Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Or─Ödzie papie┼╝a Franciszka na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Pokoju 2018

Ci, kt├│rzy podsycaj─ů strach przed migrantami, by─ç mo┼╝e w celach politycznych, zamiast budowa─ç pok├│j, siej─ů przemoc, dyskryminacj─Ö rasow─ů oraz ksenofobi─Ö, kt├│re s─ů ┼║r├│d┼éem wielkiego niepokoju dla tych wszystkich, kt├│rym le┼╝y na sercu ochrona ka┼╝dego cz┼éowieka.

ilustr.: Karolina Burdon

ilustr.: Karolina Burdon


┼╗yczenie pokoju
Pok├│j wszystkim ludziom i narodom ziemi! Pok├│j, kt├│ry anio┼éowie g┼éosz─ů pasterzom w noc Narodzenia Pa┼äskiego [1], jest g┼é─Öbokim pragnieniem wszystkich ludzi i wszystkich narod├│w, szczeg├│lnie tych, kt├│rzy najbardziej cierpi─ů z powodu jego braku. Spo┼Ťr├│d nich, obecnych w moich my┼Ťlach oraz w mojej modlitwie, pragn─Ö jeszcze raz wspomnie─ç ponad 250┬ámilion├│w migrant├│w na ┼Ťwiecie, z kt├│rych 22,5┬ámiliona stanowi─ů uchod┼║cy. Ci ostatni, jak stwierdzi┼é m├│j umi┼éowany poprzednik Benedykt XVI, ÔÇ×to m─Ö┼╝czy┼║ni i kobiety, dzieci, m┼éodzie┼╝, osoby w podesz┼éym wieku, kt├│rzy szukaj─ů miejsca, gdzie mogliby ┼╝y─ç w pokojuÔÇŁ [2]. Aby je znale┼║─ç, wielu z nich jest gotowych ryzykowa─ç ┼╝ycie w podr├│┼╝y, kt├│ra w wielu przypadkach jest d┼éuga i niebezpieczna, znosi─ç trudy i cierpienia, pokonywa─ç druty kolczaste i mury, wzniesione po to, by trzyma─ç ich z dala od tego celu.
W duchu mi┼éosierdzia bierzemy w ramiona wszystkich, kt├│rzy uciekaj─ů od wojen i g┼éodu lub s─ů zmuszeni opu┼Ťci─ç swoj─ů ziemi─Ö z powodu dyskryminacji, prze┼Ťladowa┼ä, ub├│stwa i degradacji ┼Ťrodowiska.
Jeste┼Ťmy ┼Ťwiadomi, ┼╝e nie wystarcza otwarcie naszych serc na cierpienie innych. B─Ödzie jeszcze wiele do zrobienia, zanim nasi bracia i nasze siostry b─Öd─ů mogli zn├│w ┼╝y─ç w pokoju w bezpiecznym domu. Przyj─Öcie drugiego wymaga konkretnego zaanga┼╝owania, ┼éa┼äcucha pomocy i ┼╝yczliwo┼Ťci, czujnej i wyrozumia┼éej uwagi, odpowiedzialnego zarz─ůdzania nowymi, z┼éo┼╝onymi sytuacjami ÔÇô kt├│re czasami ┼é─ůcz─ů si─Ö z innymi, licznymi problemami ju┼╝ istniej─ůcymi ÔÇô a tak┼╝e zawsze ograniczonymi ┼Ťrodkami. Post─Öpuj─ůc zgodnie z cnot─ů roztropno┼Ťci, rz─ůdz─ůcy b─Öd─ů umieli przyjmowa─ç, wspiera─ç, chroni─ç oraz integrowa─ç, podejmuj─ůc praktyczne dzia┼éania, ÔÇ×je┼Ťli to jest zgodne z nieprzesadnie pojmowanym dobrem spo┼éeczno┼Ťci [ÔÇŽ], [aby] w┼é─ůczy─ç ich w now─ů spo┼éeczno┼Ť─çÔÇŁ [3]. Na rz─ůdz─ůcych spoczywa konkretna odpowiedzialno┼Ť─ç wobec w┼éasnych spo┼éecze┼ästw,┬ákt├│rym musz─ů zapewni─ç sprawiedliwe prawa oraz harmonijny rozw├│j, a nie mog─ů post─Öpowa─ç jak nierozs─ůdny budowniczy, kt├│ry ┼║le obliczy┼é wydatki i nie zdo┼éa┼é doko┼äczy─ç wie┼╝y, kt├│r─ů zacz─ů┼é budowa─ç [4].
Dlaczego jest tak wielu uchod┼║c├│w i migrant├│w?
┼Üwi─Öty Jan Pawe┼é II na progu Wielkiego Jubileuszu 2000 lat od chwili, kiedy anio┼éowie g┼éosili pok├│j w Betlejem, zwr├│ci┼é uwag─Ö na to, ┼╝e wzrost liczby uchod┼║c├│w jest jedn─ů z konsekwencji ÔÇ×nieko┼äcz─ůcej si─Ö serii straszliwych wojen i konflikt├│w, ludob├│jstw i ┬źczystek etnicznych┬╗ÔÇŁ┬á[5], kt├│re naznaczy┼éy XX wiek. W nowym stuleciu nie nast─ůpi┼é jeszcze prawdziwy zwrot: konflikty zbrojne oraz inne formy zorganizowanej przemocy nadal powoduj─ů przemieszczanie si─Ö ludzi wewn─ůtrz granic pa┼ästw i poza nimi.
Ludzie migruj─ů r├│wnie┼╝ z innych powod├│w, a pierwszym z nich jest ch─Ö─ç ÔÇ×lepszego ┼╝ycia, co wi─ů┼╝e si─Ö cz─Östo z pragnieniem, by pozostawi─ç za sob─ů ┬źbeznadziejno┼Ť─ç┬╗, kt├│r─ů rodzi niemo┼╝no┼Ť─ç budowania przysz┼éo┼ŤciÔÇŁ┬á[6]. Wyje┼╝d┼╝a si─Ö, by po┼é─ůczy─ç si─Ö z w┼éasn─ů rodzin─ů, by znale┼║─ç mo┼╝liwo┼Ťci zatrudnienia lub wykszta┼écenia: kto nie mo┼╝e cieszy─ç si─Ö tymi prawami, nie ┼╝yje w pokoju. Ponadto, jak podkre┼Ťli┼éem w encyklice ÔÇ×Laudato siÔÇÖÔÇŁ, ÔÇ×tragiczne jest zwi─Ökszenie liczby migrant├│w uciekaj─ůcych od biedy spowodowanej degradacj─ů ┼ŤrodowiskaÔÇŁ┬á[7].
Wi─Ökszo┼Ť─ç migruje pod─ů┼╝aj─ůc regularnymi szlakami, natomiast niekt├│rzy wybieraj─ů inne drogi, przede wszystkim pod wp┼éywem desperacji, gdy ich ojczyzna nie zapewnia im bezpiecze┼ästwa ani szans, a ka┼╝da legalna droga wydaje si─Ö niedost─Öpna, zablokowana lub zbyt d┼éuga.
W wielu krajach, do kt├│rych zd─ů┼╝aj─ů migranci, szeroko rozpowszechni┼éa si─Ö retoryka, kt├│ra wyolbrzymia zagro┼╝enia dla bezpiecze┼ästwa narodowego lub koszty przyj─Öcia nowych przybysz├│w, lekcewa┼╝─ůc w ten spos├│b godno┼Ť─ç ludzk─ů, kt├│r─ů nale┼╝y uzna─ç we wszystkich, bo s─ů synami i c├│rkami Boga. Ci, kt├│rzy podsycaj─ů strach przed migrantami, by─ç mo┼╝e w celach politycznych, zamiast budowa─ç pok├│j, siej─ů przemoc, dyskryminacj─Ö rasow─ů oraz ksenofobi─Ö, kt├│re s─ů ┼║r├│d┼éem wielkiego niepokoju dla tych wszystkich, kt├│rym le┼╝y na sercu ochrona ka┼╝dego cz┼éowieka┬á[8].
Wszystkie dane, kt├│rymi dysponuje wsp├│lnota mi─Ödzynarodowa, wskazuj─ů na to, ┼╝e globalne migracje dalej b─Öd─ů naznacza┼éy nasz─ů przysz┼éo┼Ť─ç. Niekt├│rzy widz─ů w nich zagro┼╝enie. Ja natomiast zach─Öcam was do spojrzenia na nie z ufno┼Ťci─ů, jako na szans─Ö budowania pokojowej przysz┼éo┼Ťci.
Spojrzenie kontemplatywne
M─ůdro┼Ť─ç wiary umacnia to spojrzenie, potrafi─ůce dostrzec, ┼╝e wszyscy nale┼╝ymy do ÔÇ×jednej rodziny ÔÇô zar├│wno migranci, jak spo┼éeczno┼Ťci lokalne, kt├│re ich przyjmuj─ů ÔÇô i wszyscy maj─ů takie samo prawo do korzystania z d├│br ziemi, kt├│rych przeznaczenie jest powszechne, jak m├│wi spo┼éeczna nauka Ko┼Ťcio┼éa. Solidarno┼Ť─ç i dzielenie si─Ö s─ů oparte na tej w┼éa┼Ťnie podstawieÔÇŁ [9]. S┼éowa te przypominaj─ů nam obraz nowej Jerozolimy. Ksi─Öga proroka Izajasza (rozdzia┼é 60), a tak┼╝e Apokalipsa (rozdzia┼é 21) opisuj─ů j─ů jako miasto z bramami zawsze otwartymi, by mogli wej┼Ť─ç ludzie z ka┼╝dego narodu, kt├│rzy j─ů podziwiaj─ů i nape┼éniaj─ů bogactwem. Pok├│j jest kr├│lem, kt├│ry jej przewodzi, a sprawiedliwo┼Ť─ç zasad─ů, kt├│ra rz─ůdzi wsp├│┼éistnieniem w niej.
Trzeba, aby┼Ťmy skierowali kontemplatywne spojrzenie r├│wnie┼╝ na miasto, w kt├│rym ┼╝yjemy, potrzebujemy ÔÇ×spojrzenia wiary, odkrywaj─ůcego tego Boga, kt├│ry mieszka w jego domach, na jego ulicach, na jego placach [ÔÇŽ] krzewi─ůc solidarno┼Ť─ç, braterstwo, pragnienie dobra, prawdy i sprawiedliwo┼ŤciÔÇŁ [10], innymi s┼éowy, urzeczywistniaj─ůc obietnic─Ö pokoju.
Patrz─ůc na migrant├│w i uchod┼║c├│w, to spojrzenie b─Ödzie umia┼éo odkry─ç, ┼╝e nie przybywaj─ů oni z pustymi r─Ökami: maj─ů zasoby odwagi,┬áumiej─Ötno┼Ťci, energii i d─ů┼╝e┼ä, a ponadto skarby swoich rodzimych kultur i tym samym ubogacaj─ů ┼╝ycie kraj├│w, kt├│re ich przyjmuj─ů. B─Ödzie ono zdolne dostrzec r├│wnie┼╝ kreatywno┼Ť─ç, wytrwa┼éo┼Ť─ç i ducha po┼Ťwi─Öcenia niezliczonych os├│b, rodzin i wsp├│lnot, kt├│re w ka┼╝dej cz─Ö┼Ťci ┼Ťwiata otwieraj─ů drzwi i serca migrantom i uchod┼║com, r├│wnie┼╝ tam, gdzie ┼Ťrodki nie s─ů zbyt wielkie.
To kontemplatywne spojrzenie b─Ödzie umia┼éo tak┼╝e kierowa─ç rozeznaniem os├│b odpowiedzialnych za sprawy publiczne, aby rozwija┼éy polityk─Ö przyjmowania migrant├│w do maksimum mo┼╝liwo┼Ťci, zgodnie ze s┼éusznie ┬źpojmowanym dobrem spo┼éeczno┼Ťci┬╗ [11], a zatem bior─ůc pod uwag─Ö potrzeby wszystkich cz┼éonk├│w jedynej rodziny ludzkiej oraz dobro ka┼╝dego z osobna.
Ten, kto potrafi tak patrze─ç, b─Ödzie w stanie rozpozna─ç pojawiaj─ůce si─Ö ju┼╝ zal─ů┼╝ki pokoju i zadba o ich rozw├│j. Przeobrazi w ten spos├│b w place budowy pokoju nasze miasta, cz─Östo podzielone i spolaryzowane przez konflikty, kt├│re dotycz─ů w┼éa┼Ťnie obecno┼Ťci migrant├│w i uchod┼║c├│w.
Cztery kamienie milowe działania
Danie osobom ubiegaj─ůcym si─Ö o azyl, uchod┼║com, migrantom i ofiarom handlu lud┼║mi szansy na znalezienie pokoju, kt├│rego poszukuj─ů, wymaga strategii, kt├│ra po┼é─ůczy w sobie cztery dzia┼éania: przyjmowanie, chronienie, promowanie i integrowanie [12].
ÔÇ×PrzyjmowanieÔÇŁ zwraca uwag─Ö na konieczno┼Ť─ç rozszerzania mo┼╝liwo┼Ťci legalnego wjazdu, aby nie odsy┼éa─ç uchod┼║c├│w i migrant├│w do miejsc, gdzie czekaj─ů ich prze┼Ťladowania i przemoc, oraz r├│wnowa┼╝enia troski o bezpiecze┼ästwo narodowe z ochron─ů podstawowych praw cz┼éowieka. Pismo ┼Üwi─Öte przypomina nam: ÔÇ×Nie zapominajcie te┼╝ o go┼Ťcinno┼Ťci, gdy┼╝ przez ni─ů niekt├│rzy, nie wiedz─ůc, anio┼éom dali go┼Ťcin─ÖÔÇŁ [13].
ÔÇ×ChronienieÔÇŁ przypomina o obowi─ůzku uznania i ochrony nienaruszalnej godno┼Ťci tych, kt├│rzy uciekaj─ů z powodu realnego zagro┼╝enia, w poszukiwaniu schronienia i bezpiecze┼ästwa, aby zapobiega─ç ich wykorzystywaniu. My┼Ťl─Ö tu szczeg├│lnie o kobietach i dzieciach, znajduj─ůcych si─Ö w sytuacjach, w kt├│rych bardziej wystawione s─ů na zagro┼╝enia i nadu┼╝ycia, prowadz─ůce nawet do ich zniewolenia. B├│g nikogo nie dyskryminuje: ÔÇ×Pan strze┼╝e przychodni├│w, chroni sierot─Ö i wdow─ÖÔÇŁ [14].
ÔÇ×PromowanieÔÇŁ odnosi si─Ö do wspierania integralnego rozwoju ludzkiego migrant├│w i uchod┼║c├│w. Po┼Ťr├│d wielu narz─Ödzi, kt├│re mog─ů pom├│c w realizacji tego zadania, pragn─Ö uwydatni─ç znaczenie, jakie ma zapewnienie dzieciom i m┼éodym ludziom dost─Öpu do wszystkich poziom├│w edukacji ÔÇô dzi─Öki temu nie tylko b─Öd─ů mogli oni rozwija─ç i wykorzystywa─ç swoje zdolno┼Ťci, ale b─Öd─ů r├│wnie┼╝ lepiej umieli wychodzi─ç na spotkanie innym, kultywuj─ůc ducha dialogu, a nie zamkni─Öcia czy konfrontacji. Biblia uczy, ┼╝e B├│g ÔÇ×mi┼éuje cudzoziemca, udzielaj─ůc mu chleba i odzieniaÔÇŁ; dlatego napomina: ÔÇ×Wy tak┼╝e mi┼éujcie cudzoziemca, bo sami byli┼Ťcie przybyszami w ziemi egipskiejÔÇŁ [15].
ÔÇ×IntegrowanieÔÇŁ za┼Ť oznacza umo┼╝liwianie uchod┼║com i migrantom pe┼énego uczestnictwa w ┼╝yciu spo┼éecze┼ästwa, kt├│re ich przyjmuje, w dynamice wzajemnego wzbogacania oraz owocnej wsp├│┼épracy w promowaniu integralnego rozwoju ludzkiego lokalnych spo┼éeczno┼Ťci. Jak pisze ┼Ťwi─Öty Pawe┼é: ÔÇ×nie jeste┼Ťcie ju┼╝ obcymi i przybyszami, ale jeste┼Ťcie wsp├│┼éobywatelami ┼Ťwi─Ötych i domownikami BogaÔÇŁ [16].
Propozycja dwóch porozumień międzynarodowych
Pragn─Ö z ca┼éego serca, aby ten duch towarzyszy┼é procesowi, kt├│ry w 2018 roku doprowadzi do sformu┼éowania i zatwierdzenia przez Organizacj─Ö Narod├│w Zjednoczonych dw├│ch globalnych porozumie┼ä: jedno b─Ödzie dotyczy┼éo bezpiecznych, uporz─ůdkowanych i uregulowanych migracji, drugie ÔÇô uchod┼║c├│w. Jako umowy przyj─Öte na poziomie globalnym, porozumienia te b─Öd─ů stanowi┼éy ramy odniesienia dla program├│w politycznych oraz praktycznych dzia┼éa┼ä. Dlatego wa┼╝ne jest, by inspirowane by┼éy przez wsp├│┼éczucie, dalekowzroczno┼Ť─ç i odwag─Ö, by wykorzystywa─ç ka┼╝d─ů okazj─Ö do post─Öp├│w w budowaniu pokoju. Tylko w ten spos├│b niezb─Ödny realizm polityki mi─Ödzynarodowej nie skapituluje w obliczu cynizmu oraz globalizacji oboj─Ötno┼Ťci.
Dialog i koordynacja s─ů faktycznie konieczno┼Ťci─ů i obowi─ůzkiem wsp├│lnoty mi─Ödzynarodowej. Poza granicami poszczeg├│lnych pa┼ästw jest mo┼╝liwe r├│wnie┼╝, by kraje mniej zamo┼╝ne przyjmowa┼éy wi─Öksz─ů liczb─Ö uchod┼║c├│w lub przyjmowa┼éy ich lepiej, je┼Ťli mi─Ödzynarodowa kooperacja zapewni im dost─Öp do potrzebnych funduszy.
Sekcja ds. Migrant├│w i Uchod┼║c├│w Dykasterii ds. Promocji Integralnego Rozwoju Cz┼éowieka zaproponowa┼éa 20 punkt├│w dzia┼éa┼ä jako konkretnych dr├│g wprowadzania w ┼╝ycie czterech wspomnianych czynno┼Ťci zar├│wno w polityce, jak i w postawie i dzia┼éaniu wsp├│lnot chrze┼Ťcija┼äskich [17]. Zar├│wno te, jak i inne dzia┼éania maj─ů na celu wyra┼╝enie zainteresowania Ko┼Ťcio┼éa katolickiego procesem, kt├│ry doprowadzi do przyj─Öcia wy┼╝ej wymienionych porozumie┼ä Organizacji Narod├│w Zjednoczonych. To zainteresowanie potwierdza og├│lniejsz─ů trosk─Ö duszpastersk─ů, kt├│ra zrodzi┼éa si─Ö razem z Ko┼Ťcio┼éem i wyra┼╝a si─Ö do dzi┼Ť w jego r├│┼╝norodnych dzie┼éach.
Dla dobra naszego wsp├│lnego domu
Inspiruj─ů nas s┼éowa ┼Ťwi─Ötego Jana Paw┼éa II: ÔÇ×Je┼Ťli wielu ludzi podziela ┬źmarzenie┬╗ o ┼Ťwiecie, w kt├│rym panuje pok├│j, je┼Ťli doceniany jest wk┼éad migrant├│w i uchod┼║c├│w, ludzko┼Ť─ç mo┼╝e coraz bardziej stawa─ç si─Ö rodzin─ů wszystkich, a nasza ziemia prawdziwym ┬źwsp├│lnym domem┬╗ÔÇŁ [18]. Wielu w historii uwierzy┼éo w to ÔÇ×marzenieÔÇŁ, a to, czego dokonali, ┼Ťwiadczy o tym, ┼╝e nie jest ono niemo┼╝liw─ů do zrealizowania utopi─ů.
Do nich nale┼╝y zaliczy─ç ┼Ťw. Franciszk─Ö Ksawer─Ö Cabrini, kt├│rej setna rocznica narodzin dla nieba przypada w 2017 r. Dzi┼Ť, 13 listopada, wiele wsp├│lnot ko┼Ťcielnych obchodzi jej wspomnienie. Ta ma┼éa wielka kobieta, kt├│ra po┼Ťwi─Öci┼éa swoje ┼╝ycie s┼éu┼╝bie migrantom, staj─ůc si─Ö p├│┼║niej ich niebia┼äsk─ů patronk─ů, nauczy┼éa nas, w jaki spos├│b mo┼╝emy przyjmowa─ç, chroni─ç, promowa─ç i integrowa─ç tych naszych braci i siostry. Niech przez jej wstawiennictwo Pan pozwoli nam wszystkim do┼Ťwiadczy─ç, ┼╝e ÔÇ×owoc [ÔÇŽ] sprawiedliwo┼Ťci siej─ů w pokoju ci, kt├│rzy zaprowadzaj─ů pok├│jÔÇŁ [19].
 
[1] Łk 2,14.
[2]┬áÔÇ×Anio┼é Pa┼äskiÔÇŁ, 15 stycznia 2012 roku, [w:]┬áÔÇ×LÔÇÖOsservatore RomanoÔÇŁ, wydanie polskie, nr 3/2012, s. 36.
[3]┬áPor. Jan XXIII,┬áÔÇ×Pacem in terrisÔÇŁ, 106.
[4] Por. Łk 14,28-30.
[5]┬áPor.┬áÔÇ×Or─Ödzie na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Pokoju 2000 rokuÔÇŁ, 3.
[6]┬áBenedykt XVI,┬áÔÇ×Or─Ödzie na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Migranta i Uchod┼║cy 2013 rokuÔÇŁ.
[7]┬áFranciszek, ÔÇ×Laudato siÔÇÖÔÇŁ, 25.
[8]┬áPor. przem├│wienie do uczestnik├│w spotkania krajowych odpowiedzialnych za duszpasterstwo migrant├│w, zorganizowanego przez Rad─Ö Konferencji Episkopat├│w Europy (CCEE), 22 wrze┼Ťnia 2017 roku.
[9] Benedykt XVI,┬áÔÇ×Or─Ödzie na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Migranta i Uchod┼║cy 2011 rokuÔÇŁ.
[10]┬áFranciszek,┬áÔÇ×Evangelii gaudiumÔÇŁ, 71.
[11] Jan XXIII,┬áÔÇ×Pacem in terrisÔÇŁ,┬á106.
[12]┬áFranciszek,┬áÔÇ×Or─Ödzie na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Migranta i Uchod┼║cy 2018 rokuÔÇŁ.
[13] Hbr 13,2.
[14] Ps 146,9.
[15] Pwt 10,18-19.
[16] Ef 2,19.
[17]┬áÔÇ×20 Punkt├│w Dzia┼éania DuszpasterskiegoÔÇŁ iÔÇ×20 Punkt├│w Dzia┼éania w odniesieniu do Porozumie┼ä GlobalnychÔÇŁ (2017); por. r├│wnie┼╝ dokument ONZ A/72/528.
[18]┬áJan Pawe┼é II, ÔÇ×Or─Ödzie na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Migranta i Uchod┼║cy┬á2004 rokuÔÇŁ, 6.
[19] Jk 3, 18.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś