fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Poczekalnia w Diavacie

Opatrunki na nogach i stopach zdradzaj─ů, jak─ů drog─Ö przebyli mieszka┼äcy obozu Diavata. Rany po trudach marszu przez lasy, ┼é─ůki i bagna; p─Öcherze; ┼Ťlady po uk─ůszeniach owad├│w, w kt├│re wdaj─ů si─Ö zaka┼╝enia ÔÇô wskazuj─ů na piesz─ů w─Ödr├│wk─Ö.
Poczekalnia w Diavacie
ÔÇ×Kapitalizm sprawia, ┼╝e nie mog─Ö oddycha─çÔÇŁ. Napis przed wjazdem do Diavaty (zdj.: Agnieszka Zieli┼äska)

Na g┼é├│wnym przystanku autobusowym w Salonikach staje autobus linii 54. Jeszcze przed odjazdem zaczyna robi─ç si─Ö t┼éoczno. Wygl─ůda, jakby w ┼Ťrodku istnia┼é jaki┼Ť niepisany podzia┼é miejsc, te ostatnie z regu┼éy zajmuj─ů migranci i uchod┼║cy, a tury┼Ťci i Grecy siadaj─ů na przedzie. Po nieco ponad dwudziestu minutach jazdy autobus dociera do wsi Diavata, po┼éo┼╝onej na p├│┼énoc od Salonik. Przy samym wje┼║dzie mijamy zapisane na murze zdanie: Capitalism means I canÔÇÖt breathe (ÔÇ×Kapitalizm sprawia, ┼╝e nie mog─Ö oddycha─çÔÇŁ).

W okolicy znajduje si─Ö ob├│z dla uchod┼║c├│w. By do niego dotrze─ç, trzeba pieszo przemierzy─ç tras─Ö wzd┼éu┼╝ autostrady A2. Mo┼╝na dosta─ç si─Ö tam oficjalnym wej┼Ťciem, ale jest te┼╝ kilka nieoficjalnych. Dziury w p┼éocie oraz namioty i prowizoryczne schronienia wok├│┼é obozu sprawiaj─ů, ┼╝e trudno jednoznacznie okre┼Ťli─ç liczb─Ö jego mieszka┼äc├│w. Wed┼éug szacunk├│w UNHCR (Wysokiego Komisarza Narod├│w Zjednoczonych do spraw Uchod┼║c├│w) mo┼╝e ich by─ç nawet od p├│┼étora do dw├│ch tysi─Öcy. Wielu m├│wi, ┼╝e s─ů tu tylko ÔÇ×na chwil─ÖÔÇŁ, ale ta ÔÇťchwilaÔÇŁ cz─Östo si─Ö przed┼éu┼╝a.

Droga prowadz─ůca do obozu

Droga prowadz─ůca do obozu

Widok na Diavat─Ö z zewn─ůtrz

Widok na Diavat─Ö z zewn─ůtrz

Układ

25-letni Muhammad z Maroka przebywa w obozie od zaledwie czterech dni, a ju┼╝ doskonale zna panuj─ůce tu zasady. M├│wi, ┼╝e dzi┼Ť jest wyj─ůtkowo spokojnie, bo w weekendy nie przychodzi policja i jest niewielu pracownik├│w administracji. Oprowadza mnie po obozie. Pokazuje budynki stoj─ůce w samym jego centrum, kt├│re, jak m├│wi, zarezerwowane s─ů jedynie dla rodzin z dzie─çmi. Otaczaj─ů je kontenery i namioty UNHCR, w kt├│rych ┼Ťpi─ů pozostali. Na cz─Ö┼Ťci wisi unijna flaga. Dla wielu migrant├│w to w┼éa┼Ťnie pa┼ästwa europejskie by┼éy niegdy┼Ť wymarzonym celem podr├│┼╝y.

S─ů tak┼╝e rz─Ödy zlew├│w. Lusterko ÔÇô jedno, prowizoryczne, przyklejone do ┼Ťciany kontenera ┼╝├│┼ét─ů ta┼Ťm─ů. S─ů toalety: osobne dla m─Ö┼╝czyzn i kobiet. Plac zabaw, na kt├│rym bawi─ů si─Ö dzieci. I niewielka prawos┼éawna kaplica, mimo ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç mieszka┼äc├│w obozu to muzu┼émanie.

Na niekt├│rych namiotach wida─ç unijn─ů flag─Ö

Na niekt├│rych namiotach wida─ç unijn─ů flag─Ö

Kontenery UNHCR

Kontenery UNHCR

ÔÇô Salam alejkum (arabskie powitanie, dos┼éownie ÔÇ×pok├│j z WamiÔÇŁ) ÔÇô powtarza co chwil─Ö Muhammad, kiedy mijamy kolejnych mieszka┼äc├│w obozu. ÔÇô Szanuj─Ö wszystkich ludzi. Wszyscy jeste┼Ťmy bra─çmi, niezale┼╝nie od koloru sk├│ry czy religii ÔÇô dodaje. Praktyka w Diavacie bywa jednak nieco inna. Mimo i┼╝ w mieszkaj─ů tu g┼é├│wnie Arabowie, to cz─Östo dochodzi mi─Ödzy nimi do k┼é├│tni. Zw┼éaszcza Maroka┼äczyk├│w i Algierczyk├│w przeciwko Afga┼äczykom i Syryjczykom.

ÔÇô Przyszli w nocy. By┼éo ich oko┼éo dwudziestu ÔÇô m├│wi mi Amir z Casablanki (Maroko). ÔÇô To by┼éa grupa Afga┼äczyk├│w. Powiedzieli mi, ┼╝e m├│j namiot stoi w nieodpowiednim miejscu. Zniszczyli go, a mnie pobili. Widzisz te ┼Ťlady? ÔÇô unosi bejsbol├│wk─Ö i pokazuje rany na czole.

Mieszka┼äcy obozu rywalizuj─ů ze sob─ů o dost─Öp do jedzenia, wody czy miejsce do spania. Te spory wp┼éywaj─ů na to, w kt├│rych namiotach i kontenerach ┼╝yj─ů przedstawiciele danych narodowo┼Ťci. Maroka┼äczycy, najcz─Ö┼Ťciej przybywaj─ůcy do Grecji z powod├│w ekonomicznych, nie staraj─ů si─Ö zalegalizowa─ç pobytu. Mieszkaj─ů wi─Öc zwykle na uboczu wzd┼éu┼╝ ogrodzenia obozu albo w prowizorycznych namiotach tu┼╝ poza jego terenem. Dzi─Öki temu s─ů w stanie szybciej uciec przed policj─ů. Z kolei Syryjczycy, kt├│rzy z regu┼éy aplikuj─ů o status uchod┼║cy, wybieraj─ů najcz─Ö┼Ťciej miejsca w centrum obozu.

33-letni Amir mieszka w Diavacie od o┼Ťmiu miesi─Öcy

33-letni Amir mieszka w Diavacie od o┼Ťmiu miesi─Öcy

Amir

Amir ma 33 lata i po pi─Öciu latach pracy na czarno zosta┼é deportowany z Niemiec do Maroka. O tej przesz┼éo┼Ťci najlepiej ┼Ťwiadczy jego angielski, do kt├│rego co chwil─Ö wtr─ůca niemieckie s┼éowa. W Diavacie przebywa nielegalnie od o┼Ťmiu miesi─Öcy. Podobnie jak inni migranci, stara si─Ö unika─ç policji. Marzy o powrocie do Niemiec, znalezieniu pracy i za┼éo┼╝eniu rodziny. Ale te plany na razie musi od┼éo┼╝y─ç, bo po do┼Ťwiadczeniach z pieszej przeprawy z Turcji do Grecji wci─ů┼╝ porusza si─Ö o kulach.

To w┼éa┼Ťnie opatrunki na nogach i stopach zdradzaj─ů, jak─ů drog─Ö przebyli mieszka┼äcy obozu Diavata. Rany po trudach marszu przez lasy, ┼é─ůki i bagna; p─Öcherze; ┼Ťlady po uk─ůszeniach owad├│w, w kt├│re wdaj─ů si─Ö zaka┼╝enia ÔÇô wskazuj─ů na piesz─ů w─Ödr├│wk─Ö. Ta zwykle od granicy z Turcj─ů trwa 20 do 22 dni. Id─ů dniem i noc─ů, cz─Östo pomagaj─ů im tureccy przemytnicy, kt├│rych poznaj─ů w Stambule. Jeden doprowadza ich do Grecji, nast─Öpny wskazuje drog─Ö od granicy. Ca┼éo┼Ť─ç kosztuje oko┼éo 60 euro. Ze wzgl─Ödu na trudy pieszej w─Ödr├│wki decyduj─ů si─Ö na ni─ů najcz─Ö┼Ťciej samotni m─Ö┼╝czy┼║ni w wieku od 20 do 35 lat. To w┼éa┼Ťnie oni stanowi─ů wi─Ökszo┼Ť─ç mieszka┼äc├│w obozu.

Hatim

Hatim ma 26 lat i pochodzi z teren├│w Gazy. ÔÇô Widzia┼éem u nas w telewizji i mediach spo┼éeczno┼Ťciowych, ┼╝e Grecja szanuje wszystkich ludzi. Daje jedzenie, pomaga znale┼║─ç mieszkanie i prac─Ö. Uwierzy┼éem, cho─ç teraz wiem, ┼╝e to by┼éa tylko propaganda. Chcia┼éem uciec z miejsca, gdzie bez przerwy co┼Ť wybucha i s┼éycha─ç strza┼éy. Widzisz? ÔÇô podwija nogawk─Ö dres├│w i pokazuje blizny. ÔÇô Jedna z bomb wybuch┼éa tu┼╝ obok mojego domu. Mia┼éem szcz─Ö┼Ťcie, bo uda┼éo si─Ö uratowa─ç nog─Ö, ale ju┼╝ zawsze b─Öd─Ö mia┼é problemy z chodzeniem. Najbardziej na ┼Ťwiecie nienawidz─Ö w┼éa┼Ťnie wojny ÔÇô dodaje.

Hatim w Gazie pracowa┼é jako rybak. Walczy┼é te┼╝ w Organizacji Wyzwolenia Palestyny o powstanie swojego pa┼ästwa oraz przeciwko Hamasowi (Muzu┼éma┼äskiemu Ruchowi Oporu), czyli palesty┼äskiej organizacji terrorystycznej, kt├│ra od 2007 roku kontroluje Stref─Ö Gazy i rywalizuje z OWP. Hatim jest w obozie od siedemnastu dni, ale nie wnioskowa┼é o status uchod┼║cy, bo nie wierzy, ┼╝e jest w stanie go dosta─ç.

Obozowe ÔÇ×┼éazienkiÔÇŁ

Obozowe ÔÇ×┼éazienkiÔÇŁ

Zdaniem pracownik├│w organizacji pozarz─ůdowych istnieje wiele przyczyn, dla kt├│rych migranci nie wyst─Öpuj─ů o pomoc mi─Ödzynarodow─ů. Na przyk┼éad por├│wnuj─ů sw├│j przypadek do sytuacji rodziny albo znajomych z kraju pochodzenia, kt├│rym odm├│wiono przyznania azylu, i uznaj─ů, ┼╝e w ich sytuacji b─Ödzie podobnie. Gdy nie maj─ů papier├│w, nie przys┼éuguje im ┼╝adna oficjalna pomoc, cho─ç mog─ů liczy─ç na wsparcie ze strony niekt├│rych organizacji pozarz─ůdowych. Ponadto cz─Östo obawiaj─ů si─Ö, ┼╝e procedury w biurze azylowym b─Öd─ů si─Ö przed┼éu┼╝a─ç, a oni zostan─ů zmuszeni do pozostania w Grecji i czekania na kolejne decyzje. To mo┼╝e potrwa─ç od kilkunastu miesi─Öcy do nawet kilku lat. Praca greckiego Urz─Ödu do spraw Azylowych ze wzgl─Ödu na epidemi─Ö koronawirusa zosta┼éa zawieszona 13 marca. Wznowiono j─ů dopiero po dw├│ch miesi─ůcach.

ÔÇô Modl─Ö si─Ö do Boga o pomoc. Je┼Ťli kto┼Ť da mi jedzenie, to jem. Je┼Ťli nie, czekam. Nie mam papier├│w, aby rozpocz─ů─ç prac─Ö. Nawet Grecy nie mog─ů ┼╝adnej znale┼║─ç, a co dopiero my ÔÇô m├│wi Hatim. Wed┼éug danych Eurostatu bezrobocie w Grecji w ostatnich miesi─ůcach wzros┼éo i w maju wynosi┼éo 17 procent.

Hatim wprost przyznaje, ┼╝e marzy o za┼éo┼╝eniu rodziny. ÔÇô Sp├│jrz na mnie. ┼╗adna kobieta nie chcia┼éaby mie─ç takiego m─Ö┼╝a jak ja. Nie mam pieni─Ödzy, dobrych ubra┼ä, nie mam niczego.

46-letni Rezham z Afganistanu przed swoim namiotem

46-letni Rezham z Afganistanu przed swoim namiotem

Rezham

Rezham ma 46 lat i wsp├│lnie z dwoma kolegami z Afganistanu mieszka w prowizorycznym namiocie tu┼╝ przy dziurze w p┼éocie. Jak si─Ö p├│┼║niej dowiaduj─Ö, to po┼éo┼╝enie ma swoje dobre strony. Rezham jest w Grecji nielegalnie, nie przyznano mu ochrony mi─Ödzynarodowej. ÔÇô Widzisz te papiery? ÔÇô pokazuje dokumenty ze zdj─Öciami. ÔÇô To decyzje o deportacji.

Rezham uciek┼é z Afganistanu w 2015 roku, kr├│tko po ataku bombowym przeprowadzonym przez Talib├│w w prowincji Ghazani na wschodzie kraju, o czym przypomina blizna na jego lewym ramieniu. Wed┼éug Global Terrorism Index tylko w roku 2015 z r─ůk Talib├│w zgin─Ö┼éy 4502 osoby. Rezham prze┼╝y┼é, ale mimo up┼éywu lat wci─ů┼╝ trudno mu o tych wydarzeniach m├│wi─ç. Ma traum─Ö i wyra┼║nie potrzebuje pomocy specjalisty.

ÔÇô Dost─Öp do psychiatry jest tu utrudniony dla ka┼╝dego, nie tylko uchod┼║c├│w. D┼éugo trwa um├│wienie wizyty. Dodatkowy problem pojawia si─Ö, gdy potrzebuj─ůcy nie zna j─Özyka angielskiego. W szpitalu czeka si─Ö na wizyt─Ö nawet trzy miesi─ůce, w naszej klinice oko┼éo pi─Ötnastu dni. [ÔÇŽ] Nie┼éatwo te┼╝ o specjalistyczne leki. Nie wszystkich mamy zapas, a trudno o skuteczne leczenie w przypadku przerw w ich dostawie ÔÇô m├│wi Thanos Rousos z organizacji Doctors of the World. ┼Ürednio pomagaj─ů nawet stu osobom w miesi─ůcu. Kiedy we┼║miemy pod uwag─Ö, ┼╝e w Salonikach mieszka oko┼éo szesnastu tysi─Öcy migrant├│w i uchod┼║c├│w, cho─ç to oczywi┼Ťcie niepe┼éne dane, wydaje si─Ö to kropl─ů w morzu potrzeb. St─ůd takie osoby jak Rezham nie mog─ů liczy─ç na pomoc.

Namiot, kt├│ry Rezham dzieli z dwoma przyjaci├│┼émi z Afganistanu

Namiot, kt├│ry Rezham dzieli z dwoma przyjaci├│┼émi z Afganistanu

W takich warunkach Rehzam gotuje

W takich warunkach Rehzam gotuje

ÔÇô Wirus nie jest nam straszny ÔÇô m├│wi Muhammad z Maroka. ÔÇô My tak naprawd─Ö boimy si─Ö policji. [ÔÇŽ] Opowiadano mi, ┼╝e dwa dni przed moim przybyciem do obozu przysz┼éo kilkunastu policjant├│w. Rozeszli si─Ö i zacz─Öli wy┼éapywa─ç osoby bez dokument├│w. Podobno zabrali oko┼éo trzydziestu os├│b ÔÇô dodaje.

O poczuciu ci─ůg┼éego strachu przed s┼éu┼╝bami m├│wi wielu mieszka┼äc├│w obozu. W ostatnich miesi─ůcach bowiem regularnie dochodzi do tak zwanych pushback├│w migrant├│w z Grecji do Turcji. Dokumentuje je szereg organizacji pozarz─ůdowych, w tym Border Violence Monitoring Network, kt├│ra skupia sie─ç stowarzysze┼ä i NGO-s├│w z Ba┼ékan├│w. Tylko od marca do lipca zarejestrowano nielegalne wydalenie z Grecji do Turcji 420 os├│b. Cz─Ö┼Ť─ç z nich to osoby ubiegaj─ůce si─Ö o azyl. Te ÔÇ×pushbackiÔÇŁ maj─ů wsp├│lny mianownik ÔÇô przeprowadzono je w okolicach Salonik. Tylko od marca do lipca ponad po┼éowa z 18 udokumentowanych przymusowych przesiedle┼ä dotyczy┼éa w┼éa┼Ťnie tego obszaru. Migrant├│w zatrzymywano przede wszystkim w okolicach g┼é├│wnego dworca i w punktach dystrybucji jedzenia dla potrzebuj─ůcych. Ponadto przynajmniej pi─Ö─ç ÔÇ×pushback├│wÔÇŁ policja przeprowadzi┼éa w┼Ťr├│d mieszka┼äc├│w obozu dla uchod┼║c├│w Diavata.

Z relacji zatrzymywanych wynika, ┼╝e wiele z tych akcji wygl─ůda podobnie. Funkcjonariusze zwykle pytaj─ů o dokument zwany nieformalnie ÔÇ×khartiaÔÇŁ, kt├│ry uprawnia do pobytu w Grecji. Gdy okazuje si─Ö, ┼╝e migranci go nie maj─ů, policjanci obiecuj─ů, ┼╝e zabior─ů ich na komisariat, aby dope┼éni─ç formalno┼Ťci. Wkr├│tce okazuje si─Ö, ┼╝e zamiast tego trafiaj─ů w okolice granicy z Turcj─ů i rzeki Evros, oko┼éo czterystu kilometr├│w od Salonik. Wed┼éug s┼é├│w migrant├│w policja najcz─Ö┼Ťciej zabiera im cenne przedmioty, telefony, pieni─ůdze, a nast─Öpnie ka┼╝e rozebra─ç si─Ö do bielizny. W nocy umieszcza ich na pontonach i nakazuje p┼éyn─ů─ç w kierunku Turcji. Greccy funkcjonariusze przemoc─ů zmuszaj─ů migrant├│w do zachowania ciszy, by nie wzbudzi─ç zainteresowania tureckiej stra┼╝y granicznej.

Procederem ÔÇ×pushback├│wÔÇŁ, czyli nielegalnego wywo┼╝enia migrant├│w z Grecji do Turcji, ju┼╝ od trzech lat zajmuje si─Ö grecki Rzecznik Praw Cz┼éowieka. Wci─ů┼╝ trwa w tej sprawie ┼Ťledztwo. Jak informuje biuro prasowe rzecznika, greckie w┼éadze wszystkiemu zaprzeczaj─ů, wskazuj─ůc na brak wiarygodnych dowod├│w.

Ob├│z dla uchod┼║c├│w w Diavacie oficjalnie powsta┼é w listopadzie 2016 roku w miejscu dawnego obozu wojskowego Anagnostopoulou. Po┼éo┼╝ony jest 7,5 kilometra od drugiego pod wzgl─Ödem wielko┼Ťci miasta Grecji ÔÇô Salonik. A to od wiek├│w znane jest jako ÔÇ×matka migracjiÔÇŁ. Przez ostatnie kilkaset lat schronienie przed prze┼Ťladowaniami znajdowa┼éy tu r├│┼╝ne grupy narodowe czy religijne, w tym na przyk┼éad ┼╗ydzi sefardyjscy.

***

Dla Muhammada z Maroka ÔÇ×graÔÇŁ wci─ů┼╝ trwa. Gra o przysz┼éo┼Ť─ç i marzenia. 25-latek przez Grecj─Ö, Bu┼égari─Ö, Serbi─Ö, W─Ögry i Austri─Ö dotar┼é ju┼╝ do Francji, gdzie ma krewnych. Teraz jednak chcia┼éby zalegalizowa─ç sw├│j pobyt i znale┼║─ç prac─Ö. Gdyby mia┼é paszport europejski, to kupi┼éby bilet lotniczy, a podr├│┼╝ z Maroka do Pary┼╝a trwa┼éaby niespe┼éna trzy godziny. Pozosta┼éy mu jednak inne metody. W─Ödr├│wka przez lasy z Turcji do Grecji przy pomocy przemytnik├│w, przyczepianie si─Ö noc─ů do jad─ůcych poci─ůg├│w (na linii GrecjaÔÇôSerbia) i docieranie na kilka dni do coraz to nowych ÔÇ×poczekalniÔÇŁ: oboz├│w dla uchod┼║c├│w w Europie. ┼ü─ůcznie zaj─Ö┼éo mu to ponad dwa miesi─ůce. Jak m├│wi ÔÇô Inszallah (z arabskiego ÔÇ×je┼Ťli B├│g pozwoliÔÇŁ) ÔÇô ma nadziej─Ö, ┼╝e uda mu si─Ö zosta─ç szefem kuchni we Francji.

Autork─ů zdj─Ö─ç jest Agnieszka Zieli┼äska. Wszystkie fotografie pochodz─ů z lipca 2020 roku.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś