fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Puste pokoje

Milach utrwala portrety swoich rosyjskich przyjaci贸艂, czasem bliskie im osoby, ich mieszkania, widok z okna czy detal taki jak kwiecisty 偶yrandol lub telefon. Jest te偶 kilka, g艂贸wnie zimowych, pejza偶y. Jednak obejrzenie zdj臋膰, a nawet przeczytanie towarzysz膮cych im napis贸w na 艣cianach, nie daje odpowiedzi na pytanie, co w艂a艣ciwie Rafa艂 Milach chcia艂 tym swoim projektem opowiedzie膰?

Sasza i Nastia, Nowosybirsk / Rafa艂 Milach z cyklu 7 Rooms, 2004-2010, dzi臋ki uprzejmo艣ci artysty




Od kiedy z Krakowskiego Przedmie艣cia znikn臋艂a Yours Gallery, w Warszawie ze 艣wiec膮 szuka膰 trzeba galerii nastawionej wy艂膮cznie na fotografi臋. Stara Galeria ZPAF interesuj膮cy materia艂 pokazuje 鈥瀘d wielkiego dzwonu鈥; usytuowana po s膮siedzku, malutka galeria OBOK, nawet je艣li wystawia ciekawe zdj臋cia, to z racji swoich mikroskopijnych rozmiar贸w, mie艣ci ich niewiele; Archeologia Fotografii skupia si臋, jak sama nazwa wskazuje, na porz膮dkowaniu materia艂贸w archiwalnych, a galeria Refleksy, mieszcz膮ca si臋 w prywatnym mieszkaniu na Mokotowie, otwarta jest od 艣rody do niedzieli przez 4-5 godzin. By膰 mo偶e z tego powodu ostatnimi czasy w dw贸ch najwi臋kszych sto艂ecznych galeriach pojawia si臋 coraz wi臋cej stricte fotograficznych wystaw (w CSW zdj臋cia z warszawskiej Pragi Macieja Pisuka i zbiorcza wystawa Post-dokument. 艢wiat nieprzedstawiony; w Zach臋cie wystawa Wolfganga Tillmansa).
 
Od kilku dni w salach Zach臋ty ogl膮da膰 mo偶na kolejn膮 fotograficzn膮 wystaw臋, tym razem uznanego polskiego fotografa, laureata World Press Photo, Rafa艂a Milacha. 鈥7 pokoi鈥 to efekt finalny projektu, kt贸ry Milach rozpocz膮艂 jeszcze w 2004 roku. Wtedy planowa艂 zrealizowa膰 monumentalny projekt zatytu艂owany po prostu 鈥濺osja鈥. 鈥撀Od razu zorientowa艂em si臋, 偶e niemo偶liwe jest ogarn膮膰 j膮 w ca艂o艣ci 鈥 m贸wi艂 w wywiadzie dla portalu Fotopolis ju偶 kilka lat p贸藕niej. 鈥 Postanowi艂em skoncentrowa膰 si臋 na w膮skiej, ale wa偶nej grupie. Skupi艂em si臋 na dokumentowaniu 偶ycia codziennego m艂odego pokolenia Rosjan, kt贸re dorasta艂o w okresie transformacji po rozpadzie Zwi膮zku Radzieckiego.
W wyniku tych podr贸偶y i poszukiwa艅 powsta艂 projekt 鈥濵艂oda Rosja鈥, ukazuj膮cy ludzi, dla kt贸rych ZSRR by艂o jedynie mglistym wspomnieniem z dzieci艅stwa, przyzwyczajonych do 鈥瀘twartych granic i pe艂nych p贸艂ek w sklepach鈥. Wyb贸r ten wynika艂 z osobistych do艣wiadcze艅 Milacha, kt贸ry sam by艂 艣wiadkiem transformacji ustrojowych w Polsce, a fotografowane przez niego osoby przewa偶nie by艂y w jego wieku. W 2007 roku zaprezentowa艂 te zdj臋cia w (w贸wczas jeszcze funkcjonuj膮cej) Yours Gallery. Z dosy膰 obszernego zbioru fotografii wy艂ania艂 si臋 obraz Rosji, do kt贸rego zdecydowanie bardziej pasowa艂 przymiotnik 鈥瀞wojski鈥 ni偶 鈥瀍gzotyczny鈥. M艂oda Rosja na zdj臋ciach Milacha nie r贸偶ni艂a si臋 w gruncie rzeczy tak bardzo od wsp贸艂czesnej m艂odej Polski. Dla wielu odbiorc贸w, patrz膮cych na Rosjan przez pryzmat klisz i stereotyp贸w, projekt Milacha m贸g艂 by膰 bardzo zaskakuj膮cy.
 

Jekaterynburg / Rafa艂 Milach z cyklu 7 Rooms, 2004-2010, dzi臋ki uprzejmo艣ci artysty


 
Jednak Milach nie zako艅czy艂 na tym swojego zainteresowania Wschodem. Nadal podr贸偶owa艂 do Rosji, odwiedza艂 tych samych ludzi, coraz lepiej ich poznawa艂. Stas, Lena, Wasia, Mira, Gala, Sasza i Nastia go艣cili go, gdy przyje偶d偶a艂 po kolejne zdj臋cia. W pewnym momencie fotograf zorientowa艂 si臋, 偶e coraz mniej zdj臋膰 pokazuje Rosj臋, a coraz wi臋cej 鈥 jego znajomych, z kt贸rymi w mi臋dzyczasie coraz bardziej si臋 zaprzyja藕nia艂. Gdy dotar艂o do niego, 偶e to oni mog膮 sta膰 si臋 tematem jego cyklu, poczu艂 ulg臋. 鈥 Otworzyli przede mn膮 swoje drzwi, oprowadzili mnie po swoich miejscach, pokazali mi swoje 偶ycie 鈥 opowiada Joannie Kinowskiej, kuratorce wystawy 鈥7 pokoi鈥. 鈥 Okaza艂o si臋, 偶e oni i ich historie to co艣, do czego ja jako fotograf mog臋 si臋 odnie艣膰, 偶e znalaz艂em swoj膮 opowie艣膰 i je偶eli mog臋 cokolwiek opowiedzie膰 o Rosji, to w艂a艣nie przez nich.
Owocem tego odkrycia sta艂a si臋 najpierw ksi膮偶ka, a nast臋pnie wystawa w Zach臋cie. W trzech salach zawis艂y zdj臋cia i wypowiedzi bohater贸w, dope艂nieniem ca艂o艣ci jest video oraz, dost臋pne w specjalnie wydanej gazecie, fragmenty reporta偶y Swiet艂any Aleksijewicz 鈥濽rzeczeni 艣mierci膮鈥. Wida膰, 偶e duch Wolfganga Tillmansa nie do ko艅ca opu艣ci艂 mury Zach臋ty. Fotografie Milacha prezentowane s膮 w ciekawy, nietradycyjny spos贸b, w r贸偶nych formatach i autorskich uk艂adach, przypominaj膮cych nieraz sk艂ad gazetowy. Wszystkie perfekcyjnie wydrukowane i oprawione w eleganckie ramy.
 

Wasia, Jekaterynburg / Rafa艂 Milach z cyklu 7 Rooms, 2004-2010, dzi臋ki uprzejmo艣ci artysty

I w tym w艂a艣nie tkwi g艂贸wne niebezpiecze艅stwo tej wystawy. Pi臋kne kadry mog膮 艂atwo zdominowa膰 obraz ekspozycji. Milach utrwala portrety swoich rosyjskich przyjaci贸艂, czasem bliskie im osoby, ich mieszkania, widok z okna czy detal taki jak kwiecisty 偶yrandol lub telefon. Jest te偶 kilka, g艂贸wnie zimowych, pejza偶y. Jednak obejrzenie zdj臋膰, a nawet przeczytanie towarzysz膮cych im napis贸w na 艣cianach, nie daje odpowiedzi na pytanie, co w艂a艣ciwie Rafa艂 Milach chcia艂 tym swoim projektem opowiedzie膰?

Poznajemy Stasa, dziennikarza, patriot臋, ale 鈥瀦 bardzo krytycznym jak na Rosjan podej艣ciem do ojczyzny; Len臋, kt贸ra pochodzi z Kazachstanu, mieszka w Moskwie i bardzo entuzjastycznie wypowiada si臋 na temat Putina; Sasz臋 i Nasti臋, par臋 偶yj膮c膮 jakby poza czasem, zupe艂nie oderwan膮 od rzeczywisto艣ci, nie do ko艅ca wiadomo, na ile jest to z ich strony kontestacja, a na ile zwyk艂e lenistwo; Wasi臋, kt贸ry wychowuje wraz z 偶on膮 ma艂膮 c贸reczk臋, a wieczorami wyst臋puje jako drag queen w jekaterynburskim klubie; Mir臋, pracuj膮c膮 w moskiewskiej agencji reklamowej i Gal臋, szefow膮 w dziale PR jednej z rosyjskich stacji telewizyjnych. Wszystkie te znajomo艣ci s膮 jednak dla widza bardzo pobie偶nie. Wida膰 wprawdzie, 偶e m艂odzi Rosjanie zaufali polskiemu fotografowi, wpu艣cili go do swojej codzienno艣ci, nieraz intymno艣ci, ale mam wra偶enie, 偶e Milach nie wykorzysta艂 tej szansy. Opowie艣ci s膮 mgliste, jakby tylko lekko mu艣ni臋te, niedopowiedziane.
 
艁atwo jednak tego nie zauwa偶y膰 i prawdopodobnie przeci臋tny, bezkrytyczny widz opu艣ci wystaw臋 usatysfakcjonowany. W pami臋ci zostanie mu pi臋kny podw贸jny portret Saszy i Nastii zanurzonych w wodzie, Wasia pal膮cy papierosa w trakcie przeobra偶ania si臋 w swoje sceniczne alter ego, majestatyczne pejza偶e oraz kilka ciekawych wypowiedzi bohater贸w. By膰 mo偶e sam te偶 wyszed艂bym z Zach臋ty z takim wspomnieniem gdyby nie to, z jakim uporem Milach ucina艂 wszystkie pr贸by zinterpretowania swojej wystawy.
 

Rzeka Jenisej, Krasnojarsk / Rafa艂 Milach z cyklu 7 Rooms, 2004-2010, dzi臋ki uprzejmo艣ci artysty


 
Nie da si臋 ukry膰, 偶e 鈥7 pokoi鈥 nie jest opowie艣ci膮 o wsp贸艂czesnej Rosji (tu w pe艂ni zgadzam si臋 z Milachem, 偶e na fotograficzne ogarni臋cie takiego tematu nie starczy艂oby 偶ycia), ale fotograf nie chce te偶 ju偶 nazywa膰 swojego projektu opowie艣ci膮 o konkretnym pokoleniu m艂odych Rosjan, o swoich r贸wie艣nikach. Po tym, jak 鈥瀞parzy艂 si臋鈥 na realizacji monumentalnego projektu o Wielkiej Rosji, jakby nie chcia艂 ju偶 wi臋cej ryzykowa膰 艣lizgania si臋 po powierzchni tematu i w og贸le zrezygnowa艂 z jakiejkolwiek pr贸by jego podj臋cia. Rozbrajaj膮co szczera deklaracja autora, kt贸ry o swoich zdj臋ciach m贸wi, 偶e 鈥瀢 zasadzie w og贸le nie wiadomo, o czym s膮鈥, musi wzbudzi膰 podejrzenia. W efekcie, trudno mi pozby膰 si臋 wra偶enia, 偶e zdj臋cia na wystawie 鈥7 pokoi鈥 w gruncie rzeczy niewiele r贸偶ni膮 si臋 od tych, kt贸re fotograf pokazuje na swoim blogu.
 
***
Wystaw臋 Rafa艂a Milacha 鈥7 pokoi鈥 mo偶na ogl膮da膰 do 1 kwietnia 2012
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij