Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Or臋dzie papie偶a Franciszka na 艢wiatowy Dzie艅 Pokoju 2018

Ci, kt贸rzy podsycaj膮 strach przed migrantami, by膰 mo偶e w celach politycznych, zamiast budowa膰 pok贸j, siej膮 przemoc, dyskryminacj臋 rasow膮 oraz ksenofobi臋, kt贸re s膮 藕r贸d艂em wielkiego niepokoju dla tych wszystkich, kt贸rym le偶y na sercu ochrona ka偶dego cz艂owieka.

ilustr.: Karolina Burdon

ilustr.: Karolina Burdon


呕yczenie pokoju
Pok贸j wszystkim ludziom i narodom ziemi! Pok贸j, kt贸ry anio艂owie g艂osz膮 pasterzom w noc Narodzenia Pa艅skiego [1], jest g艂臋bokim pragnieniem wszystkich ludzi i wszystkich narod贸w, szczeg贸lnie tych, kt贸rzy najbardziej cierpi膮 z powodu jego braku. Spo艣r贸d nich, obecnych w moich my艣lach oraz w mojej modlitwie, pragn臋 jeszcze raz wspomnie膰 ponad 250聽milion贸w migrant贸w na 艣wiecie, z kt贸rych 22,5聽miliona stanowi膮 uchod藕cy. Ci ostatni, jak stwierdzi艂 m贸j umi艂owany poprzednik Benedykt XVI, 鈥瀟o m臋偶czy藕ni i kobiety, dzieci, m艂odzie偶, osoby w podesz艂ym wieku, kt贸rzy szukaj膮 miejsca, gdzie mogliby 偶y膰 w pokoju鈥 [2]. Aby je znale藕膰, wielu z nich jest gotowych ryzykowa膰 偶ycie w podr贸偶y, kt贸ra w wielu przypadkach jest d艂uga i niebezpieczna, znosi膰 trudy i cierpienia, pokonywa膰 druty kolczaste i mury, wzniesione po to, by trzyma膰 ich z dala od tego celu.
W duchu mi艂osierdzia bierzemy w ramiona wszystkich, kt贸rzy uciekaj膮 od wojen i g艂odu lub s膮 zmuszeni opu艣ci膰 swoj膮 ziemi臋 z powodu dyskryminacji, prze艣ladowa艅, ub贸stwa i degradacji 艣rodowiska.
Jeste艣my 艣wiadomi, 偶e nie wystarcza otwarcie naszych serc na cierpienie innych. B臋dzie jeszcze wiele do zrobienia, zanim nasi bracia i nasze siostry b臋d膮 mogli zn贸w 偶y膰 w pokoju w bezpiecznym domu. Przyj臋cie drugiego wymaga konkretnego zaanga偶owania, 艂a艅cucha pomocy i 偶yczliwo艣ci, czujnej i wyrozumia艂ej uwagi, odpowiedzialnego zarz膮dzania nowymi, z艂o偶onymi sytuacjami 鈥 kt贸re czasami 艂膮cz膮 si臋 z innymi, licznymi problemami ju偶 istniej膮cymi 鈥 a tak偶e zawsze ograniczonymi 艣rodkami. Post臋puj膮c zgodnie z cnot膮 roztropno艣ci, rz膮dz膮cy b臋d膮 umieli przyjmowa膰, wspiera膰, chroni膰 oraz integrowa膰, podejmuj膮c praktyczne dzia艂ania, 鈥瀓e艣li to jest zgodne z nieprzesadnie pojmowanym dobrem spo艂eczno艣ci [鈥, [aby] w艂膮czy膰 ich w now膮 spo艂eczno艣膰鈥 [3]. Na rz膮dz膮cych spoczywa konkretna odpowiedzialno艣膰 wobec w艂asnych spo艂ecze艅stw,kt贸rym musz膮 zapewni膰 sprawiedliwe prawa oraz harmonijny rozw贸j, a nie mog膮 post臋powa膰 jak nierozs膮dny budowniczy, kt贸ry 藕le obliczy艂 wydatki i nie zdo艂a艂 doko艅czy膰 wie偶y, kt贸r膮 zacz膮艂 budowa膰 [4].
Dlaczego jest tak wielu uchod藕c贸w i migrant贸w?
艢wi臋ty Jan Pawe艂 II na progu Wielkiego Jubileuszu 2000 lat od chwili, kiedy anio艂owie g艂osili pok贸j w Betlejem, zwr贸ci艂 uwag臋 na to, 偶e wzrost liczby uchod藕c贸w jest jedn膮 z konsekwencji 鈥瀗ieko艅cz膮cej si臋 serii straszliwych wojen i konflikt贸w, ludob贸jstw i 芦czystek etnicznych禄鈥澛燵5], kt贸re naznaczy艂y XX wiek. W nowym stuleciu nie nast膮pi艂 jeszcze prawdziwy zwrot: konflikty zbrojne oraz inne formy zorganizowanej przemocy nadal powoduj膮 przemieszczanie si臋 ludzi wewn膮trz granic pa艅stw i poza nimi.
Ludzie migruj膮 r贸wnie偶 z innych powod贸w, a pierwszym z nich jest ch臋膰 鈥瀕epszego 偶ycia, co wi膮偶e si臋 cz臋sto z pragnieniem, by pozostawi膰 za sob膮 芦beznadziejno艣膰禄, kt贸r膮 rodzi niemo偶no艣膰 budowania przysz艂o艣ci鈥澛燵6]. Wyje偶d偶a si臋, by po艂膮czy膰 si臋 z w艂asn膮 rodzin膮, by znale藕膰 mo偶liwo艣ci zatrudnienia lub wykszta艂cenia: kto nie mo偶e cieszy膰 si臋 tymi prawami, nie 偶yje w pokoju. Ponadto, jak podkre艣li艂em w encyklice 鈥濴audato si鈥欌, 鈥瀟ragiczne jest zwi臋kszenie liczby migrant贸w uciekaj膮cych od biedy spowodowanej degradacj膮 艣rodowiska鈥澛燵7].
Wi臋kszo艣膰 migruje pod膮偶aj膮c regularnymi szlakami, natomiast niekt贸rzy wybieraj膮 inne drogi, przede wszystkim pod wp艂ywem desperacji, gdy ich ojczyzna nie zapewnia im bezpiecze艅stwa ani szans, a ka偶da legalna droga wydaje si臋 niedost臋pna, zablokowana lub zbyt d艂uga.
W wielu krajach, do kt贸rych zd膮偶aj膮 migranci, szeroko rozpowszechni艂a si臋 retoryka, kt贸ra wyolbrzymia zagro偶enia dla bezpiecze艅stwa narodowego lub koszty przyj臋cia nowych przybysz贸w, lekcewa偶膮c w ten spos贸b godno艣膰 ludzk膮, kt贸r膮 nale偶y uzna膰 we wszystkich, bo s膮 synami i c贸rkami Boga. Ci, kt贸rzy podsycaj膮 strach przed migrantami, by膰 mo偶e w celach politycznych, zamiast budowa膰 pok贸j, siej膮 przemoc, dyskryminacj臋 rasow膮 oraz ksenofobi臋, kt贸re s膮 藕r贸d艂em wielkiego niepokoju dla tych wszystkich, kt贸rym le偶y na sercu ochrona ka偶dego cz艂owieka聽[8].
Wszystkie dane, kt贸rymi dysponuje wsp贸lnota mi臋dzynarodowa, wskazuj膮 na to, 偶e globalne migracje dalej b臋d膮 naznacza艂y nasz膮 przysz艂o艣膰. Niekt贸rzy widz膮 w nich zagro偶enie. Ja natomiast zach臋cam was do spojrzenia na nie z ufno艣ci膮, jako na szans臋 budowania pokojowej przysz艂o艣ci.
Spojrzenie kontemplatywne
M膮dro艣膰 wiary umacnia to spojrzenie, potrafi膮ce dostrzec, 偶e wszyscy nale偶ymy do 鈥瀓ednej rodziny 鈥 zar贸wno migranci, jak spo艂eczno艣ci lokalne, kt贸re ich przyjmuj膮 鈥 i wszyscy maj膮 takie samo prawo do korzystania z d贸br ziemi, kt贸rych przeznaczenie jest powszechne, jak m贸wi spo艂eczna nauka Ko艣cio艂a. Solidarno艣膰 i dzielenie si臋 s膮 oparte na tej w艂a艣nie podstawie鈥 [9]. S艂owa te przypominaj膮 nam obraz nowej Jerozolimy. Ksi臋ga proroka Izajasza (rozdzia艂 60), a tak偶e Apokalipsa (rozdzia艂 21) opisuj膮 j膮 jako miasto z bramami zawsze otwartymi, by mogli wej艣膰 ludzie z ka偶dego narodu, kt贸rzy j膮 podziwiaj膮 i nape艂niaj膮 bogactwem. Pok贸j jest kr贸lem, kt贸ry jej przewodzi, a sprawiedliwo艣膰 zasad膮, kt贸ra rz膮dzi wsp贸艂istnieniem w niej.
Trzeba, aby艣my skierowali kontemplatywne spojrzenie r贸wnie偶 na miasto, w kt贸rym 偶yjemy, potrzebujemy 鈥瀞pojrzenia wiary, odkrywaj膮cego tego Boga, kt贸ry mieszka w jego domach, na jego ulicach, na jego placach [鈥 krzewi膮c solidarno艣膰, braterstwo, pragnienie dobra, prawdy i sprawiedliwo艣ci鈥 [10], innymi s艂owy, urzeczywistniaj膮c obietnic臋 pokoju.
Patrz膮c na migrant贸w i uchod藕c贸w, to spojrzenie b臋dzie umia艂o odkry膰, 偶e nie przybywaj膮 oni z pustymi r臋kami: maj膮 zasoby odwagi,umiej臋tno艣ci, energii i d膮偶e艅, a ponadto skarby swoich rodzimych kultur i tym samym ubogacaj膮 偶ycie kraj贸w, kt贸re ich przyjmuj膮. B臋dzie ono zdolne dostrzec r贸wnie偶 kreatywno艣膰, wytrwa艂o艣膰 i ducha po艣wi臋cenia niezliczonych os贸b, rodzin i wsp贸lnot, kt贸re w ka偶dej cz臋艣ci 艣wiata otwieraj膮 drzwi i serca migrantom i uchod藕com, r贸wnie偶 tam, gdzie 艣rodki nie s膮 zbyt wielkie.
To kontemplatywne spojrzenie b臋dzie umia艂o tak偶e kierowa膰 rozeznaniem os贸b odpowiedzialnych za sprawy publiczne, aby rozwija艂y polityk臋 przyjmowania migrant贸w do maksimum mo偶liwo艣ci, zgodnie ze s艂usznie 芦pojmowanym dobrem spo艂eczno艣ci禄 [11], a zatem bior膮c pod uwag臋 potrzeby wszystkich cz艂onk贸w jedynej rodziny ludzkiej oraz dobro ka偶dego z osobna.
Ten, kto potrafi tak patrze膰, b臋dzie w stanie rozpozna膰 pojawiaj膮ce si臋 ju偶 zal膮偶ki pokoju i zadba o ich rozw贸j. Przeobrazi w ten spos贸b w place budowy pokoju nasze miasta, cz臋sto podzielone i spolaryzowane przez konflikty, kt贸re dotycz膮 w艂a艣nie obecno艣ci migrant贸w i uchod藕c贸w.
Cztery kamienie milowe dzia艂ania
Danie osobom ubiegaj膮cym si臋 o azyl, uchod藕com, migrantom i ofiarom handlu lud藕mi szansy na znalezienie pokoju, kt贸rego poszukuj膮, wymaga strategii, kt贸ra po艂膮czy w sobie cztery dzia艂ania: przyjmowanie, chronienie, promowanie i integrowanie [12].
鈥濸rzyjmowanie鈥 zwraca uwag臋 na konieczno艣膰 rozszerzania mo偶liwo艣ci legalnego wjazdu, aby nie odsy艂a膰 uchod藕c贸w i migrant贸w do miejsc, gdzie czekaj膮 ich prze艣ladowania i przemoc, oraz r贸wnowa偶enia troski o bezpiecze艅stwo narodowe z ochron膮 podstawowych praw cz艂owieka. Pismo 艢wi臋te przypomina nam: 鈥濶ie zapominajcie te偶 o go艣cinno艣ci, gdy偶 przez ni膮 niekt贸rzy, nie wiedz膮c, anio艂om dali go艣cin臋鈥 [13].
鈥濩hronienie鈥 przypomina o obowi膮zku uznania i ochrony nienaruszalnej godno艣ci tych, kt贸rzy uciekaj膮 z powodu realnego zagro偶enia, w poszukiwaniu schronienia i bezpiecze艅stwa, aby zapobiega膰 ich wykorzystywaniu. My艣l臋 tu szczeg贸lnie o kobietach i dzieciach, znajduj膮cych si臋 w sytuacjach, w kt贸rych bardziej wystawione s膮 na zagro偶enia i nadu偶ycia, prowadz膮ce nawet do ich zniewolenia. B贸g nikogo nie dyskryminuje: 鈥濸an strze偶e przychodni贸w, chroni sierot臋 i wdow臋鈥 [14].
鈥濸romowanie鈥 odnosi si臋 do wspierania integralnego rozwoju ludzkiego migrant贸w i uchod藕c贸w. Po艣r贸d wielu narz臋dzi, kt贸re mog膮 pom贸c w realizacji tego zadania, pragn臋 uwydatni膰 znaczenie, jakie ma zapewnienie dzieciom i m艂odym ludziom dost臋pu do wszystkich poziom贸w edukacji 鈥 dzi臋ki temu nie tylko b臋d膮 mogli oni rozwija膰 i wykorzystywa膰 swoje zdolno艣ci, ale b臋d膮 r贸wnie偶 lepiej umieli wychodzi膰 na spotkanie innym, kultywuj膮c ducha dialogu, a nie zamkni臋cia czy konfrontacji. Biblia uczy, 偶e B贸g 鈥瀖i艂uje cudzoziemca, udzielaj膮c mu chleba i odzienia鈥; dlatego napomina: 鈥濿y tak偶e mi艂ujcie cudzoziemca, bo sami byli艣cie przybyszami w ziemi egipskiej鈥 [15].
鈥濱ntegrowanie鈥 za艣 oznacza umo偶liwianie uchod藕com i migrantom pe艂nego uczestnictwa w 偶yciu spo艂ecze艅stwa, kt贸re ich przyjmuje, w dynamice wzajemnego wzbogacania oraz owocnej wsp贸艂pracy w promowaniu integralnego rozwoju ludzkiego lokalnych spo艂eczno艣ci. Jak pisze 艣wi臋ty Pawe艂: 鈥瀗ie jeste艣cie ju偶 obcymi i przybyszami, ale jeste艣cie wsp贸艂obywatelami 艣wi臋tych i domownikami Boga鈥 [16].
Propozycja dw贸ch porozumie艅 mi臋dzynarodowych
Pragn臋 z ca艂ego serca, aby ten duch towarzyszy艂 procesowi, kt贸ry w 2018 roku doprowadzi do sformu艂owania i zatwierdzenia przez Organizacj臋 Narod贸w Zjednoczonych dw贸ch globalnych porozumie艅: jedno b臋dzie dotyczy艂o bezpiecznych, uporz膮dkowanych i uregulowanych migracji, drugie 鈥 uchod藕c贸w. Jako umowy przyj臋te na poziomie globalnym, porozumienia te b臋d膮 stanowi艂y ramy odniesienia dla program贸w politycznych oraz praktycznych dzia艂a艅. Dlatego wa偶ne jest, by inspirowane by艂y przez wsp贸艂czucie, dalekowzroczno艣膰 i odwag臋, by wykorzystywa膰 ka偶d膮 okazj臋 do post臋p贸w w budowaniu pokoju. Tylko w ten spos贸b niezb臋dny realizm polityki mi臋dzynarodowej nie skapituluje w obliczu cynizmu oraz globalizacji oboj臋tno艣ci.
Dialog i koordynacja s膮 faktycznie konieczno艣ci膮 i obowi膮zkiem wsp贸lnoty mi臋dzynarodowej. Poza granicami poszczeg贸lnych pa艅stw jest mo偶liwe r贸wnie偶, by kraje mniej zamo偶ne przyjmowa艂y wi臋ksz膮 liczb臋 uchod藕c贸w lub przyjmowa艂y ich lepiej, je艣li mi臋dzynarodowa kooperacja zapewni im dost臋p do potrzebnych funduszy.
Sekcja ds. Migrant贸w i Uchod藕c贸w Dykasterii ds. Promocji Integralnego Rozwoju Cz艂owieka zaproponowa艂a 20 punkt贸w dzia艂a艅 jako konkretnych dr贸g wprowadzania w 偶ycie czterech wspomnianych czynno艣ci zar贸wno w polityce, jak i w postawie i dzia艂aniu wsp贸lnot chrze艣cija艅skich [17]. Zar贸wno te, jak i inne dzia艂ania maj膮 na celu wyra偶enie zainteresowania Ko艣cio艂a katolickiego procesem, kt贸ry doprowadzi do przyj臋cia wy偶ej wymienionych porozumie艅 Organizacji Narod贸w Zjednoczonych. To zainteresowanie potwierdza og贸lniejsz膮 trosk臋 duszpastersk膮, kt贸ra zrodzi艂a si臋 razem z Ko艣cio艂em i wyra偶a si臋 do dzi艣 w jego r贸偶norodnych dzie艂ach.
Dla dobra naszego wsp贸lnego domu
Inspiruj膮 nas s艂owa 艣wi臋tego Jana Paw艂a II: 鈥濲e艣li wielu ludzi podziela 芦marzenie禄 o 艣wiecie, w kt贸rym panuje pok贸j, je艣li doceniany jest wk艂ad migrant贸w i uchod藕c贸w, ludzko艣膰 mo偶e coraz bardziej stawa膰 si臋 rodzin膮 wszystkich, a nasza ziemia prawdziwym 芦wsp贸lnym domem禄鈥 [18]. Wielu w historii uwierzy艂o w to 鈥瀖arzenie鈥, a to, czego dokonali, 艣wiadczy o tym, 偶e nie jest ono niemo偶liw膮 do zrealizowania utopi膮.
Do nich nale偶y zaliczy膰 艣w. Franciszk臋 Ksawer臋 Cabrini, kt贸rej setna rocznica narodzin dla nieba przypada w 2017 r. Dzi艣, 13 listopada, wiele wsp贸lnot ko艣cielnych obchodzi jej wspomnienie. Ta ma艂a wielka kobieta, kt贸ra po艣wi臋ci艂a swoje 偶ycie s艂u偶bie migrantom, staj膮c si臋 p贸藕niej ich niebia艅sk膮 patronk膮, nauczy艂a nas, w jaki spos贸b mo偶emy przyjmowa膰, chroni膰, promowa膰 i integrowa膰 tych naszych braci i siostry. Niech przez jej wstawiennictwo Pan pozwoli nam wszystkim do艣wiadczy膰, 偶e 鈥瀘woc [鈥 sprawiedliwo艣ci siej膮 w pokoju ci, kt贸rzy zaprowadzaj膮 pok贸j鈥 [19].
 
[1]艁k聽2,14.
[2]鈥濧nio艂 Pa艅ski鈥, 15 stycznia 2012 roku, [w:]聽L鈥橭sservatore Romano鈥, wydanie polskie, nr 3/2012, s. 36.
[3]聽Por. Jan XXIII,聽Pacem in terris鈥, 106.
[4]聽Por. 艁k 14,28-30.
[5]聽Por.聽鈥濷r臋dzie na 艢wiatowy Dzie艅 Pokoju 2000 roku鈥, 3.
[6]聽Benedykt XVI,聽鈥濷r臋dzie na 艢wiatowy Dzie艅 Migranta i Uchod藕cy 2013 roku鈥.
[7]聽Franciszek, 鈥濴audato si鈥欌, 25.
[8]聽Por. przem贸wienie do uczestnik贸w spotkania krajowych odpowiedzialnych za duszpasterstwo migrant贸w, zorganizowanego przez Rad臋 Konferencji Episkopat贸w Europy (CCEE), 22 wrze艣nia 2017 roku.
[9] Benedykt XVI,聽鈥濷r臋dzie na 艢wiatowy Dzie艅 Migranta i Uchod藕cy 2011 roku鈥.
[10]聽Franciszek,聽鈥濫vangelii gaudium鈥, 71.
[11] Jan XXIII,聽Pacem in terris鈥,聽106.
[12]Franciszek,聽鈥濷r臋dzie na 艢wiatowy Dzie艅 Migranta i Uchod藕cy 2018 roku鈥.
[13]Hbr聽13,2.
[14]Ps聽146,9.
[15]Pwt聽10,18-19.
[16]聽Ef聽2,19.
[17]聽鈥20 Punkt贸w Dzia艂ania Duszpasterskiego鈥 i鈥20 Punkt贸w Dzia艂ania w odniesieniu do Porozumie艅 Globalnych鈥 (2017); por. r贸wnie偶 dokument ONZ A/72/528.
[18]Jan Pawe艂 II, 鈥濷r臋dzie na 艢wiatowy Dzie艅 Migranta i Uchod藕cy聽2004 roku鈥, 6.
[19]聽Jk聽3, 18.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij