Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Ofiara reprywatyzacji. Historia Jolanty Brzeskiej

Odzyskiwanie kamienic sta艂o si臋 艣wietnym biznesem, pozwalaj膮cym przy niemal zerowych nak艂adach odzyskiwa膰 budynki warte miliony. Pojawili si臋 ludzie wyspecjalizowani w wyszukiwaniu dawnych w艂a艣cicieli i skupowaniu roszcze艅.

ilustr.: Iga Gosiewska


Gdy w sobotnie popo艂udnie w 2006 roku do mieszkania pa艅stwa Brzeskich zawitali niespodziewani go艣cie, nikt nie spodziewa艂 si臋, 偶e jest to pierwszy akt dramatu, kt贸ry przyczyni si臋 do 艣mierci Kazimierza Brzeskiego, a zako艅czy zab贸jstwem Jolanty Brzeskiej. Do drzwi lokator贸w mieszkaj膮cych przy ulicy Nabielaka 9 na warszawskim Mokotowie zapuka艂a reprywatyzacja w osobach rzekomych prawowitych w艂a艣cicieli oraz Marka Mossakowskiego.
Nowi w艂a艣ciciele budynku, jak si臋 przedstawili, twierdzili 偶e odzyskali go od miasta w ramach zwrotu dom贸w odebranych na podstawie tak zwanego dekretu Bieruta. W roku 1945 grunty znajduj膮ce si臋 w granicach przedwojennej Warszawy zosta艂y znacjonalizowane w celu rozpocz臋cia odbudowy miasta. W艂a艣cicielom pozwolono jednak na sk艂adanie wniosk贸w o odzyskiwanie budynk贸w. Tego zapisu nigdy nie uchylono, wi臋c sta艂 si臋 on podstaw膮 do maj膮cej miejsce po przemianach ustrojowych reprywatyzacji. Od roku 2006 znowelizowano tak偶e ustaw臋 o ochronie praw lokator贸w, uwalniaj膮c czynsze w budynkach prywatnych. Odzyskiwanie kamienic sta艂o si臋 znakomitym biznesem, pozwalaj膮cym przy niemal zerowych nak艂adach przejmowa膰 budynki warte miliony z艂otych. Pojawili si臋 ludzie wyspecjalizowani w wyszukiwaniu dawnych w艂a艣cicieli lub ich spadkobierc贸w i skupowaniu od nich roszcze艅.
Nie inaczej by艂o w przypadku budynku przy ulicy Nabielaka 9. Spo艣r贸d kilku prywatnych w艂a艣cicieli wkr贸tce pozosta艂 jeden 鈥 Marek Mossakowski. Za cel postawi艂 sobie on pozbycie si臋 lokator贸w ze 鈥瀞wojego鈥 domu. Na nic zda艂y si臋 t艂umaczenia Jolanty Brzeskiej, 偶e kamienica po wojnie by艂a jedynie wypalon膮 skorup膮, a odbudowywa艂 j膮 mi臋dzy innymi jej ojciec. W zamian za to otrzyma艂 mieszkanie komunalne. Marek Mossakowski nie by艂 zainteresowany pobieraniem czynszu od lokator贸w. Wytoczy艂 pa艅stwu Brzeskim proces, wnosz膮c o eksmisj臋, a tak偶e domaga艂 si臋 zap艂aty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Mossakowski wsp贸lnie ze swoim pe艂nomocnikiem Hubertem Massalskim postanowi艂 jak najszybciej sk艂oni膰 mieszka艅c贸w kamienicy do wyprowadzki. Rozpocz臋艂o si臋 gro偶enie i zastraszanie. Pa艅stwo Brzescy byli najbardziej niewygodni, poniewa偶 zwr贸cili si臋 do s膮du. Nie byli prawnikami, ale studiowali prawa lokator贸w. Zaanga偶owali si臋 te偶 w tworzenie Warszawskiego Stowarzyszenia Lokator贸w, aby pomaga膰 ludziom w podobnej sytuacji. Bywali na demonstracjach oraz na sesjach samorz膮du. Zabierali g艂os i domagali si臋 od urz臋dnik贸w, aby ci zacz臋li dzia艂a膰.
Na reakcj臋 kamienicznika nie trzeba by艂o d艂ugo czeka膰. Pewnego wieczora pod drzwiami pa艅stwa Brzeskich pojawi艂o si臋 kilku ludzi oraz Marek Mossakowski. Pr贸bowali w艂ama膰 si臋 do mieszkania. Przyby艂ej na miejsce policji Mossakowski t艂umaczy艂, 偶e jest w nim zameldowany, wi臋c chce wej艣膰 鈥瀌o siebie鈥. Gdyby nie interwencja dzia艂aczy lokatorskich oraz gro藕ba z艂o偶enia skargi na bezczynno艣膰 funkcjonariuszy, w艂amanie by si臋 mu uda艂o. Do dzi艣 nie wiadomo, jak Mossakowskiemu uda艂o si臋 zdoby膰 meldunek i kt贸ry z miejskich urz臋dnik贸w jest odpowiedzialny za zameldowanie go w lokalu przy Nabielaka 9. Meldunek wprawdzie cofni臋to, ale nikt nie poni贸s艂 konsekwencji prawnych.
Pr贸ba w艂amania odbi艂a si臋 na stanie zdrowia choruj膮cego ju偶 wcze艣niej Kazimierza Brzeskiego. Silnego zdawa艂oby si臋 i zdecydowanego cz艂owieka w grudniu 2007 roku zabra艂o pogotowie. Ze szpitala ju偶 nie wr贸ci艂, po tygodniu pobytu w nim zmar艂.
Jolanta Brzeska nie za艂ama艂a si臋, wci膮偶 walczy艂a w s膮dzie聽o udowodnienie, 偶e nie zajmuje lokalu bezumownie, oraz o zwrot nadp艂at za media, z kt贸rych nie rozliczy艂 si臋 z ni膮 kamienicznik. Wygra艂a nawet spraw臋 w pierwszej instancji. S膮d przyzna艂, 偶e powinna otrzyma膰 zwrot nadp艂aty. Kamienicznik odwo艂a艂 si臋 jednak od tego wyroku, jako uzasadnienie podaj膮c, 偶e zby艂 udzia艂y w nieruchomo艣ci. Now膮 w艂a艣cicielk膮 kamienicy zosta艂a jego matka. Sam Marek Mossakowski sta艂 si臋 biednym cz艂owiekiem, kt贸ry oficjalnie niemal nic nie posiada. T臋 linie obrony utrzymuje do dzisiaj. S膮d okr臋gowy orzek艂, 偶e wobec tej zmiany w艂a艣ciciela Marek Mossakowski nie mo偶e by膰 pozwanym o zwrot nadp艂aty i oddali艂 pozew Brzeskich.
1 marca Jolanta Brzeska znikn臋艂a. Jej c贸rka i przyjaciele z organizacji lokatorskich poszukiwali jej przez kilka dni. Dopiero po pewnym czasie jeden ze sto艂ecznych policjant贸w skojarzy艂 spraw臋 zagini臋cia ze spalonymi zw艂okami znalezionymi w Lesie Kabackim. C贸rka i przyjaciele rozpoznali znalezione przy zw艂okach rzeczy osobiste. Policja przyst膮pi艂a do 艣ledztwa… przyjmuj膮c hipotez臋, jakoby zmar艂a wysz艂a ze swojego mieszkania na Mokotowie, pojecha艂a do znajduj膮cego si臋 na obrze偶ach Warszawy Lasu Kabackiego, obla艂a 艂atwopaln膮 ciecz膮 i podpali艂a. W domu Brzeskiej dokonano przeszukania. Bior膮cy w nim udzia艂 funkcjonariusze pytali, czy zmar艂a by艂a w艂a艣cicielk膮 lokalu, co oznacza, 偶e nie wiedzieli nic o konflikcie z kamienicznikiem ani o reprywatyzacji budynku. Z pocz膮tku nie zabezpieczono nawet dok艂adnie telefonu zmar艂ej ani nie przes艂uchano os贸b maj膮cych interes w jej 艣mierci. Auto, kt贸rym je藕dzi艂 pe艂nomocnik by艂ego w艂a艣ciciela budynku, znikn臋艂o, a gdy policja chcia艂a je zbada膰, okaza艂o si臋, 偶e dawno zosta艂o sprzedane. Policji nie uda艂o si臋 ustali膰 jego nowego w艂a艣ciciela.
Przes艂uchano znajomych lokatorki, pytaj膮c mi臋dzy innymi o to, czy mia艂a sk艂onno艣ci samob贸jcze. Policja nie zwr贸ci艂a uwagi na to, 偶e o absurdalno艣ci hipotezy samob贸jczej 艣mierci 艣wiadczy艂 chocia偶by brak na miejscu zbrodni pojemnika z 艂atwopalnym p艂ynem. Prowadz膮ca 艣ledztwo Prokuratura Rejonowa Warszawa Mokot贸w r贸wnie偶 skupi艂a si臋 na dowiedzeniu, 偶e dosz艂o do samob贸jstwa. Pierwsze, najwa偶niejsze dla wyja艣nienia sprawy miesi膮ce zosta艂y zmarnowane. Dopiero po roku sprawa zosta艂a przekazana z prokuratury rejonowej do okr臋gowej. W roku 2013 biegli s膮dowi sko艅czyli prace nad profilem psychologicznym zmar艂ej, z kt贸rego wynika, 偶e nie mia艂a ona sk艂onno艣ci samob贸jczych i 偶e najprawdopodobniej dosz艂o do zab贸jstwa. Jako mo偶liwy motyw wymienione zosta艂 konflikt wok贸艂 reprywatyzacji kamienicy, w kt贸rej mieszka艂a. 艢ledztwo zosta艂o jednak umorzone 8 kwietnia 2013 roku, wkr贸tce po ukazaniu si臋 raportu bieg艂ych, z powodu niewykrycia sprawc贸w.
Kupcy roszcze艅 i czy艣ciciela kamienic, tacy jak Marek Mossakowski, maj膮 si臋 tymczasem dobrze. W sprawach reprywatyzacyjnych w Warszawie wci膮偶 pojawiaj膮 si臋 nazwiska tej samej grupy ludzi. 呕aden z nich nie stan膮艂 przed s膮dem.
Jolanta Brzeska i jej m膮偶 nie s膮 jedynymi ofiarami reprywatyzacji budynk贸w w stolicy. Zdarza艂y si臋 przypadki samob贸jstw czy 艣mierci os贸b, kt贸re pomimo choroby by艂y eksmitowane do pomieszcze艅 tymczasowych przygotowanych na przyk艂ad w piwnicach. Ich 艣mier膰 obci膮偶a nie tylko kamienicznik贸w i komornik贸w, ale r贸wnie偶 miejskich urz臋dnik贸w i decydent贸w, kt贸rzy nie robi膮 nic, aby pom贸c lokatorom budynk贸w zwracanych przez miasto tak zwanym 鈥瀙rawowitym w艂a艣cicielom鈥.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij