Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Prostujcie j臋zyki dla Niego!

Nie chodzi wcale o u偶ywanie popularnego w niekt贸rych 艣rodowiskach ko艣cielnych slangu - nie jestem zwolennikiem szturchania 艂okciem w bok i porozumiewawczego mrugania okiem, natarczywego spoufalania si臋 z m艂odymi lub sceptycznie wobec Ko艣cio艂a nastawionymi osobami.

ilustr. Hanna Owsi艅ska


„Umi艂owani w Chrystusie Panu, Bracia i Siostry!”
Ten zwrot, cho膰 niesie w sobie nie jeden, ale kilka istotnych sens贸w, dla, strzelam, wi臋kszo艣ci wiernych zebranych podczas niedzielnej Mszy 艣w. jest wezwaniem do ok. 10-minutowej drzemki. Ju偶 wiemy, 偶e Ko艣ci贸艂 ponownie ofiarowa艂 nam tzw. dodatkowe nabo偶e艅stwo pokutne, czyli wys艂uchanie kolejnego listu pasterskiego. Problem polega na tym, 偶e w 99% przypadk贸w w takim li艣cie kryje si臋 wa偶na dla nas tre艣膰, ale tej, o ile nie wyka偶emy si臋 benedykty艅sk膮 cierpliwo艣ci膮, ju偶 nie wydob臋dziemy spod obfitej watoliny j臋zykowych popis贸w ksi臋偶y biskup贸w.
Mamy skarb, kt贸rego cz臋sto nie potrafimy przekaza膰, bo 鈥瀔omunikujemy鈥 艣wiatu fundamentalne rzeczy za pomoc膮 j臋zyka, kt贸rego ten 艣wiat nie u偶ywa. Tak, to jest ten moment w tek艣cie, w kt贸rym, je艣li czyta to ksi膮dz, przewraca oczami uznaj膮c problem za ma艂o istotny. Sparafrazujmy jednak genialn膮 my艣l i zjawisko 鈥濿hat would Jesus do?鈥 i zapytajmy: 鈥濿hat Jesus did?鈥. Ot贸偶, jak wynika z tre艣ci Ewangelii, ale te偶 i chocia偶by 鈥濪zienniczk贸w鈥 艣w. Faustyny, Chrystus zawsze przemawia艂 j臋zykiem zrozumia艂ym dla odbiorcy. Niestety, my w Ko艣ciele robimy na og贸艂 co艣 dok艂adnie przeciwnego. Zjawisko wbrew pozorom nie ko艅czy si臋 jednak na listach Episkopatu czy skrz膮cych si臋 od j臋zykowych ozdobnik贸w homilii szeregowych ksi臋偶y (cz臋sto skrywaj膮cych pustos艂owie, ale to temat na osobny w膮tek).
 
鈥濲a, proch mizerny, przed Tw膮 mo偶no艣ci膮, z wojskiem Anio艂贸w kl臋kam z rado艣ci膮鈥 – opr贸cz faktycznej rado艣ci, jak膮 wywo艂uje wyobra偶enie sobie tych pot臋偶nych istot w mundurach i z karabinami na ramieniu, niestety nie 鈥瀋zuj臋鈥 ci臋偶aru tych s艂贸w, cho膰 przecie偶 ukryty w nich przekaz jest pot臋偶ny! 鈥濩iebie On z 艂owczych obie偶y wyzuje i w zara藕liwym powietrzu ratuje / W cieniu Swych skrzyde艂 zachowa ci臋 wiecznie, pod Jego pi贸ry ule偶ysz bezpiecznie鈥. Czy chodzi o to, 偶e np. Gabriel jest 艣wietnym artylerzyst膮, wi臋c odeprze atak nieprzyjaciela, kiedy ja b臋d臋 le偶a艂 w okopie? Wcale nie robi臋 sobie jaj i oczywi艣cie to perfidne nadu偶ycie z mojej strony, polegaj膮ce na przeskoczeniu z jednej pie艣ni ko艣cielnej (鈥濳艂aniam si臋 Tobie鈥) w drug膮 (鈥濳to si臋 w opiek臋鈥). Ale co to w艂a艣ciwie znaczy 鈥瀠le偶ysz鈥?
To, co 艣piewamy podczas Mszy 艣w., jest zazwyczaj spadkiem po naszych przodkach. I tu panuje pe艂na jasno艣膰, zrozumienie dla u偶ywanego j臋zyka, zreszt膮 tak, jak w przypadku Psalm贸w. Tyle 偶e jest jeszcze radosna tw贸rczo艣膰 zupe艂nie wsp贸艂czesnych nam o艣rodk贸w liturgicznych czy wyspecjalizowanych w uk艂adaniu pie艣ni ksi臋偶y. Sp贸jrzmy na inn膮 blisk膮 naszemu kr臋gowi kulturowemu tradycj臋, czyli litanie. Tu ju偶 sprawa jest grubsza, bo te, przeznaczone do publicznego odmawiania, musz膮 by膰 zatwierdzone przez kuri臋 diecezjaln膮 lub kongregacj臋 watyka艅sk膮 (litanie og贸lno艣wiatowe). 鈥濻erce Jezusa, z kt贸rego pe艂ni wszyscy艣my otrzymali鈥, 鈥濻erce Jezusa, zel偶ywo艣ci膮 nape艂nione鈥 – 鈥瀂el偶ywo艣ci膮鈥? 鈥濿szyscy艣my鈥 m贸j edytor tekstu podkre艣li艂 na czerwono. Czy kto艣 takich s艂贸w, ju偶 nawet nie w mowie codziennej, ale nawet w prywatnej modlitwie, dialogu z 偶ywym Bogiem dzisiaj u偶ywa?
 
Wreszcie pozostaje tre艣膰 samej liturgii. Ta powstawa艂a przez wieki, np. druga modlitwa eucharystyczna si臋ga czas贸w pierwszych chrze艣cijan, jest trudno reformowalna 鈥 nad ca艂o艣ci膮 czuwa Kongregacja ds. Kultu Bo偶ego i Dyscypliny Sakrament贸w, kt贸ra wydaje 鈥瀍ditio typica鈥 (wydania wzorcowe), adaptowane potem na j臋zyki narodowe przez komisje liturgiczne poszczeg贸lnych pa艅stw, na ko艅cu zatwierdzane przez Watykan. Ca艂y proces trwa zwykle latami. Pisz臋 o tym po to, 偶eby pokaza膰, i偶 w przypadku msza艂贸w mamy do czynienia z niezwykle delikatn膮 i skomplikowan膮 materi膮. Niestety, tak偶e tutaj czaj膮 si臋 archaizmy j臋zykowe jak np. 鈥濸rzeto b艂agam Naj艣wi臋tsz膮 Maryj臋鈥 z aktu pokuty. A偶 chcia艂oby si臋, nawi膮zuj膮c do s艂贸w z Ewangelii 艣w. 艁ukasza: 鈥濸rzygotujcie drog臋 Panu, prostujcie 艣cie偶ki dla Niego! Wszyscy ludzie ujrz膮 zbawienie Bo偶e鈥, zawo艂a膰 do duchownych (i to b艂agalnym tonem): 鈥濸rostujcie j臋zyki dla Niego! Wszyscy ludzie ujrz膮 zbawienie Bo偶e, ale przesta艅cie je zakrywa膰鈥.
Nie chodzi wcale o u偶ywanie popularnego w niekt贸rych 艣rodowiskach ko艣cielnych slangu – nie jestem zwolennikiem szturchania 艂okciem w bok i porozumiewawczego mrugania okiem, natarczywego spoufalania si臋 z m艂odymi lub sceptycznie wobec Ko艣cio艂a nastawionymi osobami. Rozumiem ch臋膰 upi臋kszenia liturgii (鈥瀗o bo to dla Pana wszystko鈥), styl formalny list贸w pasterskich, kwestie takie jak stres czy po艣piech, ale chyba nie o nie w wi臋kszo艣ci przypadk贸w chodzi. Dlaczego nie u偶ywamy j臋zyka… kt贸rego si臋 u偶ywa? Normalnego, codziennego. Dlaczego m贸wimy 鈥瀙rzeto b艂agam鈥, zamiast 鈥瀌latego prosz臋 Ciebie鈥? Mogliby艣my usi膮艣膰 i z kartk膮 w r臋ku zaproponowa膰 potencjalne prze艂o偶enia formu艂 i tekst贸w ko艣cielnych na s艂owa u偶ywane przez ludzi w mowie dzi艣 – tu i teraz. Czemu jest to wa偶ne? Bo i wiara ma dotyka膰 naszego tu i teraz. W innym wypadku b臋dzie przypomina膰 zwiedzanie skansenu 鈥 fajne dla starszych ludzi (kt贸rzy dzi臋ki temu przywo艂aj膮 czasy m艂odo艣ci) i pasjonat贸w tematu, ale reszta w tym czasie p贸jdzie gdzie indziej. Lub si臋 zdrzemnie.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij