Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Patriotycznie = homofobicznie?

Granica mi臋dzy promowaniem patriotyzmu i wyra偶aniem za pomoc膮 artystycznej formy mi艂o艣ci do ojczyzny a postawami skrajnymi, dyskryminuj膮cymi okre艣lone grupy ludzi czy po prostu przepe艂nionymi nienawi艣ci膮 zdaje si臋 bardzo cienka, a przekraczaj膮 j膮 najbardziej radykalni wykonawcy rapu patriotycznego, kt贸rych utwory przyjmuj膮 wyra藕nie nacjonalistyczne czy homofobiczne zabarwienie.

ilustr.: Andrzej D臋bowski

ilustr.: Andrzej D臋bowski


Na polskiej [wyroznij]scenie[/wyroznij] muzycznej panuje ogromna r贸偶norodno艣膰, co jest niew膮tpliwie zalet膮. W ramach tej r贸偶norodno艣ci mo偶emy jednak znale藕膰 utwory, kt贸rych przekaz zdecydowanie nie wpisuje si臋 w pogl膮d jakoby 鈥瀖uzyka 艂agodzi艂a obyczaje鈥.聽 Jednym z dobrych przyk艂ad贸w mog艂aby by膰 radykalna odmiana rapu patriotycznego, za za艂o偶ycieli kt贸rego uwa偶ani s膮 mi臋dzy innymi Zjednoczony Ursyn贸w czy Tadek ze sk艂adu Firma. Pocz膮tkowo przedstawicielom tego gatunku muzycznego przy艣wieca艂 cel szerzenia szeroko poj臋tych postaw patriotycznych, g艂贸wnie w艣r贸d m艂odzie偶y, poprzez odwo艂ywanie si臋 do historii, do symboli narodowych czy zas艂u偶onych postaci, proponowanie alternatywy dla rapu zagranicznego, kt贸ry opowiada o zupe艂nie innych ni偶 polskie realiach. Mo偶na odnie艣膰 wra偶enie, 偶e z ka偶dym rokiem przybywa wykonawc贸w dzia艂aj膮cych w ramach tego nurtu rapu, zwi臋ksza si臋 tak偶e grono jego odbiorc贸w. Niebagateln膮 rol臋 w tym wzro艣cie popularno艣ci ma z pewno艣ci膮 tak偶e promowanie tych utwor贸w przez 艣rodowiska nacjonalistyczne, tak偶e te najbardziej radykalne. Na przyk艂ad utw贸r pod tytu艂em 鈥濵odlitwa 呕o艂nierzy Wykl臋tych鈥 m艂odego rapera o pseudonimie Sova zosta艂 wykonany podczas tegorocznego Marszu Niepodleg艂o艣ci, teledysk do tej piosenki obj臋to honorowym patronatem Zwi膮zku 呕o艂nierzy Narodowych Si艂 Zbrojnych, a jednym z jego patron贸w medialnych jest M艂odzie偶 Wszechpolska. Granica mi臋dzy promowaniem patriotyzmu i wyra偶aniem za pomoc膮 artystycznej formy mi艂o艣ci do ojczyzny a postawami skrajnymi, dyskryminuj膮cymi okre艣lone grupy ludzi czy po prostu przepe艂nionymi nienawi艣ci膮 zdaje si臋 jednak bardzo cienka, a przekraczaj膮 j膮 najbardziej radykalni wykonawcy rapu patriotycznego, kt贸rych utwory przyjmuj膮 wyra藕nie nacjonalistyczne czy homofobiczne zabarwienie.
Za jednego z takich tw贸rc贸w nale偶y z pewno艣ci膮 uzna膰 pochodz膮cego z Warszawy rapera o pseudonimie Wuem Encecha, kt贸rego ostatnia p艂yta, 鈥濺adykalna ofensywa鈥, ujrza艂a 艣wiat艂o dzienne w 2014 roku. Tw贸rczo艣膰 tego wykonawcy przez fan贸w nazywana bywa bezkompromisow膮. Rozpatruj膮c jednak jego teksty z uwzgl臋dnieniem powszechnie obowi膮zuj膮cego prawa, zak艂adaj膮cego poszanowanie wolno艣ci i godno艣ci drugiego cz艂owieka, nale偶a艂oby j膮 uzna膰 za zdecydowanie od tych norm odbiegaj膮c膮, 偶eby nie powiedzie膰, 偶e wprost je 艂ami膮c膮, a w艂a艣ciwie bezlito艣nie depcz膮c膮. Tre艣膰 tekst贸w聽 Wuem Encechego zosta艂a przeanalizowana pod k膮tem przepis贸w prawa polskiego mi臋dzy innymi przez portal hejtstop. Analizie poddane zosta艂y konkretnie trzy teksty: 鈥濿ielka Polska鈥, 鈥濻iewca Chaosu鈥, 鈥瀂akaz peda艂owania鈥.
My艣l臋, 偶e na szczeg贸ln膮 uwag臋 ze wzgl臋du na wyj膮tkowo agresywny i jawnie nawo艂uj膮cy do przemocy, w tym konkretnym przypadku wobec os贸b o orientacji homoseksualnej, jest ostatni z wymienionych utwor贸w 鈥 鈥瀂akaz peda艂owania鈥. Utw贸r obfituje w rozmaite wulgaryzmy, jednak po prze艣ledzeniu ca艂ego tekstu, mog膮 one wyda膰 si臋 najmniej wstrz膮saj膮ce. Wi臋ksze wra偶enie robi膮 fragmenty takie jak: 鈥濿e藕 mi powiedz, dlaczego nie u偶ywa膰 s艂owa 芦peda艂禄? /Dla nich by艂oby przyjemnie nawet gdyby pies ich jeba艂鈥, 鈥濶ie zamkniecie mi ust i nie sp臋tacie r膮k, ja poci膮gn臋 za spust wcze艣niej celuj膮c im w skro艅鈥, 鈥濶iech ka偶da ciota krwawi, ja nie pusz臋 tego kantem, prawym prostym z buta wjad臋 na marszu 2012鈥 czy powtarzany w refrenie wers: 鈥濪upa jest od srania, zakaz peda艂owania!鈥.
Samo s艂owo 鈥瀙eda艂owanie鈥 odnosi si臋 do m臋偶czyzn o orientacji homoseksualnej. Pr贸buj膮c przeanalizowa膰 wers o 鈥瀙eda艂owaniu鈥, mo偶na odnie艣膰 wra偶enie, jakoby podmiot liryczny, m贸wi膮c, i偶 鈥瀌upa jest od srania鈥, mia艂 na my艣li wy艂膮cznie m臋sk膮 鈥瀌up臋鈥. Nasuwa si臋 nieuchronnie pytanie, czy wed艂ug autor贸w tekstu ta kobieca jest bardziej wielofunkcyjna, czy jej przeznaczenie r贸wnie偶 jest tylko jedno, lecz odpowied藕 na to pytane z analizowanego tekstu Wuem Encechego nie wynika.
W piosence tej osoby o orientacji homoseksualnej zosta艂y postawione na r贸wni z przest臋pcami 鈥 鈥瀙edofile, lesby i te mendy geje, miejcie t臋 艣wiadomo艣膰, ca艂a Polska si臋 z was 艣mieje!鈥. Wykonawcy rapuj膮cy w utworze zdaj膮 si臋 w swoisty spos贸b wyra偶a膰 swoje zaniepokojenie samym wyst臋powaniem zjawiska homoseksualizmu czy transseksualizmu (鈥濸ytam, czemu to legalne鈥, 鈥濩o si臋 dzieje w naszym pa艅stwie?鈥), a tak偶e swobodnym funkcjonowaniem gej贸w, lesbijek, os贸b transp艂ciowych i og贸lnie rzecz bior膮c wszystkich, kt贸rzy odbiegaj膮 od 鈥瀒dealnego鈥 modelu i stylu 偶ycia aprobowanego przez autor贸w tekstu (鈥濩h艂opak, dziewczyna 鈥 normalna rodzina!鈥), w przestrzeni publicznej.
Z drugiej strony, tw贸rcy takich utwor贸w jak 鈥瀂akaz peda艂owania鈥 nierzadko bior膮 udzia艂 w r贸偶nych akcjach charytatywnych, w艂膮czaj膮 si臋 w s艂uszne inicjatywy. Ciekawym przyk艂adem mo偶e by膰 na przyk艂ad to, i偶 Wuem Encecha przeznaczy艂 doch贸d ze sprzeda偶y swojej p艂yty 鈥濺adykalna ofensywa鈥, na ok艂adce kt贸rej mo偶na zobaczy膰 zdj臋cia p艂on膮cej t臋czy z Placu Zbawiciela oraz zrobione podczas Marszu Niepodleg艂o艣ci, na rzecz pomocy choremu ch艂opcu zmagaj膮cemu si臋 z glejakiem nerwu wzrokowego. Ten akt empatii dla samego wykonawcy zdaje si臋 nie sta膰 w sprzeczno艣ci z bezwzgl臋dnymi gro藕bami karalnymi i obrzydliwymi inwektywami pod adresem homoseksualist贸w. Jak wida膰, w przypadku entuzjast贸w tego gatunku muzycznego wsp贸艂czucie dla drugiego cz艂owieka bywa selektywne, a brak tego wsp贸艂czucia wynika w okre艣lonych sytuacjach z silnie zakorzenionych w ich 艣wiadomo艣ci uprzedze艅 co do os贸b w jaki艣 spos贸b odbiegaj膮cych od jedynego s艂usznego modelu post臋powania, kt贸rego to powszechnego obowi膮zywania domagaj膮 si臋 fani radykalnego rapu patriotycznego.
Opisany powy偶ej paradoks nie jest jedynym, jaki mo偶na zauwa偶y膰 w dzia艂aniach os贸b uto偶samiaj膮cych si臋 z przekazem utwor贸w, takich jak te nale偶膮ce do dorobku Wuem Encechego. Has艂o 鈥瀦akaz peda艂owania鈥 jest niezwykle popularne w 艣rodowisku nacjonalistycznych i neofaszystowskich boj贸wek. Pojawia si臋 ono regularnie podczas r贸偶nego rodzaju demonstracji o zabarwieniu patriotycznym czy tych na rzecz promowania tradycyjnego modelu rodziny. Jako 偶e z oczywistych wzgl臋d贸w osoby homoseksualne czy transp艂ciowe nie wpisuj膮 si臋 w ten model, has艂o 鈥瀦akaz peda艂owania鈥 pojawia si臋 tak偶e w przypadku r贸偶nych sytuacji w jaki艣 spos贸b z nimi zwi膮zanych.
Doskona艂y tego przyk艂ad mo偶e stanowi膰 epizod z 2014 roku, kiedy to grupa ONR-owc贸w zak艂贸ci艂a spotkanie autorskie z Ann膮 Grodzk膮 po艣wi臋cone promocji jej ksi膮偶ki, kt贸re mia艂o miejsce w Empiku przy ulicy Marsza艂kowskiej w Warszawie. W pewnym momencie spotkania grupa m臋偶czyzn zacz臋艂a 艣piewa膰 s艂owa 鈥瀦akaz peda艂owania鈥 na melodi臋 utworu 鈥濭o West鈥 grupy Village People. Melodia ta jest przede wszystkim kojarzona z przy艣piewkami stadionowymi polskich kibic贸w, a najpopularniejsz膮 z nich jest znane chyba wszystkim 鈥濸olska, bia艂o-czerwoni鈥. I nie by艂oby w tym nic dziwnego, bior膮c pod uwag臋, 偶e melodia jest chwytliwa i powszechnie znana. W kontek艣cie has艂a 鈥瀦akaz peda艂owania鈥 napotykamy jednak na pewien problem, bowiem utw贸r 鈥濭o West鈥, pochodz膮cy z ko艅ca lat 70., chocia偶 hitem sta艂 si臋 dopiero w latach 90. za spraw膮 duetu Pet Shop Boys, uwa偶any jest 鈥 pomimo braku potwierdzenia tej teorii przez cz艂onk贸w zespo艂u 鈥 za hymn ruchu walcz膮cego o prawa homoseksualist贸w. Ponadto elementem charakterystycznym dla cz艂onk贸w grupy by艂y kostiumy kojarz膮ce si臋 z wyst臋pami w klubach gejowskich oraz specyficzne uk艂ady taneczne wykonywane przez zesp贸艂, jak w przypadku teledysku do 鈥濭o West鈥. Odrodzenie tego utworu zawdzi臋czamy grupie Pet Shop Boys, kt贸rej cz艂onkowie otwarcie m贸wi膮 o swojej orientacji oraz walcz膮 o prawa homoseksualist贸w. Mo偶na zada膰 sobie pytanie, czy ci, kt贸rzy tak ch臋tnie wykorzystuj膮 melodi臋 o takiej historii do skandowania 鈥瀦akazu peda艂owania鈥, zdaj膮 sobie spraw臋 z kontekstu, w jakim ten utw贸r funkcjonuje, czy ich wyb贸r by艂 celowy i chodzi艂o o przekszta艂cenie 鈥瀐ymnu gej贸w鈥 w narz臋dzie walki z nimi, czy mo偶e mamy tu do czynienia jedynie z wykorzystaniem brzmienia popularnej stadionowej przy艣piewki na gruncie walki ideologicznej bez analizowania 藕r贸de艂 jej pochodzenia. Bior膮c pod uwag臋 skrupulatno艣膰, z jak膮 cz艂onkowie ONR lub innych podobnych organizacji uzasadniaj膮 swoje dzia艂ania i pogl膮dy, jak swobodnie operuj膮 informacjami聽 z r贸偶nych dziedzin wiedzy 鈥 historii, filozofii, nauki Ko艣cio艂a, nierzadko nie zg艂臋biaj膮c danego zagadnienia w wystarczaj膮cym stopniu, a zarazem wyg艂aszaj膮c swoje zdanie zawsze z przekonaniem granicz膮cym z pewno艣ci膮 (鈥濧by zda膰 spraw臋, czym jest Narodowy Radykalizm, najpierw trzeba sobie u艣wiadomi膰, czym jest sam cz艂owiek. Najog贸lniej rzecz ujmuj膮c cz艂owiek sk艂ada si臋 z Materii i Ducha. I taka odpowied藕 wystarczy鈥), mo偶na by oczekiwa膰, i偶 przy艣piewki, za pomoc膮 kt贸rych wyra偶aj膮 w艂asne przekonania, tak偶e b臋d膮 dok艂adnie przemy艣lane, nie tylko je艣li chodzi o warstw臋 tekstow膮. Kibice polskiej reprezentacji, zapewne w wi臋kszo艣ci nie艣wiadomi historii melodii do kt贸rej 艣piewaj膮 鈥濸olska, bia艂o-czerwoni鈥, nie s膮 grup膮 o nastawieniu homofobicznym, zatem w ich przypadku taki, a nie inny wyb贸r utworu nie budzi kontrowersji. Inaczej jest natomiast, je艣li we藕miemy pod uwag臋 skrajnie radykalne 艣rodowisko, g艂osz膮ce otwarcie, 偶e 鈥瀗arkomania, pedofilia, alkoholizm, homoseksualizm, rozwody, aborcja, feminizm… wszystko to jak szkodnik wgryza si臋 w zdrowy korze艅 Narodu鈥 (za stron膮 internetow膮 ONR).
Nie da si臋 nie zauwa偶y膰, i偶 w ostatnim czasie organizacje promuj膮ce skrajnie nacjonalistyczn膮 ideologi臋 zyskuj膮 coraz wi臋cej zwolennik贸w i coraz 艣mielej poczynaj膮 sobie w przestrzeni publicznej, nierzadko 艂ami膮c przepisy polskiego prawa. Ro艣nie w si艂臋 swoisty ruch oporu, kt贸ry sprzeciwia si臋 uznaniu za warto艣ci r贸wnouprawnienia czy tolerancji wobec odmiennych od w艂asnego punkt贸w widzenia. Coraz wi臋cej jest tak偶e form, za pomoc膮 kt贸rych szerzone s膮 radykalne has艂a 鈥 strony internetowe, demonstracje uliczne, a tak偶e muzyka. Wszystkie te wymiary s膮 ze sob膮 po艂膮czone 鈥 w Internecie funkcjonuj膮 strony po艣wi臋cone omawianemu 艣wiatopogl膮dowi, tam zawarte idee trafiaj膮 na ulice przy okazji rozmaitych manifestacji, a ich no艣nikiem, by膰 mo偶e o najwi臋kszej sile oddzia艂ywania poza transparentami czy flagami, jest w艂a艣nie muzyka, szczeg贸lnie z gatunku rapu patriotycznego. Z kolei popularno艣膰 okre艣lonych utwor贸w 鈥 i tu wracamy znowu do Internetu 鈥 wynika z ich publicznego wykonywania przy okazji wydarze艅 zbiorowych, jak w przypadku wspomnianego wcze艣niej utworu Sovy 鈥濵odlitwa 呕o艂nierzy Wykl臋tych鈥 i tegorocznego Marszu Niepodleg艂o艣ci. Patrz膮c na to, w jak膮 stron臋 ewoluuje dzi艣 poj臋cie patriotyzmu, szczeg贸lnie w艣r贸d m艂odego pokolenia, 颅pozostaje mie膰 nadziej臋, 偶e muzyka b臋dzie nadal spe艂nia膰 rol臋 swoistego buforu, daj膮c szans臋 na bezkrwawe wyra偶anie nawet najbardziej radykalnych hase艂, pozostaj膮c zarazem jedynie (!) w obszarze agresji s艂ownej.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij