Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Polska piecza ÔÇô zacznij tutaj!

O pieczy zast─Öpczej niewiele si─Ö w Polsce m├│wi. Czym w┼éa┼Ťciwie jest? Jakie s─ů jej podstawy? Jak dzia┼éa? Czego jej brakuje? W tek┼Ťcie staramy si─Ö uporz─ůdkowa─ç najwa┼╝niejsze informacje.
Polska piecza ÔÇô zacznij tutaj!
Ilustr.: Christina Yavorchuk

1.

Podstawowym dokumentem okre┼Ťlaj─ůcym ramy systemu pieczy zast─Öpczej w Polsce jest Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zast─Öpczej z czerwca 2011 roku. Je┼Ťli chodzi o cz─Ö┼Ť─ç pierwsz─ů, czyli wsparcie rodziny, to w ustawie wyr├│┼╝nionych zosta┼éo kilka narz─Ödzi, kt├│re maj─ů pomaga─ç rodzinom maj─ůcym dzieci i prze┼╝ywaj─ůcym trudno┼Ťci opieku┼äczo-wychowawcze. Chodzi o asystenta rodziny, rodzin─Ö wspieraj─ůc─ů i plac├│wk─Ö wsparcia dziennego.

Asystentem rodziny w za┼éo┼╝eniach do ustawy mia┼éa by─ç osoba towarzysz─ůca rodzinie w jej codziennym ┼╝yciu, cz─Östo na poziomie bardzo praktycznym, ucz─ůc rodzic├│w gotowania, sprz─ůtania czy wdra┼╝ania harmonogramu dnia. Co wi─Öcej, do pe┼énienia roli asystenta rodziny nie jest konieczne wykszta┼écenie wy┼╝sze kierunkowe i formalnie wystarczy wykszta┼écenie ┼Ťrednie, szkolenie i do┼Ťwiadczenie w pracy z rodzin─ů. Na przestrzeni lat nast─ůpi┼éa jednak pewna profesjonalizacja tego zawodu i dzi┼Ť asystentami zostaj─ů w wi─Ökszo┼Ťci osoby z wy┼╝szym wykszta┼éceniem kierunkowym. Obecnie w Polsce 92 procent gmin zatrudnia co najmniej jedn─ů osob─Ö jako asystenta rodziny.

Je┼Ťli chodzi o rodzin─Ö wspieraj─ůc─ů, to pe┼éni ona funkcje podobne do asystenta rodziny. To poniek─ůd wz├│r do na┼Ťladowania, rodzina, kt├│ra ÔÇ×dobrze funkcjonujeÔÇŁ i mo┼╝e by─ç mentorem dla rodziny, kt├│ra prze┼╝ywa problemy. Jest to pomys┼é ustawodawcy na wykorzystanie zasob├│w spo┼éeczno┼Ťci lokalnej zamiast zdawania si─Ö wy┼é─ůcznie na s┼éu┼╝by czy osoby wykszta┼écone w kierunku wsparcia rodzin. Z tego instrumentu o┼Ťrodki pomocy spo┼éecznej korzystaj─ů jednak bardzo rzadko ÔÇô obecnie w ca┼éej Polsce jest jedynie 67 rodzin wspieraj─ůcych.

Z kolei plac├│wki wsparcia dziennego to w potocznym rozumieniu po prostu ┼Ťwietlice, w kt├│rych dzieci otrzymuj─ů wsparcie w odrabianiu lekcji, mog─ů rozwija─ç swoje hobby, maj─ů zapewnione jedzenie czy ÔÇô w zale┼╝no┼Ťci od plac├│wki ÔÇô mo┼╝liwo┼Ť─ç pracy z pedagogiem czy psychologiem.

2.

Opr├│cz wspierania rodziny w kryzysie ustawa m├│wi tak┼╝e o pieczy zast─Öpczej, czyli sytuacji, w kt├│rej dzieci wychowuj─ů si─Ö poza swoj─ů rodzin─ů. W teorii dzieci mog─ů trafia─ç do pieczy w dwojaki spos├│b, to jest na wniosek rodziny lub decyzj─ů s┼éu┼╝b i s─ůdu. Jednak sytuacji, w kt├│rych to rodzina wnioskuje o obj─Öcie dzieci piecz─ů zast─Öpcz─ů, w rzeczywisto┼Ťci praktycznie nie ma. Wynika to z faktu, ┼╝e rodziny zazwyczaj znajduj─ů zasoby w spo┼éeczno┼Ťci lokalnej, w┼Ťr├│d przyjaci├│┼é czy rodziny, a oddanie dzieci do systemu pieczy zast─Öpczej (kt├│re zreszt─ů musi by─ç potem zatwierdzone decyzj─ů s─ůdu) jest dla rodzic├│w ostateczno┼Ťci─ů.

W praktyce wi─Öc wszystkie dzieci trafiaj─ů do pieczy zast─Öpczej decyzj─ů s┼éu┼╝b i s─ůdu. Nast─ůpi─ç to mo┼╝e na dwa sposoby. Po pierwsze, w wyniku d┼éu┼╝szego procesu, w trakcie kt├│rego rodzina pracuje ju┼╝ z o┼Ťrodkiem pomocy spo┼éecznej, asystentem czy organizacj─ů pozarz─ůdow─ů po to, aby uporz─ůdkowa─ç swoje ┼╝ycie, pokona─ç trudno┼Ťci, ale nie udaje jej si─Ö to i w najlepszym interesie dziecka okazuje si─Ö zabezpieczenie go poza rodzin─ů. Zwykle w takiej sytuacji z poziomu o┼Ťrodka pomocy spo┼éecznej czy innych podmiot├│w pracuj─ůcych z rodzin─ů wp┼éywa do s─ůdu wniosek o wgl─ůd w sytuacj─Ö rodziny, po czym s─ůd rodzinny wydaje postanowienie o umieszczeniu dziecka w pieczy zast─Öpczej. Drugim sposobem, w jaki dzieci trafiaj─ů do pieczy zast─Öpczej, jest zabezpieczenie w trybie interwencyjnym, czyli sytuacja, w kt├│rej ma miejsce konkretne niepokoj─ůce wydarzenie w rodzinie ÔÇô na przyk┼éad awantura czy mocno alkoholowa impreza, podczas kt├│rej na przyk┼éad s─ůsiedzi wzywaj─ů policj─Ö i okazuje si─Ö, ┼╝e na miejscu s─ů niezaopiekowane dzieci. W takim wypadku policja najcz─Ö┼Ťciej dzwoni do powiatowego centrum pomocy rodzinie, kt├│ry zabezpiecza dzieci ÔÇô w rodzinie zast─Öpczej lub plac├│wce.

3.

W Polsce piecza zast─Öpcza dzieli si─Ö na dwa g┼é├│wne rodzaje: rodzinna piecza zast─Öpcza instytucjonalna piecza zast─Öpcza. W obydwu z ich mo┼╝emy wyr├│┼╝ni─ç kilka jej typ├│w. Dla rodzinnej pieczy zast─Öpczej s─ů to:

  1. Rodzina zast─Öpcza spokrewniona, czyli dziadkowie lub rodze┼ästwo danego dziecka.
  2. Rodzina zast─Öpcza niezawodowa, czyli albo dalsza rodzina dziecka (na przyk┼éad rodze┼ästwo rodzica albo dalsi kuzyni), albo osoba zupe┼énie obca.
  3. Rodzina zast─Öpcza zawodowa, kt├│ra r├│┼╝ni si─Ö od rodziny zast─Öpczej niezawodowej przede wszystkim g┼é─Öbszym przeszkoleniem do tej roli. Mo┼╝e przyj─ů─ç u siebie maksymalnie troje dzieci.
  4. Rodzina zast─Öpcza zawodowa specjalistyczna, czyli rodzina z wysokim poziomem specjalizacji w konkretnych przypadkach ÔÇô na przyk┼éad dzieci ze specjalnymi potrzebami zdrowotnymi czy ma┼éoletnich matek. Rodzina zast─Öpcza mo┼╝e te┼╝ pe┼éni─ç form─Ö pogotowia rodzinnego, czyli specjalizowa─ç si─Ö w przyjmowaniu dzieci z zabezpiecze┼ä interwencyjnych.
  5. Rodzinny dom dziecka, czyli osoby, kt├│re przechodz─ů to samo szkolenie co kandydaci na rodziny zast─Öpcze zawodowe, ale zajmuj─ů si─Ö wi─Öksz─ů grup─ů dzieci ÔÇô maksymalnie o┼Ťmiorgiem.

Instytucjonalne formy opieki zast─Öpczej to natomiast:

  1. Plac├│wki opieku┼äczo-wychowawcze typu socjalizacyjnego (dzia┼éaj─ůce ca┼éodobowo i zapewniaj─ůce pe┼én─ů opiek─Ö), interwencyjnego (┼Ťwiadcz─ůce dora┼║n─ů pomoc w sytuacjach kryzysowych), specjalistyczno-terapeutycznego (dla dzieci o szczeg├│lnych, indywidualnych potrzebach, na przyk┼éad z orzeczeniem o niepe┼énosprawno┼Ťci) lub rodzinnego (zbli┼╝one do rodzinnych dom├│w dziecka i tak jak one mog─ůce opiekowa─ç si─Ö maksymalnie o┼Ťmiorgiem dzieci). Pozosta┼ée plac├│wki co do zasady mog─ů przyjmowa─ç maksymalnie czterna┼Ťcioro dzieci, kt├│re powinny uko┼äczy─ç co najmniej dziesi─ůty rok ┼╝ycia. Od tej regu┼éy s─ů odst─Öpstwa, gdy do plac├│wki ma trafi─ç rodze┼ästwo.
  2. Interwencyjne o┼Ťrodki preadopcyjne (plac├│wki dla noworodk├│w i niemowl─ůt do pierwszego roku ┼╝ycia ÔÇô maksymalnie dwadzie┼Ťcioro dzieci).
  3. Regionalne plac├│wki opieku┼äczo-terapeutyczne (do kt├│rych s─ů kierowane dzieci ze szczeg├│lnymi potrzebami zdrowotnymi). Plac├│wki te mog─ů przyjmowa─ç do 45 dzieci.

Na wymienione powy┼╝ej instytucjonalne formy pieczy zast─Öpczej m├│wi┼éo si─Ö kiedy┼Ť potocznie ÔÇ×domy dzieckaÔÇŁ, natomiast to okre┼Ťlenie nie dotyczy plac├│wek opieku┼äczo-wychowawczych typu rodzinnego, kt├│re podobne s─ů do rodzinnych dom├│w dziecka.

4.

Obecnie bardzo wa┼╝nym nurtem w debacie wok├│┼é pieczy zast─Öpczej jest deinstytucjonalizacja, czyli przej┼Ťcie od opieki instytucjonalnej do tej ┼Ťwiadczonej na poziomie spo┼éeczno┼Ťci lokalnej. W preambule wspomnianej na pocz─ůtku Ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zast─Öpczej jest mowa o znaczeniu rodziny jako podstawowej kom├│rki spo┼éecze┼ästwa. Z niej te┼╝ wywodzi si─Ö podej┼Ťcie, wed┼éug kt├│rego formy rodzinne pieczy zast─Öpczej, zw┼éaszcza dla ma┼éych dzieci, powinny by─ç pierwszym wyborem. Unia Europejska ju┼╝ ponad dziesi─Ö─ç lat temu stworzy┼éa wytyczne dla procesu deinstytucjonalizacji, obejmuj─ůce zreszt─ů nie tylko kwesti─Ö opieki nad dzie─çmi, ale r├│wnie┼╝ innymi grupami: osobami z niepe┼énosprawno┼Ťciami i ich rodzinami, osobami maj─ůcymi problemy ze zdrowiem psychicznym czy osobami starszymi. Do jej wprowadzenia w ┼╝ycie potrzebna jest oczywi┼Ťcie d┼éugofalowa strategia polityczna, za kt├│r─ů musz─ů i┼Ť─ç te┼╝ odpowiednie ┼Ťrodki na rozw├│j innych ni┼╝ instytucjonalne form wsparcia na poziomie lokalnym.

W odniesieniu do rodzin z dzie─çmi taka strategia powinna po pierwsze wskazywa─ç formy wsparcia, kt├│re nale┼╝y rozwija─ç w ramach profilaktyki ÔÇô to wszystko co pomo┼╝e rodzinom prze┼╝ywaj─ůcym trudno┼Ťci znale┼║─ç pomoc w najbli┼╝szym otoczeniu (czyli na poziomie gminy), ┼╝eby dziecko mog┼éo bezpiecznie zosta─ç w swoim ┼Ťrodowisku. Przyk┼éadowo dla rodzin opiekuj─ůcych si─Ö dzie─çmi z niepe┼énosprawno┼Ťciami b─Öd─ů to formy opieki wytchnieniowej, organizowanej po to, aby rodzice lub opiekunowie mogli za┼éatwi─ç konieczne sprawy czy po prostu odpocz─ů─ç, czy te┼╝ oferta wsparcia dziennego. W odniesieniu do form opieki nad dzie─çmi, kt├│re musz─ů by─ç umieszczone poza rodzin─ů biologiczn─ů, warto wskaza─ç na potrzeb─Ö wprowadzenia szeregu prawnych rozwi─ůza┼ä, kt├│re umo┼╝liwi─ů zwi─Ökszenie liczby rodzin zast─Öpczych oraz rodzin adopcyjnych gotowych podj─Öcia si─Ö opieki nad dzie─çmi starszymi czy z niepe┼énosprawno┼Ťciami. Aby si─Ö to uda┼éo, strategia deinstytucjonalizacji powinna wi─ůza─ç si─Ö z przekszta┼éceniem obecnie istniej─ůcych form opieki instytucjonalnej z formu┼éy d┼éugoterminowej na ┼Ťrodowiskow─ů. Nie wolno nam zmarnowa─ç potencja┼éu kadry zatrudnionej obecnie w instytucjach. Korzystaj─ůc z jej wykszta┼écenia i do┼Ťwiadczenia, w ramach deinstytucjonalizacji nale┼╝y stopniowo przekszta┼éca─ç formy instytucjonalne w centra specjalistyczne czy ┼Ťrodowiskowe, ┼Ťwiadcz─ůce wsparcie dla rodzin prze┼╝ywaj─ůcych trudno┼Ťci, na przyk┼éad w trybie turnusowym w formule ┼Ťrodowiskowej.

Co wa┼╝ne, koncept deinstytucjonalizacji ma g┼é─Öbokie korzenie w mi─Ödzynarodowych dokumentach. Konwencja o prawach dziecka m├│wi o tym, ┼╝e kiedy rodzina nie mo┼╝e opiekowa─ç si─Ö dzieckiem, obowi─ůzkiem pa┼ästwa jest zapewni─ç mu form─Ö pieczy zast─Öpczej ÔÇô najlepiej rodzinn─ů. R├│wnie┼╝ Wytyczne ONZ dotycz─ůce dzieci w pieczy zast─Öpczej wprost wskazuj─ů, ┼╝e du┼╝e formy instytucjonalne nie s─ů dla nich w┼éa┼Ťciwe. ONZ skupia si─Ö na tym, co nazywamy community based care, a forma ma┼éych instytucji jest dopuszczalna jako formu┼éa dla dzieci starszych. W 2019 roku ONZ przyj─Ö┼éo tak┼╝e rezolucj─Ö w zakresie promocji i ochrony praw dziecka ÔÇô bezprecedensow─ů, poniewa┼╝ przyj─Öt─ů jednog┼éo┼Ťnie przez Zgromadzenie Og├│lne ONZ. Wprost m├│wi ona o szkodliwo┼Ťci du┼╝ych rozwi─ůza┼ä instytucjonalnych. Na poziomie Unii Europejskiej mamy wspomniane ju┼╝ ÔÇ×Og├│lnoeuropejskie wytyczne dotycz─ůce przej┼Ťcia od opieki instytucjonalnej do opieki ┼Ťwiadczonej na poziomie spo┼éeczno┼Ťci lokalnychÔÇŁ, kt├│re wzywaj─ů do trwa┼éego przekszta┼écenia pieczy zast─Öpczej w stron─Ö form opieki opartej na zasobach spo┼éeczno┼Ťci lokalnej. Deinstytucjonalizacja pojawia si─Ö tak┼╝e w przyj─Ötym przez Uni─Ö Europejsk─ů w marcu 2021 roku dokumencie pod nazw─ů ÔÇ×Strategia Unii Europejskiej na rzecz praw dzieckaÔÇŁ. W podstawach prawnych mamy wi─Öc w tym temacie pewn─ů ci─ůg┼éo┼Ť─ç.

5.

Na poziomie politycznym w Polsce tak┼╝e zgadzamy si─Ö co do konieczno┼Ťci deinstytucjonalizacji pieczy zast─Öpczej, natomiast wdro┼╝enie jej w ┼╝ycie od wielu lat stanowi niebagatelny problem ÔÇô niezale┼╝nie od tego, kto jest u w┼éadzy, a kto w opozycji. ┼╗adna si┼éa polityczna nie zaprzecza warto┼Ťciom stoj─ůcym za zdeinstytucjonalizowan─ů piecz─ů, wszyscy zgadzaj─ů si─Ö, ┼╝e ka┼╝dy ma prawo do samodzielnego ┼╝ycia i do autonomii. Nikt nie pr├│buje te┼╝ podwa┼╝a─ç bada┼ä naukowych, kt├│re jasno m├│wi─ů, ┼╝e przebywanie w instytucjach, zw┼éaszcza dzieci do trzeciego roku ┼╝ycia, deprywuje w spos├│b trwa┼éy. Wiemy, ┼╝e dla prawid┼éowego rozwoju przywi─ůzania i rozwoju neurobiologicznego (przede wszystkim w odniesieniu do dzieci najm┼éodszych) kluczowy jest sta┼éy opiekun. I ┼╝e tego nie jest w stanie zapewni─ç nawet najlepsza plac├│wka ÔÇô w┼éa┼Ťnie ze wzgl─Ödu na swoj─ů struktur─Ö i wynikaj─ůc─ů z niej zmianowo┼Ť─ç pracy zatrudnionej kadry.

Jednak kiedy zaczynamy m├│wi─ç o wdro┼╝eniu koniecznych zmian, nie tylko w odniesieniu do pieczy zast─Öpczej, okazuje si─Ö, ┼╝e status quo jest polem r├│┼╝nych interes├│w. Deinstytucjonalizacja rozumiana w uproszczony spos├│b mo┼╝e by─ç odczytana tylko jako likwidacja miejsc pracy w wyniku zamykania czy przekszta┼éce┼ä istniej─ůcych plac├│wek. Zapewne zatrudnieni w nich wychowawcy i wychowawczynie, czyli profesjonali┼Ťci w zakresie pracy z dzieckiem, b─Öd─ů poszukiwani na rynku pracy i b─Öd─ů j─ů mogli podj─ů─ç w przebudowanym systemie, na przyk┼éad w centrach specjalistycznych i ┼Ťrodowiskowych, ale personel pomocniczy (na przyk┼éad kuchenny czy porz─ůdkowy) pewnie nie. Na poziomie samorz─ůdu r├│wnie┼╝ du┼╝o ┼éatwiej zarz─ůdza si─Ö systemem, w kt├│rym mamy instytucj─Ö z jednym centrum administracyjnym i jednym czy dwoma budynkami do nadzorowania, a nie kilkana┼Ťcie rodzin zast─Öpczych czy innych form ┼Ťrodowiskowych.

M├│wi─ůc o kadrach w pomocy spo┼éecznej nale┼╝y zwr├│ci─ç na szerszy kontekst zwi─ůzany z ich niedostateczn─ů liczb─ů, kt├│ry ju┼╝ dzi┼Ť mo┼╝na obserwowa─ç. Prognozy wskazuj─ů niestety na nasilenie tych problem├│w. Niska wysoko┼Ť─ç p┼éac wraz z du┼╝ym obci─ů┼╝eniem w zawodach pomocowych powoduj─ů, ┼╝e kierunki spo┼éeczne kszta┼éc─ůce mi─Ödzy innymi przysz┼éych pracownik├│w socjalnych, pedagog├│w czy specjalist├│w resocjalizacji od lat odnotowuj─ů niskie zainteresowanie w┼Ťr├│d kandydat├│w na studia. W dyskusj─Ö o braku kadr wpisuje si─Ö tak┼╝e spadaj─ůce zainteresowanie rodzicielstwem zast─Öpczym, zw┼éaszcza zawodowym. W odniesieniu do rodzicielstwa zast─Öpczego formy zatrudnienia (umowy cywilno-prawne) i wysoko┼Ť─ç wynagrodze┼ä, kt├│re s─ů znacz─ůco ni┼╝sze ni┼╝ ┼Ťrednia krajowa, walnie si─Ö do tego niskiego zainteresowania przyczyniaj─ů. Niestety, wci─ů┼╝ s─ů powiaty, w kt├│rych wynagrodzenia zawodowych rodzic├│w zast─Öpczych utrzymuj─ů na minimalnym, wskazanym w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zast─Öpczej i ustalonym w 2011 roku poziomie 2000 z┼é brutto. Tendencja ta spowodowuje, ┼╝e wkr├│tce staniemy przed brakiem zast─Öpowalno┼Ťci pokoleniowej kadry sektora pomocowego. Dobrze zaplanowana deinstytucjonalizacja uwzgl─Ödniaj─ůca bol─ůczki pracownik├│w systemu mog┼éaby by─ç odpowiedzi─ů na to wyzwanie.

6.

Jednocze┼Ťnie je┼Ťli chodzi o sam─ů piecz─Ö zast─Öpcz─ů i wsparcie rodziny, to na tle innych obszar├│w, kt├│re obejmuje deinstytucjonalizacja, jeste┼Ťmy w Polsce i tak na stosunkowo zaawansowanym poziomie. W plac├│wkach opieku┼äczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego funkcjonuje limit 14 dzieci, w plac├│wkach regionalnych jest to 45, cho─ç i tak uznajemy go za zbyt du┼╝y. Tymczasem w domach pomocy spo┼éecznej (DPS-ach), w jednym budynku przebywa po kilkaset os├│b, dzieci i doros┼éych, o r├│┼╝norodnych schorzeniach. W oczach Ministerstwa Rodziny i Polityki Spo┼éecznej piecza zast─Öpcza jest wi─Öc wzgl─Ödnie zaopiekowana, a bardziej priorytetowo nale┼╝a┼éoby wprowadzi─ç zmiany w plac├│wkach zajmuj─ůcych si─Ö zdrowiem psychicznym, zak┼éadach opieku┼äczo-leczniczych (ZOL-ach) czy w┼éa┼Ťnie w DPS-ach, w kt├│rych opiek─Ö znajduj─ů osoby starsze i z niepe┼énosprawno┼Ťciami.

Stworzenie i wdra┼╝anie ca┼éo┼Ťciowej wizji deinstytucjonalizacji we wszystkich obszarach opieki spo┼éecznej jest jednym z podstawowych warunk├│w korzystania ze ┼Ťrodk├│w unijnych, mi─Ödzy innymi z Europejskiego Funduszu Spo┼éecznego (EFS). Pod koniec 2019 roku polskie w┼éadze nieco zaskoczy┼éa jednak informacja, ┼╝e do po┼éowy 2020 roku powinni┼Ťmy przedstawi─ç tak─ů strategi─Ö, aby m├│c korzysta─ç z EFS-u w ramach perspektywy finansowej 2021-2027. Gdyby nie wybuch pandemii, znale┼║liby┼Ťmy si─Ö przed karko┼éomnym zadaniem stworzenia strategii w bardzo kr├│tkim czasie.

W lutym 2020 roku ├│wczesne Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo┼éecznej powo┼éa┼éo pi─Ö─ç grup roboczych do pracy nad strategi─ů deinstytucjonalizacji, mi─Ödzy innymi grup─Ö zajmuj─ůc─ů si─Ö obszarem dzieci, m┼éodzie┼╝y i rodziny. Grupa ta, z┼éo┼╝ona z os├│b z r├│┼╝norodnych instytucji zajmuj─ůcych si─Ö tematem, przekaza┼éa sw├│j rozdzia┼é Ministerstwu w grudniu 2020 roku. W styczniu 2021 pod przewodnictwem ministra Wd├│wika i na gruncie rozdzia┼é├│w wypracowanych przez grupy robocze powsta┼é projekt strategii, kt├│ry nast─Öpnie zosta┼é przed┼éo┼╝ony minister Mal─ůg w kwietniu 2021 roku. Od tego czasu temat zd─ů┼╝y┼é przej┼Ť─ç do ministra Szweda, ale jego finalizacja wci─ů┼╝ czeka.

Jednocze┼Ťnie ze wzgl─Ödu na pandemi─Ö covid-19 w ca┼éej Unii Europejskiej temat deinstytucjonalizacji zszed┼é na jeszcze dalszy plan. Ponadto w zwi─ůzku z pandemi─ů w Polsce pojawi┼éy si─Ö zmiany ustawowe zawieszaj─ůce na czas nieokre┼Ťlony r├│┼╝ne dzia┼éaj─ůce ju┼╝ regulacje na rzecz deinstytucjonalizacji. Na przyk┼éad to, ┼╝e dzieci poni┼╝ej dziesi─ůtego roku ┼╝ycia nie powinny by─ç umieszczane w instytucjach ÔÇô poniewa┼╝ gdzie┼Ť umieszczane by─ç musz─ů, a covid-19 utrudnia mobilno┼Ť─ç do pieczy rodzinnej. W implementacji deinstytucjonalizacji oraz jej strategii trwamy wi─Öc ci─ůgle w zawieszeniu.

Na tempo deinstytucjonalizacji wp┼éynie te┼╝ wojna na Ukrainie, cho─çby w ten spos├│b, ┼╝e kadry systemu wsparcia dziecka i rodziny b─Öd─ů musia┼éy obj─ů─ç pomoc─ů tak┼╝e osoby chroni─ůce si─Ö u nas przed wojn─ů. Co wi─Öcej, nap┼éyw uchod┼║c├│w, w tym dzieci z ukrai┼äskich instytucji, wymaga dzia┼éa┼ä umo┼╝liwiaj─ůcych odpowied┼║ na pojawiaj─ůce si─Ö wyzwania. 12 marca tego roku prezydent podpisa┼é przyj─Öt─ů przez parlament ustaw─Ö o pomocy obywatelom Ukrainy. Zosta┼éy w niej uproszczone procedury dotycz─ůce tworzenia plac├│wek pieczy zast─Öpczej dla dzieci z Ukrainy przybywaj─ůcych w grupach z ukrai┼äskich dom├│w dziecka i innych instytucji. Te nowo powo┼éywane dla nich plac├│wki nie b─Öd─ů spe┼énia─ç standard├│w opisanych w ustawie o wspieraniu rodziny i pieczy zast─Öpczej. Mog─ů by─ç wi─Öksze ni┼╝ obecnie dzia┼éaj─ůce w Polsce, mog─ů by─ç w nich dzieci m┼éodsze, bo, jak wspomnia┼éam, ustawa reguluj─ůca kwestie pieczy zast─Öpczej przewiduje, ┼╝e do plac├│wek mog─ů trafi─ç dzieci co najmniej dziesi─Öcioletnie. Do Polski przyje┼╝d┼╝aj─ů te┼╝ ukrai┼äskie rodziny zast─Öpcze i one r├│wnie┼╝ na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy b─Öd─ů mog┼éy pe┼éni─ç rol─Ö rodziny zast─Öpczej bez wype┼éniania formalno┼Ťci, o kt├│rych mowa w ustawie dotycz─ůcej pieczy zast─Öpczej. Wszyscy zdajemy sobie spraw─Ö, ┼╝e s─ů to czasowe rozwi─ůzania, na miar─Ö nadzwyczajnej sytuacji ÔÇô wojny. Na pewno do┼Ťwiadczenie b─Ödzie te┼╝ podpowiada─ç, w jaki spos├│b nowelizowa─ç przepisy dotycz─ůce dzieci z ukrai┼äskiej pieczy zast─Öpczej i innych instytucji, tak aby w jak najlepszy spos├│b odpowiedzie─ç na ich potrzeby, zapewni─ç im bezpieczny pobyt w Polsce z opiekunami, kt├│rych znaj─ů i z kt├│rymi maj─ů zbudowane relacje.

***

Wys┼éucha┼éa i uporz─ůdkowa┼éa Ida Nowak.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś