Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Organizacja wsp├│lnego dobra: Kooperatywa Wawelska

Obok ekonomii, kt├│ra opiera si─Ö na absolutnym d─ů┼╝eniu do zysku i gloryfikacji jednostkowego interesu i w┼éasno┼Ťci, istnieje coraz silniejsza i coraz bardziej dojrza┼éa ekonomia r├│wnoleg┼éa ÔÇô ekonomia dobra wsp├│lnego ÔÇô i realizuj─ůce j─ů organizacje.
Organizacja wsp├│lnego dobra: Kooperatywa Wawelska

Wszystkie trzy zajmujemy si─Ö organizacjami ÔÇô jedna z nas teoretycznie, jako etnografka organizacji, dwie pozosta┼ée praktycznie, jako sp├│┼édzielczynie i wsp├│┼éorganizatorki. Dla nas wszystkich ┼Ťwiat organizacji i zarz─ůdzania jawi si─Ö dwoi┼Ťcie. Z jednej strony widzimy gigantyczny strumie┼ä neoliberalnego g┼é├│wnego nurtu, dominuj─ůcy niemal ca┼ékowicie przestrze┼ä medialn─ů i edukacyjn─ů. Z drugiej za┼Ť dostrzegamy wartki, bardzo ciekawy, lecz nadal ma┼éo znany strumie┼ä zajmuj─ůcy jak dot─ůd pozycj─Ö marginaln─ů. W ten drugi w┼é─ůczaj─ů si─Ö coraz to kolejne organizacje ekonomiczne, kt├│rych celem jest realizacja warto┼Ťci ekologicznych i humanistycznych, poprzez wsp├│┼édzia┼éanie, budowanie relacji i opart─ů na wi─Özi wymian─Ö, czyli organizacje wsp├│lnego dobra. Zysk finansowy i wszelkie korzy┼Ťci materialne s─ů w takim wypadku tylko jednym ze ┼Ťrodk├│w do tych cel├│w.

Mamy ciekawe do┼Ťwiadczenia zwi─ůzane z funkcjonowaniem takich organizacji ÔÇô jedna z nas jako badaczka zaanga┼╝owana od trzech lat w projekt badawczy w Polsce i w Wielkiej Brytanii, pozosta┼ée dwie, wsp├│┼éorganizuj─ůc i buduj─ůc na co dzie┼ä tegio typu dzia┼éalno┼Ť─ç w praktyce. Nasze do┼Ťwiadczenia mog─ů by─ç mo┼╝e przyda─ç si─Ö innym osobom ÔÇô jako pomys┼éy i inspiracje, a tak┼╝e po prostu ku pokrzepieniu serc.

Dominacja ekonomii zysku

Neoliberalna wizja ┼Ťwiata wielu ludziom wydaje si─Ö nie do odparcia, poniewa┼╝ przedstawia siebie jako ÔÇ×jedyn─ů mo┼╝liw─ůÔÇŁ, g┼éosz─ůc od upadku systemu pa┼ästwowego socjalizmu w 1989 roku: there is no alternative. Media g┼é├│wnego nurtu lubuj─ů si─Ö w prezentowaniu obecnego systemu, mimo nasilaj─ůcego si─Ö kryzysu, jako jedynego w og├│le, a przynajmniej jedynego racjonalnego, praktycznego, dojrza┼éego i naukowego. Robi─ů to wbrew opinii wielu naukowc├│w, w tym laureat├│w nagrody imienia Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii, takich jak Joseph Stieglitz czy Paul Krugman. Wiele os├│b godzi si─Ö na neoliberalny ┼Ťwiat tylko dlatego, ┼╝e nie widzi ┼╝adnej sensownej alternatywy lub my┼Ťli, ┼╝e alternatywa jest jedynie niesprawdzon─ů teori─ů lub utopi─ů. Tymczasem taka alternatywa dzia┼éa i sprawdza si─Ö na co dzie┼ä ÔÇô cz─Östo w naszym najbli┼╝szym otoczeniu.

Ani nauka, ani praktyka nie s─ů takim monolitem, jak g┼éosi neoliberalna ideologia i jak wynika z medi├│w g┼é├│wnego nurtu. Coraz cz─Ö┼Ťciej pojawiaj─ů si─Ö w przestrzeni i ┼Ťwiadomo┼Ťci spo┼éecznej ruchy maj─ůce inny charakter i inne cele ÔÇô cho─ç nie zawsze cz┼éonkowie i cz┼éonkinie spo┼éecze┼ästwa u┼Ťwiadamiaj─ů sobie, ┼╝e s─ů w┼Ťr├│d nich tak┼╝e organizacje o charakterze ekonomicznym. Nawet je┼Ťli wielu osobom nowe teorie ekonomiczne i spo┼éeczne mog─ů wydawa─ç si─Ö niesprawdzonymi utopiami, to ┼éatwiej przekona─ç si─Ö do nich samej czy samemu na poziomie zwyk┼éej, codziennej aktywno┼Ťci. Lepiej w┼é─ůczy─ç si─Ö w takie dzia┼éania, zamiast bezradnie poddawa─ç si─Ö toksycznemu, niejednokrotnie pe┼énemu przemocy, psychopatycznemu zarz─ůdzaniu neoliberalnych korporacji i wcale nie lepszych od nich ma┼éych prywatnych firm. Obok ekonomii opartej na absolutnym d─ů┼╝eniu do zysku i gloryfikacji jednostkowego interesu i w┼éasno┼Ťci, istnieje coraz silniejsza i coraz bardziej dojrza┼éa ekonomia r├│wnoleg┼éa ÔÇô ekonomia dobra wsp├│lnego i realizuj─ůce j─ů organizacje. Ich funkcjonowanie pokazuje, ┼╝e inna rzeczywisto┼Ť─ç organizacyjna jest mo┼╝liwa, a gdyby spotka┼éy si─Ö ze wsparciem instytucjonalnym, by┼éyby by─ç mo┼╝e zdolne do tego, by same sta─ç si─Ö g┼é├│wnym nurtem ekonomii. W Polsce na razie sp├│┼édzielczo┼Ť─ç dost─Öpna jest niemal wy┼é─ůcznie w wielkich miastach, jednak badania prowadzone przez jedn─ů z nas w Wielkiej Brytanii, a tak┼╝e przez takie badaczki jak Maria Daskalaki czy Marianna Fotaki w Grecji, pokazuj─ů jednak, ┼╝e ruchy, kt├│re zrodzi┼éy si─Ö w miastach, maj─ů obecnie ogromn─ů si┼é─Ö oddzia┼éywania w o┼Ťrodkach wiejskich i ma┼éych miasteczkach, w┼Ťr├│d wszystkich klas spo┼éecznych, z udzia┼éem klas nieuprzywilejowanych: robotniczych, ch┼éopskich, a przede wszystkich prekariuszy, cho─ç nadal (jak na pocz─ůtku obecnej fali tych ruch├│w) tak┼╝e skupiaj─ů profesjonalist├│w takich jak lekarze czy naukowcy.

Ekonomia podziemia

Organizacje dobra wsp├│lnego maj─ů charakterystyczn─ů poziom─ů, k┼é─ůczow─ů dynamik─Ö, polegaj─ůc─ů na poziomym, dynamicznym wzro┼Ťcie w silnej relacji z otoczeniem. Taka dynamika struktury jest w┼éa┼Ťciwa nie tylko jednemu typowi organizacji ÔÇô realizuj─ůcych jak─ů┼Ť dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcz─ů ÔÇô lecz opisuje tak┼╝e wiele innych fenomen├│w organizacyjnych ostatnich lat, tak w ┼Ťwiecie wsp├│lnych dzia┼éa┼ä ekonomicznych, jak nastawionych na realizacj─Ö wy┼╝szych cel├│w i idea┼é├│w. S─ů w┼Ťr├│d nich ruchy aktywistyczne, gospodarcze, nowe ruchy polityczne, niezale┼╝ne media, organizacje zajmuj─ůce si─Ö sztuk─ů itd. Pr├│cz k┼é─ůczowego trybu strukturyzacji ┼é─ůczy je te┼╝ ogromna jak na dzisiejsze czasy ┼╝ywotno┼Ť─ç, odporno┼Ť─ç i nieobecno┼Ť─ç w g┼é├│wnych nurtach dyskursu publicznego. Wielu obserwator├│w i uczestnik├│w ┼╝ycia spo┼éecznego albo przyjmuje neoliberalny dogmat o braku alternatywy, albo te┼╝ zdaje si─Ö nadal oczekiwa─ç na zmiany w starym stylu ÔÇô si┼éowe, rewolucyjne przej─Öcie centrum przez jaki┼Ť nowy, ambitny margines. Tymczasem zmiana trybu organizowania ju┼╝ si─Ö dokonuje niejako ÔÇ×podziemnieÔÇŁ. Tworz─ů si─Ö i umacniaj─ů struktury w wielu sferach ┼╝ycia spo┼éecznego, kt├│re cz─Östo nie maj─ů na celu agresywnego obalenia centrum. Podobnie jak ro┼Ťliny k┼é─ůczowe po prostu tworz─ů dla siebie miejsce. W odr├│┼╝nieniu od tradycyjnych, organizacyjnych projekt├│w, nie s─ů kreowane dla realizacji okre┼Ťlonego przez za┼éo┼╝yciela celu, czy ich wi─ůzki, jako narz─Ödzie lub zaprojektowana machina, lecz generowane s─ů przez wsp├│lne warto┼Ťci i potrzeby uczestnik├│w. Pojawiaj─ů si─Ö niejako ÔÇ×jak grzyby po deszczuÔÇŁ tam, gdzie s─ů do tego sprzyjaj─ůce warunki i gdzie istnieje jaki┼Ť wa┼╝ny, ┼╝ywotny zal─ů┼╝ek. W ich przypadku kluczowym poj─Öciem jest etos, czyli z jednej strony system etycznych zasad, a z drugiej ÔÇô moralna wi─Ö┼║ z miejscem i/lub jak─ů┼Ť grup─ů czy spo┼éeczno┼Ťci─ů.

Jedn─ů z takich organizacji jest Kooperatywa Wawelska. Dzia┼éa jako grupa otwarta, demokratyczna, o strukturze jak najbardziej ÔÇ×p┼éaskiejÔÇŁ, niehierarchicznej. Od pocz─ůtku chodzi┼éo o to, by kooperatywa by┼éa wsp├│lna, otwarta na r├│wny udzia┼é jej cz┼éonk├│w i cz┼éonki┼ä w dzia┼éaniu i podejmowaniu decyzji. Demokratyczno┼Ť─ç jest tu zar├│wno wzorcem strukturyzacji, jak i zasad─ů etyczn─ů, jedn─ů z najwa┼╝niejszych dla funkcjonowania tej organizacji. Chodzi┼éo o model dzia┼éania, kt├│ry pozwala na realne wsp├│┼étworzenie przez grup─Ö ludzi takiej organizacji, jakiej sami oczekuj─ů i jak─ů wsp├│lnie mog─ů zbudowa─ç. To ÔÇ×wsp├│lnieÔÇŁ oznacza, ┼╝e w Wawelskiej nie ma tych, kt├│rzy s─ů na wy┼╝szym szczeblu, podejmuj─ů autorytarne decyzje i w taki sam spos├│b wyznaczaj─ů kierunki dzia┼éa┼ä. Raz na kwarta┼é, podczas Walnych Zgromadze┼ä, wybierani s─ů trzej koordynatorzy. Cho─ç ich rola cz─Östo bywa kluczowa dla sprawnego dzia┼éania kooperatywy, nie mo┼╝na ich nazwa─ç ÔÇ×szefamiÔÇŁ, a raczej inspiratorami, ÔÇ×spajaczamiÔÇŁ, liderami. Nie s─ů to jedyni liderzy, poniewa┼╝ tacy wy┼éaniaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ naturalnie z grup roboczych ÔÇô to ci, kt├│rzy chc─ů anga┼╝owa─ç siebie i innych w dzia┼éania. Ich rol─ů jest w┼éa┼Ťnie inspirowanie, wspieranie, umiej─Ötno┼Ť─ç organizowania pracy, nie za┼Ť podejmowanie kluczowych decyzji. Lider to rola organizacyjna, nieprzypisana do konkretnej osoby.

ÔÇ×Wsp├│lnieÔÇŁ oznacza r├│wnie┼╝ budowanie to┼╝samo┼Ťci wok├│┼é demokratycznego uczestnictwa. Wawelska, wychodz─ůc od wsp├│lnego negocjowania tego, co grupa uznaje za dobro wsp├│lne i wsp├│lne warto┼Ťci, realizuje to p├│┼║niej poprzez wsp├│ln─ů prac─Ö. To w zasadzie ci─ůg┼ée aktywizowanie do demokracji, wsp├│┼édecydowanie i wsp├│┼édzia┼éanie ÔÇô jedno dope┼énia drugie. Nie mo┼╝na wszak m├│wi─ç o demokracji, je┼Ťli deklaracje nie przek┼éadaj─ů si─Ö na wsp├│ln─ů aktywno┼Ť─ç. Ta z kolei musi mie─ç ┼║r├│d┼éa we wsp├│lnie ustalonych celach. Demokracja umo┼╝liwia zatem bliski kontakt z warto┼Ťciami i prze┼éo┼╝enie ich na praktyk─Ö.

Wsp├│┼éczesne organizacje nie pozostawiaj─ů miejsca na to, by ich cz┼éonkowie byli ich rzeczywistymi wsp├│┼étw├│rcami. Demokratyczne narz─Ödzia zarz─ůdzania s─ů bardzo cz─Östo namiastk─ů wolno┼Ťci, fasad─ů wsp├│┼éudzia┼éu, s┼éu┼╝─ůc─ů w rzeczywisto┼Ťci maksymalizacji wydajno┼Ťci i zysk├│w. A bez uczestnictwa w negocjowaniu warto┼Ťci, sensu, ustalania tego, co jest dobrem wsp├│lnym, nie mo┼╝na m├│wi─ç o prawdziwie demokratycznym zarz─ůdzaniu. W praktyce opiera si─Ö to na d─ů┼╝eniu do konsensu, na przywr├│ceniu wagi debacie i ka┼╝demu tworz─ůcemu j─ů g┼éosowi, kt├│ry powinien by─ç wys┼éuchany. Deliberacja jest bardzo istotnym, ba, niezbywalnym elementem zarz─ůdzania demokratycznego. Nie jest to zadanie proste, wymaga otwarto┼Ťci i cierpliwo┼Ťci. Trzeba zrozumie─ç, ┼╝e jest to nieustaj─ůcy proces, w kt├│rym zanurzony jest ca┼éy kolektyw. Pozwala to zrozumie─ç dynamik─Ö grupy, role, jakie s─ů w niej pe┼énione, a tak┼╝e pozwala wykorzysta─ç konflikt do budowania i rozumienia wsp├│lnych oraz jednostkowych potrzeb. To o tyle istotne, ┼╝e organizacje k┼é─ůczowe rozwijaj─ů si─Ö poprzez polaryzacj─Ö ÔÇô motorem ich wzrostu jest zintegrowany konflikt. Zintegrowany ÔÇô czyli przedyskutowany osobi┼Ťcie, poza internetem, zg┼é─Öbiony i do┼Ťwiadczony. Wielu badanych przedstawicieli organizacji m├│wi o tym, jak wa┼╝ne jest spotykanie si─Ö i rozmawianie o r├│┼╝nicach, wr─Öcz k┼é├│cenie si─Ö (ÔÇ×u┼╝ywamy internetu do informowania si─Ö, ale spotykamy si─Ö raz na tydzie┼ä wszyscy, by si─Ö pok┼é├│ci─çÔÇŁ ÔÇô ujmuj─ůc to s┼éowami reprezentanta innej tego typu organizacji). R├│┼╝norodno┼Ť─ç w dzia┼éaniu daje im energi─Ö potrzebn─ů do utrzymywania ┼Ťcis┼éych wi─Özi z otoczeniem i budowania relacji. Ta powoduje jednak konflikty i mo┼╝liwa do utrzymania jest tylko wtedy, gdy s─ů one integrowane w demokratycznych procesach.

Jako si─Ö rzek┼éo, demokratyczne uczestnictwo zak┼éada nie tylko poziom─ů, k┼é─ůczow─ů struktur─Ö, ale przede wszystkim wsp├│ln─ů prac─Ö. W praktyce polega ona na rozproszeniu zada┼ä i odpowiedzialno┼Ťci, na w┼é─ůczaniu w ca┼éy proces jak najwi─Ökszej liczby os├│b. Mo┼╝na zapyta─ç o efektywno┼Ť─ç takich dzia┼éa┼ä i stwierdzi─ç, ┼╝e z punktu widzenia neoliberalnych wzorc├│w jest to efektywno┼Ť─ç odwr├│cona, a wi─Öc jej zaprzeczenie. Jednak dla organizacji wsp├│lnego dobra zysk nie jest naczeln─ů kategori─ů efektywno┼Ťci ÔÇô jest ni─ů raczej sprawno┼Ť─ç i skuteczno┼Ť─ç: by prac─Ö wykonywa─ç dobrze. Nie chodzi tylko o liczby i statystyki, ale r├│wnie┼╝ o jako┼Ť─ç wsp├│┼édzia┼éania, atmosfer─Ö wsp├│┼épracy, wi─Özi, kt├│re tworz─ů si─Ö w spo┼éeczno┼Ťci. Jako┼Ť─ç ta mierzona jest efektami o charakterze nie tylko ilo┼Ťciowym: tworz─ůc tak─ů spo┼éeczno┼Ť─ç, organizatorzy wsp├│lnie aktywizuj─ů si─Ö do dzia┼éania, dziel─ů si─Ö wiedz─ů, umiej─Ötno┼Ťciami. Im wi─Öcej takich dynamicznych relacji, tym lepsza jest jako┼Ť─ç wsp├│┼édzia┼éania organizacyjnego. Wsparcie i wsp├│┼édzia┼éanie wychodz─ů poza ramy Kooperatywy jako organizacji dzia┼éaj─ůcej w okre┼Ťlonym obszarze ÔÇô maj─ů wymiar ludzki, tworz─ůcy spo┼éeczno┼Ť─ç ┼╝yczliwych sobie ludzi.

W przypadku kolektywu, jakim jest Kooperatywa, nie mo┼╝na sztucznie zaimplementowa─ç narz─Ödzi zarz─ůdzania. Ka┼╝de z nich musi wynika─ç z realnej potrzeby i odpowiada─ç dynamice grupy ÔÇô je┼Ťli takie nie b─Ödzie, zostanie przez grup─Ö naturalnie odrzucone lub przekszta┼écone. To codzienne dzia┼éanie weryfikuje przydatno┼Ť─ç konkretnych metod: tak by┼éo w przypadku zarz─ůdzania procesami, kt├│re sp├│┼édzielcy i sp├│┼édzielczynie wsp├│lnie zdecydowali si─Ö zaprojektowa─ç i wprowadzi─ç, gdy potrzebowali w okre┼Ťlonym momencie jasno okre┼Ťli─ç i uporz─ůdkowa─ç obszary dzia┼éania Kooperatywy. Wynika┼éo to nie tylko z potrzeby organizacji pracy u┼éatwiaj─ůcej codzienne dzia┼éanie ÔÇô widzieli, jak du┼╝y potencja┼é tkwi w powi─Ökszaj─ůcej si─Ö grupie i chcieli stworzy─ç narz─Ödzia, kt├│re pomog─ů aktywizowa─ç si─Ö cz┼éonkom i cz┼éonkiniom, rozproszy─ç zadania, podzieli─ç si─Ö prac─ů i odpowiedzialno┼Ťci─ů. W obszarze realizacji zam├│wie┼ä i dostaw, opieki nad ofert─ů i dostawcami, wprowadzaniem nowych cz┼éonk├│w, zarz─ůdzanie procesowe nadal funkcjonuje. Okaza┼éo si─Ö natomiast, ┼╝e za bardzo usztywnia dzia┼éania w innych obszarach: edukacji, spo┼éeczno┼Ťci, integracji i promocji. W tym przypadku wprowadzono inne rozwi─ůzania, kt├│re daj─ů wi─Öcej swobody na spontaniczne dzia┼éania. Taka by┼éa potrzeba ca┼éej grupy.

Dobro wsp├│lne na co dzie┼ä

Wawelska dzia┼éa w zmieniaj─ůcym si─Ö, dynamicznym otoczeniu, jej zasoby nie s─ů sta┼ée, ale potrafi dobrze wykorzystywa─ç szanse i dostosowywa─ç si─Ö do warunk├│w. Tak─ů dobrze wykorzystan─ů szans─ů by┼éo rozwini─Öcie szerszej wsp├│┼épracy z lokalem, kt├│ry u┼╝ycza┼é jej przestrzeni, kiedy jeszcze nie mia┼éa w┼éasnego sklepu. Przez kilka miesi─Öcy Kooperatywa organizowa┼éa Obiady Czwartkowe ÔÇô kuchni─Ö spo┼éeczn─ů po┼é─ůczon─ů ze spotkaniami edukacyjnymi i warsztatami. Ta przygoda pozwoli┼éa sprawdzi─ç, czy wsp├│lnie potrafi─ů prowadzi─ç dzia┼éalno┼Ť─ç gastronomiczn─ů, czy m├│g┼éby to by─ç kolejny obszar dzia┼éania Kooperatywy. Takie szanse mo┼╝na wykorzysta─ç tylko wtedy, kiedy jest energia do dzia┼éania, kiedy s─ů liderzy i liderki, kt├│rzy inspiruj─ů do pracy.

Wawelska dzia┼éa w trybach cotygodniowych ÔÇô jej cz┼éonkowie i cz┼éonkinie co tydzie┼ä zamawiaj─ů i odbieraj─ů ┼╝ywno┼Ť─ç, a to oznacza, ┼╝e cyklicznie i w spos├│b rotacyjny du┼╝a grupa os├│b dzia┼éa razem, by takie zam├│wienie zrealizowa─ç. Ca┼éy ten proces podzielony zosta┼é na mniejsze, komplementarne wobec siebie dzia┼éania i zadania. Najwa┼╝niejsze w tym procesie s─ů dobry przep┼éyw informacji, sprawna koordynacja, jasne okre┼Ťlenie obowi─ůzk├│w, a docelowo taka dost─Öpno┼Ť─ç wiedzy, by ka┼╝dy m├│g┼é w┼é─ůczy─ç si─Ö w dzia┼éanie. W przypadku grup, w kt├│rych decyzyjno┼Ť─ç i praca s─ů decentralizowane, komunikacja i transfer wiedzy s─ů najbardziej newralgicznymi obszarami, o kt├│re trzeba si─Ö troszczy─ç.

Podstawowe obszary dzia┼éania Kooperatywy: organizacja zam├│wie┼ä i odbior├│w ┼╝ywno┼Ťci, wsp├│┼épraca z dostawcami, poszerzanie oferty ÔÇô s─ů ustabilizowane. Wypracowane narz─Ödzia i zasady tworz─ů dobr─ů ram─Ö dla codziennego dzia┼éania, ale nie s─ů to rozwi─ůzania zastyg┼ée. Cz┼éonkowie i cz┼éonkinie s─ů otwarci na zmian─Ö, ulepszenia, ka┼╝dy mo┼╝e by─ç jej inicjatorem, jej cz─Ö┼Ťci─ů. Wsp├│lne dzia┼éanie opiera si─Ö na zaufaniu, dlatego zak┼éada si─Ö dobre intencje os├│b, kt├│re podejmuj─ů jak─ů┼Ť aktywno┼Ť─ç lub chc─ů wprowadza─ç potrzebne zmiany. Zak┼éada si─Ö, ┼╝e wszyscy dzia┼éaj─ů na rzecz wsp├│lnego dobra. W Kooperatywie w spos├│b naturalny tworz─ů si─Ö wi─Özi pomi─Ödzy lud┼║mi, kt├│rzy najzwyczajniej w ┼Ťwiecie dobrze czuj─ů si─Ö ze sob─ů, mog─ů liczy─ç na wsparcie innych i pomoc. Dotyczy to sp├│┼édzielczy┼ä i sp├│┼édzielc├│w, ale tak┼╝e os├│b wsp├│┼épracuj─ůcych, zainteresowanych dzia┼éaniem Kooperatywy, lecz si─Ö w nie bezpo┼Ťrednio nieanga┼╝uj─ůcych.

Wawelska jest mocno zwi─ůzana z miejscem i spo┼éeczno┼Ťci─ů, w jakiej dzia┼éa, i stara si─Ö te wi─Özi ca┼éy czas rozwija─ç. Chce przede wszystkim tworzy─ç lokalne, sprawiedliwe rynki ┼╝ywno┼Ťci, ┼é─ůczy─ç na powr├│t konsument├│w z wytw├│rcami i dawa─ç szans─Ö na rozw├│j kolejnym gospodarstwom rolnym, kt├│re zdecydowa┼éy si─Ö na przyjazn─ů ca┼éemu ekosystemowi (naturalnemu i spo┼éecznemu) produkcj─Ö ┼╝ywno┼Ťci. Pragnie odbudowywa─ç uczestnictwo ekonomiczne szczeg├│lnie w tak istotnym dla gospodarki obszarze, jakim jest ┼╝ywno┼Ť─ç. Nie mo┼╝na ekonomii odrywa─ç od jej prymarnej funkcji, kt├│r─ů by┼éo zmierzanie do zr├│wnowa┼╝onego rozwoju, opartego o dobro wsp├│lne, co usilnie jest podwa┼╝ane przez neoliberalne dyskursy. A jednak inna ekonomia jest mo┼╝liwa. Ekonomia dzieje si─Ö tu i teraz, tworzona jest oddolnie, uwalniana od kr─Öpuj─ůcych j─ů, scentralizowanych dyrektyw i doktryn, budowana w oparciu o demokracj─Ö ┼╝ywno┼Ťciow─ů. Ekonomia, b─Öd─ůca dla sp├│┼édzielczy┼ä i sp├│┼édzielc├│w punktem wyj┼Ťcia, nie mo┼╝e by─ç pomy┼Ťlana bez jej uczestnik├│w ÔÇô spo┼éeczno┼Ťci. Bardzo istotne w tym kontek┼Ťcie s─ů kolejne, lokalne zmiany, bo w przypadku produkcji ┼╝ywno┼Ťci, to one stwarzaj─ů szanse na odbudowywanie spo┼éeczno┼Ťci i wi─Özi pomi─Ödzy nimi istniej─ůcych, a tak┼╝e na budowanie egalitarnej wsp├│lnoty i znoszenie bariery pomi─Ödzy konsumentami a producentami.

Kooperatywa daje mo┼╝liwo┼Ť─ç wsp├│┼édzia┼éania i wsp├│┼étworzenia spo┼éeczno┼Ťci, kt├│ra chce zmiany. Cz─Östo mo┼╝na us┼éysze─ç, szczeg├│lnie od nowych cz┼éonk├│w, ┼╝e Kooperatywa jest miejscem, kt├│re pozwala im dzia┼éa─ç, ┼╝e w ko┼äcu znajduj─ů ludzi, kt├│rzy ÔÇô dzia┼éaj─ůc poza mainstreamem ÔÇô pokazuj─ů, ┼╝e inne modele rynkowe s─ů mo┼╝liwe, wbrew temu, co powszechnie im si─Ö wmawia. Cho─ç s─ů to jeszcze peryferie, obrze┼╝a, to do inicjatyw takich jak Kooperatywa zaczyna do┼é─ůcza─ç coraz wi─Öcej os├│b, coraz wi─Öcej os├│b zaczyna zadawa─ç pytania, my┼Ťle─ç krytycznie i poszukiwa─ç rozwi─ůza┼ä poza obecnym systemem. Dzia┼éanie w grupie daje wi─Öksze poczucie sprawczo┼Ťci. Rzeczywi┼Ťcie mo┼╝na zauwa┼╝y─ç, ┼╝e tworzy si─Ö w ko┼äcu przeciwwaga dla spo┼éecznej atomizacji, jednostkowej niemocy w postaci kolektywnych dzia┼éa┼ä i zbiorowych to┼╝samo┼Ťci. I to one s─ů i b─Öd─ů motorem nap─Ödowym zmian. Jeste┼Ťmy przekonane, ┼╝e zmiany zaczynaj─ů si─Ö od wsp├│lnej pracy na poziomie lokalnym, wielu zdecentralizowanych, cz─Östo ma┼éych dzia┼éa┼ä. Bardziej sprawiedliwy rynek ┼╝ywno┼Ťci jest mo┼╝liwy, ale trzeba przyj─ů─ç odpowiedzialno┼Ť─ç za tworzenie go, a tym samym za codzienne decyzje konsumenckie.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś