Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

ÔÇ×Piece te┼╝ wyremontowa─ç, bo zima nadchodziÔÇŁ. O niekt├│rych podobie┼ästwach antysemityzmu i islamofobii

ÔÇ×Islamofobia uzupe┼éni┼éa antysemityzm jako typ ksenofobii rozpowszechniony w spo┼éecze┼ästwieÔÇŁ ÔÇô stwierdzi┼é niedawno Rafa┼é Pankowski. Co ┼é─ůczy te dwa rodzaje uprzedze┼ä?

ilustr.: Julia Chibowska

ilustr.: Julia Chibowska


W po┼éowie stycznia tego roku Bogus┼éaw Chrabota zamie┼Ťci┼é komentarz dotycz─ůcy wynik├│w sonda┼╝u przeprowadzonego przez IBRiS na zlecenie ÔÇ×RzeczpospolitejÔÇŁ: ÔÇ×Ile┼╝ dekad musia┼éo min─ů─ç, ile zmieni─ç si─Ö pokole┼ä, by ta fatalna przypad┼éo┼Ť─ç [antysemityzm ÔÇô A.T.] przesz┼éa do historii. [ÔÇŽ] Statystycznie nie mamy nic przeciw temu, by naszymi s─ůsiadami, partnerami czy cz┼éonkami rodzin by┼éy osoby pochodzenia ┼╝ydowskiego. Tak┼╝e stany emocjonalne, jakie wi─ů┼╝emy z takimi faktami, najbli┼╝sze s─ů ┼╝yczliwej neutralno┼ŤciÔÇŁ. Chrabota dodaje: ÔÇ×Jednak jest i odwrotna strona tej naszej ┬źdojrza┼éo┼Ťci┬╗. Te same badania dowodz─ů, ┼╝e z┼ée emocje przenie┼Ťli┼Ťmy na ludzi pochodzenia arabskiegoÔÇŁ.
Dzi┼Ť, dwa i p├│┼é miesi─ůca p├│┼║niej, nale┼╝y s─ůdzi─ç, ┼╝e to oparte na danych sonda┼╝owych stwierdzenie cz─Ö┼Ťciowo straci┼éo sw─ů aktualno┼Ť─ç. W wyniku dyskusji o przyj─Öciu przez Sejm nowelizacji ustawy o Instytucie Pami─Öci Narodowej (kt├│ra przewiduje kar─Ö pozbawienia wolno┼Ťci za ÔÇ×przypisywanie Narodowi Polskiemu lub Pa┼ästwu Polskiemu odpowiedzialno┼Ťci lub wsp├│┼éodpowiedzialno┼Ťci za pope┼énione przez III Rzesz─Ö zbrodnie nazistowskieÔÇŁ) i krytycznych g┼éos├│w ze strony Izraela, Stan├│w Zjednoczonych i Ukrainy na temat tych kontrowersyjnych zmian, w Polsce gwa┼étownie wzros┼éy nastroje antysemickie. Potwierdza to mi─Ödzy innymi monitoring Brunatna Ksi─Öga prowadzony przez Stowarzyszenie ÔÇ×NIGDY WI─śCEJÔÇŁ. Dokumentowane s─ů w nim zdarzenia o charakterze rasistowskim, neofaszystowskim i antysemickim (takie jak agresja s┼éowna i fizyczna oraz dewastacje cmentarzy czy siedzib organizacji mniejszo┼Ťciowych). Jednocze┼Ťnie wed┼éug tego samego ┼║r├│d┼éa w Polsce od po┼éowy 2015 roku mamy do czynienia z eskalacj─ů ksenofobicznej przemocy i mowy nienawi┼Ťci wymierzonych najcz─Ö┼Ťciej w wyznawc├│w islamu (b─ůd┼║ osoby za takie uwa┼╝ane).
Pr├│b─Ö por├│wnania obu dyskurs├│w ÔÇô antysemickiego i islamofobicznego ÔÇô podj─Ö┼éa mi─Ödzy innymi┬áMonika Bobako, kt├│ra zasadno┼Ť─ç takiej analizy opar┼éa na odnalezieniu ÔÇ×mechanizm├│w etnicyzowania i urasowienia r├│┼╝nicy religijnejÔÇŁ tak┼╝e w odniesieniu do muzu┼éman├│w, analogicznie jak to mia┼éo miejsce w historii europejskiego antysemityzmu. Badaczka kwestionuje powracaj─ůcy we wsp├│┼éczesnych dysputach argument o roz┼é─ůczno┼Ťci poj─Ö─ç ÔÇ×religiiÔÇŁ i ÔÇ×rasyÔÇŁ (wedle jego zwolennik├│w ta pierwsza mo┼╝e by─ç przedmiotem indywidualnego wyboru), kt├│ry w konsekwencji przyzwala na ignorowanie rasistowskiego charakteru islamofobii i przedstawianie jej jako ÔÇ×prawomocnej postawy krytycznej wobec spo┼éeczno┼Ťci muzu┼éma┼äskichÔÇŁ.
Bobako podkre┼Ťla przy tym, ┼╝e spos├│b definiowania obu tych poj─Ö─ç posiada powa┼╝ne implikacje polityczne ÔÇô takie jak prawne klasyfikowanie mowy nienawi┼Ťci wymierzonej w muzu┼éman├│w (przepisy w pa┼ästwach zachodnich inaczej traktuj─ů to, co rasistowskie, i to, co antyreligijne) czy ustalenie ich statusu jako mniejszo┼Ťci w spo┼éecze┼ästwie. Wedle badaczki, omawiaj─ůcej zale┼╝no┼Ťci i zmieniaj─ůce si─Ö znaczenia nadawane ÔÇ×rasieÔÇŁ i ÔÇ×religiiÔÇŁ, antysemityzm i islamofobia s─ů g┼é─Öboko spowinowacone zar├│wno na poziomie strukturalnych cech obu dyskurs├│w, jak i poprzez wykorzystywanie konstrukt├│w ÔÇ×┼╝ydaÔÇŁ (ÔÇ×┼╗ydaÔÇŁ) i ÔÇ×muzu┼émaninaÔÇŁ jako historycznego punktu odniesienia ÔÇ×dla budowania europejskiej, chrze┼Ťcija┼äskiej to┼╝samo┼ŤciÔÇŁ. S─ů one zatem nieodzownie uwik┼éane w warstw─Ö znacze┼ä symbolicznych, jaka powstaje poprzez kszta┼étowanie relacji z uznawanymi za ÔÇ×innychÔÇŁ.
Kalki nienawi┼Ťci
Gdy w 2015 roku tak┼╝e w Polsce rozgorza┼éa dyskusja na temat przyjmowania uchod┼║c├│w (pr├│buj─ůcych przedosta─ç si─Ö do Europy z kraj├│w Bliskiego Wschodu i p├│┼énocnej Afryki), instrumentalnie wykorzystana w kampanii wyborczej, nietrudno by┼éo rozpozna─ç, po jakie wzorce mowy nienawi┼Ťci si─Ögali mi─Ödzy innymi autorzy internetowych wpis├│w, uczestnicy skrajnie prawicowych manifestacji czy pseudokibice na stadionach. We wrze┼Ťniu 2015 roku w Brunatnej Ksi─Ödze Stowarzyszenia ÔÇ×NIGDY WI─śCEJÔÇŁ odnotowano nast─Öpuj─ůce przyk┼éady komentarzy zamieszczonych w sieci:
Na portalu TVN24 pod reporta┼╝em o konserwacji wi─Ö┼║niarskich barak├│w na terenie by┼éego obozu Auschwitz-Birkenau pojawi┼éy si─Ö wpisy: ÔÇ×Mo┼╝na by otworzy─ç Auschwitz na nowo dla imigrant├│w i do tego podci─ůgn─ů─ç now─ů instalacj─Ö gazow─ůÔÇŁ, ÔÇ×Zakonserwowa─ç i uruchomi─ç. W sam raz dla imigrant├│w z Syrii i okolicÔÇŁ, ÔÇ×W ko┼äcu szykuj─ů dla nich porz─ůdne hoteleÔÇŁ, ÔÇ×No teraz to mo┼╝emy przyjmowa─ç pe┼én─ů pa…. pe┼énym dymem go┼Ťci z AfrykiÔÇŁ, ÔÇ×Niech krematoria te┼╝ odnowi─ůÔÇŁ i ÔÇ×Piece te┼╝ wyremontowa─ç, bo zima nadchodziÔÇŁ. U┼╝ytkownicy sieci pisali r├│wnie┼╝, ┼╝e ob├│z Auschwitz-Birkenau to dla uchod┼║c├│w ÔÇ×idealny pensjonatÔÇŁ, ┼╝e w barakach ÔÇ×sporo ich pomieszcz─ůÔÇŁ i ┼╝e to ÔÇ×dobre miejsce dla intruz├│wÔÇŁ.
Na Facebooku na profilu ÔÇ×Spotted LublinÔÇŁ pod wpisem ze zdj─Öciem dzia┼éaj─ůcego w mie┼Ťcie Centrum Kultury Islamu pojawi┼éo si─Ö kilkadziesi─ůt rasistowskich komentarzy i gr├│┼║b, mi─Ödzy innymi: ÔÇ×To nawet lepiej. Wszyscy w jednym miejscu ÔÇô ┼éatwiej wysadzi─ç to w powietrzeÔÇŁ, ÔÇ×Komora gazowa czekaÔÇŁ, ÔÇ×Pora nape┼éni─ç pistolety na wod─Ö krwi─ů ┼ŤwinekÔÇŁ, ÔÇ×Trzeba pod┼éo┼╝y─ç do piecaÔÇŁ, ÔÇ×Trzeba to zat┼éuc, zanim z┼éo┼╝y jajaÔÇŁ, ÔÇ×JÔÇŽa─ç brudas├│w!ÔÇŁ i ÔÇ×Zawsze m├│wi┼éem, ┼╝e piece na Majdanku s─ů w dobrym stanieÔÇŁ.
W tego rodzaju odwo┼éaniach do przemys┼éowych metod eksterminacji znanych z historii XX wieku niejako uto┼╝samiono muzu┼éma┼äskich uchod┼║c├│w z ┼╗ydami, domagaj─ůc si─Ö powt├│rzenia wzgl─Ödem nich tego, co wydarzy┼éo si─Ö podczas Zag┼éady. J─Özyk, w kt├│rym ta nienawi┼Ť─ç si─Ö wyra┼╝a, bliski jest j─Özykowi nazistowskiej administracji z charakterystycznym dla niego technicznym (wi─Öc neutralnym) s┼éownictwem s┼éu┼╝─ůcym temu, by nie nazywa─ç rzeczy po imieniu. Pozornie tak─ů sam─ů funkcj─Ö w tych internetowych wpisach spe┼énia te┼╝ ironia, jednak ÔÇô ze wzgl─Ödu na jej ra┼╝─ůc─ů niestosowno┼Ť─ç w tym kontek┼Ťcie ÔÇô prowadzi przede wszystkim do wzmocnienia (a nie zatajenia) wymowy przekazu. W tym przypadku zatem antysemickie uprzedzenia, jak si─Ö wydaje, podsun─Ö┼éy ujawniaj─ůcej si─Ö z rosn─ůcym nat─Ö┼╝eniem islamofobii radykalne kalki my┼Ťlowe, wedle kt├│rych (znani przecie┼╝ tylko z relacji medialnych) uchod┼║cy to nie ludzie, a przeznaczone do likwidacji szkodniki.
Pod koniec 2015 roku w jednym z wywiad├│w Micha┼é Bilewicz przywo┼éa┼é wyniki w┼éasnych bada┼ä socjologicznych dotycz─ůcych islamofobii w polskim spo┼éecze┼ästwie i ÔÇô nie kryj─ůc swojego zaskoczenia ÔÇô stwierdzi┼é: ÔÇ×Co┼Ť, co jeszcze kilka lat temu nie mia┼éo ┼╝adnego znaczenia, dzi┼Ť w du┼╝ym stopniu zdecydowa┼éo o kszta┼écie polskiej sceny politycznejÔÇŁ. Pr├│ba zrozumienia tego zjawiska prowadzi tak┼╝e do spraw bardziej uniwersalnych: ta przenikaj─ůca si─Ö (antysemicka i antymuzu┼éma┼äska) nienawi┼Ť─ç wobec ÔÇ×obcychÔÇŁ, poszerzanie repertuaru wrogich skojarze┼ä, prze┼Ťwiadcze┼ä czy obelg, wreszcie budowanie kolejnych teorii spiskowych ÔÇô wszystko to w swym radykalizmie przyczynia si─Ö do akt├│w przemocy fizycznej. Nale┼╝y o tym pami─Öta─ç, przygl─ůdaj─ůc si─Ö poszczeg├│lnym dyskursywnym przejawom ÔÇô wywo┼éanej sztucznie i nadspodziewanie ┼éatwo ÔÇô polskiej islamofobii.
Jan III Sobieski zn├│w na odsiecz
Jednym z popularniejszych ÔÇô i bardziej widowiskowych ÔÇô sposob├│w na publiczne wyra┼╝anie nienawi┼Ťci wobec muzu┼éman├│w sta┼éy si─Ö manifestacje urz─ůdzane przez ugrupowania skrajnie prawicowe. Jesieni─ů 2015 roku odbywa┼éo si─Ö ich nawet kilkadziesi─ůt miesi─Öcznie. Organizowane by┼éy w r├│┼╝nych miejscowo┼Ťciach pod has┼éem ÔÇ×sprzeciwu wobec imigrant├│wÔÇŁ, a dla nadania im wi─Ökszego znaczenia nierzadko wybierano (czy raczej zaw┼éaszczano) dni ┼Ťwi─ůt narodowych (na przyk┼éad 11 listopada), jak i wyszukiwano rocznice wydarze┼ä historycznych ÔÇô wcze┼Ťniej w┼éa┼Ťciwie nieobecne w pami─Öci zbiorowej (na przyk┼éad bitwy pod Wiedniem z 12 wrze┼Ťnia 1683 roku, kiedy pod dow├│dztwem Jana III Sobieskiego wojska polsko-austriacko-niemieckie pokona┼éy Imperium Osma┼äskie). Zgromadzenia te s─ů zg┼éaszane do urz─Öd├│w miasta i otrzymuj─ů policyjn─ů ochron─Ö. Ich uczestnicy w obecno┼Ťci funkcjonariuszy wykrzykuj─ů ksenofobiczne has┼éa i eksponuj─ů transparenty o takiej tre┼Ťci.
W pierwszej po┼éowie 2017 roku (brak nowszych danych) spo┼Ťr├│d 947 spraw o przest─Öpstwa pope┼énione z pobudek rasistowskich, antysemickich lub ksenofobicznych prowadzonych przez prokuratur─Ö ÔÇô zaledwie 28 (czyli 3 procent) dotyczy┼éo manifestacji i zgromadze┼ä (dla por├│wnania: w pierwszym p├│┼éroczu 2016 roku na 863 post─Öpowania prowadzono 58 takich spraw, to jest 6,7 procent wszystkich). Bior─ůc przy tym pod uwag─Ö skal─Ö prokuratorskich umorze┼ä post─Öpowa┼ä dotycz─ůcych przest─Öpstw z nienawi┼Ťci (oko┼éo 80 procent), mo┼╝na stwierdzi─ç, ┼╝e propagowanie tre┼Ťci o takim charakterze na demonstracjach pozostaje prawie bezkarne.
Oto dwa przyk┼éady manifestacji zorganizowanych przez Ob├│z Narodowo-Radykalny przeciwko przyjmowaniu uchod┼║c├│w z p├│┼énocnej Afryki i Bliskiego Wschodu, udokumentowane w Brunatnej Ksi─Ödze Stowarzyszenia ÔÇ×NIGDY WI─śCEJÔÇŁ:

KRAK├ôW. 12 wrze┼Ťnia 2015 [ÔÇŽ] uczestnicy demonstracji wznosili okrzyki: ÔÇ×Polska tylko dla Polak├│wÔÇŁ i ÔÇ×Ca┼éa Polska g┼éo┼Ťno krzyczy, nie chce tej islamskiej dziczyÔÇŁ. Eksponowali r├│wnie┼╝ transparenty o takiej tre┼Ťci, a tak┼╝e flag─Ö ze sloganem ÔÇ×Stop islamizacji EuropyÔÇŁ. Niekt├│rzy mieli na sobie koszulki z napisami: ÔÇ×Islam won z naszych stronÔÇŁ oraz ÔÇ×Breivik, uratuj nasÔÇŁ.
WROC┼üAW. 27 wrze┼Ťnia 2015 w czasie marszu Justyna Helcyk, cz┼éonkini ONR, w├│wczas kandydatka Ruchu Narodowego w wyborach do Parlamentu Europejskiego, wykrzykiwa┼éa do zgromadzonych: ÔÇ×Oni (muzu┼émanie ÔÇô dop. red.) uwa┼╝aj─ů, ┼╝e bia┼ée kobiety niemuzu┼éma┼äskie trzeba gwa┼éci─ç! Bia┼éa Europa zmierza ku upadkowi. Rz─ůdz─ů nami ┼╝ydowscy imperiali┼Ťci, a przybysze wyr┼╝n─ů nas wszystkich w pie┼ä! Przyjad─ů po dzieci, staruszki i wszyscy b─Ödziemy bez g┼é├│w! Nie pozwolimy, by islamskie ┼Ťcierwo zniszczy┼éo nar├│d polskiÔÇŁ. Uczestnicy marszu skandowali ksenofobiczne okrzyki: ÔÇ×Ca┼éa Polska ┼Ťpiewa z nami: wypÔÇŽa─ç z uchod┼║camiÔÇŁ, ÔÇ×Islami┼Ťci to pedofileÔÇŁ i ÔÇ×Polska wolna od islamuÔÇŁ. Nie┼Ťli te┼╝ transparenty z symbolami przekre┼Ťlonego p├│┼éksi─Ö┼╝yca, meczetu oraz ze sloganem ÔÇ×Stop islamÔÇŁ, a tak┼╝e flag─Ö z has┼éem ÔÇ×┼Ümier─ç wrogom ojczyznyÔÇŁ [ÔÇŽ].

Has┼éa wykrzykiwane podczas tych demonstracji pozwalaj─ů zrekonstruowa─ç niemal wi─Ökszo┼Ť─ç element├│w dyskursu islamofobicznego i dostrzec jego powi─ůzania z dyskursem antysemickim. W swoim artykule Monika Bobako tak charakteryzuje ┼é─ůcz─ůce je podobie┼ästwa: ÔÇ×Zar├│wno islamofobia, jak i antysemityzm za cel swoich atak├│w przyjmuje tych, kt├│rych uznaje za nieredukowal┬şnie ┬źobcych┬╗ i zagra┼╝aj─ůcych czysto┼Ťci europejskiej/narodowej to┼╝samo┼Ťci, europejskiemu/narodowemu porz─ůdkowi spo┼éecznemu, interesom ekonomicznym, warto┼Ťciom politycznym i sposobom ┼╝ycia. W obu przypadkach owi ┬źobcy┬╗ postrzegani s─ů przez pryzmat zesencjalizowanych kategorii zbiorowych, okre┬ş┼Ťlonych przez odniesienie do zetnicyzowanej/urasowionej to┼╝samo┼Ťci religijnej, kt├│re wymazuj─ů we┬şwn─Ötrzne zr├│┼╝nicowanie atakowanych grup oraz indywidualne to┼╝samo┼Ťci jej cz┼éonk├│w. W obu przy┬şpadkach pojawiaj─ů si─Ö teorie spiskowe, sugeruj─ůce ukryte d─ů┼╝enia do zdominowania wi─Ökszo┼Ťciowego spo┼éecze┼ästwa i jego judaizacj─Ö/islamizacj─ÖÔÇŁ. Korzystaj─ůc z tego usystematyzowanego zestawienia, warto zastanowi─ç si─Ö tak┼╝e nad tym, jaki obraz w┼éasnej wyobra┼╝onej wsp├│lnoty wy┼éania si─Ö z okrzyk├│w i transparent├│w eksponowanych przez uczestnik├│w krakowskiej i wroc┼éawskiej manifestacji.
Przybycie uchod┼║c├│w postrzegaj─ů oni jako zagro┼╝enie totalne ÔÇô zar├│wno dla neofaszystowskiej wizji polsko┼Ťci (czyli ÔÇ×Polski tylko dla Polak├│wÔÇŁ), a tak┼╝e jako ca┼ékiem realne zagro┼╝enie fizyczne ÔÇô tak wyolbrzymione, ┼╝e osi─ůgaj─ůce efekt karykatury (ÔÇ×wszyscy b─Ödziemy bez g┼é├│wÔÇŁ). Wyznawcy islamu, uznawani za terroryst├│w, gwa┼écicieli i pedofil├│w, s─ů dla nich nieprzekraczalnie obcy, wr─Öcz spoza wszelkiej cywilizacji (ÔÇ×dziczÔÇŁ), a w konsekwencji ÔÇô wyzbyci nawet cz┼éowiecze┼ästwa (ÔÇ×┼ŤcierwoÔÇŁ). Co ciekawe, w przem├│wieniu aktywistki ONR-u pojawia si─Ö swoiste stopniowanie win przypisywanych ÔÇ×obcymÔÇŁ: oto ÔÇ×┼╝ydowscy imperiali┼ŤciÔÇŁ (wi─Öc tajni spiskowcy) sprawuj─ů nad nami w┼éadz─Ö, ale muzu┼émanie, jak przysta┼éo na barbarzy┼äc├│w, d─ů┼╝─ů wy┼é─ůcznie do zniszczenia. W tym kontek┼Ťcie warto przywo┼éa─ç wypowied┼║ Bilewicza, wedle kt├│rego uprzedzenia wobec grupy, kt├│rej status postrzegamy jako wysoki, s─ů inne od tych dotycz─ůcych spo┼éeczno┼Ťci, kt├│re uwa┼╝amy za gorsze od nas samych: ÔÇ×┼╗ydzi s─ů przedstawiani jako grupa sprawna, kompetentna i inteligentna. Antysemityzm opiera si─Ö na zawi┼Ťci. W przypadku muzu┼éman├│w mamy do czynienia z obrazem pogardliwymÔÇŁ.
W przem├│wieniu wyg┼éoszonym podczas wroc┼éawskiej manifestacji zwraca uwag─Ö tak┼╝e inna kwestia: mianowicie pos┼éu┼╝enie si─Ö motywami otwarcie rasistowskimi (ÔÇ×Bia┼éa Europa zmierza ku upadkowiÔÇŁ). Monika Bobako podaje bowiem jako cech─Ö odr├│┼╝niaj─ůc─ů dyskurs antysemicki od islamofobicznego brak w przypadku tego drugiego ÔÇ×explicite┬áwyartyku┼éowanego po┬şj─Öcia ┬źrasy┬╗ czy rasowej ni┼╝szo┼Ťci/wy┼╝szo┼ŤciÔÇŁ. O jego rasistowskim charakterze, wed┼éug badaczki, decyduje przede wszystkim funkcja, jak─ů pe┼éni w nim odwo┼éanie do ÔÇ×kulturyÔÇŁ i/lub ÔÇ×religiiÔÇŁ, to jest ÔÇ×skrajnie deterministyczne i esencja┬şlistyczne rozumienie kultury jako zetnicyzowanej religii, zgodnie z kt├│rym to islam (┬źkultura muzu┼éma┼ä┬şska┬╗) odpowiada za ca┼éo┼Ť─ç zachowa┼ä [ÔÇŽ] jednostek i spo┼éeczno┼Ťci ┬źmuzu┼éma┼äskich┬╗ÔÇŁ. Jak si─Ö okazuje, r├│wnie┼╝ na tego rodzaju prze┼Ťwiadczeniach wspieraj─ů si─Ö nienawistne has┼éa g┼éoszone na manifestacjach ONR-u. ÔÇ×Polska wolna od islamuÔÇŁ to moment najwi─Ökszego dyskursywnego zbli┼╝enia islamofobii i antysemityzmu, w kt├│rym nieusuwalne kulturowe pi─Ötno przypisywane muzu┼émanom uzasadnia rzekom─ů ni┼╝szo┼Ť─ç tej grupy i konieczno┼Ť─ç jej podporz─ůdkowania lub wykluczenia.
Wed┼éug Rafa┼éa Pankowskiego taka wersja ideologii rasistowskiej (nazywana ÔÇ×rasizmem kulturowymÔÇŁ) ÔÇ×pozornie uznaje r├│wno┼Ť─ç ras, stwierdzaj─ůc jednak ich nieprzezwyci─Ö┼╝alne r├│┼╝nice na poziomie kulturowymÔÇŁ. Postuluje ona sprzeciw wobec mieszania ras-kultur, kt├│ry wynika ÔÇ×z d─ů┼╝enia do terytorialnej jednolito┼Ťci etniczno-kulturowejÔÇŁ. Zdaniem socjologa form─ů tego nowego rasizmu jest antymuzu┼éma┼äski dyskurs, kt├│ry ÔÇ×absolutyzuje, naturalizuje i esencjonalizuje r├│┼╝nice kulturowe oraz racjonalizuje przemoc wobec ┬źinnych┬╗ÔÇŁ. Przyk┼éad├│w nawo┼éywania do agresji fizycznej wobec muzu┼éman├│w zn├│w dostarczaj─ů manifestacje w Krakowie i we Wroc┼éawiu (podczas kt├│rych eksponowano takie has┼éa jak: ÔÇ×Breivik, uratuj nasÔÇŁ czy ÔÇ×┼Ümier─ç wrogom ojczyznyÔÇŁ). Ale, jak wspomnia┼éam wcze┼Ťniej, w Polsce dochodzi r├│wnie┼╝ do napa┼Ťci na muzu┼éman├│w, a tak┼╝e ÔÇô w┼éa┼Ťnie ze wzgl─Ödu na to postrzeganie ich jako jednolitej grupy, z pomini─Öciem r├│┼╝nic kulturowych, etnicznych czy j─Özykowych ÔÇô do islamofobicznych atak├│w na osoby, kt├│re z ÔÇ×kultur─ů muzu┼éma┼äsk─ůÔÇŁ nie maj─ů nic wsp├│lnego. Do takiego zdarzenia dosz┼éo na przyk┼éad we Wrze┼Ťni w listopadzie 2015 roku, kiedy mieszkaniec miasta zaatakowa┼é ma┼é┼╝e┼ästwo Hindus├│w, obrzucaj─ůc ich rasistowskimi obelgami, za┼Ť pod adresem m─Ö┼╝czyzny krzykn─ů┼é ÔÇ×Jeste┼Ť SyryjczykiemÔÇŁ i uderzy┼é go w┬átwarz.
Rafa┼é Pankowski podczas niedawnego wyk┼éadu w Fundacji im. Schumana stwierdzi┼é, ┼╝e ÔÇ×islamofobia uzupe┼éni┼éa antysemityzm jako typ ksenofobii rozpowszechniony w spo┼éecze┼ästwieÔÇŁ. ┼Üwiadczy┼éyby o tym komentarze publikowane w internecie, has┼éa wykrzykiwane na manifestacjach czy wyzwiska w trakcie napa┼Ťci. Jak si─Ö okazuje, stwierdzenie Bogus┼éawa Chraboty m├│wi─ůce o tym, ┼╝e antysemityzm si─Ö wyczerpa┼é, by┼éo zdecydowanie na wyrost. Warto w tym miejscu przytoczy─ç jeszcze jeden opis z Brunatnej Ksi─Ögi:

WARSZAWA. 7 wrze┼Ťnia 2017 na ulicy Nowolipie agresywny m─Ö┼╝czyzna i towarzysz─ůca mu kobieta wyzywali i pobili pochodz─ůc─ů z Czeczenii muzu┼émank─Ö, ubran─ů w tradycyjny str├│j, kt├│ra wraca┼éa z przedszkola po odprowadzeniu┬ádzieci. Napastnik wykrzykiwa┼é pod jej adresem: ÔÇ×PierÔÇŽlona muzu┼émanka!ÔÇŁ, ÔÇ×Do gazu!ÔÇŁ i ÔÇ×SpierÔÇŽ st─ůd!ÔÇŁ. Przewr├│ci┼é j─ů te┼╝ na ziemi─Ö i kopa┼é po g┼éowie i ca┼éym ciele. Przemocy wobec niej dopu┼Ťci┼éa si─Ö te┼╝ jego znajoma.

To pobicie mie┼Ťci w sobie r├│┼╝ne nienawi┼Ťci: postrzeganie kobiety tylko poprzez pryzmat ÔÇ×muzu┼éma┼äsko┼ŤciÔÇŁ (o kt├│rej mia┼éby ┼Ťwiadczy─ç jej tradycyjny str├│j) miesza si─Ö ze skojarzeniami z Zag┼éad─ů (okrzyk ÔÇ×Do gazuÔÇŁ). Symboliczny splot ÔÇô kt├│ry przeradza si─Ö w dos┼éowne, brutalne pozbywanie si─Ö wszelkich ÔÇ×obcychÔÇŁ.
***
Bibliografia:
ÔÇö┬áAnK, ÔÇ×W ca┼éej Polsce odby┼éy si─Ö manifestacje przeciw przyj─Öciu imigrant├│wÔÇŁ, Se.pl, 26.09.2015.
ÔÇö Monika Bobako, ÔÇ×Rasa i religia. Trajektorie antysemityzmu i islamofobiaÔÇŁ, ÔÇ×Tematy z SzewskiejÔÇŁ, Rasa 3(13)/2014.
ÔÇö Bogus┼éaw Chrabota, ÔÇ×Islamofobia zast─ůpi┼éa antysemityzmÔÇŁ, Rp.pl, 14.01.2018.
ÔÇö Justyna Ko─ç, ÔÇ×┬źPolska dla Polak├│w┬╗ to has┼éo faszystowskieÔÇŁ [wywiad z Rafa┼éem Pankowskim], Wiadomo.co, 23.01.2018.
ÔÇö Monitoring Brunatna Ksi─Öga Stowarzyszenia ÔÇ×NIGDY WI─śCEJÔÇŁ [tekst niepublikowany].
ÔÇö Rafa┼é Pankowski, ÔÇ×Rasizm a kultura popularnaÔÇŁ, Warszawa, Wydawnictwo Trio, 2006.
ÔÇö Patrycja Wieczorkiewicz, ÔÇ×Wszyscy jeste┼Ťmy terrorystamiÔÇŁ┬á[wywiad z Micha┼éem Bilewiczem],┬á KrytykaPolityczna.pl, 11.12.2015.
ÔÇö┬áÔÇ×Wyci─ůg ze sprawozdania dot. spraw o przest─Öpstwa pope┼énione z pobudek rasistowskich, antysemickich lub ksenofobicznych prowadzonych w I p├│┼éroczu 2017 roku w jednostkach organizacyjnych prokuraturyÔÇŁ, 13.10.2017.
***
Pozosta┼ée teksty z bie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç tutaj.
***
Polecamy tak┼╝e:

Najnowszy bestseller handlarzy strachu

Nienawi┼Ť─ç nasza powszednia

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś