶 ma艂o

W艂adze miasta uwa偶aj膮, 偶e nadal trzeba budowa膰 wielkie sklepy w centrum - najwyra藕niej z my艣l膮 o 偶ywotnych potrzebach mieszka艅c贸w. Mieszka艅c贸w dawno ju偶 jednak tu nie ma, wyludnione pustostany zamieszkuj膮 konsumenci przestrzeni miejskiej.

W Warszawie w najbli偶szym czasie mog膮 powsta膰 nawet 24 nowe centra handlowe. W艂adze miasta uzna艂y za stosowne szuka膰 gdzie si臋 da ich lokalizacji, spe艂niaj膮c, we w艂asnym wyobra偶eniu, 偶ywotne potrzeby mieszka艅c贸w. Cho膰 przegl膮daj膮c raport firmy AECOM, wydaje si臋 偶e 偶adnych mieszka艅c贸w w Warszawie od dawna ju偶 nie ma, a wyludnione pustostany zamieszkuj膮 nowe istoty 鈥 konsumenci przestrzeni miejskiej, kt贸rzy karmi膮 swoje potrzeby spacerami do Galerii.
 
W艂adze Warszawy zdecydowa艂y si臋, bez specjalnego nag艂a艣niania sprawy, zam贸wi膰 raport, realizowany przez firm臋 AECOM. Jego celem by艂a ocena 26 lokalizacji, rozsianych po ca艂ej Warszawie, pod k膮tem budowy nowych wielkopowierzchniowych obiekt贸w handlowych (WOH), czyli centr贸w handlowych i hipermarket贸w. Mia偶d偶膮ca wi臋kszo艣膰 wskazanych lokalizacji, 24 z 26 zosta艂a oceniona pozytywnie lub neutralnie. Raport jest napisany w taki spos贸b, jakby mia艂 nie pozostawia膰 w膮tpliwo艣ci, 偶e du偶a ilo艣膰 centr贸w handlowych jest niezb臋dnym warunkiem rozwoju miasta. Je偶eli zamawiaj膮cy wezm膮 sobie do serca tre艣膰 raportu, w nied艂ugim czasie w Warszawie , tak偶e w centrum, hipermarkety mog膮 zacz膮膰 rosn膮膰 jak grzyby po deszczu. Cz艂onkowie grupy 鈥濿arszawa Handlowa鈥, zaniepokojeni tym zdarzeniem, postanowili nag艂o艣ni膰 spraw臋, przedstawiaj膮c zagro偶enia, jakie niesie raport. W osobnym artykule krytykuj膮 ten raport za metodologiczne i teoretyczne uchybienia jakie pope艂nili autorzy, oraz w膮tpliwe zabiegi ocieraj膮ce si臋 o manipulacje danymi kt贸rych si臋 dopu艣cili podczas jego pisania.
 
Carrefourowi wizjonerzy
 
Najbardziej niepokoj膮ce nie s膮 jednak chyba poszczeg贸lne b艂臋dy i niejasno艣ci zawarte w raporcie, lecz sam fakt jego zam贸wienia przez ratuszowy urz臋dnik贸w. Ka偶dy planista przewiduje w mie艣cie przestrze艅 handlow膮, pozostaj膮c膮 w pewnej relacji do zmieniaj膮cej si臋 liczby ludno艣ci, zapotrzebowania i w艂asnej wizji miasta. Kolejny hipermarket nie jest jednak jedyn膮 odpowiedzi膮. Je偶eli w rozwijaj膮cej si臋 Warszawie potrzeba wi臋cej sklep贸w i obiekt贸w us艂ugowych, to ka偶dy z 艂atwo艣ci膮 wymieni szereg mo偶liwych rozwi膮za艅 tego problemu: wspieranie drobnej przedsi臋biorczo艣ci sklepikarzy i warsztat贸w, ruchome targowiska miejskie, du偶e o艣rodki handlowe pod miastem czy aktywne wspieranie i u艂atwianie handlu internetowego. Budowa centr贸w handlowego w 艣cis艂ym centrum Warszawy (cz臋艣膰 z rekomendowanych obiekt贸w znajduje si臋 na Mokotowie, 艢r贸dmie艣ciu i Ochocie!) na pewno nie jest jak膮艣 dziejow膮 konieczno艣ci膮 na kt贸r膮 jeste艣my skazani.
 
Raport AECOM nie odpowiada zatem, bo nie mia艂 odpowiada膰, na pytanie zupe艂nie fundamentalne: Po co Warszawiakom nowe hipermarkety? Nie 鈥瀔onsumentom鈥 us艂ug oferowanych przez te obiekty, kt贸rych to rozmi艂owany w ekonomicznym j臋zyku raport odmienia przez przypadki, ale ludziom, mieszka艅com Warszawy. Czy jest sens bada膰 a偶 26 lokalizacji pod budow臋? Na to pytanie odpowiedzieli cicho i pozytywnie miejscy plani艣ci, szukaj膮c potencjalnych miejsc dla tego typu obiekt贸w. Smutnym fina艂em tej historii jest wydanie 109 453,56 z艂otych z publicznych pieni臋dzy na raport, kt贸ry, jak odkryli cz艂onkowie 鈥濿arszawy Handlowej鈥, zawiera fragmenty 偶ywcem przeklejone z materia艂贸w PR firm Carrefour. Je偶eli mieszka艅cy staj膮 si臋 konsumentami, to polityka stanie si臋 PR-em. Nie jest to specjalnie odkrywcze, ale trudno nie poczu膰 g臋siej sk贸rki gdy tak ordynarnie wida膰, 偶e wa偶ne wytyczne rozwoju Warszawy mog膮 by膰 dyktowane przez spec贸w od promocji marki.
 
Chesterton napisa艂 gdzie艣, 偶e wybitny cz艂owiek jest jak diament 鈥 mo偶na na niego patrze膰 z ka偶dej strony, za ka偶dym razem widz膮c nowe 艣wiat艂o. Z raportem firmy AECOM jest troch臋 podobnie. Za ka偶dym razem gdy wgryzam si臋 w detale, poznaj臋 nowe oblicze ludzi, zawodowo odpowiedzialnych za pi臋kno i dobrobyt Warszawy. Jakie s膮 zalety z budowy wielkopowierzchniowego centrum handlu na placu Wilsona i w innych centrach 偶ycia dzielnic? Na czym polega nowe 偶elazne prawo rozwoju miasta? Czy jest jakie艣 zagro偶enie, wi膮偶膮ce si臋 z faktem 偶e Warszawa ma mniej WOH na mieszka艅ca ni偶 Lipsk i Talin, cho膰 (na szcz臋艣cie!) dwa razy wi臋cej ni偶 Rzym czy Amsterdam? Raport kryje w sobie skarby podobnej wiedzy, kt贸rymi szczodrze obdarza ciekawego czytelnika. Wiele z tych pere艂 wy艂apuje 鈥濿arszawa Handlowa鈥.
 
呕elazne prawo hipermarketu
 
Uzasadnieniem budowania market贸w jest w raporcie zasada, kt贸rej 藕r贸d艂em mieliby by膰 bli偶ej nieznani 鈥瀍ksperci鈥, dotycz膮ca rozwoju miasta. Na 1000 mieszka艅c贸w rozwini臋tego miasta powinno przypada膰 750 m2 wielkopowierzchniowych obiekt贸w handlowych (WOH). Nie obiekt贸w handlu: sklep贸w, bazar贸w, ale w艂a艣nie WOH, wielkie hipermarkety s膮 dla autor贸w dobrem nie do zast膮pienia. Jak jest w Warszawie? Na szcz臋艣cie nie 鈥瀗ajgorzej鈥, na 1000 mieszka艅c贸w 847 m2 powierzchni WOH, spe艂niaj膮c surowy wym贸g tajemniczych m臋drc贸w urbanistyki. Tw贸rcy raportu nie daj膮 nam spocz膮膰 na laurach. Warszaw臋 mo偶na przecie偶 postrzega膰 jako aglomeracj臋 miejsk膮, z wielkimi przedmie艣ciami. Bior膮c pod uwag臋 poszerzon膮 o te obszary stolic臋, odkrywamy, o zgrozo, 偶e na 1000 mieszka艅c贸w przypada jedynie 673,5 m2 WOH, czyli marne 0,67 m2 na osob臋!
 
Pomy艣lmy tylko, co to dla nas oznacza: gdyby, pewnej nocy, jaki艣 szalony satrapa pragn膮艂 zamkn膮膰 wszystkich Warszawiak贸w w centrach handlowych: m臋偶czyzn, kobiety i dzieci, wielu z nas potrzebowa艂o mniejszej karimaty, a dmuchane materace musia艂yby zosta膰 w domach. Co gorsza, chc膮cy szybko wyposa偶y膰 si臋 w kompaktowe karimaty Warszawiacy byliby bezradni 鈥 centra handlowe, do kt贸rych by si臋 t艂umnie udawali w celu dokonania tanich zakup贸w by艂yby zamkni臋te z powodu genialnego projektu despoty. Skutkiem tego ta wyj膮tkowa noc by艂aby dla mieszka艅c贸w aglomeracji wyj膮tkowo niewygodna i wspominaliby j膮 z du偶ym roz偶aleniem. Aglomeracja miejska, taka jak Warszawa, musi by膰 na takie sytuacje przygotowana. Z g艂臋bok膮 ulg膮 przyj膮艂em fakt 偶e ten, jak z pokor膮 przyznam, umykaj膮cy mi dot膮d problem, sta艂 si臋 centralnym zagadnieniem w艂adz mojego miasta.
 
Bez alternatywy
 
Lektura raportu to skok na g艂贸wk臋 do basenu p艂ytkiej wyobra藕ni ratuszowego Biura Architektury i Planowania Przestrzennego. Centra handlowe s膮 przedstawiane jako jedyny mo偶liwy rodzaj handlu, zapewniaj膮cy szereg us艂ug i ekonomicznych benefit贸w, je偶eli s膮 budowane w strategicznych miejscach. Refleksja nad wadami wynikaj膮cymi z istnienia g臋stej sieci takich obiekt贸w jest w艂a艣ciwie nieobecna, a brak samej mo偶liwo艣ci przeprowadzenia konsultacji spo艂ecznych i szerszej refleksji je偶y w艂osy na g艂owie. Nikt z przygotowuj膮cych raport nie wykaza艂 si臋 wiedz膮 spo艂eczn膮 inn膮 ni偶 znajomo艣膰 ekonomii, nie ma analiz wp艂ywu na mieszka艅c贸w. Hipermarket jest oczywi艣cie inwestycj膮, i to zagraniczn膮, a miasto potrzebuje pieni臋dzy. Warto jednak pami臋ta膰 偶e zyski, zgromadzone przez centrum handlowe bardzo rzadko s膮 inwestowane w dzielnicy, w kt贸rej znajduje si臋 dany obiekt, co mo偶e mie膰 miejsce w przypadku bazar贸w i sklep贸w osiedlowych. Centrum handlowe, cho膰 zatrudnia ludzi, przyczynia si臋 og贸艂em do spadku liczby miejsc pracy w handlu, oferuj膮 wreszcie fatalne warunki pracy. Zabijanie przestrzeni publicznej w centrum przez budowanie du偶ych obiekt贸w zamkni臋tych mo偶e doprowadzi膰 do spadku warto艣ci s膮siednich nieruchomo艣ci i bankructwa. Miasto nie b臋dzie si臋 rozwija膰, je偶eli skapituluje wobec materia艂贸w PR-owych. Czytaj膮c supermarketowy raport firmy AECOM, obrazuj膮cy niestety chyba pewn膮 szersz膮 tendencj臋 obecn膮 w rozwoju Warszawy, mo偶na odnie艣膰 wra偶enie, 偶e w艂adze miasta, zapraszaj膮c inwestor贸w do sto艂u, z braku 艣wi膮tecznego obrusa nakry艂y st贸艂 bia艂膮 flag膮.
 
UWAGA! W czasie wakacji internetowa ods艂ona 鈥濳ontaktu鈥 b臋dzie ukazywa膰 si臋 raz na dwa tygodnie 鈥 co drugi poniedzia艂ek. Serdecznie zapraszamy do lektury!
 

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij