Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Przetrwaj─ů ÔÇ×najs┼éabsiÔÇŁ. Chrze┼Ťcijanin wobec wojny

To niezwykle trudne: nie podda─ç si─Ö nienawi┼Ťci, mo┼╝e nawet potrzebie zemsty, kiedy to, co dzieje si─Ö dooko┼éa, sprawia na nas wra┼╝enie, jakby unicestwiano, jakby odcinano g┼éowy i wyrywano serca temu, co w naszym poj─Öciu najwa┼╝niejsze: mi┼éo┼Ťci i wolno┼Ťci.
Przetrwaj─ů ÔÇ×najs┼éabsiÔÇŁ. Chrze┼Ťcijanin wobec wojny
ilustr.: Adrianna Iwanejko

ÔÇ×Twoje ┼╝ycie jest jeszcze na samym pocz─ůtku i bardzo ci─Ö prosz─Ö: b─ůd┼║ cierpliwy, pami─Ötaj─ůc, ┼╝e nie wszystko zosta┼éo postanowione w twoim sercu, kochaj nawet swoje w─ůtpliwo┼Ťci. Twoje pytania s─ů jak zamkni─Öte pokoje lub ksi─ů┼╝ki napisane w zupe┼énie obcym j─Özyku. Nie szukaj teraz odpowiedzi, nie mo┼╝esz ich pozna─ç, bo nie b─Ödziesz zdolny, aby ┼╝y─ç z nimi. (…) ┼╗yj pytaniami. By─ç mo┼╝e nie b─Ödziesz si─Ö spieszy─ç i sam tego nie zauwa┼╝aj─ůc, kt├│rego┼Ť bardzo odleg┼éego dnia ÔÇô do┼╝yjesz OdpowiedziÔÇŁ.

Rainer Maria Rilke, 16 lipca 1903 r.
Listy do m┼éodego poety

 

┼╗eby co┼Ť osi─ůgn─ů─ç, niew─ůtpliwie trzeba co┼Ť przekroczy─ç.

Od pocz─ůtku wojny w Ukrainie i nie tylko cz─Östo mo┼╝emy us┼éysze─ç wskaz├│wki (a nawet pouczenia), jak powinien reagowa─ç chrze┼Ťcijanin na nienawi┼Ť─ç wobec oprawc├│w, zbrodniarzy i ich dow├│dc├│w ÔÇô sprawc├│w ca┼éego koszmaru wojny. S─ů to trudne pytania. By─ç mo┼╝e ka┼╝dy i ka┼╝da ma swoj─ů w┼éasn─ů odpowied┼║, wprost wynikaj─ůc─ů z tego, jak g┼é─Öboko i osobi┼Ťcie dotyka dan─ů osob─Ö konkretny konflikt czy wojna.

┼╗ycie w realnym, prawdziwym, wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie daje nam okazje do mierzenia si─Ö z wa┼╝nymi pytaniami, do kt├│rych dorastamy w r├│┼╝nym tempie.

Na pewno wojna jest t─ů rzeczywisto┼Ťci─ů, kt├│ra konfrontuje nas z pytaniem o relacje mi─Ödzy tym, co zastajemy w tej rzeczywisto┼Ťci, a tym, co stawia nam jako trudne i wymagaj─ůce zadanie radykalizm ewangeliczny: wyrzeczenie si─Ö nienawi┼Ťci, ┼╝ycie w mi┼éo┼Ťci bli┼║niego, sprawiedliwy pok├│j, zado┼Ť─çuczynienie i odnajdywanie Jezusa tu i teraz, niezale┼╝nie od okoliczno┼Ťci.

Mierzenie si─Ö z tym dylematem rodzi kolejne pytanie: o priorytet, o pierwsze┼ästwo porz─ůdku. Jak mam reagowa─ç: jako cz┼éowiek czy jako chrze┼Ťcijanin?

A mo┼╝e nie ma tu ani r├│┼╝nicy, ani rozbie┼╝no┼Ťci?

Gdy znika mi┼éo┼Ť─ç, znika B├│g

Na pewno rodzimy si─Ö z przede wszystkim jako ludzie ÔÇô zawsze. Czasem jeste┼Ťmy tak┼╝e chrze┼Ťcijanami. Niezale┼╝nie od tego, z jakim zapleczem religijnym czy ┼Ťwiatopogl─ůdowym idziemy przez ┼╝ycie, niejednokrotnie okoliczno┼Ťci stawiaj─ů nas w sytuacjach granicznych, w bezpo┼Ťredniej blisko┼Ťci i realno┼Ťci ┼Ťmierci. Do┼Ťwiadczenie to dla niekt├│rych os├│b jest nie tyle przera┼╝aj─ůce, ile uwalniaj─ůce i nawet ÔÇô na sw├│j spos├│b ÔÇô satysfakcjonuj─ůce. Je┼Ťli tracimy bliskich, ukochanych, lub jeste┼Ťmy od nich oddzieleni, to perspektywa ┼Ťmierci, przez kt├│r─ů mo┼╝emy do┼Ťwiadczy─ç ┼Ťwi─Ötych obcowania, ponownej blisko┼Ťci, przynosi cz─Ö┼Ťci z nas spok├│j, ukojenie, dodaje otuchy.

W ka┼╝dej chwili ┼╝ycia, na co dzie┼ä, jest bardzo realna mo┼╝liwo┼Ť─ç, ┼╝e nasze ┼╝ycie tak┼╝e si─Ö mniej lub bardziej gwa┼étownie sko┼äczy. Najcz─Ö┼Ťciej o tym nie my┼Ťlimy, chyba ┼╝e zagro┼╝enie staje si─Ö mocno odczuwalne. W momencie takiej konfrontacji ze ┼Ťmierci─ů bywa, ┼╝e obecno┼Ť─ç jednej osoby okazuj─ůcej empati─Ö, mi┼éosierdzie czy mi┼éo┼Ť─ç zmienia straszn─ů sytuacj─Ö konfliktu, wojny czy zagro┼╝enia w co┼Ť mo┼╝liwego ÔÇô mimo wszystko ÔÇô do zniesienia.

Ewangelista Jan m├│wi, ┼╝e B├│g jest mi┼éo┼Ťci─ů: kto trwa w mi┼éo┼Ťci, trwa w Bogu, a B├│g trwa w nim (1 J4, 16b). ┬áTrudno jednak dostrzec to w chwilach wojny, kiedy jedyn─ů namacaln─ů, odczuwan─ů i prze┼╝ywan─ů rzeczywisto┼Ťci─ů s─ů zniszczenie, gwa┼ét i strapienie. Szansa na ┼╝ycie jest odbierana ÔÇô a wtedy mi┼éo┼Ť─ç, rzecz w cz┼éowieku i na ┼Ťwiecie naj┼Ťwi─Ötsza, jest znacznie trudniejsza do odnalezienia.

Gdy znika mi┼éo┼Ť─ç, znika r├│wnie┼╝ B├│g. Tak mo┼╝e prze┼╝ywa─ç to osoba wierz─ůca ÔÇô to znaczy taka, kt├│ra chce trwa─ç w relacji z Bogiem.

Mi┼éo┼Ť─ç i troska

Dlatego jednym z naszych zada┼ä jako ludzi, ale i jako chrze┼Ťcijan jest odnajdywanie w ka┼╝dym cz┼éowieku ÔÇô bez wyj─ůtku ÔÇô ┼Ťwiat┼éa nadziei, ┼Ťwiat┼éa Wielkanocy, ┼Ťwiat┼éa sprawiedliwego pokoju. Nale┼╝y je nie tylko odnale┼║─ç, lecz r├│wnie┼╝ utrzymywa─ç, wspiera─ç w jego trwaniu i we wzrastaniu.

Po ludzku jest to co najmniej bardzo trudne ÔÇô nie ma w nas pragnienia, ┼╝eby na si┼é─Ö szuka─ç dobra, przemienia─ç je i wyprowadza─ç z tego, co jest z┼ée. Naturalne i ludzkie s─ů wtedy z┼éo┼Ť─ç i nienawi┼Ť─ç. To niezwykle trudne: nie podda─ç si─Ö nienawi┼Ťci, mo┼╝e nawet potrzebie zemsty, kiedy to, co dzieje si─Ö dooko┼éa, sprawia na nas wra┼╝enie, jakby unicestwiano, jakby odcinano g┼éowy i wyrywano serca temu, co w naszym poj─Öciu najwa┼╝niejsze: mi┼éo┼Ťci i wolno┼Ťci.

Nie poddawajmy si─Ö jednak. Nie uciekajmy. Przeciwnie: znajd┼║my w sobie pe┼éni─Ö dojrza┼éego cz┼éowiecze┼ästwa i chrze┼Ťcija┼ästwa. Dajmy nadziej─Ö (a przez to pomoc!) wszystkim, kt├│rzy do┼Ťwiadczaj─ů piek┼éa obecnej wojny w Ukrainie, ale tak┼╝e innych nieszcz─Ö┼Ť─ç i konflikt├│w na tej ziemi.

Do┼Ťwiadczanie troski i mi┼éo┼Ťci drugiej osoby pomaga nam wyj┼Ť─ç z samotno┼Ťci, smutku czy tragedii.

Cisza pożegnań

Jednym z najtrudniejszych dla mnie moment├│w tej wojny by┼éo ogl─ůdanie po┼╝egna┼ä. M─Ö┼╝owie i ojcowie zostawiali uciekaj─ůce ┼╝ony z dzie─çmi na granicy i ┼╝egnali si─Ö z nimi, wracaj─ůc, ┼╝eby broni─ç kraju. To, co mnie bardzo uderzy┼éo i co zostaje w mojej pami─Öci, to szczery i niewinny wyraz oczu wype┼énionych absolutn─ů mi┼éo┼Ťci─ů. Mi┼éo┼Ťci─ů, kt├│r─ů okazywali, nie wiedz─ůc, czy to po┼╝egnanie jest tymczasowe, czy na zawsze. W ich oczach by┼éa jednak nie tylko mi┼éo┼Ť─ç ÔÇô by┼éa te┼╝ nadzieja. Na my┼Ťl przychodz─ů takie niby zwyczajne s┼éowa: ÔÇ×na zawszeÔÇŁ, ÔÇ×nigdyÔÇŁ, ÔÇ×nigdy wi─ÖcejÔÇŁ… A jednak ich nowe, przera┼╝aj─ůce znaczenie pokazuje co┼Ť bardzo cennego: ┼Ťwi─Öt─ů tajemnic─Ö naszego cz┼éowiecze┼ästwa i naszego chrze┼Ťcija┼ästwa, moment rozstania pe┼éen nadziei. To chwile pe┼éne ┼Ťwi─Ötej ciszy, daj─ůcej przestrze┼ä na pytanie samego i samej siebie: czy ja chc─Ö, czy chcia┼ébym, czy chcia┼éabym chcie─ç, czy jestem gotowy i gotowa podj─ů─ç decyzj─Ö, aby godnie przej┼Ť─ç przez piek┼éo wojny do przebaczania: przeciwnikom, wsp├│lnocie, w┼éadzy, pa┼ästwu.

Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e przechodzenie przez proces przebaczania jest tak samo darem i ┼éask─ů, jak dar wiary. Jest nam dany, ale ┼╝eby si─Ö urzeczywistni┼é, potrzebne s─ů odpowiednie czas i przestrze┼ä.

Rz─ůdz─ů tch├│rze

Przypomina mi si─Ö scena z ksi─ů┼╝ki Erwina Lutzera ÔÇ×HitlerÔÇÖs Cross: The Revealing Story of How the Cross of Christ Was Used as a Symbol of the Nazi AgendaÔÇŁ, w kt├│rej opisane jest ┼╝ycie ma┼éej parafii w Niemczech w czasie Zag┼éady. Kiedy podczas celebracji mszy ┼Ťwi─Ötej przez okolic─Ö ko┼Ťcio┼éa jecha┼éy transporty do oboz├│w, s┼éycha─ç by┼éo rozdzieraj─ůcy zgie┼ék i p┼éacz. Wtedy parafianie starali si─Ö coraz g┼éo┼Ťniej ┼Ťpiewa─ç swoje psalmy i recytowa─ç modlitwy ÔÇô ┼╝eby tego, co na zewn─ůtrz, nie us┼éysze─ç. Min─Ö┼éy lata, a j─Ök i p┼éacz wiezionych na ┼Ťmier─ç wci─ů┼╝ towarzyszy parafianom, bo w tamtym czasie nic nie starali si─Ö zrobi─ç, poza ucieczk─ů, odwr├│ceniem oczu i zatkaniem uszu. To pokazuje, ┼╝e szansa na dobro, mi┼éo┼Ť─ç, trosk─Ö, niezgod─Ö na z┼éo ┼╝yje przez moment ÔÇô i znika.

Niestety, gdy patrzy si─Ö na dzisiejsz─ů geopolityczn─ů sytuacj─Ö w Europie i na ┼Ťwiecie, trudno nie odnie┼Ť─ç wra┼╝enia, ┼╝e rz─ůdz─ů tch├│rze ÔÇô ze specyficznymi, tch├│rzliwymi zasadami i zwyczajami. Tch├│rze, kt├│rzy impotentnie zarz─ůdzaj─ů instytucjami mi─Ödzynarodowymi, ko┼Ťcielnymi, pozarz─ůdowymi. Aby w takiej sytuacji odnie┼Ť─ç sukces, wystarczy wiedzie─ç, jak, kogo i o co sprawnie i skutecznie obwinia─ç, i medialnie narzeka─ç.

Wygl─ůda na to, ┼╝e w dzisiejszych czasach przetrwaj─ů ÔÇ×najs┼éabsiÔÇŁ… a mo┼╝e tak tylko si─Ö wydaje?!

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś