Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Pi臋kno i blask. Galeria Sztuki 艢redniowiecznej MNW

Architekci postarali si臋 w wykorzysta膰 艣wiat艂o na ekspozycji tak, by wydobywa艂o ono urod臋 dzie艂. Okna od strony dziedzi艅ca muzeum zosta艂y ods艂oni臋te, 艣wiat艂o delikatnie migoce na posadzce. L艣ni膮ce z艂ote elementy obraz贸w wybijaj膮 si臋 na ciemnym tle 艣cian.


殴r贸d艂o: Muzeum Narodowe w Warszawie

Miesi膮c temu, po dw贸ch latach prac konserwatorskich, zosta艂a ponownie otwarta Galeria Sztuki 艢redniowiecznej w warszawskim Muzeum Narodowym. Nowa ods艂ona ekspozycji cieszy si臋 du偶膮 popularno艣ci膮, tak samo jak bogata oferta wydarze艅 towarzysz膮cych.
 
Muzeum od偶y艂o. W weekendy roi si臋 od zwiedzaj膮cych, po艣r贸d kt贸rych mn贸stwo rodzin z聽dzie膰mi, na kt贸re czekaj膮 warsztaty z聽edukatorami muzealnymi. Godn膮 pochwa艂y inicjatyw膮 jest tak偶e cykl spotka艅 czwartkowych 艢redniowiecze o zmroku. Doskona艂e dla tych zapracowanych, kt贸rzy w tygodniu w godzinach wieczornych chc膮 na chwil臋 oderwa膰 si臋 od codziennych obowi膮zk贸w. Muzeum stoi wtedy otworem dla zwiedzaj膮cych a偶 do 21, a o 19.30 w wieczornej aurze specjali艣ci przybli偶aj膮 najr贸偶niejsze historie co poniekt贸rych obiekt贸w.
 
Jednak to, co najwa偶niejsze, to nowa aran偶acja galerii. Od lat te same dzie艂a w tym samym miejscu, a jednak teraz ogl膮damy co艣 zupe艂nie nowego. Ka偶dy obiekt zosta艂 wyeksponowany na indywidualnie zaprojektowanych stela偶ach oraz odsuni臋ty od 艣ciany, dzi臋ki czemu teraz mo偶emy ogl膮da膰 dzie艂a ze wszystkich stron. Do tego architekci postarali si臋 w ten spos贸b wykorzysta膰 艣wiat艂o na ekspozycji, by wydobywa艂o ono urod臋 dzie艂. Okna od strony dziedzi艅ca muzeum zosta艂y ods艂oni臋te, a 艣wiat艂o dobiegaj膮ce z聽zewn膮trz, przyt艂umione perforowanymi os艂onami z聽blachy, delikatnie migoce na posadzce. L艣ni膮ce z艂ote elementy obraz贸w wybijaj膮 si臋 na ciemnym tle 艣cian, kt贸rych czarny kolor wydobywa barwno艣膰 i plastyczno艣膰 rze藕b.
 

 
Cho膰 dzie艂a znajduj膮ce si臋 w galerii to g艂贸wnie przedmioty przeznaczone do ko艣cio艂贸w, sama wystawa zosta艂a niemal zupe艂nie odsakralizowana. Przestrze艅 nie ma na艣ladowa膰 wn臋trza ko艣cielnego, cho膰 w pierwszej sali mo偶na znale藕膰 do niego lu藕ne nawi膮zania. Na przyk艂ad dominuj膮cy przestrze艅 krucyfiks zawieszony na 艣rodku podobnie jak w ko艣cio艂ach na belce t臋czowej oddzielaj膮cej transept od prezbiterium, czy stoj膮ca bezpo艣rednio za nim nastawa o艂tarzowa (Poliptyk Grudzi膮dzki) mog膮 mimowolnie nasuwa膰 skojarzenia o imitacji wn臋trza ko艣cielnego. Jednak celem nowej aran偶acji jest to, by dzie艂a m贸wi艂y same za siebie. Temu s艂u偶y mi臋dzy innymi odsuni臋cie nastaw o艂tarzowych od 艣cian, kt贸re ma umo偶liwi膰 zwiedzaj膮cemu obejrzenie wcze艣niej niedost臋pnych rewers贸w skrzyde艂.
 
Wyobra藕my sobie wn臋trze 艣redniowiecznego ko艣cio艂a. Pr贸ba oddania go w przestrzeni muzealnej by艂aby daremna. Dzie艂a w galerii zosta艂y wyrwane ze swojego pierwotnego kontekstu i nie nale偶y na si艂臋 ponownie go imitowa膰, a zobaczy膰, w jaki inny spos贸b mog膮 nam dzi艣 pos艂u偶y膰 owe obiekty. Dla nas pe艂ni膮 one funkcj臋 g艂贸wnie dydaktyczn膮. Gdy chodz臋 i ogl膮dam ka偶dy element o艂tarza z聽 bliska, zastanawiam si臋, jak to samo dzie艂o odbiera艂 cz艂owiek 艣redniowieczny. Wierni przychodz膮cy do ko艣cio艂a prawdopodobnie nawet go nie widzieli. Prezbiterium oddziela艂a zazwyczaj przegroda ch贸rowa, o艂tarz sta艂 daleko i, je艣li kto艣 mia艂 podziwia膰 te skrupulatnie rze藕bione i malowane szczeg贸艂y, to tylko duchowie艅stwo zgromadzone w prezbiterium, a zw艂aszcza celebrans. Mo偶e mylnie s膮dzimy, 偶e historie opowiedziane na skrzyd艂ach poliptyk贸w stanowi艂y bibli臋 pauperum dla wiernych? Mo偶e by艂a to bezinteresowna sztuka anonimowego artysty tworzona dla Boga, nie dla ludu, aby mia艂a sw贸j mistyczny udzia艂 w ofierze.
 

 
Podziwiaj膮c ponad sto znakomicie odrestaurowanych dzie艂 w galerii mo偶emy pozna膰 na nowo 艣wiat wyobra偶e艅 sztuki 艣redniowiecznej. Obej艣膰 ka偶dy obiekt, obejrze膰 z聽bliska cudowne sceny, pozna膰 dzieje 艣wi臋tych Barbary czy Jadwigi 艢l膮skiej, podziwia膰 pieczo艂owicie oddane najmniejsze szczeg贸艂y. Warto przy okazji pomy艣le膰 te偶 o roli tej sztuki w 偶yciu religijnym czas贸w 艣redniowiecza, pomy艣le膰 jak zupe艂nie inny jest nasz jej odbi贸r dzi艣, dziesi臋膰 wiek贸w p贸藕niej.
 
Minimalistyczna aran偶acja wn臋trz u艂atwia indywidualne skupienie si臋 na ka偶dym z聽dzie艂. Informacje na 艣cianach ograniczone s膮 do minimum, natomiast dla dociekliwych znajdzie si臋 mn贸stwo materia艂贸w dodatkowych: broszury, tablety, audioprzewodniki. To p贸ki co najlepiej zaopatrzona technologicznie galeria w muzeum.
 
Kurator Zbior贸w Dawnej Sztuki Europejskiej MNW: prof. Antoni Ziemba. Projekt zespo艂u warszawskiej pracowni architektonicznej WWAA
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij