Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Piotrowski: Ch┼éopaki na ┼Ül─ůsku nie chwal─ů si─Ö ju┼╝ zawodem

Pami─Ötam, co m├│wili nam starsi koledzy, kt├│rzy byli tu┼╝ przed emerytur─ů, kiedy ja w┼éa┼Ťnie zaczyna┼éem: ÔÇ×Nasz─ů kopalni─Ö ju┼╝ zamykano pi─Ö─ç lat temu, dziesi─Ö─ç lat temu i pi─Ötna┼Ťcie lat temu, a jak wida─ç, min─Ö┼éo sto lat i nadal pracujeÔÇŁ. Nikt z nas wi─Öc wtedy w likwidacj─Ö nie wierzy┼é.
Piotrowski: Ch┼éopaki na ┼Ül─ůsku nie chwal─ů si─Ö ju┼╝ zawodem
ilustr.: Dominika Bałdyga

Z Micha┼éem Piotrowskim rozmawiaj─ů Andrzej D─Öbowski i Ernest Ma┼ékiewicz.

Poza etatem w kopalni prowadzi pan bloga ÔÇ×Miedziowy G├│rnikÔÇŁ. Jak to si─Ö sta┼éo, ┼╝e zacz─ů┼é pan pisa─ç?

Pierwszego bloga zacz─ů┼éem pisa─ç po roku pracy na kopalni w─Ögla, w 2013 roku. Wtedy nazywa┼é si─Ö on jeszcze ÔÇ×M┼éody G├│rnikÔÇŁ. Za┼éo┼╝y┼éem go w odpowiedzi na powtarzane w mediach krzywdz─ůce i stereotypowe opinie o g├│rnikach. Chcia┼éem si─Ö im jako┼Ť przeciwstawi─ç, pokaza─ç, jak to jest od ┼Ťrodka i jak ja widz─Ö nasz─ů prac─Ö. Tak powsta┼é pomys┼é.

Przed miedzi─ů by┼é w─Ögiel. Jak trafi┼é pan do kopalni?

Zaczyna┼éem na w─Öglu, bo pochodz─Ö z G├│rnego ┼Ül─ůska. W 2012 roku rozpocz─ů┼éem prac─Ö jako g├│rnik na nieistniej─ůcej ju┼╝ dzi┼Ť kopalni Makoszowy w Zabrzu. Dostanie si─Ö do pracy na kopalni─Ö w─Öglow─ů bez ┼╝adnych znajomo┼Ťci czy polecenia nie by┼éo ┼éatwe. Ale pomijaj─ůc ten fakt ÔÇô jeszcze do niedawna ┼Ül─ůzak, kt├│ry chcia┼é mie─ç pewn─ů prac─Ö, decydowa┼é si─Ö w┼éa┼Ťnie na kopalni─Ö. To by┼éa gwarancja dobrych zarobk├│w i zabezpieczonej przysz┼éo┼Ťci. Szybko okaza┼éo si─Ö, ┼╝e nie jest tak kolorowo, jak mia┼éo by─ç.

Nie mam w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e ta praca pozwoli┼éa mi stan─ů─ç na nogi. Brali┼Ťmy wtedy z ┼╝on─ů ┼Ťlub, a ona by┼éa ju┼╝ w ci─ů┼╝y. ┼╗eby utrzyma─ç rodzin─Ö z jednej pensji, naj┼éatwiej by┼éo mi p├│j┼Ť─ç w g├│rnictwo. Ale z czasem zarobki poza bran┼╝─ů g├│rnicz─ů coraz bardziej zbli┼╝a┼éy si─Ö do naszych wyp┼éat. U nas by┼éy co prawda barb├│rki, czternastki, kartki ┼╝ywieniowe i to, ┼╝e mamy 25 lat do emerytury, ale r├│┼╝nica z roku na rok wydawa┼éa si─Ö coraz mniejsza. Kiedy zaczyna┼éem prac─Ö, dostawa┼éem na r─Ök─Ö, powiedzmy, 3200 z┼éotych. W tym samym czasie na magazynie zarobi┼ébym oko┼éo 1800. Kiedy odchodzi┼éem z w─Ögla, w kopalni mo┼╝na by┼éo co prawda zarobi─ç 3800, ale na magazynie oko┼éo 3200. Naprawd─Ö niewielka r├│┼╝nica, bior─ůc pod uwag─Ö wszystkie niebezpiecze┼ästwa tego zawodu.

To sprawi┼éo, ┼╝e postanowi┼é pan przenie┼Ť─ç si─Ö na mied┼║?

Nie tylko. Problemy g├│rnictwa s─ů naprawd─Ö pot─Ö┼╝ne, a z roku na rok jest tylko gorzej: k┼éopoty finansowe sp├│┼éek, perspektywa odchodzenia od w─Ögla na zielon─ů energi─Ö, to wszystko nie daje g├│rnikowi perspektyw. I to by┼éo moj─ů g┼é├│wn─ů motywacj─ů do odej┼Ťcia. Nie chcia┼éem si─Ö martwi─ç o to, ┼╝e za rok, dwa lub trzy mog─ů mi zamkn─ů─ç kopalni─Ö, a przede mn─ů zostanie jeszcze kilkana┼Ťcie lat pracy. Nie zamierza┼éem skaka─ç z kopalni na kopalni─Ö i patrze─ç, czy uda mi si─Ö dopracowa─ç do emerytury.

Po siedmiu latach pracy na w─Öglu jako zwyk┼éy g├│rnik ÔÇô trzech na Makoszowach i czterech na So┼Ťnicy ÔÇô zrobi┼éem kurs g├│rnika strza┼éowego, pozwalaj─ůcy na obs┼éug─Ö ┼éadunk├│w wybuchowych. Kiedy dowiedzia┼é si─Ö o tym jeden z moich koleg├│w, kt├│ry przebran┼╝owi┼é si─Ö dwa lata wcze┼Ťniej, zacz─ů┼é namawia─ç i mnie, ┼╝ebym d┼éu┼╝ej ju┼╝ tu nie siedzia┼é, tylko spr├│bowa┼é swoich si┼é na miedzi. Zmiana pracy wcale nie by┼éa prosta, bo mi─Ödzy G├│rnym ┼Ül─ůskiem a kopalni─ů miedzi na Dolnym ┼Ül─ůsku mia┼éem trzysta kilometr├│w. By┼éo jasne, ┼╝e decyduj─ůc si─Ö na ni─ů, trzeba b─Ödzie si─Ö przeprowadzi─ç i zmieni─ç ca┼ée ┼╝ycie. Ale dla mnie najwa┼╝niejsza by┼éa szansa zapewnienia sobie przysz┼éo┼Ťci.

A jak swoj─ů przysz┼éo┼Ť─ç widz─ů pana koledzy, kt├│rzy ci─ůgle pracuj─ů w g├│rnictwie w─Öglowym?

Ogromnie du┼╝o si─Ö zmieni┼éo w ostatnich latach. Jeszcze w moich ostatnich miesi─ůcach na w─Öglu, w 2018 roku, snu┼éem z kolegami plany na przysz┼éo┼Ť─ç i wtedy ka┼╝dy z nas m├│wi┼é, ┼╝e jak zamkn─ů jego kopalni─Ö, to b─Ödzie si─Ö stara┼é przej┼Ť─ç na inn─ů. Ka┼╝demu szkoda by┼éo tych lat na dole, a jest przecie┼╝ tak, ┼╝e my, g├│rnicy, mamy gwarancj─Ö zatrudnienia w innej kopalni w razie zamkni─Öcia naszej.

Jednak dzisiaj ju┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç moich koleg├│w twierdzi, ┼╝e owszem, b─Ödzie pracowa─ç, dop├│ki kopalni nie zamkn─ů, ale p├│┼║niej niekoniecznie b─Öd─ů szuka─ç nowej. Zdziwi┼éo mnie to, ┼╝e koledzy g├│rnicy ot tak p├│jd─ů do innej pracy i porzuc─ů do┼Ťwiadczenie na dole. Ale oni maj─ů po prostu do┼Ť─ç, nie chc─ů ju┼╝ dalej ci─ůgn─ů─ç. Wida─ç, ┼╝e s─ů zm─Öczeni.

To zm─Öczenie bierze si─Ö z wewn─Ötrznych problem├│w g├│rnictwa czy raczej poczucia schy┼ékowo┼Ťci ca┼éej bran┼╝y?

Przede wszystkim chodzi o niepewno┼Ť─ç. Niewielu g├│rnik├│w ma szerokie obeznanie w temacie tego, jak wygl─ůda sytuacja bran┼╝y. Wi─Ökszo┼Ť─ç informacji czerpi─ů od zwi─ůzk├│w zawodowych, a te cz─Östo nie m├│wi─ů prawdy, ┼╝eby nie przedstawia─ç rzeczywisto┼Ťci w czarnych barwach. Osoby ze zwi─ůzk├│w zawodowych, kt├│re maj─ů dost─Öp na przyk┼éad do sprawozda┼ä finansowych sp├│┼éek, nie przyjd─ů i nie powiedz─ů, ┼╝e jest ┼║le, nasze kopalnie s─ů na minusie, mamy pot─Ö┼╝ne straty ÔÇô lepiej, ┼╝eby temat nie istnia┼é. Pracownicy nie maj─ů bladego poj─Öcia, kt├│ra kopalnia jest na plusie, kt├│ra na minusie, kt├│ra ile w ci─ůgu miesi─ůca zarobi┼éa, ile straci┼éa. Te dane s─ů niedost─Öpne dla nikogo i pracownicy nic nie wiedz─ů a┼╝ do momentu, kiedy nagle zapadnie decyzja o zamkni─Öciu kopalni. I wtedy jest szok. Od kilku lat w polskim g├│rnictwie w┼éa┼Ťnie tak sprawa wygl─ůda.

M├│wi pan, ┼╝e g├│rnicy ┼╝yj─ů dzi┼Ť w ci─ůg┼éej niepewno┼Ťci, czy kopalnia nie zostanie nagle zamkni─Öta. A jak to wygl─ůda┼éo wcze┼Ťniej?

Z pocz─ůtkiem mojego zatrudnienia nie spodziewa┼ébym si─Ö, ┼╝e mo┼╝e doj┼Ť─ç do takiej sytuacji, w kt├│rej kopalnie b─Öd─ů zamykane. Pami─Ötam, co m├│wili nam starsi koledzy, tacy, kt├│rzy byli tu┼╝ przed emerytur─ů, kiedy ja w┼éa┼Ťnie zaczyna┼éem: ÔÇ×Nasz─ů kopalni─Ö ju┼╝ zamykano pi─Ö─ç lat temu, dziesi─Ö─ç lat temu i pi─Ötna┼Ťcie lat temu, a jak wida─ç, ju┼╝ min─Ö┼éo sto lat i ona nadal pracujeÔÇŁ. Nikt z nas wi─Öc wtedy w likwidacj─Ö nie wierzy┼é. Z czasem wszystkie problemy si─Ö skumulowa┼éy i uderzy┼éy nagle. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e jednak mimo deklaracji, ┼╝e kopalni nie zamkn─ů, mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç inaczej. Tak jak to mia┼éo miejsce z moj─ů kopalni─ů Makoszowy w Zabrzu, po zamkni─Öciu kt├│rej przeszed┼éem na kopalni─Ö So┼Ťnica w Gliwicach. W niej pracowa┼éem kolejne cztery lata i wtedy temat likwidacji pojawia┼é si─Ö ju┼╝ ka┼╝dego roku. Dostali┼Ťmy ultimatum, ┼╝e je┼╝eli w ci─ůgu dw├│ch lat nasza kopalnia nie uzyska dodatniego wyniku finansowego, to trzeba b─Ödzie j─ů zamkn─ů─ç. Ca┼éa za┼éoga si─Ö wi─Öc tam spr─Ö┼╝a┼éa, dawa┼éa z siebie sto procent i si─Ö uda┼éo, kopalnia przetrwa┼éa kolejne dwa lata. Teraz jednak znowu So┼Ťnica jest w planie zamkni─Öcia. Nikt z nas przed rozpocz─Öciem tej pracy nie wiedzia┼é, ┼╝e ju┼╝ wtedy by┼éo tak ┼║le.

Opowiada pan o zamykaniu kopal┼ä z powodu z┼éych wynik├│w finansowych. Czy mi─Ödzy wami pojawia si─Ö te┼╝ temat ca┼ékowitego odej┼Ťcia od wydobycia w─Ögla z powod├│w ekologicznych?

Takich temat├│w nie poruszali┼Ťmy zbyt cz─Östo. Raczej przejmowali┼Ťmy si─Ö zawsze tym, czy nam zamkn─ů kopalni─Ö, czy nie ÔÇô i czy znajdzie si─Ö dla nas miejsce do pracy, kiedy zamkn─ů. Na temat samej zielonej energii i tego, czy jest dobra, nie mieli┼Ťmy nigdy wi─Ökszych rozm├│w.

W styczniu tego roku by┼éy zwi─ůzkowiec z pana dawnej kopalni Makoszowy, Jerzy Hubka, spotka┼é si─Ö z Gret─ů Thunberg, aktywistk─ů klimatyczn─ů. Po tym spotkaniu, podczas kt├│rego Hubka oprowadzi┼é Thunberg po kopalni, pojawi┼éo si─Ö du┼╝o g┼éos├│w krytycznych, przedstawiaj─ůcych to spotkanie jako rodzaj zdrady. Nawet wewn─ůtrz jego w┼éasnego zwi─ůzku zawodowego. Czy to znaczy, ┼╝e g├│rnicy s─ů z zasady przeciwko zmianom?

Tak, s┼éysza┼éem o tej sytuacji, ale by┼éem ju┼╝ wtedy tutaj, na miedzi. Powiem tylko, ┼╝e sympatycznie si─Ö u┼Ťmiechn─ů┼éem, widz─ůc te komentarze, i cieszy┼éem si─Ö, ┼╝e to nie jest ju┼╝ moje zmartwienie. Co do bycia przeciwnym zmianom, to g├│rnicy na pewno nie s─ů za wygaszaniem kopal┼ä. Ale to naprawd─Ö ci─Ö┼╝ki temat, ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e ÔÇô jak ju┼╝ wspomina┼éem ÔÇô nasza ┼Ťwiadomo┼Ť─ç jest zerowa. Takich ludzi, kt├│rzy jak ja w wolnym czasie czytaj─ů bran┼╝owe informacje i ┼Ťledz─ů wyniki finansowe sp├│┼éek, jest dos┼éownie garstka. Wi─Ökszo┼Ť─ç po prostu pracuje i informacje bierze z gazety, z ulotek bran┼╝owych albo od samych zwi─ůzkowc├│w. Dlatego kiedy pojawia si─Ö decyzja, ┼╝e kopalni─Ö trzeba zamkn─ů─ç, pierwsz─ů reakcj─ů wi─Ökszo┼Ťci g├│rnik├│w jest niezgoda na zamkni─Öcie swojego zak┼éadu i strajk.

Wcze┼Ťniej odnosi┼é si─Ö pan do obrazu g├│rnika w mediach ÔÇô chcia┼é mu si─Ö pan przeciwstawi─ç. Jaki jest ten obraz, a jaki powinien by─ç?

By┼é taki okres na pocz─ůtku mojej pracy, w┼éa┼Ťnie gdy zak┼éada┼éem bloga, kiedy bardzo cz─Östo s┼éysza┼éo si─Ö, ┼╝e g├│rnicy zarabiaj─ů po siedem tysi─Öcy, a ci─ůgle wyci─ůgaj─ů r─Öce po wi─Öcej. To by┼éo oczywi┼Ťcie ┼╝onglowanie danymi. Podawali ┼Ťrednie zarobki brutto ÔÇô bez ┼╝adnych wyja┼Ťnie┼ä ÔÇô i wychodzi┼éo, jak wychodzi┼éo. Taki obraz g├│rnika by┼é dla nas krzywdz─ůcy i postanowi┼éem, ┼╝e spr├│buj─Ö co┼Ť z tym zrobi─ç.

Poza takimi oczywistymi przek┼éamaniami g├│rnicy s─ů najcz─Ö┼Ťciej pokazywani przez pryzmat zwi─ůzk├│w zawodowych. S┼éyszymy ÔÇ×g├│rnicy to, g├│rnicy tamtoÔÇŁ, chocia┼╝ tak naprawd─Ö chodzi o zwi─ůzki zawodowe. A one reprezentuj─ů po cz─Ö┼Ťci g├│rnik├│w, ale nie robi─ů referend├│w na kopalni, nie pytaj─ů za┼éogi o zdanie. Dzia┼éaj─ů same. W ich interesie jest oczywi┼Ťcie ochrona miejsc pracy, ochrona g├│rnik├│w i ich zarobk├│w, ale same podejmuj─ů decyzje, jak to robi─ç, w jakim stylu i w jakim kontek┼Ťcie b─Öd─ů si─Ö wypowiada─ç.

Zwi─ůzkowcy, kt├│rzy te┼╝ s─ů g├│rnikami, prawdopodobnie maj─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e w d┼éu┼╝szej perspektywie kolejne kraje b─Öd─ů odchodzi─ç od w─Ögla i ┼╝e Polska pr─Ödzej czy p├│┼║niej tak┼╝e przerzuci si─Ö na jaki┼Ť rodzaj energii nieemisyjnej, prawda?

Trudne pytanie. Pami─Ötam, ┼╝e niedawno jeden z przewodnicz─ůcych zwi─ůzk├│w zawodowych wyrazi┼é mocn─ů opini─Ö, ┼╝e program odej┼Ťcia od w─Ögla przedstawiany przez polski rz─ůd w Brukseli to tylko ┼Ťciema, ┼╝eby mo┼╝na by┼éo spokojnie dalej pracowa─ç na kopalniach. Te s┼éowa pad┼éy w wywiadzie. To pokazuje, w jakiej rzeczywisto┼Ťci ┼╝yj─ů niekt├│rzy zwi─ůzkowcy. My┼Ťl─ů, ┼╝e wszystko co robimy, co robi polski rz─ůd, to jest wy┼é─ůcznie sztuczka: wy┼Ťlemy papierek, ┼╝e odchodzimy od w─Ögla, a tak naprawd─Ö b─Ödziemy fedrowa─ç tak d┼éugo, a┼╝ w─Ögla nam nie zabraknie.

Czy g├│rnicy czuj─ů, ┼╝e w tej chwili pa┼ästwo chroni ich interesy?

Wr─Öcz przeciwnie. Wydaje mi si─Ö, ┼╝e nigdy nie czuli i raczej ju┼╝ nie poczuj─ů, patrz─ůc na to, w jakim kierunku pod─ů┼╝amyÔÇŽ Restrukturyzacja w Polsce powinna odbywa─ç si─Ö ju┼╝ od kilku lat. Zamiast tego mamy powtarzany wci─ů┼╝ ten sam stary schemat. Po decyzji o zamkni─Öciu kopalni s─ů manifestacje albo strajki, p├│┼║niej negocjacje, a potem s┼éyszymy, ┼╝e co prawda zamkn─ů t─Ö i t─Ö kopalni─Ö, ale dzi─Öki temu pozostali b─Öd─ů mogli pracowa─ç bezpiecznie. A ci z zamykanych kopal┼ä b─Öd─ů dalej pracowa─ç w zawodzie, bo przejd─ů gdzie indziej. A to przecie┼╝ b┼é─Ödne ko┼éo.

To nie brzmi jak rozplanowane dzia┼éanie, szczeg├│lnie kiedy g├│rnicy nie s─ů o zamkni─Öciach informowani wcze┼Ťniej. Jak wyobra┼╝a┼éby pan sobie uczciwsz─ů, skuteczniejsz─ů i lepsz─ů restrukturyzacj─Ö czy transformacj─Ö g├│rnictwa?

Je┼Ťli chodzi o mnie, to nigdy nie by┼éem ekspertem w tej dziedzinie. Mamy w bran┼╝y kilku dobrych specjalist├│w, kt├│rzy wiedz─ů, jak to zrobi─ç, i maj─ů pomys┼éy, o kt├│rych pisz─ů. Mo┼╝e rz─ůd m├│g┼éby ich pos┼éucha─ç. Do g┼éowy przychodzi mi moja znajoma, Karolina Baca-Pogorzelska, dziennikarka, kt├│ra od wielu lat zajmuje si─Ö tym tematem. Jest jeszcze pan Jerzy Markowski. By┼é ju┼╝ kiedy┼Ť w ministerstwie. Jego pogl─ůdy odpowiadaj─ů temu, co i ja my┼Ťl─Ö.

Sam nie my┼Ťla┼éem nad tym g┼é─Öbiej, ale kiedy┼Ť zastanawia┼éem si─Ö, czy nie by┼éoby lepiej, jakby nasze kopalnie funkcjonowa┼éy na zasadzie prywatnych przedsi─Öbiorstw. Co prawda mog┼éoby si─Ö to sta─ç ze szkod─ů dla g├│rnik├│w. Straciliby┼Ťmy na przyk┼éad ochron─Ö pracownik├│w czy dodatki. Znam natomiast przyk┼éad kopalni, w kt├│rej to rzeczywi┼Ťcie zadzia┼éa┼éo. W moim rodzinnym Zabrzu jest kopalnia, kt├│ra by┼éa pa┼ästwowa, zamkni─Öta za czas├│w rz─ůdu Buzka. Przez dwa lata by┼éa nieczynna, p├│┼║niej otwarto j─ů jako prywatn─ů. Najlepsze jest to, ┼╝e oczywi┼Ťcie by┼éa zamykana, bo sko┼äczy┼éo si─Ö z┼éo┼╝e i dzia┼éanie przesta┼éo si─Ö op┼éaca─ç, a p├│┼║niej jednak zosta┼éa otwarta i jest otwarta do dzisiaj! Chodzi o kopalni─Ö ÔÇ×SiltechÔÇŁ ÔÇô prywatny przedsi─Öbiorca, kt├│ry by┼é wcze┼Ťniej jej dyrektorem, jest teraz w┼éa┼Ťcicielem. Oczywi┼Ťcie jest znaczna r├│┼╝nica, bo w trakcie kopania zatrudnia┼é powy┼╝ej tysi─ůca ludzi, teraz jest oko┼éo dwustu, wi─Öc znacznie ograniczy┼é zatrudnienie, ale kopalnia nadal funkcjonuje. Dalej wydobywa w─Ögiel, nadal p┼éaci ludziom, kt├│rzy pracuj─ů w g├│rnictwie. My┼Ťl─Ö, ┼╝e takich kopal┼ä mo┼╝e powsta─ç wi─Öcej.

Jak to mo┼╝liwe, ┼╝e kopalnia nadal funkcjonuje, skoro ÔÇô je┼Ťli dobrze zrozumieli┼Ťmy ÔÇô sko┼äczy┼éo si─Ö tam z┼éo┼╝e…?

Wiele kopalni jest zamykanych, bo nie da si─Ö wybra─ç ca┼éego z┼éo┼╝a. Zawsze jakie┼Ť pok┼éady zostan─ů, ale ich wydobycie cz─Östo okazuje si─Ö nieop┼éacalne ÔÇô wygenerowa┼éoby koszty, kt├│re nigdy si─Ö nie zwr├│c─ů. Dlatego te┼╝ si─Ö po nie nie si─Öga. Zdarzaj─ů si─Ö pok┼éady, kt├│rych nie mo┼╝na ruszy─ç, bo grozi┼éoby to skutkami na powierzchni. Tak by┼éo na przyk┼éad w Bytomiu, gdzie budynki mieszkalne p─Öka┼éy i zawala┼éy si─Ö.

W tej kopalni w Zabrzu wydobycie mia┼éo by─ç nieop┼éacalne. Okaza┼éo si─Ö jednak, ┼╝e wystarczy po prostu zredukowa─ç zatrudnienie. Co prawda r├│┼╝nica jest du┼╝a, bo z tysi─ůca na dwie┼Ťcie os├│b. Zmieniono te┼╝ system wydobywania ze ┼Ťcianowego na przodkowy. To troch─Ö inna struktura i inny rodzaj wydobycia, ale na takiej samej ┼Ťcianie ilo┼Ťci wydobywanego w─Ögla s─ů niepor├│wnywalnie wi─Öksze ni┼╝ za pomoc─ů przodk├│w.

Mamy w Polsce tragiczn─ů histori─Ö biedaszyb├│w, kt├│re pojawia┼éy si─Ö w regionach zamykanych kopal┼ä. Czy w bran┼╝y g├│rniczej panuje l─Ök, ┼╝e co┼Ť takiego znowu b─Ödzie mia┼éo miejsce?

To jest bardzo wa┼╝ny temat. ┼Ül─ůsk oczywi┼Ťcie obawia si─Ö takiej restrukturyzacji, jaka mia┼éa miejsce w Zag┼é─Öbiu Wa┼ébrzyskim. Bo to tam w┼éa┼Ťnie mia┼éy miejsce takie sytuacje. Wa┼ébrzych wymar┼é, kiedy pozamykali wszystkie kopalnie. Bardzo wielu g├│rnik├│w wyjecha┼éo z tego regionu za prac─ů, za chlebem. Bardzo wielu nie wiedzia┼éo, co ze sob─ů zrobi─ç, wi─Öc zacz─Ö┼éy powstawa─ç biedaszyby. O Wa┼ébrzychu mo┼╝na du┼╝o przeczyta─ç i du┼╝o si─Ö nas┼éucha─ç. Na G├│rnym ┼Ül─ůsku obawiaj─ů si─Ö, ┼╝e je┼Ťli dojdzie do takiego zamykania kopal┼ä, to mo┼╝emy mie─ç powt├│rk─Ö z nast─Öpstw. G├│rnicy zostan─ů sami, bo program, kt├│ry rz─ůd b─Ödzie proponowa┼é, to b─Ödzie zdecydowanie za ma┼éo. To si─Ö mo┼╝e sko┼äczy─ç ┼║le ÔÇô i to nie tylko dla g├│rnik├│w, ale dla ca┼éego regionu. Z drugiej strony ┼Ül─ůsk jest dosy─ç mocno rozwini─Öty gospodarczo, jest tutaj du┼╝o r├│┼╝nych firm ÔÇô nie tylko kopalnie, jak to kiedy┼Ť by┼éo. Jest ┼Ťwiate┼éko w tunelu, ┼╝e restrukturyzacja na ┼Ül─ůsku niekoniecznie musi si─Ö sko┼äczy─ç tragedi─ů, ale obawy s─ů ca┼éy czas widoczne. I mog─ů by─ç s┼éuszne, je┼╝eli nie przeprowadzimy restrukturyzacji z g┼éow─ů. Licz─Ö jednak na to, ┼╝e b─Öd─ů realizowane te dobre pomys┼éy.

Rozmawiali┼Ťmy na razie o ekonomicznym aspekcie zamykania kopal┼ä. Kopalnie to jednak co┼Ť wi─Öcej, s─ů przecie┼╝ niezwykle wa┼╝nym elementem kultury ca┼éego regionu. Na ile wa┼╝na w kontek┼Ťcie zamykania kopal┼ä jest kulturowa to┼╝samo┼Ť─ç g├│rnik├│w?

Ta strona bycia g├│rnikiem nie jest ju┼╝ dzisiaj tak istotna. Kiedy┼Ť istnia┼é silny etos g├│rnika: g├│rnik, ┼Ül─ůsk, kopalnie, biesiady ÔÇô to wszystko tworzy┼éo jedno┼Ť─ç i dawa┼éo gwarancj─Ö przysz┼éo┼Ťci. Teraz ta bran┼╝a nie jest ju┼╝ lukratywna i jednocze┼Ťnie sam zaw├│d nie jest ju┼╝ darzony a┼╝ takim uznaniem. Kiedy┼Ť do g├│rnika odnoszono si─Ö z szacunkiem, bo pracowa┼é z nara┼╝eniem ┼╝ycia i zapewnia┼é bezpiecze┼ästwo energetyczne. Tego podej┼Ťcia nie ma ju┼╝ od bardzo dawna. Kiedy zaczyna┼éem prac─Ö, by┼éo jeszcze szcz─ůtkowo widoczne. Teraz podejrzewam, ┼╝e ch┼éopaki na ┼Ül─ůsku nie chwal─ů si─Ö ju┼╝ zawodem. Bo nie ma si─Ö czym chwali─ç tak naprawd─Ö.

Na koniec chcieliby┼Ťmy zajrze─ç w przysz┼éo┼Ť─ç. W kt├│rym kierunku widzia┼éby pan przekwalifikowanie g├│rnik├│w, ┼╝eby nie czuli si─Ö w ┼╝aden spos├│b pokrzywdzeni? Jak─ů inn─ů prac─Ö mogliby, a przede wszystkim chcieliby, znale┼║─ç?

Pewnie najlepiej by┼éoby trafi─ç na kolejn─ů kopalni─Ö. M├│j przyk┼éad z kopalni─ů miedziow─ů pokazuje, ┼╝e ┼éatwo jest si─Ö dostosowa─ç. To ca┼ékowicie inna kopalnia, ale ┼éatwiej jest, b─Öd─ůc g├│rnikiem, z w─Ögla przenie┼Ť─ç si─Ö na mied┼║ ni┼╝ zaczyna─ç na powierzchni. Chocia┼╝ wiadomo, ┼╝e na g├│rnik├│w miedziowych nie ma tak du┼╝ego zapotrzebowania. M├│wi si─Ö te┼╝ o pracy dla g├│rnik├│w przy instalacjach OZE, wiatrak├│w czy paneli fotowoltaicznychÔÇŽ Ale prawda jest taka, ┼╝e ci─Ö┼╝ko wybra─ç rozwi─ůzanie, kt├│re wszystkim by pasowa┼éo. Nie brakuje g├│rnik├│w, kt├│rzy maj─ů poko┼äczone studia w zupe┼énie innym zawodzie. Inni b─Öd─ů mo┼╝e chcieli wyjecha─ç z krajuÔÇŽ Ilu g├│rnik├│w, tyle opcji.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś