Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Powr├│t Zielonego Nowego ┼üadu ÔÇô ekosocjalizm w USA

Transformacja, o jakiej m├│wimy, nie mo┼╝e ogranicza─ç si─Ö do wizji by┼éych g├│rnik├│w, kt├│rzy b─Öd─ů stawia─ç niesko┼äczon─ů liczb─Ö turbin wiatrowych. Musimy wyobrazi─ç sobie ┼Ťwiat, w kt├│rym b─Ödzie chcia┼éo si─Ö nam ┼╝y─ç po tym, jak wszystkie potrzebne nam turbiny zostan─ů wybudowane.
Powr├│t Zielonego Nowego ┼üadu ÔÇô ekosocjalizm w USA
ilustr.: Anna Grzelewska

Wywiad ÔÇ×The Return of the Green New Deal: Ecosocialism in the USAÔÇŁ ukaza┼é si─Ö na ┼éamach magazynu ÔÇ×Green European JournalÔÇŁ. T┼éumaczenie: Bart┼éomiej Kozek.

Stany Zjednoczone ostatecznie wyjd─ů z paryskiego porozumienia klimatycznego 4 listopada 2020 roku ÔÇô w dzie┼ä po wyborach prezydenckich za oceanem. Na ca┼ée szcz─Ö┼Ťcie zar├│wno tam, jak i na ca┼éym ┼Ťwiecie ro┼Ťnie op├│r wobec nap─Ödzanego paliwami kopalnymi kapitalizmu. W kraju, w kt├│rym trzech miliarder├│w ÔÇô Jeff Bezos, Bill Gates i Warren Buffet ÔÇô razem ma w swym posiadaniu wi─Öcej maj─ůtku ni┼╝ ubo┼╝sza po┼éowa jego mieszka┼äc├│w, kwestie nier├│wno┼Ťci i kryzysu klimatycznego ┼é─ůcz─ů si─Ö ze sob─ů coraz mocniej. Lewica uzna┼éa projekt Zielonego Nowego ┼üadu za odpowied┼║ na te wyzwania. Rozmawiamy z Alyss─ů Battistioni i Danielem Aldan─ů Cohenem, dw├│jk─ů autor├│w ksi─ů┼╝ki ÔÇ×A Planet to WinÔÇŁ (ÔÇ×Ziemia do wygraniaÔÇŁ), o ich wizji lepszego, zdrowszego ÔÇô i opartego w wi─Ökszym ni┼╝ dzi┼Ť stopniu na zasadzie r├│wno┼Ťci ÔÇô ┼╝ycia w pow─Öglowym spo┼éecze┼ästwie.

GREEN EUROPEAN JOURNAL: W jaki spos├│b propozycja Zielonego Nowego ┼üadu (Green New Deal) wr├│ci┼éa do debaty publicznej w Stanach Zjednoczonych? W jaki spos├│b r├│┼╝ne ruchy spo┼éeczne po┼é─ůczy┼éy swe si┼éy na rzecz realizacji tej idei?

Alyssa Battistoni: Przez ostatnie kilka lat lewicowe ruchy polityczne i coraz bardziej pr─Ö┼╝ny ruch klimatyczny operowa┼éy w Stanach niezale┼╝nie od siebie. Ten drugi skupia┼é si─Ö na przekazie ÔÇ×zostawiania paliw kopalnych w ziemiÔÇŁ i walce z nowymi projektami ich wydobycia, takimi jak sprawy Standing Rock czy ropoci─ůgu Keystone XL. Z kolei ruchy takie jak Demokratyczni Socjali┼Ťci Ameryki (organizacja socjalistyczna, dzia┼éaj─ůca zar├│wno wewn─ůtrz Partii Demokratycznej, jak i poza ni─ů) czy zwi─ůzki zawodowe koncentrowa┼éy si─Ö na projektach politycznych sytuuj─ůcych si─Ö z dala od tematyki klimatycznej.

W ostatnim roku dosz┼éo jednak do niejako samoczynnego przenikni─Öcia si─Ö tych dw├│ch nurt├│w. Alexandria Ocasio-Cortez (AOC), polityczka prawdopodobnie najbardziej kojarzona z ide─ů Zielonego Nowego ┼üadu, zdecydowa┼éa si─Ö na kandydowanie w wyborach, bo by┼éa obecna na protestach w Standing Rock i inspirowa┼éa si─Ö klimatycznym Sunrise Movement. Wkr├│tce po tym, jak w listopadzie 2018 roku zosta┼éa wybrana do Izby Reprezentant├│w, do┼é─ůczy┼éa do protest├│w tego ruchu, doprowadzaj─ůc do stworzenia nowego dyskursu wok├│┼é ZN┼ü. Powr├│t tej koncepcji pozwoli┼é odzyskuj─ůcej si┼éy lewicy opracowa─ç szeroki program, kt├│ry nie ogranicza si─Ö do zatrzymania inwestycji w infrastruktur─Ö produkuj─ůc─ů i zu┼╝ywaj─ůc─ů paliwa kopalne, ale te┼╝ obejmuje refleksj─Ö nad tym, co budowa─ç zamiast nich.

Daniel Aldana Cohen: Sunrise Movement ┼é─ůczy w sobie dwa nurty ameryka┼äskich ruch├│w spo┼éecznych ÔÇô sformalizowane organizacje, takie jak zwi─ůzki zawodowe czy grupy za┼éo┼╝one przez spo┼éeczno┼Ťci lokalne, z nierzadko ┼╝ywio┼éowymi protestami ulicznymi w rodzaju Occupy Wall Street czy Black Lives Matter. Wysi┼éki na rzecz zagospodarowania mocnych stron obu tych nurt├│w op┼éaci┼éy si─Ö. W dwa-trzy lata Sunrise Movement przeszed┼é od politycznej nieistotno┼Ťci do bycia jednym z najwa┼╝niejszych ruch├│w spo┼éecznych w kraju.

Ruchy ekologiczne w USA nie zawsze mog┼éy pochwali─ç si─Ö sukcesami, je┼Ťli chodzi o wsp├│┼éprac─Ö z innymi ruchami spo┼éecznymi. Sunrise z kolei postawi┼é sobie za cel bycie sojusznikiem ┼Ťwiata pracy czy organizacji dzia┼éaj─ůcych na rzecz spo┼éeczno┼Ťci lokalnych b─ůd┼║ sprawiedliwo┼Ťci rasowej. Kiedy w listopadzie 2018 roku SM zdecydowa┼é si─Ö na okupacj─Ö biura spikerki Izby Reprezentant├│w, Nancy Pelosi, a w tym samym czasie Alexandria Ocasio-Cortez da┼éa Zielonemu Nowemu ┼üadowi globaln─ů rozpoznawalno┼Ť─ç poprzez swoje wyst─ůpienia w kongresie, Sunrise Movement prezentowa┼é plakaty z postulatem zielonych miejsc pracy, a nie z obrazkami turbin wiatrowych czy paneli fotowoltaicznych. Dzi─Öki temu uda┼éo si─Ö osi─ůgn─ů─ç post─Öp w budowaniu politycznych sojuszy.

W jaki spos├│b ten wskrzeszony po latach Zielony Nowy ┼üad r├│┼╝ni si─Ö od innych, centrolewicowych obietnic dotycz─ůcych zielonych miejsc pracy, kt├│re pojawia┼éy si─Ö w ostatnich latach?

Alyssa Battistoni: Stoj─ůca za nim g┼é├│wna my┼Ťl pozostaje bez zmian ÔÇô r├│┼╝nica polega na skali ambicji. ZN┼ü w aktualnej wersji polega┼éby na tym, ┼╝e rz─ůd federalny gwarantowa┼éby zielone miejsce pracy ka┼╝dej osobie chc─ůcej pracowa─ç. Odtworzenie Cywilnego Korpusu Ochrony Przyrody (Civilian Conservation Corps, CCC), zainicjowanego za czas├│w Nowego ┼üadu, pozwoli┼éoby ludziom znale┼║─ç zatrudnienie przy rekultywacji i ochronie gleb, wytyczaniu ┼Ťcie┼╝ek przyrodniczych, w sektorze opieki (co poszerza definicj─Ö zielonego miejsca pracy) czy w bran┼╝y energetyki odnawialnej. Szeroko zakrojone zobowi─ůzanie dotycz─ůce zatrudnienia jest odpowiedzi─ů na uzasadnione podejrzenie zwi─ůzk├│w zawodowych, ┼╝e obiecane miejsca pracy si─Ö nie urzeczywistni─ů. Zatrudnienie w sektorze energetyki odnawialnej w Stanach Zjednoczonych ro┼Ťnie, ale rz─ůd nie by┼é stanie zobowi─ůza─ç si─Ö w tej materii do niczego poza kursami przeszkalaj─ůcymi, zaproponowanymi za prezydentury Obamy. Pracuj─ůcy w bran┼╝ach zdominowanych przez paliwa kopalne, kt├│rzy utrac─ů swoj─ů prac─Ö, b─Öd─ů oczywi┼Ťcie potrzebowa─ç szkole┼ä, ale przede wszystkim b─Öd─ů potrzebowa─ç pracy. Federalne zobowi─ůzanie w kwestii ambitnych inwestycji infrastrukturalnych czy rob├│t publicznych stworzy na ni─ů spore zapotrzebowanie.

Nowy Zielony Ład

ilustr.: Anna Grzelewska

Jak─ů rol─Ö w Zielonym Nowym ┼üadzie odgrywaj─ů kwestie mieszkaniowe?

Daniel Aldana Cohen: Dwa egzystencjalne zagro┼╝enia w dzisiejszych czasach to gro┼║ba eksmisji i za┼éamanie globalnego systemu klimatycznego. Zapewnienie sobie dachu nad g┼éow─ů kosztuje coraz wi─Öksz─ů liczb─Ö mieszka┼äc├│w lwi─ů cz─Ö┼Ť─ç domowego bud┼╝etu. Mieszkalnictwo odpowiada za jedn─ů sz├│st─ů emisji gaz├│w cieplarnianych w USA, a transport samochodowy ÔÇô kt├│ry odbywa si─Ö przede wszystkim na trasach z i do domu ÔÇô za kolejn─ů jedn─ů sz├│st─ů. Nasza wizja ┼é─ůczy w sobie redukowanie zu┼╝ycia energii oraz innych zasob├│w przy jednoczesnej poprawie jako┼Ťci ┼╝ycia. Mieszkania s─ů tu ┼Ťwi─ůtyniami publicznego luksusu ÔÇô elementem odbudowanej infrastruktury, kt├│ra w konkretny, namacalny wr─Öcz spos├│b poprawia ┼╝ycie w tej samej przestrzeni i jednocze┼Ťnie zmniejsza nasz ┼Ťlad w─Öglowy.

Mieszkalnictwo nie jest najcz─Ö┼Ťciej traktowane jako kluczowy element polityki klimatycznej USA, ale gdy wyt┼éumaczy si─Ö jego znaczenie, mo┼╝na otrzyma─ç intuicyjnie rozumian─ů opowie┼Ť─ç, z kt├│r─ů ludzie mog─ů si─Ö uto┼╝samia─ç. Sam beton odpowiada za 8 procent globalnych emisji ÔÇô s─Ök w tym, ┼╝e m├│wienie nawet o jak najbardziej egalitarnych sposobach na dekarbonizacj─Ö jego produkcji nie porwie t┼éum├│w. Opowiadaj─ůc o dost─Öpnym cenowo, wygodnym, nowoczesnym, dobrze po┼éo┼╝onym domu, mo┼╝emy skutecznie dociera─ç z przekazem do obywateli. U jednej trzeciej Amerykan├│w, w tym niemal po┼éowy czarnych mieszka┼äc├│w USA, kt├│rych nie sta─ç na op┼éacenie rachunk├│w za energi─Ö, mieszkaniowy aspekt ZN┼ü przyczyni┼éby si─Ö do natychmiastowej poprawy w ┼╝yciu codziennym. Domy, mieszkania i ich lokalizacja to kluczowe elementy wizji generowanego przy wi─Ökszej efektywno┼Ťci surowcowej dobrobytu.

Republikanie w Stanach Zjednoczonych i torysi w Wielkiej Brytanii byli w stanie wygrywa─ç wybory, czerpi─ůc z bardzo r├│┼╝norodnego elektoratu, a jednocze┼Ťnie nie osi─ůgali znacznego poparcia w wielkich miastach. Czy Zielony Nowy ┼üad mo┼╝e by─ç przekonuj─ůcy dla ludzi niezale┼╝nie od ich miejsca zamieszkania ÔÇô w tym na obszarach wiejskich?

Daniel Aldana Cohen: ┼Üci┼Ťle rzecz bior─ůc, ameryka┼äska lewica ju┼╝ dzi┼Ť wygrywa, je┼Ťli chodzi o liczb─Ö oddawanych na ni─ů g┼éos├│w. Dzi┼Ť kluczowa staje si─Ö geografia, lewica musi bowiem zwyci─Ö┼╝a─ç poza swymi wielkomiejskimi bastionami. Wyniki ostatnich wybor├│w parlamentarnych w Wielkiej Brytanii nie napawaj─ů optymizmem ÔÇô wida─ç, ┼╝e i tam lewica ma problem z kontaktem z klas─ů robotnicz─ů w poprzemys┼éowych, po┼éo┼╝onych z dala od du┼╝ych miast rejonach kraju. Stworzenie bardziej zr├│┼╝nicowanej geograficznie koalicji wymaga─ç b─Ödzie konkretnych propozycji oraz rozm├│w z mieszkaj─ůcymi tam lud┼║mi.

Korzy┼Ťci z ZN┼ü wykraczaj─ů poza miasta. Praca opieku┼äcza jest przedmiotem troski w ca┼éym kraju. Dost─Öpno┼Ť─ç mieszka┼ä ma znaczenie tak w du┼╝ych i ma┼éych miastach, jak i na wsi czy na przedmie┼Ťciach. Elastyczny transport publiczny poza wi─Ökszymi o┼Ťrodkami mo┼╝e stanowi─ç alternatyw─Ö dla zag─Öszczania teren├│w zurbanizowanych i pom├│c osobom mieszkaj─ůcym na wsi przemieszcza─ç si─Ö w ta┼äszy spos├│b, zwi─Ökszaj─ůc tym samym ich mobilno┼Ť─ç. Odej┼Ťcie od dominacji odg├│rnie planowanych inwestycji pozwoli┼éoby z kolei na zmniejszenie oporu spo┼éeczno┼Ťci wiejskich wobec rozwijania energetyki odnawialnej, co stanowi dzi┼Ť istotn─ů kwesti─Ö polityczn─ů w Stanach Zjednoczonych.

Alyssa Battistoni: Wpisany z ZN┼ü plan wydatk├│w infrastrukturalnych b─Ödzie mia┼é charakter og├│lnokrajowy ÔÇô podobnie jak jego efekty. Jego wcielanie w ┼╝ycie mo┼╝e r├│wnie┼╝ stymulowa─ç obmy┼Ťlenie wizji bardziej zr├│wnowa┼╝onego rolnictwa i tego, w jaki spos├│b fundusze federalne mog─ů je wspiera─ç zamiast subsydiowa─ç praktyki szkodliwe dla ┼Ťrodowiska. Sadzenie traw na prerii jest na przyk┼éad kluczowym elementem wychwytu dwutlenku w─Ögla, maj─ůcym szczeg├│lnie du┼╝y potencja┼é poprawy kondycji ┼Ťrodowiska (a tak┼╝e ÔÇô finansowej ÔÇô rolnik├│w) w stanach ┼Ťrodkowozachodnich.

Pojawi┼éa si─Ö krytyka Zielonego Nowego ┼üadu, wedle kt├│rej powiela on logik─Ö zielonego, produktywistycznego kapitalizmu. Nie brak g┼éos├│w z drugiej strony, wedle kt├│rych my┼Ťlenie postwzrostowe w praktyce oznacza─ç b─Ödzie polityk─Ö ci─Ö─ç i zaciskania pasa, tyle ┼╝e w ekologicznym wydaniu. Czy wasz postulat ÔÇ×ostatniego pakietu stymulacyjnegoÔÇŁ nie jest przypadkiem pr├│b─ů wyj┼Ťcia poza tak zarysowany podzia┼é?

Alyssa Battistoni: ZN┼ü by┼é czasem wykorzystywany do wybielania, a w┼éa┼Ťciwie greenwashingu realizowanej polityki. Dziesi─Ö─ç czy pi─Ötna┼Ťcie lat temu mia┼é by─ç sposobem, dzi─Öki kt├│remu USA zachowa┼éyby dominacj─Ö ekonomiczn─ů ÔÇô poprzez pozostanie globalnym liderem rozwoju zielonych technologii. Cho─ç w─ůtek rozwijania technologii pojawia si─Ö r├│wnie┼╝ w niedawnej uchwale Kongresu z lutego 2019 roku, to jej wi─Öksz─ů cz─Ö┼Ť─ç zajmuj─ů kwestie zaspokajania ludzkich potrzeb oraz dekarbonizacji, a nie tworzenia nowych przestrzeni wzrostu dla systemu kapitalistycznego.

Zwolennicy postwzrostu prezentuj─ů merytoryczn─ů krytyk─Ö ZN┼ü, kluczowe jest jednak unikni─Öcie realizacji wizji zielonej polityki jako wyrzecze┼ä i zaciskania pasa. W czasach wielkich nier├│wno┼Ťci ┼╝ycie wielu ludzi od d┼éu┼╝szego czasu sk┼éada si─Ö z wystarczaj─ůcej ilo┼Ťci wyrzecze┼ä, podczas gdy niewielka cz─Ö┼Ť─ç spo┼éecze┼ästwa realizuje rozrzutne style ┼╝ycia. Wi─Öcej wyrzecze┼ä na rzecz uratowania klimatu? To nie jest przekaz polityczny, kt├│ry ma szans─Ö na sukces. W┼éa┼Ťnie z tego powodu wizja publicznego luksusu i styl├│w ┼╝ycia, kt├│re nie b─Öd─ů siermi─Ö┼╝ne, jest tak wa┼╝na. Przekonujemy do tego, co nazywamy ÔÇ×ostatnim pakietem stymulacyjnymÔÇŁ ÔÇô Zielonego Nowego ┼üadu, kt├│ry b─Ödzie kosztowa┼é du┼╝o pieni─Ödzy, stworzy nowe miejsca pracy i pobudzi produkcj─Ö przemys┼éow─ů. Jego celem nie jest jednak powr├│t do XX wieku i wskrzeszenie powojennej maszynki wzrostu gospodarczego. Celem jest stworzenie ┼Ťwiata, w kt├│rym b─Ödzie si─Ö nam chcia┼éo ┼╝y─ç i w kt├│rym b─Ödzie si─Ö da┼éo ┼╝y─ç r├│wnie┼╝ na d┼éu┼╝sz─ů met─Ö. Kiedy zbudujemy podstawy nowej gospodarki, b─Ödziemy mogli zwolni─ç tempo ┼╝ycia.

Czy jednak Zielony Nowy ┼üad nie jest przypadkiem powrotem do starych, odg├│rnie tworzonych biurokracji, kt├│rym zdarza┼éo si─Ö dzia┼éa─ç nieefektywnie i bez ws┼éuchiwania si─Ö w g┼éos spo┼éecze┼ästwa?

Daniel Aldana Cohen: W pewnych kwestiach, takich jak sieci energetyczne, ZN┼ü to prawdziwie og├│lnokrajowy projekt. Najbardziej wyrafinowane sieci znajdziemy dzi┼Ť w Brazylii i Chinach. Przez d┼éugie dekady ten pierwszy kraj przesy┼éa┼é energi─Ö odnawialn─ů, generowan─ů przez tamtejsze tamy na rzekach, mi─Ödzy poszczeg├│lnymi regionami. Zarz─ůdzanie niestabilnymi ┼║r├│d┼éami wymaga─ç b─Ödzie koordynacji na szczeblu krajowym, a tym samym kontroli nad sieci─ů energetyczn─ů. Podobnie sprawa ma si─Ö z kolej─ů. Najwi─Öksza cz─Ö┼Ť─ç inwestycji federalnych b─Ödzie jednak nakierowana na spo┼éeczno┼Ťci mniejszo┼Ťci rasowych czy spo┼éeczno┼Ťci robotnicze poprzez transfer ┼Ťrodk├│w do lokalnych organizacji. Demokratyzacja w┼éasno┼Ťci mo┼╝e przybiera─ç r├│┼╝norakie formy ÔÇô sp├│┼édzielni pracowniczych otrzymuj─ůcych preferencyjne zam├│wienia, lokalnych bank├│w publicznych, grup na rzecz sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej i rasowej, instytucji samorz─ůdowych. M├│wimy tu o zasobach federalnych, kt├│re wspiera─ç b─Öd─ů odzyskiwanie kontroli nad swym losem przez spo┼éeczno┼Ťci lokalne, a tak┼╝e zwi─Ökszanie poczucia samodzielno┼Ťci, jako najbardziej efektywny spos├│b na realizacj─Ö wspomnianych inwestycji.

Cz─Öst─ů praktyk─ů prawicy jest pytanie o to, czy sta─ç nas na progresywne propozycje programowe. Czy to dlatego podkre┼Ťlacie rol─Ö organizowania poparcia dla ich finansowania?

Alyssa Battistoni: ÔÇ×Jak za to zap┼éacicieÔÇŁ? To bardzo skuteczny spos├│b atakowania takich plan├│w ÔÇô dominuj─ůca opowie┼Ť─ç o wydatkach publicznych sprawia, ┼╝e kontrargumenty i tak nie b─Öd─ů brzmie─ç przekonuj─ůco, nawet wtedy, gdy sta─ç za nimi b─Öd─ů konkretne wyliczenia. Niezale┼╝nie od tego, czy m├│wimy o finansowaniu potrzeb spo┼éecznych b─ůd┼║ ochrony ┼Ťrodowiska z podatk├│w, czy za pomoc─ů polityki pieni─Ö┼╝nej ÔÇô zawsze uznaje si─Ö to za co┼Ť niemo┼╝liwego. Tymczasem po┼éowa bud┼╝etu federalnego w USA przeznaczana jest na wojsko i nikt z tym nie dyskutuje. Zakwestionujmy t─Ö logik─Ö i postawmy na dzia┼éania na rzecz klimatu, inwestuj─ůc w spo┼éeczno┼Ťci lokalne i ich odporno┼Ť─ç zamiast po┼Ťwi─Öca─ç miliardy dolar├│w na mierzenie si─Ö ze skutkami katastrof, do kt├│rych dopu┼Ťcili┼Ťmy.

Kiedy ludzie my┼Ťl─ů o Zielonym Nowym ┼üadzie, przed oczami mog─ů im stawa─ç na przyk┼éad osoby pracuj─ůce w sektorze stalowym, kt├│re produkuj─ů turbiny wiatrowe. Dlaczego zatem, przedstawiaj─ůc ZN┼ü, podkre┼Ťlacie rol─Ö organizacji pracowniczych w edukacji czy ochronie zdrowia?

Alyssa Battistoni: Pr├│bujemy na nowo zdefiniowa─ç zielone miejsca pracy, a nawet ca┼é─ů debat─Ö o wzro┼Ťcie gospodarczym. Chcemy, by by┼éo jasne, ┼╝e mo┼╝emy cieszy─ç si─Ö dobrym ┼╝yciem, kt├│re wymaga mniejszej intensywno┼Ťci zu┼╝ycia zasob├│w ni┼╝ do tej pory. Dekarbonizacja nie musi oznacza─ç, ┼╝e twoje ┼╝ycie si─Ö pogorszy. Nie mo┼╝emy oczywi┼Ťcie ignorowa─ç zielonej energii, ale transformacja, o jakiej m├│wimy, nie mo┼╝e ogranicza─ç si─Ö do wizji by┼éych g├│rnik├│w i ludzi pracuj─ůcych przy wydobyciu ropy, kt├│rzy teraz b─Öd─ů stawia─ç niesko┼äczon─ů liczb─Ö turbin wiatrowych. Musimy wyobrazi─ç sobie ┼Ťwiat, w kt├│rym b─Ödzie chcia┼éo si─Ö nam ┼╝y─ç po tym, jak wszystkie potrzebne nam turbiny zostan─ů wybudowane.

Osoby pracuj─ůce w sektorze edukacji i ochrony zdrowia stanowi┼éy w ostatnich latach awangard─Ö od┼Ťwie┼╝onego ruchu robotniczego. Oba te sektory s─ů niskow─Öglowe, a celem ich dzia┼éania jest poprawa jako┼Ťci ┼╝ycia korzystaj─ůcych z nich os├│b. Nauczycielskie zwi─ůzki zawodowe organizowa┼éy wsparcie dla lokalnych spo┼éeczno┼Ťci, ┼é─ůczy┼éy te┼╝ tradycyjne spory p┼éacowe czy dotycz─ůce ┼Ťwiadcze┼ä z ┼╝─ůdaniami poprawy jako┼Ťci us┼éug publicznych, w tym kszta┼écenia. Powodem, dla kt├│rego has┼éo ochrony zdrowia dla wszystkich (Medicare for All) zyska┼éo tak─ů popularno┼Ť─ç, jest trwaj─ůcy w USA kryzys opieki. Rosn─ů wska┼║niki przedawkowa┼ä narkotyk├│w czy samob├│jstw, a osoby starsze zmagaj─ů si─Ö z dost─Öpem do potrzebnej im opieki. Stany realizuj─ů dzi┼Ť model gospodarczy, kt├│ry jest z jednej strony bardzo intensywny pod wzgl─Ödem wykorzystywania surowc├│w, a z drugiej skutkuje zaskakuj─ůco nisk─ů jako┼Ťci─ů ┼╝ycia mieszka┼äc├│w. ZN┼ü to polityczna opowie┼Ť─ç, kt├│ra zmierza do odwr├│cenia tej logiki.

A Planet to Win znajdziemy informacj─Ö, ┼╝e jedn─ů z najwi─Ökszych or─Ödowniczek Zielonego Nowego ┼üadu jest szefowa zwi─ůzku zawodowego steward├│w i stewardess Sara Nelson. Jak wyt┼éumaczy─ç jej entuzjazm wobec planu transformacji, kt├│ry dla wielu pracuj─ůcych w bran┼╝y lotniczej oznacza─ç b─Ödzie utrat─Ö pracy?

Daniel Aldana Cohen: Sara Nelson to najlepsze, co w ostatnich latach przytrafi┼éo si─Ö ameryka┼äskiemu ruchowi zwi─ůzkowemu. B─Öd─ůc szefow─ů zwi─ůzku, rozumie zwi─ůzek mi─Ödzy pracownikami jej sektora, szerokim ruchem robotniczym i globaln─ů ekonomi─ů polityczn─ů ÔÇô jej argumenty maj─ů tak wielkie znaczenie, bo jest zakorzeniona w konkretnej walce pracowniczej. Kolejny etap globalnych inwestycji b─Ödzie mie─ç zielony kolor i Sara doskonale zdaje sobie z tego spraw─Ö. Zamiast grz─Özn─ů─ç w dyskusji o d┼éugofalowych perspektywach zatrudnienia personelu lotniczego zadaje pytania o to, czy o kszta┼écie zielonej transformacji decydowa─ç b─Öd─ů szefowie firm, czy osoby pracuj─ůce.

USA znane s─ů ze swych izolacjonistycznych ci─ůgotek i ÔÇô je┼Ťliby chcia┼éy ÔÇô mog─ů przerzuci─ç koszty tych zmian na reszt─Ö ┼Ťwiata. W jaki spos├│b przejawia si─Ö mi─Ödzynarodowy wymiar Zielonego Nowego ┼üadu?

Daniel Aldana Cohen: Przejawia si─Ö w tym, ┼╝e zmniejszenie przez USA og├│lnego zu┼╝ycia energii ÔÇô tak ze ┼║r├│de┼é kopalnych, jak i odnawialnych ÔÇô da reszcie ┼Ťwiata wi─Öcej przestrzeni dla rozwijania dobrobytu. Pierwszym etapem tego procesu musi by─ç uporz─ůdkowanie sytuacji wewn─Ötrznej. Zmiany klimatu to globalny problem, ale powiedzenie, ┼╝e wymaga on globalnego rozwi─ůzania, to zbytnie uproszczenie. Traktaty klimatyczne, oparte na modelu porozumienia montrealskiego [dotycz─ůcego ochrony warstwy ozonowej ÔÇô przyp. t┼éum.], bazuj─ů na za┼éo┼╝eniu, ┼╝e wszystkie kraje mog─ů doj┼Ť─ç do sensownego porozumienia, poprawi─ç sytuacj─Ö w sektorze energetycznym i potem wszystko b─Ödzie ju┼╝ w porz─ůdku. Globalnej gospodarki nie zmienimy jednak poprzez salonowe negocjacje.

Kluczowe staje si─Ö dzia┼éanie w ramach ju┼╝ istniej─ůcych ┼éa┼äcuch├│w dostaw. Grupy walcz─ůce o kszta┼ét lokalnego systemu energetycznego na Rhode Island na p├│┼énocnym zachodzie USA musz─ů na przyk┼éad zacz─ů─ç zawiera─ç sojusze ze spo┼éeczno┼Ťciami kwestionuj─ůcym wydobycie litu na potrzeby produkcji baterii na pustyni Atacama na p├│┼énocy Chile. Globalne kampanie solidarno┼Ťciowe, takie jak ruch na rzecz suwerenno┼Ťci ┼╝ywno┼Ťciowej Via Campesina, mog─ů stanowi─ç tu inspiracj─Ö. Nasz wizja mi─Ödzynarodowej solidarno┼Ťci opiera si─Ö na fizycznej, ekonomicznej i prawnej analizie organizacji gospodarki, skupiaj─ůc si─Ö na interwencjach na wszystkich tych p┼éaszczyznach.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś