Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

PiS przeciw 偶yciu

Zabiegaj膮c o zabezpieczenie os贸b i grup mniej zagro偶onych, Prawo i Sprawiedliwo艣膰 cz臋sto nie liczy si臋 z tymi, kt贸rym rzeczywi艣cie grozi 艣mier膰. Widzimy to w podej艣ciu tej partii do kluczowych wyzwa艅, przed kt贸rymi stoi 艣wiat.
PiS przeciw 偶yciu
ilustr.: Patricija Bliuj-Stodulska

Rzeczywisto艣膰, jak膮 znali nasi rodzice i dziadkowie, nie powr贸ci. Obserwujemy globalne zmiany klimatyczne, zwi膮zane z nimi ruchy migracyjne o niespotykanej skali, a tak偶e g艂臋bokie przemiany kulturowe. Je艣li nie chcemy, by prze艂om, kt贸rego jeste艣my 艣wiadkami, sta艂 si臋 pocz膮tkiem ko艅ca nas wszystkich, musimy u艣wiadomi膰 sobie, 偶e szacunek dla ludzkiego 偶ycia powinien objawia膰 si臋 na wi臋kszej liczbie p贸l ni偶 obecnie. Czas sko艅czy膰 z uto偶samieniem troski o jego ochron臋 jedynie, b膮d藕 w szczeg贸lno艣ci, z trosk膮 o okres prenatalny.

Po艣r贸d elit politycznych w Polsce wci膮偶 obserwujemy niedob贸r ca艂o艣ciowej refleksji nad kluczowymi wyzwaniami, przed kt贸rymi stoimy. Na bogatej ideowo mapie polskiego Sejmu trudno wskaza膰 stronnictwo, kt贸re mo偶na by z przekonaniem okre艣li膰 ca艂o艣ciowo rozumianym mianem pro-life. Szczeg贸ln膮 uwag臋 skupi膰 nale偶y jednak na ugrupowaniu, kt贸re wraz z koalicjantami otrzyma艂o niedawno od Polek i Polak贸w mandat do sprawowania w艂adzy przez kolejne cztery lata. Bo to od jego dzia艂a艅 zale偶e膰 b臋dzie najwi臋cej.

Niezauwa偶one zmiany klimatu

艢wiat zdominowanej dzia艂alno艣ci膮 cz艂owieka epoki antropocenu cierpi coraz bardziej. T膮pni臋cie, kt贸rego jeste艣my 艣wiadkami, oznacza, 偶e w kolejnych latach cierpienie to coraz mocniej dotyka膰 b臋dzie sprawc臋 tej sytuacji 鈥 cz艂owieka. Ju偶 cztery z dziewi臋ciu 鈥瀏ranic planetarnych鈥, a wi臋c parametr贸w gwarantuj膮cych stabilne funkcjonowanie Ziemi, zosta艂y przekroczone. Opublikowany przed rokiem raport IPCC, czyli Mi臋dzynarodowego Panelu Klimatycznego do spraw Zmian Klimatu przy Organizacji Narod贸w Zjednoczonych, sygnowany przez 91 uczonych z czterdziestu kraj贸w, oparty na sze艣ciu tysi膮cach projekt贸w badawczych t艂umaczy, 偶e je艣li do 2050 roku ca艂kowicie nie wyeliminujemy emisji dwutlenku w臋gla, czeka nas klimatyczna katastrofa.

鈥 We藕my spraw臋 CO2 i pakietu klimatycznego. (鈥) Kto艣 pr贸buje wmawia膰, 偶e to ma jakie艣 znaczenie dla klimatu 鈥 to jest po prostu 艣miechu warte. Po pierwsze, nie ma 偶adnych dowod贸w, 偶e w og贸le wszystko razem ma jakiekolwiek znaczenie, a jest bardzo wiele dowod贸w na to, 偶e nie ma 鈥 m贸wi艂 w marcu 2012 roku w Katowicach Jaros艂aw Kaczy艅ski. Przekonywa艂, 偶e 鈥瀋hodzi tylko i wy艂膮cznie o to, 偶eby nas zmusi膰 do kupowania bardzo drogich technologii鈥.

Zdanie prezesa w partii jest kluczowe, trudno si臋 wi臋c dziwi膰, 偶e b臋d膮ca modelowym przyk艂adem denializmu klimatycznego wypowied藕 znalaz艂a odzwierciedlenie w politycznej wizji Prawa i Sprawiedliwo艣ci. W opublikowanym w 2014 roku programie, z kt贸rym rok p贸藕niej partia zdoby艂a samodzieln膮 w艂adz臋, pr贸偶no szuka膰 strategii polityki ekologicznej.

W obszernym rozdziale wst臋pnym 鈥 prezentuj膮cym uwagi dotycz膮ce polityki poprzednik贸w 鈥 pod tytu艂em 鈥濧ntyrozwojowa polityka rz膮du鈥 pojawia si臋 drobna wzmianka o 鈥瀌ecyzji tak fatalnej, jak zgoda na pakiet klimatyczny鈥, przedstawionej jako wyraz 鈥瀦abieg贸w o uznanie Berlina i Brukseli鈥. Ca艂kowite zbagatelizowanie wagi problemu zmian klimatycznych, potraktowanie decyzji poprzednik贸w jako dow贸d na klientystyczn膮 postaw臋 wobec Niemiec i wpisanie sprawy w kontekst politycznych rozlicze艅 鈥 oto esencja 贸wczesnego podej艣cia PiS-u do tematu. Na poziomie deklaracji w艣r贸d siedmiu 鈥瀙riorytetowych dziedzin rozwoju鈥 Prawo i Sprawiedliwo艣膰 wymienia 鈥 obok mi臋dzy innymi energetyki 鈥 tak偶e wspomnian膮 razem z rolnictwem ochron臋 艣rodowiska. Analiza dokumentu sk艂ania jednak do refleksji, 偶e kwestie dzia艂a艅 proekologicznych znajduj膮 si臋 na marginesie szerokiego katalogu spraw pilnych, koniecznych dla w艂a艣ciwego funkcjonowania pa艅stwa i spo艂ecze艅stwa, przy jednoczesnym ca艂kowitym pomini臋ciu kontekstu globalnego.

Znamienne jest r贸wnie偶 podej艣cie partii rz膮dz膮cej do energetyki. W programie wyra藕nie formu艂uje si臋 postulat 鈥瀖aksymalnie efektywnego wykorzystywania w臋gla jako podstawowego polskiego surowca energetycznego鈥. Podkre艣la si臋 przy tym potrzeb臋 dywersyfikowania 藕r贸de艂 wytwarzania energii, jednak koncept ten niknie po艣r贸d powtarzanej potem jeszcze kilkakrotnie mantry o konieczno艣ci rewizji pakietu klimatyczno-energetycznego oraz radykalnych deklaracji, takich jak: 鈥炁歳odki marnowane na nieprzynosz膮ce efekt贸w eksperymenty energetyczne zostan膮 skierowane na inwestycje maj膮ce na celu zmniejszenie strat w przesyle energii i inwestycje w energetyk臋 konwencjonaln膮. Zasoby w臋gla kamiennego i brunatnego stanowi膮 atut naszego kraju w dzia艂aniach zmierzaj膮cych do zapewnienia konkurencyjno艣ci polskiej gospodarki鈥.

Ca艂kowity brak refleksji nad szkodliwo艣ci膮 eksploatacji w臋gla dla ludzkiego zdrowia i 偶ycia, a tak偶e przysz艂o艣ci planety, pozostaje w zdecydowanej sprzeczno艣ci z punktem wyj艣cia dokumentu, w kt贸rym politycy i polityczki PiS-u kre艣l膮 zestaw warto艣ci dla nich fundamentalnych. 鈥濸rawo do 偶ycia okre艣la relacje mi臋dzy jednostkami a wsp贸lnot膮 w taki spos贸b, i偶 wyklucza mo偶liwo艣膰 podejmowania arbitralnych decyzji o pozbawianiu 偶ycia innych ludzi; chroni ich tak偶e przed dzia艂aniami autodestrukcyjnymi鈥 鈥 czytamy. I dalej: 鈥濸rawo do 偶ycia determinuje r贸wnie偶 struktury spo艂eczne, kt贸re powinny by膰 nastawione na eliminowanie zagro偶e艅 dla 偶ycia鈥︹. Jest na tej li艣cie kilka problem贸w o faktycznie niebagatelnym znaczeniu. Czarne chmury wisz膮ce nad Ziemi膮 pozostawa艂y jednocze艣nie przez polityk贸w PiS-u niezauwa偶one.

Wypowied藕 Kaczy艅skiego sprzed kilku lat nie jest jedynym g艂osem reprezentant贸w partii rz膮dz膮cej odleg艂ym od konsensu panuj膮cego w 艣wiecie nauki. W organizowanym od 2014 roku przez redakcj臋 portalu naukaoklimacie.pl plebiscycie 鈥濳limatyczna bzdura roku鈥 to w艂a艣nie politycy tego obozu stanowi膮 wi臋kszo艣膰 laureat贸w. Pierwsz膮 edycj臋 konkursu wygra艂 Zbigniew Ziobro wypowiedzi膮: 鈥濪wutlenek w臋gla nie mo偶e by膰 szkodliwy, skoro spo偶ywamy go w napojach gazowanych鈥. W nast臋pnym roku zwyci臋偶y艂 profesor Jan Szyszko, kt贸ry przekonywa艂, 偶e 鈥瀌wutlenek w臋gla emitowany w Polsce jest gazem 偶ycia dla 偶ywych zespo艂贸w przyrodniczych, by stawa艂y si臋 coraz lepsze鈥. W ostatniej edycji za najg艂upsz膮 wypowied藕 uznano stwierdzenie Andrzeja Dudy: 鈥濽偶ytkowanie (鈥) w臋gla i opieranie (鈥) [na nim] bezpiecze艅stwa energetycznego nie stoi (鈥) w sprzeczno艣ci z ochron膮 klimatu鈥.

PiS si臋 wyzielenia?

Tak wygl膮da艂o to kiedy艣. Teraz, przynajmniej pozornie, co艣 si臋 zmienia. Przed wyborami w 2019 roku w narracji PiS-u zasz艂y pewne zmiany. W nowym programie partia po艣wi臋ca ochronie 艣rodowiska osobny rozdzia艂. W zestawieniu z dokumentem sprzed pi臋ciu lat i wspomnianymi wypowiedziami polityk贸w niekt贸re sformu艂owania brzmi膮 prze艂omowo: 鈥濸riorytetem naszych rz膮d贸w jest d艂ugofalowy, realizowany z poszanowaniem 艣rodowiska rozw贸j kraju, kt贸ry uwzgl臋dnia zar贸wno aktualne cele, jak i potrzeby przysz艂ych pokole艅. Rz膮dy Prawa i Sprawiedliwo艣ci to zielone 艣wiat艂o dla 禄zielonej gospodarki芦 i 禄zielonej energetyki芦鈥.

Upatrywanie w Unii Europejskiej wroga narzucaj膮cego niekorzystne dla Polski odg贸rne obostrzenia przeradza si臋 w dostrze偶enie w niej wa偶nego partnera, dzi臋ki kt贸remu ochrona 艣rodowiska w Polsce mo偶e notowa膰 intensywny rozw贸j. Pomijanie czy kwestionowanie podnoszonej przez 艣wiat nauki konieczno艣ci eliminowania emisji CO2 ust臋puje miejsca wyliczeniom sukces贸w czteroletnich rz膮d贸w partii na tym polu. Klimatyczny denializm przeobra偶a si臋 w kreowanie si臋 na lidera po偶膮danych przemian: 鈥濸olski rz膮d dzia艂a aktywnie, aby zapobiega膰 zmianom klimatu i 艂agodzi膰 ich skutki. W grudniu 2018 roku podczas organizowanego w Katowicach szczytu klimatycznego COP24 Polska podj臋艂a inicjatyw臋 i z sukcesem przeprowadzi艂a proces ujednolicenia 艣wiatowej polityki klimatycznej (鈥). To historyczny sukces鈥. Podobnych argument贸w na rzecz tezy, jakoby to rz膮d PiS-u by艂 prekursorem dzia艂a艅 na rzecz przeciwdzia艂ania zmianom klimatycznym, znajdziemy w programie wi臋cej.

Cho膰 Prawo i Sprawiedliwo艣膰 formu艂uje dzi艣 now膮, 鈥瀦ielon膮鈥 narracj臋, nie spos贸b przymkn膮膰 oka na szereg poczynionych szk贸d i niespe艂nionych obietnic.

Przedmiotem dumy partii rz膮dz膮cej s膮 tak偶e 鈥瀙olski model wielofunkcyjnej i zr贸wnowa偶onej gospodarki le艣nej鈥, b臋d膮cy odpowiedzi膮 na problem ze smogiem program 鈥濩zyste Powietrze鈥 oraz nowe dzia艂ania w zakresie gospodarki odpadami. S膮 te偶 liczne zapowiedzi dalszych krok贸w w nowej kadencji.

Rzeczywisto艣膰 nie jest jednak tak kolorowa. Cho膰 Prawo i Sprawiedliwo艣膰 formu艂uje now膮 narracj臋, to nie spos贸b przymkn膮膰 oka na szereg poczynionych szk贸d i niespe艂nionych obietnic. Trudno zapomnie膰 rz膮dz膮cym wycink臋 Puszczy Bia艂owieskiej, uznan膮 orzeczeniem Trybuna艂u Sprawiedliwo艣ci za z艂amanie unijnego prawa, a tak偶e miliony drzew straconych na mocy tak zwanego 鈥瀕ex Szyszko鈥. Efekty programu 鈥濩zyste Powietrze鈥 uzna膰 mo偶na za fiasko. Przedsi臋wzi臋cie nie kwalifikuje si臋 do uzyskania funduszy europejskich, a liczba beneficjent贸w jest mizerna. Nie ma woli i umiej臋tno艣ci poradzenia sobie z problemem spalarni odpad贸w. Rz膮d wci膮偶 uzale偶nia nas od w臋gla. Szczyci si臋 rozwojem g贸rnictwa i d膮偶y do niego nadal, a przecie偶 ogromne ilo艣ci w臋gla wci膮偶 importujemy z Rosji.

Trudno uwierzy膰 w nag艂e przewarto艣ciowanie sposobu my艣lenia polityk贸w i polityczek prawicy. Motywy otwarcia na nowe mog膮 by膰 r贸偶ne. Nie mo偶na odm贸wi膰 znaczenia pog艂臋biaj膮cej si臋 spo艂ecznej 艣wiadomo艣ci problemu, rosn膮cej pozycji i ofensywie organizacji proklimatycznych, a tak偶e coraz silniejszej obecno艣ci tematyki w dyskursie publicznym, r贸wnie偶 w wyniku dzia艂a艅 ugrupowa艅 opozycyjnych.

Najwy偶sz膮 stawk膮, o kt贸r膮 trzeba walczy膰, jest jednak wci膮偶 rezygnacja z w臋gla. Bez niej inne dzia艂ania oka偶膮 si臋 daremne. Je艣li to nacisk spo艂eczny sprowokowa艂 PiS do dostrze偶enia potrzeby troski o planet臋, mo偶e mie膰 takie znaczenie tak偶e w kwestii d膮偶e艅 do dekarbonizacji. Tegoroczne badania Kantar Polska pokazuj膮, 偶e 76 procent Polek i Polak贸w chce Polski bez w臋gla w 2030 roku. Co wa偶ne, jest za tym tak偶e wi臋kszo艣膰 elektoratu partii rz膮dz膮cej.

ilustr.: Patricija Bliuj-Stodulska

呕ycie nie dla uchod藕c贸w

28 listopada 2019 roku Parlament Europejski przyj膮艂 rezolucj臋 og艂aszaj膮c膮 kryzys klimatu oraz 艣rodowiska naturalnego. Zgodnie z ni膮 Komisja Europejska winna podporz膮dkowa膰 unijny bud偶et oraz legislacj臋 graniczeniu globalnego ocieplenia. Wi臋kszo艣膰 parlamentarna wezwa艂a unijne instytucje do przedstawienia strategii osi膮gni臋cia neutralno艣ci klimatycznej najp贸藕niej do 2050 roku, a tak偶e do w艂膮czenia zadania ograniczenia emisji o 55 procent do 2030 roku do Europejskiego Zielonego 艁adu. Europos艂owie i europos艂anki PiS-u g艂osowali przeciw.

PiS odwo艂uje si臋 do nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a, jednak jego dzia艂anie jej zdecydowanie zaprzecza.

Miesi膮c wcze艣niej w tym samym gremium przepad艂 projekt rezolucji, kt贸ra mia艂a zobowi膮zywa膰 kraje Unii do usprawnienia ratowania uchod藕c贸w oraz migrant贸w na Morzu 艢r贸dziemnym. Dokument mia艂 przypomina膰 o obowi膮zku udzielenia pomocy osobom w niebezpiecze艅stwie, a tak偶e wzywa膰 pa艅stwa cz艂onkowskie do 鈥瀦apewnienia personelu oraz wystarczaj膮cej liczby statk贸w i sprz臋tu specjalnie przeznaczonego do operacji poszukiwawczo-ratowniczych na wszystkich trasach, na kt贸rych mog膮 one skutecznie przyczyni膰 si臋 do ratowania 偶ycia鈥. Europos艂owie i europos艂anki PiS-u g艂osowali przeciw.

鈥濽 podstaw ideowych programu Prawa i Sprawiedliwo艣ci le偶y szacunek dla godno艣ci ka偶dego cz艂owieka. (鈥) Godno艣膰 cz艂owieka ujawnia si臋, a tak偶e ods艂ania sw贸j potencja艂 we wsp贸lnocie i w instytucjach, kt贸re j膮 organizuj膮 wok贸艂 podstawowych zasad dobrego spo艂ecze艅stwa. Trzy z tych zasad maj膮 szczeg贸lne znaczenie 鈥 ochrona 偶ycia, gwarancja wolno艣ci oraz ludzka solidarno艣膰鈥 鈥 to pierwsze zdania programu partii og艂oszonego w tym roku. Cho膰 PiS odwo艂uje si臋 do nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a katolickiego, g艂o艣ne weto dla obu dokument贸w czyta膰 mo偶na jako zdecydowane jej zaprzeczenie. Stanowi tak偶e dow贸d niezrozumienia splotu obu wielkich problem贸w, nieprzyswojenia prawdy o tym, 偶e katastrofa klimatyczna nieuchronnie skutkowa膰 b臋dzie masowymi migracjami uchod藕c贸w klimatycznych z rejon贸w, w kt贸rych prze偶ycie stanie si臋 (lub ju偶 si臋 sta艂o) niemo偶liwym. 艢wiadczy o oboj臋tno艣ci na nauczanie ostatnich kilku papie偶y, kt贸rzy tym sprawom po艣wi臋cali wiele uwagi. Papie偶 Franciszek pisa艂 cho膰by w encyklice 鈥濴audato si鈥欌: 鈥濿ielu ubogich mieszka na obszarach szczeg贸lnie dotkni臋tych zjawiskami zwi膮zanymi z ociepleniem (鈥). Brak reakcji wobec tych dramat贸w naszych braci i si贸str jest oznak膮 utraty owego poczucia odpowiedzialno艣ci za naszych bli藕nich, na kt贸rym opiera si臋 ka偶de spo艂ecze艅stwo obywatelskie鈥.

W uchod藕cach, kt贸rych do bogatej i bezpiecznej Europy sprowadzaj膮 tak偶e konsekwencje wojen, prezes PiS-u widzi jednak nie bli藕nich, lecz zdehumanizowane no艣niki zagro偶e艅, czemu da艂 艣wiadectwo w os艂awionej wypowiedzi w kampanii wyborczej 2015 roku: 鈥濻膮 ju偶 przecie偶 objawy pojawienia si臋 chor贸b bardzo niebezpiecznych i dawno niewidzianych w Europie (鈥). R贸偶nego rodzaju paso偶yty, pierwotniaki, kt贸re nie s膮 gro藕ne w organizmach tych ludzi, mog膮 tutaj by膰 gro藕ne鈥. Kaczy艅ski miesi膮c wcze艣niej straszy艂 te偶 z trybuny sejmowej strefami szariatu, kt贸re powsta艂yby w Polsce w wyniku osiedlenia si臋 w Polsce uchod藕c贸w z kraj贸w islamskich. Przestrzega艂, 偶e Polacy i Polki przestan膮 by膰 gospodarzami we w艂asnym kraju. Liderowi PiS-u wt贸rowali liczni politycy i polityczki formacji, kt贸rzy zr贸wnywali uchod藕stwo z terroryzmem i przemoc膮, cz臋sto pos艂uguj膮c si臋 przekazem opartym na islamofobii. Obszernie pisa艂 o tym Pawe艂 Cywi艅ski w tek艣cie 鈥濶ajnowszy bestseller handlarzy strachu鈥, kt贸ry ukaza艂 si臋 w 34. numerze Magazynu Kontakt.

Partia grzmi膮ca o 鈥瀙rzemy艣le pogardy鈥, kt贸rego tw贸rcami mieli by膰 jej oponenci, zbudowa艂a swoj膮 zwyci臋sk膮 kampani臋 na szczuciu na poszukuj膮cych bezpiecznego i godnego 偶ycia przybysz贸w. Badania przeprowadzone tydzie艅 przed wyborami do parlamentu w 2015 roku przez Centrum Bada艅 nad Uprzedzeniami wykaza艂y wprost, 偶e zwyci臋stwo Prawa i Sprawiedliwo艣ci jest rezultatem tak偶e narracji skierowanej przeciwko uchod藕com. Z opracowanego dla Fundacji Batorego raportu 鈥瀂arz膮dzanie strachem. Jak prawica wygrywa debat臋 publiczn膮 w Polsce鈥 wynika z kolei, 偶e w okresie premierostwa Beaty Szyd艂o kwestia uchod藕c贸w by艂a jednym z wiod膮cych temat贸w, kt贸re pos艂u偶y艂y partii rz膮dz膮cej za narz臋dzie politycznych rozgrywek. W wyniku tej nagonki, o czym 艣wiadcz膮 liczne badania, polskie spo艂ecze艅stwo z przychylnego przyjmowaniu uchod藕c贸w sta艂o si臋 przeciwne tej formie pomocy.

Czym maj膮 by膰 鈥瀊ezpiecze艅stwo鈥 i 鈥瀘chrona 偶ycia鈥, je艣li dotycz膮 tylko Polak贸w i Polek?

Nie ma w膮tpliwo艣ci, 偶e to wszystko stanowi instrumentalne wykorzystywanie negatywnych emocji (takich jak nienawi艣膰), zarz膮dzanie strachem, rozbudowan膮 strategi臋 socjotechniczn膮. By膰 mo偶e jeszcze bardziej przera偶aj膮ce jest odkrycie, 偶e jest to strategia zgodna z my艣leniem zakorzenionym w umys艂ach polityk贸w. Nagrany w 2013 roku podczas prywatnej rozmowy niezwi膮zany w贸wczas jeszcze z PiS-em Mateusz Morawiecki, przewiduj膮c masowe migracje z Afryki zwi膮zane z dysproporcjami rozwojowymi, da艂 upust szczero艣ci: 鈥濳iedy艣 przyp艂yn膮 (…), iPhone鈥檡 poka偶膮 im: tu 偶yje si臋 tak, a tu tak. I co my zrobimy jak flotylla tratw ku***, nawet tam z p贸艂nocy Afryki b臋dzie na po艂udnie? (鈥) B臋dziemy strzela膰, b臋dziemy odpycha膰 ich鈥.

Doktryna partii jest jasna, cho膰 niekiedy w programie kryta pod 艂adnymi sformu艂owaniami. Doktryn臋 t臋 oddaje opublikowany w tym roku po latach zw艂oki rz膮dowy dokument 鈥濻trategia imigracyjna Polski鈥: bezpiecze艅stwo jako absolutny priorytet, kt贸remu musi by膰 podporz膮dkowana ca艂a polityka migracyjna, Polska jako kraj monokulturowy, koncepcja kultury wiod膮cej, asymilacja zamiast integracji. Os艂awiona 鈥瀙omoc na miejscu鈥, kt贸ra w j臋zyku prawicy sta艂a si臋 mantr膮, nie jest za艣 pomoc膮 wystarczaj膮c膮. Czym maj膮 by膰 鈥瀊ezpiecze艅stwo鈥 i 鈥瀘chrona 偶ycia鈥, je艣li dotycz膮 tylko Polak贸w i Polek, a nie obejmuj膮 ofiar wojny, g艂odu, niesprawiedliwo艣ci? Czy偶 nie s膮 jedynie sposobem na tuszowanie hipokryzji?

Ofiary zaniedba艅

Za alarmuj膮c膮 nale偶y uzna膰 sytuacj臋 w systemie ochrony zdrowia. Mamy niewystarczaj膮co liczny i s艂abo wynagradzany za swoj膮 ci臋偶k膮 prac臋 personel medyczny. Istniej膮 w Polsce oddzia艂y szpitalne, na kt贸rych jedna piel臋gniarka przypada na 30鈥40 pacjent贸w. Niepokoj膮c膮 norm膮 jest praca piel臋gniarek na kilku etatach. Gdyby wybra艂y tylko jedno miejsce, system by艂by zagro偶ony. System, kt贸ry wci膮偶 boryka si臋 z problemem niedofinansowania, nie spe艂nia swej podstawowej roli. Pa艅stwo nie wywi膮zuje si臋 z konstytucyjnego obowi膮zku zapewnienia obywatelkom i obywatelom r贸wnego dost臋pu do publicznej opieki zdrowotnej. Cz臋艣膰 kluczowych 艣wiadcze艅 jest niedost臋pna ze wzgl臋du na brak funduszy albo na r贸偶norakie przepisy. Zatrwa偶a d艂ugo艣膰 kolejek do specjalist贸w. Opieka kuleje w wielu dziedzinach 鈥 pocz膮wszy od psychiatrii dzieci臋cej, poprzez zwalczanie chor贸b epidemicznych, na geriatrii sko艅czywszy. Nie odpowiadaj膮 za to wy艂膮cznie rz膮dy PiS-u, ale one tak偶e, co widzimy cho膰by po liczbie zamykanych w ostatnich paru latach oddzia艂贸w szpitalnych.

Czekaj膮ce od lat na rozwi膮zanie problemy os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami i ich rodzin doprowadzi艂y wiosn膮 2018 roku do protestu w sejmie. Czterdziestodniowy strajk zako艅czy艂 si臋 fiaskiem. Podczas jego trwania rz膮dz膮cy nie byli gotowi na dialog z protestuj膮cymi, kt贸rych traktowano w spos贸b odbieraj膮cy im godno艣膰. Ostatecznie tylko kilka z 21 postulat贸w doczeka艂o si臋 realizacji. Niewydolno艣膰 pa艅stwowego systemu wsparcia razi tak偶e w tym obszarze. Bez uzupe艂nienia ogromnych luk, nie tylko finansowych, nie mo偶na go uzna膰 za spe艂niaj膮cy swoje zadanie. Nie jest respektowane prawo os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami do niezale偶nego 偶ycia, a ochronie przed dyskryminacj膮 wci膮偶 brak dostatecznego umocowania prawnego. Do rangi symbolu urasta niewykonany wyrok Trybuna艂u Konstytucyjnego z 2014 roku dotycz膮cy nier贸wnego traktowania rodzin os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami w przepisach dotycz膮cych 艣wiadcze艅 鈥 r贸偶nicuj膮 one wysoko艣膰 wsparcia w zale偶no艣ci od momentu powstania niepe艂nosprawno艣ci.

Rz膮d chwali si臋 spadkiem liczby os贸b do艣wiadczaj膮cych bezdomno艣ci. Z przeprowadzonego w po艂owie lutego 2019 roku badania wynika, 偶e w Polsce problem ten dotyka 30 330 os贸b. To ponad trzy tysi膮ce mniej ni偶 jeszcze dwa lata temu. Liczba ta mo偶e by膰 jednak znacznie wy偶sza, na co wskazuj膮 organizacje pozarz膮dowe zajmuj膮ce si臋 problematyk膮 bezdomno艣ci. Temat ten powinien rz膮dz膮cym sp臋dza膰 sen z powiek. Nie mo偶na poprzesta膰 na satysfakcji z liczb, skoro problem wci膮偶 istnieje, skoro ka偶dej zimy s艂yszymy doniesienia o osobach, kt贸re umieraj膮 w wyniku zamarzni臋cia na polskich ulicach, a rz膮dz膮cym brakuje kompleksowej wizji zwalczania bezdomno艣ci. Potrzeba te偶 powa偶nego zaj臋cia si臋 kwestiami nale偶膮cymi do najcz臋stszych 藕r贸de艂 problemu 鈥 uzale偶nie艅 i eksmisji. W艂adza, kt贸rej nie wychodzi realizacja autorskiego programu Mieszkanie+, nie b臋dzie tym bardziej zdolna poradzi膰 sobie z losem os贸b skazanych na codzienno艣膰 na ulicy.

Ostatni rok by艂 czasem wyj膮tkowo trudnym dla mniejszo艣ci seksualnych. W ogniskowanej przez polityk贸w i polityczki Prawa i Sprawiedliwo艣ci nagonce na 艣rodowiska LGBT+ dopatrzy膰 si臋 mo偶na analogii z wcze艣niejsz膮 kampani膮 nienawi艣ci skierowan膮 przeciwko uchod藕com. Rz膮dz膮cy nakr臋caj膮 spiral臋 negatywnych emocji, ale w tym przypadku 鈥瀢r贸g鈥 jest na miejscu. Do czego to prowadzi, pokaza艂y wydarzenia z pierwszego Marszu R贸wno艣ci w Bia艂ymstoku. We Wroc艂awiu Przemys艂aw Witkowski zosta艂 pobity za krytyk臋 homofobicznego has艂a na murze. Nie mo偶na zapomnie膰 przede wszystkim o osobach LGBT+, kt贸re skala wrogo艣ci, dyskryminacji i wykluczenia popycha nawet do odebrania sobie 偶ycia. Dominik Szyma艅ski i Milo Mazurkiewicz to najg艂o艣niejsze przyk艂ady 艣miertelnych ofiar szczucia przeciwko osobom LGBT+. Bez w膮tpienia nie wszystkie i nie ostatnie.

###

Prawo i Sprawiedliwo艣膰 nieprzerwanie zas艂ania si臋 widmem koszt贸w, kt贸rymi skutkowa膰 mia艂aby likwidacja kopal艅. W sprawie uchod藕c贸w straszy spo艂eczn膮 katastrof膮, kt贸r膮 mia艂oby przynie艣膰 otwarcie si臋 na osoby poszukuj膮ce schronienia. W innych tematach grzmi o wp艂ywach zepsutego Zachodu lub zas艂ania si臋 鈥 tak przez siebie krytykowanym 鈥 imposybilizmem.

W efekcie partia rz膮dz膮ca, zabiegaj膮c o bezpiecze艅stwo mniej zagro偶onych, nie liczy si臋 z tymi, kt贸rym naprawd臋 ju偶 dzisiaj grozi 艣mier膰. Sytuacja os贸b pracuj膮cych w przemy艣le wydobywczym musi by膰 przedmiotem uwagi rz膮dz膮cych, nie mo偶e jednak przys艂ania膰 troski o los zagro偶onych utrat膮 zdrowia i 偶ycia nas wszystkich oraz o przysz艂o艣膰 planety. Czym jest wizja zabezpieczonych i sytych Polek i Polak贸w odseparowanych od ludzi codziennie skazywanych na zag艂ad臋? Czym jest polityka oparta na sloganach o warto艣ciach chrze艣cija艅skich, kt贸ra 偶ywi si臋 nienawi艣ci膮 do przedstawicieli i przedstawicielek grup mniejszo艣ciowych?

Rz膮dz膮ca od przesz艂o czterech lat formacja stawia na bezpo艣rednie transfery pieni臋偶ne, ale nie potrafi poradzi膰 sobie z systemowymi problemami, kt贸re wymagaj膮 bardziej przemy艣lanych rozwi膮za艅. Wybiera drog臋 na skr贸ty. Rzecznika Praw Obywatelskich, kt贸ry skrupulatnie rejestruje niedomagania pa艅stwa w licznych sferach i proponuje warte uwagi recepty, Prawo i Sprawiedliwo艣膰 nie chce s艂ucha膰 i traktuje jak persona non grata.

Sytuacja zmusza nas wi臋c, by we wszystkich tych sprawach wo艂a膰: odwagi!

Badacze z brukselskiego think tanku Bruegel pisz膮: 鈥濩ho膰 polityka w zakresie klimatu mo偶e mie膰 wp艂yw na kwestie redystrybucji, to odpowiedzi膮 na to nie mo偶e by膰 powstrzymanie si臋 od jego ochrony. Wstrzymanie si臋 z dzia艂aniem pogorszy艂oby sytuacj臋 nas wszystkich, a skutki zmian klimatu bardziej dotkn臋艂yby gospodarstwa domowe o niskich, a nie wysokich dochodach. Nie mamy do czynienia z alternatyw膮 禄albo klimat, albo r贸wno艣膰芦鈥. Solidarna dekarbonizacja jest mo偶liwa. Roz艂o偶one w czasie odchodzenie od w臋gla nie musi si臋 wi膮za膰 z widmem spo艂ecznej katastrofy na terenach g贸rniczych. Integracja i akulturacja migrant贸w z korzy艣ci膮 dla nich i dla nas wszystkich nie jest mrzonk膮, ale wymaga intensywnych dzia艂a艅, a nie wygodnych wym贸wek. Solidne zorganizowanie systemu opieki medycznej i lepszego wsparcia os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami nie zaistnieje bez wizji, dialogu i radykalnego podniesienia wydatk贸w na te sfery. Odwr贸t z drogi budowania podzia艂贸w ku poszukiwaniu wsp贸lnej przestrzeni do 偶ycia dla wszystkich jest nie tylko mo偶liwy, ale konieczny. Rozwi膮zania w innych przestrzeniach ochrony 偶ycia proponuj膮 tak偶e pozosta艂e teksty w tym numerze Magazynu Kontakt.

To tematy, w kt贸rych potrzebne jest uczciwe komunikowanie si臋 z partnerami spo艂ecznymi, wysi艂ek i odwaga. W wielu przypadkach potrzebne s膮 b艂yskawiczne decyzje. Zmian o kluczowym znaczeniu dla ochrony 偶ycia tu i teraz oraz w najbli偶szej przysz艂o艣ci nie mo偶na odk艂ada膰 na p贸藕niej. Koniunkturalne podej艣cie w tych kwestiach zem艣ci si臋 bowiem na nas wszystkich. Na 偶yciu naszym i ludzi nas otaczaj膮cych. A na to 鈥 jako chrze艣cijanie i chrze艣cijanki, ale te偶 jako ludzie dobrej woli 鈥 nie mo偶emy si臋 godzi膰.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij