Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Polskie kino eksportowe

W dzisiejszym kinie jest du┼╝o tanich, telewizyjnych form ÔÇô pokazuje si─Ö szybko co┼Ť, co tw├│rcy przysz┼éo do g┼éowy. Robi si─Ö to prawie bez scenariusza. Bo te scenariusze nie maj─ů dobrej dramaturgii, s─ů nastawione tylko na dora┼║ny efekt, publicystyczne. I dlatego nie funkcjonuj─ů w naszym ┼╝yciu. A wielcy re┼╝yserzy zawsze szukali temat├│w wa┼╝nych dla spo┼éecze┼ästwa. Je┼╝eli film jest sztuk─ů, to musi mie─ç co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ pobie┼╝n─ů obserwacj─Ö tego, co jest obok nas. Musi by─ç czym┼Ť wi─Öcej ni┼╝ publicystyka w mediach czy seriale w telewizji. Po seansie widz ma si─Ö zainteresowa─ç tematem.

Materiały prasowe

Materiały prasowe


Emili─ů Mir─ů Haviarov─ů, by┼é─ů dyrektor programow─ů Instytutu kinematografii Czechos┼éowackiej, a obecnie konsultantk─ů studia filmowego Barrandov, o filmach pokazywanych na ostatnim Festiwalu Filmowym w Gdyni oraz ich szansach na zagraniczne sukcesy rozmawia Bartosz Wr├│blewski.
 
BARTOSZ WR├ôBLEWSKI: Od wielu lat jest pani cz─Östym go┼Ťciem lub cz┼éonkiem jury festiwali na ca┼éym ┼Ťwiecie. Kt├│re spo┼Ťr├│d polskich film├│w pokazywanych w tym roku na Festiwalu Filmowym w Gdyni maj─ů pani zdaniem najwi─Öksze szanse na mi─Ödzynarodowe sukcesy?
EMILIA MIRA HAVIAROVA: Obejrza┼éam w tym roku du┼╝o dobrych, profesjonalnie zrobionych polskich film├│w. Kiedy por├│wnuj─Ö wasze kino z innymi europejskimi kinematografiami, to widz─Ö, ┼╝e wznios┼éo si─Ö na wy┼╝szy poziom w ci─ůgu ostatnich dziesi─Öciu lat, bo wspiera┼é je PISF. A za tym poszli widzowie, kt├│rych jest na polskich filmach coraz wi─Öcej. Poza tym w ┼ü├│dzkiej Szkole Filmowej ucz─ů znakomici pedagogowie. Czescy filmowcy nie maj─ů ani takiego Stowarzyszenia Filmowc├│w, ani nawet takiego miejsca, jak wasze Kino Kultura, gdzie mogliby si─Ö spotyka─ç. A to wszystko wp┼éywa na poziom waszej kinematografii. Na dobre przyj─Öcie za granic─ů mog─ů liczy─ç ÔÇ×ExcentrycyÔÇŁ Janusza Majewskiego ÔÇô profesjonalna produkcja odwo┼éuj─ůca si─Ö do najlepszych tradycji sztuki filmowej. To si─Ö b─Ödzie podoba─ç na ca┼éym ┼Ťwiecie, bo ÔÇô mimo ci─Ö┼╝kich czas├│w, o kt├│rych opowiada ÔÇô jest pozytywne, ma ┼Ťwietn─ů muzyk─Ö i dobrych aktor├│w. Przypomina, ┼╝e je┼Ťli cz┼éowiek czego┼Ť bardzo chce, to udaje mu si─Ö to┬áosi─ůgn─ů─ç. Za granic─ů spodobaj─ů si─Ö te┼╝ ÔÇ×Panie DulskieÔÇŁ Filipa Bajona oraz ÔÇ×Moje c├│rki krowyÔÇŁ Kingi D─Öbskiej.
Dlaczego akurat te filmy?
W dzisiejszym kinie jest du┼╝o tanich, telewizyjnych form ÔÇô pokazuje si─Ö szybko co┼Ť, co tw├│rcy przysz┼éo do g┼éowy. Robi si─Ö to prawie bez scenariusza. Bo te scenariusze nie maj─ů dobrej dramaturgii, s─ů nastawione tylko na dora┼║ny efekt, publicystyczne. I dlatego nie funkcjonuj─ů w naszym ┼╝yciu. A wielcy re┼╝yserzy zawsze szukali temat├│w wa┼╝nych dla spo┼éecze┼ästwa. Je┼╝eli film jest sztuk─ů, to musi mie─ç co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ pobie┼╝n─ů obserwacj─Ö tego, co jest obok nas. Musi by─ç czym┼Ť wi─Öcej ni┼╝ publicystyka w mediach czy seriale w telewizji. Po seansie widz ma si─Ö zainteresowa─ç tematem. A po ÔÇ×ExcentrykachÔÇŁ cz┼éowiek chce sprawdzi─ç, co to za grupa tak doskonale gra┼éa jazz w Polsce. Po wyj┼Ťciu z kina nie idzie do domu, tylko chce jeszcze zosta─ç z przyjaci├│┼émi, przed┼éu┼╝y─ç moment, kiedy jest pod wp┼éywem atmosfery, w kt├│r─ů wprowadzi┼é go ten film. Poza tym ÔÇ×ExcentrycyÔÇŁ maj─ů w sobie co┼Ť, czego brakuje w dzisiejszej sztuce i w codziennym ┼╝yciu ÔÇô kultur─Ö j─Özyka. Kiedy┼Ť redaktorzy w radiu pos┼éugiwali si─Ö j─Özykiem literackim, to by┼éo wspania┼ée! Dzisiaj wsz─Ödzie s┼éuchamy kolokwializm├│w. Wszystkie polskie filmy maj─ů te┼╝ ┼Ťwietne zdj─Öcia. Wida─ç, ┼╝e szko┼éa operatorska stoi u was na wysokim poziomie.
Co zagraniczni widzowie odnajd─ů w ÔÇ×Moich c├│rkach krowachÔÇŁ?
Genialne aktorstwo i znakomity scenariusz. Wreszcie kto┼Ť odczarowa┼é Mariana Dzi─Ödziela i wykorzysta┼é jego komediowy potencja┼é inaczej ni┼╝ Wojtek Smarzowski. Jest te┼╝ wa┼╝ny temat, bo ten film dotyka jednego z najpowa┼╝niejszych problem├│w, z kt├│rymi zmagaj─ů si─Ö dzisiaj ludzie. Ka┼╝dy si─Ö boi, ┼╝e jednego dnia zacznie mu si─Ö trz─ů┼Ť─ç r─Öka, a kolejnego nie b─Ödzie ju┼╝ m├│g┼é wyj┼Ť─ç sam z domu. A Kinga D─Öbska pokaza┼éa to z dystansem, nie koncentrowa┼éa si─Ö na depresyjnym przypominaniu, ┼╝e choroba mo┼╝e jutro dotkn─ů─ç ka┼╝dego z nas.
Kinga D─Öbska sko┼äczy┼éa prask─ů FAMU. Jej najnowszy film to bardziej czeskie czy polskie kino?
Wida─ç czeskie wp┼éywy, bo zastosowa┼éa par─Ö sztuczek zwi─ůzanych z czeskim humorem i ┼Ťwiatopogl─ůdem. W moim odczuciu to jednak przede wszystkim bardzo dobre polskie kino.
Odniesienia do polskiej sztuki teatralnej nie b─Öd─ů przeszkod─ů w zagranicznej recepcji ÔÇ×Pa┼ä DulskichÔÇŁ?
Filip Bajon wykroczy┼é poza ┼╝ycie rodziny Dulskich, posun─ů┼é temat do tego, co jest zrozumia┼ée wsz─Ödzie na ┼Ťwiecie, bo opowiada przecie┼╝ o wsp├│┼éczesnej rodzinie. Poza tym Filip to jeden z tych re┼╝yser├│w, kt├│rzy mog─ů robi─ç kolejne filmy i zawsze b─Öd─ů mieli widz├│w, bo zapisali si─Ö ju┼╝ w ich pami─Öci genialnym dzie┼éem. Chyba sto razy pokazywa┼éam na ca┼éym ┼Ťwiecie jego ÔÇ×MagnataÔÇŁ i zawsze wszyscy ┼Ťwietnie go przyjmowali ÔÇô nawet m┼éodzi ludzie, kt├│rzy nie ┼╝yli w czasach, o kt├│rych opowiada ten film.
A co z debiutantami? Kt├│re filmy pocz─ůtkuj─ůcych tw├│rc├│w maj─ů szanse na dobre przyj─Öcie za granic─ů?
Bardzo wa┼╝nym filmem jest ÔÇ×IntruzÔÇŁ Magnusa von Horna. W ┼╝yciu ka┼╝dego z nas mo┼╝e zdarzy─ç si─Ö tragedia, ka┼╝dy mo┼╝e przypadkiem kogo┼Ť zabi─ç. A ten film m├│wi o tym, ┼╝e w du┼╝ej mierze od rodziny i najbli┼╝szych zale┼╝y, czy si─Ö pogubi─Ö czy wr├│c─Ö do normalnego ┼╝ycia. W dodatku zosta┼éo to znakomicie zagrane.
D┼éugie uj─Öcia, powolny rozw├│j akcji, szwedzkie plenery, szwedzkie dialogi ÔÇô to bardziej przypomina kino skandynawskie ni┼╝ polskie.
To kino europejskie. Nie tylko Skandynawowie, ale te┼╝ Francuzi kr─Öc─ů du┼╝o takich film├│w. Przy dzisiejszym tempie ┼╝ycia, przy tym, czego dostarcza nam muzyka, telewizja, ulica w kinie zapanowa┼éa tendencja do wyciszania i uspokajania. Chodzi o to, ┼╝eby widz zacz─ů┼é my┼Ťle─ç, ┼╝eby si─Ö zastanowi┼é, dlaczego ten ch┼éopiec tak spokojnie wszystko w sobie trzyma. Nie podaje si─Ö wszystkiego wprost. Widz ma si─Ö domy┼Ťli─ç, ┼╝e on chce wr├│ci─ç do normalnego ┼╝ycia; to widz ma odnale┼║─ç momenty wa┼╝ne od strony psychologicznej ÔÇô cho─çby ten, kiedy spotyka si─Ö z dziewczyn─ů, kt├│ra okazuje mu zrozumienie i wsparcie.
Od formy przeszli┼Ťmy do tematu ÔÇô te┼╝ dominuj─ůcego dzisiaj w europejskim kinie?
Niedawno by┼éam na festiwalu w Taszkiencie jako cz┼éonkini mi─Ödzynarodowego jury. Byli tam ludzie z r├│┼╝nych stron ┼Ťwiata ÔÇô z Ameryki, Iranu, Uzbekistanu, ja z Czech. Obejrzeli┼Ťmy siedemna┼Ťcie debiut├│w. By┼éy tak dobre, ┼╝e nie wiedzieli┼Ťmy, komu przyzna─ç nagrod─Ö. Ale wszystkie by┼éy na jeden temat. M├│wi─ů o tym, ┼╝e je┼╝eli jako dziecko nie dostaniesz w domu mi┼éo┼Ťci, to b─Ödziesz jej szuka┼é ca┼ée ┼╝ycie.
ÔÇ×IntruzÔÇŁ wpisuje si─Ö w ten nurt.
Tak, g┼é├│wny bohater nie ma pe┼énej rodziny i to ma na niego du┼╝y wp┼éyw. Ch┼éopak jest zamkni─Öty w sobie, troch─Ö si─Ö odkrywa przed dziewczyn─ů, ale nie wiemy dok┼éadnie, jak dosz┼éo do tragedii, kt├│ra odcisn─Ö┼éa pi─Ötno na jego ┼╝yciu. Brakuje mu pewnego oparcia i to si─Ö czuje w jego relacji z ojcem, kt├│ry na pewno go kocha┼é, ale tego nie okazywa┼é. Ch┼éopak sam musia┼é sobie radzi─ç te┼╝ z dziadkiem i z bratem. Samo to nie by┼éo lekkie, a tu jeszcze spad┼éa na niego tragedia.┬áChocia┼╝ ┼╝yjemy w czasach nowoczesnych, to wci─ů┼╝ du┼╝ym problemem jest odrzucenie. Wielu rodzic├│w nie potrafi zaakceptowa─ç cho─çby tego, ┼╝e ich syn jest gejem lub c├│rka lesbijk─ů. A m┼éode kino m├│wi nam, ┼╝e najwa┼╝niejsza w ┼╝yciu jest dla cz┼éowieka wiedza, ┼╝e kto┼Ť go kocha, ┼╝e mu zawsze pomo┼╝e i ┼╝e zawsze mo┼╝e do niego przyj┼Ť─ç z ka┼╝d─ů spraw─ů. Niezale┼╝nie od tego, czy b─Ödzie to mama, dziadek czy kolega ze studi├│w ÔÇô to bardzo wa┼╝ne, by mie─ç tak─ů osob─Ö.┬áZreszt─ů o tym samym by┼é ju┼╝ ÔÇ×Powr├│tÔÇŁ Andrieja Zwiagincewa, kt├│rym pasjonowa┼é si─Ö ca┼éy ┼Ťwiat. Ale nie wszyscy wtedy rozumieli ten film. Pokazywa┼éam go w 19 pa┼ästwach i prawie ka┼╝de spotkanie zaczyna┼éo si─Ö od pytania: co by┼éo w tej skrzynce? A przecie┼╝ w og├│le nie o tym by┼é film! Andriej odpowiada┼é, ┼╝e nie wie, co w niej by┼éo. Po prostu trzeba by┼éo co┼Ť da─ç bohaterowi do r─Öki, wi─Öc da┼é mu skrzynk─Ö. Ale film by┼é o relacji ojca i dw├│ch syn├│w.
Jakie inne gdy┼äskie debiuty zapad┼éy pani w pami─Ö─ç?
ÔÇ×Noc WalpurgiÔÇŁ to film, w kt├│rym nie chcia┼éabym nic zmieni─ç. Genialnie zagrany zw┼éaszcza przez Ma┼égorzat─Ö Zaj─ůczkowsk─ů.
A temat? Opowiadanie o Holokau┼Ťcie grozi zarzutami o koniunkturalizm.
Ale tu jest to zrobione w innym stylu, inaczej zosta┼é pomy┼Ťlany scenariusz ni┼╝ w poprzednich filmach na ten temat. Poza tym to film o relacji bohater├│w, ich psychice, a nie o Holokau┼Ťcie. Ma doskona┼é─ů dramaturgi─Ö i genialne sceny ÔÇô jak cho─çby pierwsza z medalionem i walizk─ů. Po niej widz od razu wie, ┼╝e to wa┼╝ny przedmiot, kt├│ry b─Ödzie mia┼é co┼Ť wsp├│lnego z ┼╝yciem bohater├│w.
Podoba┼éo mi si─Ö te┼╝ ÔÇ×W spiraliÔÇŁ Konrada Aksinowicza. Powroty w tym filmie przypomina┼éy mi ÔÇ×PrzypadekÔÇŁ Krzysztofa Kie┼Ťlowskiego. Zupe┼énie nie zrozumia┼éam natomiast ÔÇ×C├│rek dancinguÔÇŁ Agnieszki Smoczy┼äskiej. Chcia┼éam wyj┼Ť─ç z kina, my┼Ťla┼éam, ┼╝e nie wytrzymam do ko┼äca seansu. Ale spotka┼éam kilka m┼éodych os├│b, kt├│rym film si─Ö podoba┼é. Chyba jestem ju┼╝ za stara, ┼╝eby zrozumie─ç ten film. Ale na pewno znajdzie on du┼╝o m┼éodszej widowni, kt├│ra b─Ödzie nim zachwycona.
Film Jerzego Skolimowskiego zosta┼é ju┼╝ dostrze┼╝ony za granic─ů. W Gdyni by┼éy na jego temat r├│┼╝ne opinie. To kontrowersyjne kino?
Nie kontrowersyjne, po prostu inne. Jurek nakr─Öci┼é wiele film├│w, kt├│re wstrz─ůsaj─ů widzem. Pami─Ötam, jak kilka lat temu po seansie siedzia┼éam jeszcze z p├│┼é godziny na sali i nie mog┼éam z┼éapa─ç oddechu. ÔÇ×Cztery noce z Ann─ůÔÇŁ to by┼éo doskona┼ée kino. Nie by┼éo rozbudowanego scenariusza, ale jakie aktorstwo! Jaka forma i dramaturgia! Chocia┼╝ pada┼éo niewiele s┼é├│w, film by┼é cichy, trudny i smutny, to nikt nie chcia┼é wyj┼Ť─ç z sali. To by┼éo wielkie kino. A ÔÇ×11 minutÔÇŁÔÇô jest w nich wszystko, by zafascynowa─ç widza. Du┼╝o si─Ö kr─Öci takich film├│w w r├│┼╝nych pa┼ästwach.
A co z ÔÇ×Body/Cia┼éoÔÇŁ Ma┼égorzaty Szumowskiej? O tym filmie te┼╝ ju┼╝ wiemy, ┼╝e spodoba┼é si─Ö zagranicznej publiczno┼Ťci.
Gajos jest w tym filmie doskona┼éy, to najwi─Öksza zaleta tego filmu. Jego rola zas┼éuguje na wszelkie nagrody. Subtelna psychologia ÔÇô jako widzowie wiemy, ┼╝e on wie, kiedy i gdzie si─Ö w ┼╝yciu pomyli┼é, wie, co jest normalne, a co nie, i pr├│buje rozwi─ůza─ç t─Ö sytuacj─Ö. Scenariusz te┼╝ jest interesuj─ůcy. W og├│le ceni─Ö Szumowsk─ů jako re┼╝yserk─Ö, uwa┼╝am, ┼╝e podejmuje wa┼╝ne tematy, ale styl, w jakim je podaje, to nie jest moje ukochane kino. Ale to kino europejskie, ona ma talent i b─Ödzie odnosi┼éa kolejne sukcesy. Festiwal pokaza┼é wielu znakomitych, utalentowanych m┼éodych filmowc├│w.
 

Emilia Mira Haviarov├í ÔÇô by┼éa dyrektor programowa Instytutu kinematografii Czechos┼éowackiej. W latach 1992ÔÇô1997 pracowa┼éa jako Radca Kulturalny Ambasady Czeskiej w Moskwie, a w 2002 jako dyrektor programowy warszawskiego festiwalu ÔÇ×Filmy pod specjalnym nadzoremÔÇŁ. Obecnie dyrektor lub asystentka programowa specjalizuj─ůca si─Ö w kinematografii pa┼ästw ┼Ťrodkowo- i wschodnioeuropejskich (najsilniej zwi─ůzana z kinem polskim i rosyjskim) na festiwalach dla dzieci i m┼éodzie┼╝y oraz festiwalach zwi─ůzanych z prawami cz┼éowieka w Azji ┼Ürodkowej, Rosji i Czechach (mi─Ödzy innymi Letnia Szko┼éa Filmowa w Uhersk─Ľ Hradi┼ít─Ľ). Jest te┼╝ konsultantk─ů studia filmowego Barrandov specjalizuj─ůca si─Ö w kinie Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej, Kaukazu i Rosji.

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś