Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Od w艂adzy po biskup贸w (nie tylko katolickich). Od nastoletnich aktywist贸w po Donald.pl. R贸zgi i prezenty od redakcji Kontaktu

艁ukasz Szumowski z prezentem i r贸zg膮. W艣r贸d wspomnianych 鈥 mi臋dzy innymi Jeff Bezos, Make Life Harder, rz膮d Grecji, elity III RP, policja, Kaja Godek i Miasto Jest Nasze. Kogo redaktorzy i redaktorki Kontaktu wyr贸偶nili na plus i na minus? Kto zas艂u偶y艂 na prezent, a kto na r贸zg臋?
Od w艂adzy po biskup贸w (nie tylko katolickich). Od nastoletnich aktywist贸w po Donald.pl. R贸zgi i prezenty od redakcji Kontaktu
ilustr.: Zofia Chamienia

Bez ranking贸w, hierarchii i miejsc. Bez ustalania wsp贸lnej wersji i pr贸b por贸wnywania zas艂ug czy szk贸d. Bez aspiracji do wyczerpania listy os贸b, inicjatyw, zjawisk czy dzie艂 kultury, kt贸re nale偶a艂oby wyr贸偶ni膰. Wskazania poszczeg贸lnych redaktor贸w i redaktorek s膮 osobiste, indywidualne, niekiedy wskazuj膮ce na rzeczy drobne, innym razem 鈥 wieloaspektowe procesy. Przyjmowana perspektywa 鈥 lokalna, og贸lnopolska, mi臋dzynarodowa 鈥 r贸wnie偶 jest zr贸偶nicowana, podobnie jak tematyka, kt贸rej dotycz膮 wr臋czane prezenty i r贸zgi.

G艂osy zosta艂y opublikowane bez 艂agodzenia s艂ownictwa, ustalania sformu艂owa艅 i u艣redniania ocen. I niech tak pozostanie.

Kolejno艣膰 alfabetyczna.

 

 

ALA BUDZY艃SKA

R贸zga dla鈥 Przemys艂awa Czarnka za straszenie i brak wsparcia

D艂uga r贸zga, z dwoma ko艅cami. Jeden za sprawienie, 偶e wizja karania nauczycielek i uczni贸w za wyznawane pogl膮dy sta艂a si臋 tak realna. Drugi za brak wystarczaj膮cego wsparcia szk贸艂 w edukacji zdalnej 鈥 za niedostrzeganie znikaj膮cych uczni贸w, brak贸w sprz臋tu w艣r贸d nauczycielek i uczni贸w, idiotyczne dostosowanie materia艂u pod egzamin聽贸smoklasisty i matur臋 w 2021 roku.

Prezent dla鈥 inicjatyw samopomocowych za 艂atanie potrzeb niezaspokajanych przez instytucje pa艅stwowe i samorz膮dowe

Przy okazji akcje takie jak Widzialna R臋ka pokazuj膮, jak skuteczna mo偶e by膰 oddolna organizacja 鈥 nawet w przypadku nieznaj膮cych si臋 os贸b, zamkni臋tych we w艂asnych domach.

PAWE艁 CYWI艃SKI

R贸zga dla鈥 w艂adzy. Za ca艂okszta艂t

Przekr臋cili wybory prezydenckie, manipuluj膮 danymi dotycz膮cymi pandemii, zniszczyli media pa艅stwowe, dopuszczaj膮 do atak贸w na kobiety podczas manifestacji, kolonizuj膮 urz臋dy i sp贸艂ki skarbu pa艅stwa, spieprzyli wszystkie rozpocz臋te reformy, zarz膮dzaj膮 strachem wobec coraz to nowych grup spo艂ecznych i nie chc膮 rozliczy膰 Ko艣cio艂a katolickiego za pedofili臋, bo im to politycznie nie sztymuje.

Prezent dla鈥 nastoletnich aktywist贸w za branie spraw w swoje r臋ce

W艂a艣nie dorastaj膮 ludzie, kt贸rzy nie mog膮 uwierzy膰 w chujowo艣膰 艣wiata ich rodzic贸w. Mo偶e powinni艣my powiedzie膰 nawet wi臋cej: oni przestali ten 艣wiat rozumie膰, lubi膰 i chcie膰 w nim 偶y膰. Wzi臋li wi臋c sprawy w swoje r臋ce i zacz臋li g艂o艣no domaga膰 si臋 lepszego 艣wiata. Zacz臋li podczas wybor贸w prezydenckich rozlicza膰 kandydat贸w z kwestii klimatycznych, zamienili TikToka w agor臋 polityczn膮 swojego pokolenia, zorganizowali setki protest贸w w obronie praw kobiet w ca艂ej Polsce, a tegoroczny maturzysta Micha艂 Rogalski stworzy艂 najlepszy system zbierania danych o zachorowaniach na Covid-19 w Polsce. Ro艣nie pokolenie 艣wietnych obywateli.

 

IGNACY DUDKIEWICZ

R贸zga dla鈥 ekipy rz膮dz膮cej za rekonstrukcj臋 rz膮du

Jesienna rekonstrukcja rz膮du by艂a z艂a na wszystkich mo偶liwych poziomach. Personalnym, bo w rz膮dzie zostali niemal wszyscy najs艂absi ministrowie, a do艂膮czy艂 do nich dodatkowo cho膰by Przemys艂aw Czarnek ze swoimi obsesjami i brakiem zahamowa艅. Systemowym, bo pomys艂, by rozdzieli膰 鈥瀙rac臋鈥 od 鈥瀙olityki spo艂ecznej鈥, jest jednym z g艂upszych, na jakie mo偶na by艂o wpa艣膰 鈥 tym bardziej, gdy nadz贸r nad prac膮 oddaje si臋 libera艂owi ekonomicznemu, jakim jest Jaros艂aw Gowin. R贸wnie偶 tworzenie pot臋偶nych megaresort贸w kierowanych przez ludzi, kt贸rzy danymi zagadnieniami nigdy si臋 nie zajmowali (Gli艅ski jako specjalista od sportu?), budzi powa偶ne w膮tpliwo艣ci. Wreszcie na poziomie symbolicznym, skoro kluczowe z punktu widzenia interes贸w pa艅stwa resorty obejmuj膮 ludzie bez 偶adnej sprawczo艣ci i pozycji (jak cho膰by Zbigniew Rau jako minister spraw zagranicznych), a tak偶e skoro w Radzie Ministr贸w wi臋cej jest Mariuszy, Zbigniew贸w, Jaros艂aw贸w i Micha艂贸w ni偶鈥 kobiet.

Prezent dla鈥 Dariusza Rosiaka, Agaty Kasprolewicz i Krisa Wawrzaka za 鈥濺aport o Stanie 艢wiata鈥

Takie programy 鈥 niezale偶ne, merytoryczne, wyraziste 鈥 ratuj膮 moj膮 wiar臋 w to, 偶e sensowne dziennikarstwo jest jeszcze mo偶liwe. 鈥濺aport鈥 uczyni艂 te偶 ten rok dla mnie po prostu lepszym, zno艣niejszym i ciekawszym oraz sprawi艂, 偶e nieco wi臋cej rozumia艂em z tego, co dzieje si臋 na 艣wiecie. A o to przecie偶 nie by艂o wcale 艂atwo!

Poniewa偶 m贸j prezent z pewno艣ci膮 jest tysi膮ckro膰 mniejszym laurem ni偶 鈥 ze wszech miar zas艂u偶ony! 鈥 tytu艂 Dziennikarza Roku, kt贸ry otrzyma艂 Dariusz Rosiak, tym mocniej chcia艂bym uhonorowa膰 ekip臋, kt贸ra wraz z Rosiakiem pracuje, czyli przede wszystkim Agat臋 Kasprolewicz i Krisa Wawrzaka. Bez Rosiaka by 鈥濺aportu鈥 nie by艂o. Bez Kasprolewicz i Wawrzaka 鈥 zapewne r贸wnie偶.

 

HANNA FREJLAK

R贸zgi dla鈥 wszystkich os贸b uto偶samiaj膮cych si臋 z ruchem tzw. pro life, kt贸rzy wspieraj膮 polityk臋 Twierdzy Europa

Tylko w 2020 roku podczas przeprawy przez Morze 艢r贸dziemne do Europy zgin臋艂o przynajmniej 1096 os贸b (dane na 20 grudnia). Na podstawie umowy zawartej mi臋dzy W艂ochami a Libi膮 co roku tysi膮ce migrant贸w s膮 zawracane do Libii przez tamtejsz膮 stra偶 przybrze偶n膮. Tam najcz臋艣ciej trafiaj膮 do 鈥瀢i臋zie艅鈥 (prowadzonych zwykle nie przez pa艅stwo, a przez mafijne organizacje), z kt贸rych mog膮 ich wykupi膰 rodziny. Je艣li nie maj膮 na to pieni臋dzy, wi臋藕niowie sprzedawani s膮 do niewolniczej pracy, torturowani, zastraszani, przetrzymywani w nieludzkich warunkach.

To nie wina w艂oskiego rz膮du, a ca艂ej Unii Europejskiej. R贸wnie偶, a mo偶e w szczeg贸lny spos贸b, Polski, kt贸ra 鈥 odmawiaj膮c wykazania solidarno艣ci w trakcie tak zwanego kryzysu migracyjnego 鈥 narazi艂a pa艅stwa takie jak W艂ochy, Grecja czy Hiszpania na konieczno艣膰 samodzielnego radzenia sobie z tym ogromnym wyzwaniem spo艂ecznym, logistycznym i prawnym. Warto doda膰, 偶e 12 tysi臋cy uchod藕c贸w, kt贸rych w 2015 roku zgodzi艂 si臋 przyj膮膰 rz膮d Ewy Kopacz, co wywo艂a艂o spazmy przera偶enia mi臋dzy innymi w艣r贸d 鈥瀙rolajfer贸w鈥 z Prawa i Sprawiedliwo艣ci, to tyle, ile w ci膮gu trzech lat (mi臋dzy styczniem 2015 a grudniem 2017) zgin臋艂o na Morzu 艢r贸dziemnym.

Za Everest hipokryzji uwa偶am wi臋c przyprawianie sobie 艂atki 鈥瀦a 偶yciem鈥 przez osoby, kt贸re popieraj膮 polityk臋 zamkni臋tych granic, dlatego tylko, 偶e r贸wnocze艣nie s膮 przeciwnikami aborcji (a w praktyce 鈥 popieraj膮 zaostrzenie prawa w tej kwestii, co z liczb膮 realnie wykonywanych zabieg贸w ma niewiele wsp贸lnego). Niedawno na tym Evere艣cie pojawi艂a si臋 flaga 鈥 ironiczne 艣mieszki niekt贸rych prawicowych publicyst贸w z has艂a 鈥濨lack Lives Matter鈥, jako rzekomo rasistowskiego (鈥濨o przecie偶 dla nas 芦all lives matter禄!鈥). C贸偶, skoro 鈥瀉ll lives matter鈥, to czemu wszystkie cia艂a migrant贸w le偶膮ce na dnie Morza 艢r贸dziemnego s膮 niebia艂e?

Prezent dla鈥 Banksy鈥檈go za ratowanie uchod藕c贸w

Po pierwsze, bo sfinansowa艂 艂贸d藕, kt贸ra ratuje na Morzu 艢r贸dziemnym ludzi usi艂uj膮cych przedosta膰 si臋 z Afryki P贸艂nocnej do Europy. Po drugie, bo nazwa艂 艂贸d藕 imieniem Louise Michel 鈥 francuskiej feministki, anarchistki, rewolucjonistki, nauczycielki i dzia艂aczki spo艂ecznej. Po trzecie, poniewa偶 jest to projekt feministyczny, w zwi膮zku z czym w jego imieniu mog膮 si臋 wypowiada膰 w mediach tylko cz艂onkinie za艂ogi.

Banksy鈥檈go, Carol臋 Rackete (kapitank臋 Sea-Watch), inne kapitanki i kapitan贸w, ich za艂ogantki i za艂ogant贸w, a tak偶e pilot贸w i pilotki nadzoruj膮cych Morze 艢r贸dziemne spotykaj膮 represje instytucjonalne i prawne. Rz膮dy pa艅stw Unii utrudniaj膮 im dzia艂alno艣膰 pozwami, restrykcjami, zakazami. Bardziej adekwatn膮 reakcj膮 by艂aby Pokojowa Nagroda Nobla. I oczywi艣cie zmiana 艣mierciono艣nej polityki zamkni臋tych granic.

 

 

TOMEK KACZOR

R贸zga dla鈥 decydent贸w r贸偶nych szczebli za bezmy艣lny zakaz wst臋pu do las贸w w pierwszej fazie pandemii

Nic doda膰, nic uj膮膰.

Prezent dla鈥 Fundacji Jednostka za opracowanie i digitalizacj臋 archiwum fotograficznego Paw艂a Pier艣ci艅skiego

Pier艣ci艅ski by艂 wybitnym fotografem i tw贸rc膮 Kieleckiej Szko艂y Krajobrazu. Archiwum ukazuje mniej dot膮d znane oblicze artysty, kojarzonego g艂贸wnie jako autor pejza偶y ziemi kieleckiej, kt贸re w jego fotograficznej interpretacji przybiera艂y cz臋sto formy abstrakcyjnych geometrycznych kompozycji. Dzi臋ki pracy wykonanej przez Fundacj臋 Jednostka poznajemy Pier艣ci艅skiego jako niestrudzonego dokumentalist臋 nie tylko pejza偶y, ale te偶 przer贸偶nych miast, miasteczek, budynk贸w 鈥 tych zabytkowych i tych wsp贸艂czesnych, kt贸re dzi艣 s膮 ju偶 cz臋sto zabytkiem architektury modernistycznej. Odwied藕cie stron臋 pawelpierscinski.pl i przekonajcie si臋 na w艂asne oczy, jak zmienia艂a si臋 Polska od po艂owy lat 50. do drugiej dekady XXI wieku, czyli przez ca艂y okres aktywno艣ci zawodowej tego giganta polskiej fotografii dokumentalnej.

WANDA KACZOR

R贸zga dla鈥 tegorocznego festiwalu Warszawa w Budowie

R贸zg臋 t臋 wr臋czam z b贸lem serca, bo WWB to od lat moje ulubione wydarzenie na kulturalnej mapie Warszawy. Co roku mo偶na przyj膮膰 ogromn膮 dawk臋 wiedzy o projektowaniu przestrzeni, o jej wp艂ywie na nasz膮 codzienno艣膰, o architekturze i urbanistyce Warszawy, a to wszystko pog艂臋bione o g艂臋bok膮 perspektyw臋 spo艂eczn膮. To na te wystawy wraca艂am co roku kilkakrotnie, 偶eby nie umkn膮艂 mi ani jeden podpis, ani jeden artefakt. W tym roku na wystawie 鈥濩o艣 wsp贸lnego鈥 otwartej w Muzeum nad Wis艂膮 w ramach 12. edycji festiwalu sp臋dzi艂am nieca艂膮 godzin臋. Rozczarowanie moje by艂o tym wi臋ksze, 偶e tegoroczny temat i opis kuratorski intrygowa艂 i nastraja艂 bardzo pozytywnie.

Niestety, zamiast wydarzenia realnie wprowadzaj膮cego do debaty publicznej wa偶ne tematy zwi膮zane z funkcjonowaniem w mie艣cie dostali艣my typow膮 wystaw臋 sztuki wsp贸艂czesnej, prac lu藕no nawi膮zuj膮cych do poj臋cia wsp贸lnoty i spo艂ecznej empatii. Chaotyczna w przekazie, a zarazem niezwykle hermetyczna w sposobie prezentacji wystawa wyra藕nie odstaje od tych z ubieg艂orocznych edycji. Nie miejsce tu na pog艂臋bion膮 recenzj臋 wystawy (kt贸rej spr贸buj臋 jeszcze da膰 szans臋, jest otwarta do po艂owy stycznia). Rozumiem tak偶e trudn膮 sytuacj臋 pandemiczn膮, w kt贸rej kuratorzy musieli zrezygnowa膰 z gotowej od wielu miesi臋cy koncepcji i na szybko opracowa膰 now膮. 呕a艂uj臋 jednak bardzo, 偶e ten 鈥 dotychczas pozostaj膮cy tak blisko 偶ycia 鈥 festiwal sta艂 si臋 w tym roku kolejnym odklejonym od rzeczywisto艣ci wydarzeniem dla w膮skiego grona odbiorc贸w ze 艣wiata sztuki. Mam nadziej臋, 偶e to tylko (usprawiedliwiony przez pandemi臋) wyj膮tek i 偶e za rok b臋dziemy mog艂y obejrze膰 wystaw臋 mierz膮c膮 si臋 z tematyk膮 miejsk膮.

Prezent dla鈥 Stowarzyszenia Pedagog贸w Teatru i Laboratorium Teatralno-Spo艂ecznego, w szczeg贸lno艣ci za doskona艂e wybrni臋cie z ogranicze艅 pandemicznych

Kiedy we wrze艣niu wsp贸艂organizowali艣my jako Kontakt warsztaty b臋d膮ce cz臋艣ci膮 przygotowa艅 do spektaklu 鈥濴ekcje Oporu鈥, wszyscy wierzyli艣my, 偶e premier臋 obejrzymy w Szkole 鈥 nowej siedzibie SPT przy ulicy Emilii Plater. Z oczywistych wzgl臋d贸w nie by艂o to mo偶liwe, ale premiery nie odwo艂ano 鈥 odby艂a si臋 za po艣rednictwem platformy Zoom. Poruszaj膮cy spektakl o strajku nauczycieli z 2019 roku by艂 jednym z dw贸ch, kt贸re uda艂o mi si臋 w ten spos贸b obejrze膰 (opr贸cz 鈥濴ekcji Oporu鈥 tak偶e 鈥濩hcieli艣my porozmawia膰 o m臋sko艣ci, a zostali艣my przyjaci贸艂mi鈥). By艂am pod ogromnym wra偶eniem tego, jak tw贸rcom i tw贸rczyniom spektakli uda艂o si臋 wykorzysta膰 mo偶liwo艣ci Zooma, by urozmaici膰 wyst臋p.

艢miejecie si臋, 偶e nale偶a艂oby utworzy膰 nowy kierunek studi贸w 鈥濼eatr na Zoomie鈥, bo prze艂o偶enie spektaklu z desek teatru na platform臋 online jest nie lada wyzwaniem, ale z przekonaniem mog臋 powiedzie膰, 偶e mu sprostali艣cie. Robicie 艣wietn膮 robot臋 鈥 merytorycznie i technicznie!

 

STANIS艁AW KRAWCZYK

R贸zga dla鈥 elit III RP za trzy dekady ich polityki zdrowotnej

Nie ma w 2020 roku g艂o艣niejszego tematu ni偶 koronawirus. I mo偶e nie b臋dzie lepszej okazji, by domaga膰 si臋 zmian w polskiej ochronie zdrowia. Polityk臋 Zjednoczonej Prawicy w tej kwestii w czasie pandemii s艂usznie skrytykowa艂 ju偶 w pa藕dzierniku Andrzej Stankiewicz. PiS i koalicjanci jeszcze wcze艣niej mieli cztery i p贸艂 roku, 偶eby wzmocni膰 s艂abn膮cy system. Ale i przedtem PO i PSL, a tak偶e poprzednie w艂adze niewiele zrobi艂y, by w Polsce przesta艂o na przyk艂ad brakowa膰 piel臋gniarek i piel臋gniarzy, lekarzy i lekarek.

Niezb臋dny jest tu przede wszystkim wzrost finansowania opieki zdrowotnej, kt贸re jest u nas niezwykle niskie, zw艂aszcza gdy uwzgl臋dnimy tylko wydatki pa艅stwowe (nie prywatne). I nie da si臋 tego wyt艂umaczy膰 tym, 偶e mamy do podzia艂u mniejsze 艣rodki ni偶 Niemcy czy Francja. Na cele zdrowotne wydajemy bowiem po prostu zbyt ma艂y procent PKB. Je偶eli nie zmieni si臋 to teraz, pod wp艂ywem najgro藕niejszej od stu lat epidemii 鈥 to kiedy?

Prezent dla鈥 Polek za aktywno艣膰 spo艂eczno-polityczn膮

Polskie sonda偶e z ostatnich lat wskazuj膮, 偶e m艂odym kobietom bli偶sze ni偶 m艂odym m臋偶czyznom s膮 takie sprawy, jak ochrona klimatu, stan opieki zdrowotnej, zaanga偶owanie obywatelskie, r贸wno艣膰 p艂ci i prawa mniejszo艣ci. Obecne protesty po pr贸bie dalszego zaostrzenia ustawy o przerywaniu ci膮偶y r贸wnie偶 艣wiadcz膮 o aktywnej postawie wielu Polek.

Dla pe艂niejszego obrazu mo偶emy wymieni膰 przyk艂ady z tak odmiennych p贸l, jak dzia艂alno艣膰 edukatorek seksualnych (mi臋dzy innymi Kasi Koczu艂ap) oraz inicjatywy d膮偶膮ce do wzmocnienia pozycji kobiet w Ko艣ciele rzymskokatolickim (na przyk艂ad w ramach Fundacji Tekla). Sam jestem m臋偶czyzn膮, ale to nie ze swoj膮 p艂ci膮 wi膮偶臋 w tej chwili w Polsce najwi臋ksze nadzieje.

MATEUSZ LUFT

R贸zga dla鈥 rz膮du Grecji za doprowadzenie do sp艂oni臋cia obozu uchod藕czego Moria na wyspie Lesbos

Po偶ar najpewniej zapr贸szyli sami mieszka艅cy obozu w prote艣cie przeciwko przetrzymywaniu ich miesi膮cami w ur膮gaj膮cych godno艣ci cz艂owieka warunkach. A rz膮d grecki stara si臋 zniech臋ci膰 migrant贸w do przybywania na ich ziemie za pomoc膮 r贸偶nych narz臋dzi:

鈥 dzia艂a艅 biurokratycznych (wyd艂u偶aj膮c procesy azylowe);
鈥 akcji stra偶y przybrze偶nej uszkadzaj膮cej lub odpychaj膮cej 艂odzie migrant贸w (szczeg贸lnie wiele przypadk贸w udowodniono w tym roku w 艣ledztwie 鈥濶ew York Timesa鈥 i mi臋dzynarodowych organizacji pozarz膮dowych);
鈥 stopniowego zamykania oboz贸w na kontakt ze 艣wiatem zewn臋trznym w imi臋 zasady 鈥瀓ak nikt si臋 nie dowie, to znaczy, 偶e problem nie istnieje鈥 (pod pretekstem pandemii od marca systematycznie ograniczany jest wst臋p do oboz贸w dla przedstawicieli organizacji pozarz膮dowych oraz dziennikarzy).

Prezent dla鈥 tw贸rc贸w strony facebookowej Bia艂oru艣 2020 Live

To strona, kt贸ra dostarcza polskim dziennikarzom informacji na temat wydarze艅 w Bia艂orusi. W ci膮gu kilku dni po sfa艂szowaniu przez Aleksandra 艁ukaszenk臋 wybor贸w powsta艂a polsko-bia艂oruska grupa ludzi gotowych do t艂umaczenia tekst贸w informacyjnych z j臋zyka bia艂oruskiego na polski. Profil dzia艂a ju偶 p贸艂 roku.

 

ERNEST MA艁KIEWICZ

R贸zga dla鈥 polskich biskup贸w za sianie zgorszenia

R贸zga w臋druje, mo偶e niezbyt oryginalnie, do polskich biskup贸w 鈥 szczeg贸lnie pan贸w J臋draszewskiego i G膮deckiego 鈥 za sianie zgorszenia w艣r贸d wiernych i wypychanie ich z Ko艣cio艂a z uporem godnym lepszej sprawy. W ostatnim roku za najbardziej skandaliczne uznaj臋 wypowiedzi po og艂oszeniu wyroku 鈥濼rybuna艂u Konstytucyjnego鈥.

Prezent dla鈥 ekipy prowadz膮cej Warszawski Pawilon Architektury ZODIAK

Powsta艂 w miejscu dawnej kawiarni pod t膮 sam膮 nazw膮 i nawet jego nieinwazyjna bry艂a wzbudzi艂a pewne kontrowersje, mimo 偶e 鈥 w po艂膮czeniu z zagospodarowaniem terenu dooko艂a 鈥 uporz膮dkowa艂a troch臋 przestrze艅 pasa偶u Wiecha. Niedawno Pawilonowi stukn臋艂y dwa lata i jako艣 tak si臋 z艂o偶y艂o, 偶e dopiero we wrze艣niu uda艂o mi si臋 po raz pierwszy wpa艣膰 tam na wyk艂ad. Zosta艂em.

Od tamtej pory regularnie bior臋 udzia艂 w ich wydarzeniach online. Najcz臋艣ciej s膮 to wyk艂ady, wi臋c w dobie pandemii stosunkowo 艂atwo by艂o przenie艣膰 je w sfer臋 wirtualn膮, ale r贸wnie偶 z innymi formami 鈥 nawet ca艂膮 wystaw膮 鈥 te偶 poradzono sobie 艣wietnie. ZODIAK zajmuje si臋 architektur膮 i wszystkim, co z ni膮 zwi膮zane: urbanistyk膮, planowaniem przestrzennym i tak dalej. Ostatnio zorganizowa艂 wystaw臋 o 艣cianie wschodniej i jej tw贸rcy, Zbigniewie Karpi艅skim, mn贸stwo wydarze艅 towarzysz膮cych i cykl wyk艂ad贸w 鈥濿i臋cej ni偶 architektura鈥, na kt贸rych mo偶na by艂o pos艂ucha膰 o znaczeniu tej偶e dla os贸b zwi膮zanych z innymi dziedzinami: mi臋dzy innymi Miros艂awa Ba艂ki czy Filipa Springera. Dzi臋ki ZODIAK-owi jesienna izolacja okaza艂a si臋 dla mnie du偶o 艂agodniejsza, bo umilona warto艣ciowo sp臋dzonymi godzinami. Dowiedzia艂em si臋 na przyk艂ad o dzia艂alno艣ci pracowni 鈥濩entrala鈥, kt贸ra te偶 zas艂uguje na mn贸stwo pochwa艂. Bardzo jestem ZODIAK-owi wdzi臋czny.

 

MACIEK MO呕A艃SKI

R贸zga dla鈥 Dariusza Piontkowskiego za pozostawienie szk贸艂 bez wsparcia

Na r贸zgi zas艂uguj膮 w zasadzie wszystkie cz艂onkinie i cz艂onkowie (nie)rz膮du, ale ostatecznym odbiorc膮 mojej r贸zgi jest by艂y minister edukacji narodowej (dzi艣 wiceminister), Dariusz Piontkowski. Zamiast pr贸bowa膰 znale藕膰 najlepsze z mo偶liwych rozwi膮za艅 problem贸w szk贸艂 w czasach pandemii Piontkowski zdecydowa艂 si臋 zrzuci膰 ca艂膮 odpowiedzialno艣膰 na barki dyrekcji poszczeg贸lnych jednostek, zwalniaj膮c siebie z wykonywania swoich obowi膮zk贸w. Pos艂a艂 uczni贸w do szk贸艂 we wrze艣niu bez 偶adnego przygotowania, nie zak艂adaj膮c 鈥瀍waluacji efekt贸w rozporz膮dzenia鈥 i nie robi膮c nic, aby skutecznie przeciwdzia艂a膰 cyfrowemu wykluczeniu, kt贸rego skala okaza艂a si臋 na samym pocz膮tku pandemii pot臋偶n膮 barier膮 dla co najmniej 25 procent uczennic i uczni贸w wed艂ug bada艅 Centrum Cyfrowego. You had only one job鈥

Prezent dla鈥 ekipy akcji Uwolnij Z艂omka za przeciwdzia艂anie cyfrowemu wykluczeniu

Nadziej膮 napawaj膮 oddolne dzia艂ania w skali mikro, kt贸re okaza艂y si臋 mie膰 znacz膮cy wp艂yw na problemy makro. Pomoc mi臋dzys膮siedzka, dostarczanie posi艂k贸w do szpitali (swoj膮 drog膮, szkoda, 偶e takich gest贸w by艂o znacznie mniej w czasie jesiennej fali zaka偶e艅) czy usprawnianie starych komputer贸w, aby mog艂y s艂u偶y膰 innym. Ekipa #UwolnijZ艂omka czy艣ci i naprawia stare laptopy, 偶eby przekaza膰 je osobom zagro偶onym cyfrowym wykluczeniem. Od samego pocz膮tku pandemii wyci膮ga pomocn膮 d艂o艅 do tych, kt贸rych trudna sytuacja dotkn臋艂a najmocniej na polu edukacyjnym, a kt贸rych rozporz膮dzenia ministerialne zdawa艂y si臋 nie widzie膰.

JAKUB NIEWIADOMSKI

R贸zga dla鈥 w艂adz polskich Ko艣cio艂贸w mniejszo艣ciowych za brak odwagi

Obecny zwi膮zek polskiego Ko艣cio艂a rzymskokatolickiego z obozem w艂adzy jest nie tylko szans膮 do pokazania, 偶e 鈥瀒nne chrze艣cija艅stwo jest mo偶liwe鈥. Jest sytuacj膮 konieczno艣ci zmuszaj膮c膮 do stani臋cia w prawdzie, do stanowczego sprzeciwu wobec blu藕nierstw hierarch贸w i polityk贸w, wobec siania nienawi艣ci w imi臋 Jezusa z Nazaretu. Pojedyncze wypowiedzi biskupa Jerzego Samca z Ko艣cio艂a ewangelicko-augsburskiego czy rozwodnione o艣wiadczenia Konferencji Duchownych Ko艣cio艂a ewangelicko-reformowanego to wy艂膮cznie symboliczne wyj膮tki, jasno pokazuj膮ce, 偶e polskim Ko艣cio艂om mniejszo艣ciowym brak odwagi do nazwania rzeczy po imieniu. Na jednej szali znajduje si臋 niebezpiecze艅stwo utraty zaprosze艅 na coroczne spotkania w Pa艂acu Prezydenckim czy utrata przyjaznych osobistych relacji z jednym czy drugim rzymskokatolickim biskupim pa艂acem. Na drugiej jednak znajduje si臋 bycie prawdziwymi 艣wiadkami Bo偶ej mi艂o艣ci objawionej w Jezusie, kt贸rego narodziny w艂a艣nie 艣wi臋tujemy. Wszak prawdziwym blu藕nierstwem i obraz膮 Bo偶ego Majestatu jest wzywanie Bo偶ego imienia w parze z pogard膮, nienawi艣ci膮 i nawo艂ywaniem do przemocy. Z ca艂ego serca, sam b臋d膮c cz艂onkiem Ko艣cio艂a mniejszo艣ciowego, 偶ycz臋 odwagi w sprzeciwie wobec takiego blu藕nierstwa 鈥 nie tylko stanowczym s艂owem, ale i czynem.

Prezent dla鈥 Krzysztofa Gonciarza za niestanie z boku

Jego profile w mediach spo艂eczno艣ciowych sta艂y si臋 w polskiej rzeczywisto艣ci protest贸w (kobiet, os贸b LGBT+) jednymi z g艂贸wnych pas贸w transmisyjnych, przekazuj膮cych informacje bezpo艣rednio z miejsc wydarze艅, bez obr贸bki, prosto do telefon贸w milion贸w. Gonciarz, 艣ladem wielu youtuber贸w, m贸g艂 nie anga偶owa膰 si臋 na p艂aszczy藕nie etycznej i nadal budowa膰 rozpoznawalno艣膰 wy艂膮cznie w oparciu o estetyk臋 swojej tw贸rczo艣ci. W艂asnej rozpoznawalno艣ci u偶y艂 jednak jako narz臋dzia w walce, a jego zaanga偶owane dwudziestokilkuminutowe filmiki 鈥 ten kierowany bezpo艣rednio do Jaros艂awa Kaczy艅skiego czy film 鈥(Prawdziwy) atak na polskie rodziny鈥 鈥 obejrza艂o po blisko milion widz贸w. I chocia偶 niekt贸rych irytuje jego styl czy nie w stu procentach 鈥瀕ewilne鈥 wypowiedzi, to Gonciarzowa nietoksyczna m臋sko艣膰 鈥 g艂贸wnie dlatego, 偶e dociera do wielu zanurzonych w polskim internecie m艂odych ch艂opak贸w 鈥 jest bardzo cenna.

IDA NOWAK

R贸zga dla鈥 polskiej policji za nadu偶ycia i eskalacj臋 przemocy

Kandydat贸w i kandydatek do r贸zgi w tym roku naprawd臋 nie brakowa艂o. G艂owi艂am si臋 niezwykle d艂ugo, kogo obdarzy膰 tym w膮tpliwym zaszczytem, koniec ko艅c贸w zdecydowa艂am si臋 jednak na polsk膮 policj臋 (pisownia zamierzona). Owszem, policja tylko wykonuje rozkazy, a represjom, prze艣ladowaniom i przemocy winni s膮 rz膮dz膮cy. Nie w膮tpi臋 jednak, 偶e i dla nich znajdzie si臋 miejsce w naszym plebiscycie. Policja jako narz臋dzie przemocy bezpo艣redniej w r臋kach ka偶dej w艂adzy odgrywa w opresyjnym pa艅stwie szczeg贸lnie pod艂膮 rol臋 鈥 pr贸buj膮c w dodatku podszy膰 si臋 pod instytucj臋 chroni膮c膮 obywateli i obywatelki. Festiwal nadu偶y膰, skandalicznych zachowa艅, eskalacji przemocy, a zarazem opiesza艂o艣ci w sytuacjach rzeczywistego zagro偶enia sprawia, 偶e w 2020 roku policja zas艂uguje na r贸zg臋 w stopniu szczeg贸lnym.

Prezent dla鈥 Make Life Harder za dbanie o nasze zbiorowe morale

Co pocieszaj膮ce, lista kandydatur na prezent r贸wnie偶 osi膮gn臋艂a w mojej g艂owie poka藕ne rozmiary. Od wspania艂ych, zaanga偶owanych polityczek i aktywist贸w, przez artyst贸w, lekarki, piel臋gniarzy i nauczycielki, a偶 do ka偶dej osoby, kt贸ra sprawi艂a, 偶e komu艣 bliskiemu by艂o odrobin臋 艂atwiej przetrwa膰 pandemiczny huragan. W tym wszystkim chcia艂abym wyr贸偶ni膰 jednak duet, kt贸ry towarzyszy艂 nam we wzlotach i upadkach tego roku, dbaj膮c o codzienn膮 dawk臋 humoru, absurdu i wiedzy, a tak偶e o to, by zbiorowe morale nie osi膮gn臋艂o mimo wszystko mulistego dna. Mam oczywi艣cie na my艣li Make Life Harder 鈥 dzi臋ki Wam stokrotne i do zobaczenia w 2021!

 

BASIA OLSZEWSKA

R贸zga dla鈥 w艂adz licznych region贸w Polski za przyjmowanie tak zwanych 鈥瀠chwa艂 anty-LGBT鈥

艁膮cznie zajmuj膮 one ju偶 ponad 30 procent powierzchni kraju. Wi臋cej komentarza nie trzeba.

Prezent dla鈥 autor贸w i autorek raportu 鈥濩zy ekologia jest w modzie?鈥

To raport tre艣ciwy i bardzo wa偶ny raport. Opracowanie 鈥濩zy ekologia jest w modzie? Raport o odpowiedzialnej konsumpcji i zr贸wnowa偶onej modzie w Polsce鈥 zosta艂o przygotowane przez Accenture oraz Fashion Biznes. To bodaj pierwszy tak merytoryczny wk艂ad w tematyk臋 niby znajom膮, ale wci膮偶 traktowan膮 po 艂ebkach. Po przeczytaniu dokumentu nie spos贸b ju偶 zatrzyma膰 si臋 na powiedzeniu 鈥濬ajnie, 偶e H&M robi ciuchy ze 艣mieci, to ju偶 co艣鈥, gdy偶 znaj膮c skal臋 szkodliwo艣ci zjawiska, wiemy, 偶e mo偶emy p贸j艣膰 o krok dalej. Mam nadziej臋, 偶e raport b臋dzie krokiem milowym na drodze do 艣wiadomo艣ci ekologiczno-modowej w Polsce.

SZYMON R臉BOWSKI

R贸zga dla鈥 艁ukasza Szumowskiego za to, jak sko艅czy艂

Za to, 偶e roztrwoni艂 ca艂y kapita艂 zaufania spo艂ecznego (kt贸re nie by艂o zaufaniem jedynie do niego samego, ale r贸wnie偶 do Ministerstwa Zdrowia, rz膮du i pa艅stwa). Za to, 偶e, w naj艂agodniejszej dla niego interpretacji, zakupami sprz臋tu do walki z koronawirusem zarz膮dzali ludzie niekompetentni. Za to, 偶e nie z艂o偶y艂 dymisji wtedy, kiedy rz膮dz膮cy pr贸bowali wykorzysta膰 epidemi臋 do zwyci臋stwa w wyborach prezydenckich, tylko wtedy, gdy nie wesz艂a w 偶ycie ustawa o bezkarno艣ci urz臋dniczej i gdy wiedzia艂, 偶e z drug膮 fal膮 epidemii sobie nie poradzi. Za to, 偶e pozwoli艂 premierowi pandemi臋 odwo艂a膰, pomimo 偶e codziennie notowali艣my setki zdiagnozowanych przypadk贸w. Za to, 偶e w trakcie letniej propagandy sukcesu nie trwa艂y w zaciszu gabinet贸w wzmo偶one prace maj膮ce przygotowa膰 system ochrony zdrowia i edukacji do drugiej fali epidemii. Za to, 偶e za jego urz臋dowania nigdy do ko艅ca nie by艂o wiadomo, przed czym chroni膮 maseczki oraz kto i kiedy powinien je nosi膰. Za to, 偶e zostawi艂 Ministerstwo Zdrowia zupe艂nie nieprzygotowane do walki z COVID-19 dok艂adnie w momencie rozpocz臋cia si臋 drugiej fali epidemii.

Prezent dla鈥 艁ukasza Szumowskiego za to, jak zacz膮艂

Za to, 偶e na prze艂omie lutego i marca uzna艂, 偶e pandemia COVID-19 jest jednak powa偶nym zagro偶eniem. Za to, 偶e racjonalnie oceni艂, i偶 鈥 w zwi膮zku z tym, 偶e koronawirus by艂 wcze艣niej przez polskie w艂adze ignorowany 鈥 jeste艣my zupe艂nie nieprzygotowani do walki z pandemi膮. Za podj臋t膮 w efekcie decyzj臋 o szybkim zamkni臋ciu kraju, za podkr膮偶one oczy, ale pewny, stanowczy g艂os, kt贸ry utrzyma艂 nas w domach wiosn膮, dzi臋ki czemu unikn臋li艣my katastrofy zwi膮zanej z zaka偶eniami i zgonami ju偶 wtedy. Si艂a ministra Szumowskiego by艂a w贸wczas olbrzymia, obrazowa艂y j膮 rekordy zaufania spo艂ecznego i plotki o tym, 偶e mo偶e sta膰 si臋 kandydatem PiS na prezydenta zamiast Andrzeja Dudy.

 

BARTOSZ TARNOWSKI

R贸zga dla鈥 Kai Godek za instrumentalizowanie i infantylizowanie niepe艂nosprawno艣ci

Tego samego wieczoru, kiedy trybuna艂 Julii Przy艂臋bskiej wyda艂 wyrok w sprawie zakazu aborcji z przes艂anek embriopatologicznych, Kaja Godek zamie艣ci艂a na swoim Facebooku wpis, w kt贸rym opisuje rozmow臋 ze swoim synem z trisomi膮 21 (zespo艂em Downa). Powiedzia艂a mu, 偶e 鈥瀓u偶 nie mo偶na zabija膰 ma艂ych Mumink贸w鈥.

Zdaj臋 sobie spraw臋, 偶e okre艣lenie 鈥濵uminki鈥 na osoby z niepe艂nosprawno艣ci膮 intelektualn膮 mia艂o w latach 80. moc os艂abiania ich stygmatyzacji. Dzi艣 jednak j臋zyk ewoluowa艂, a takie sformu艂owanie przyczynia si臋 raczej do tego, by nie traktowa膰 ich powa偶nie 鈥 co jest szczeg贸lnie krzywdz膮ce, gdy trwa walka o to, by stanowi艂y o swoim 偶yciu w jak najwi臋kszym stopniu. Obawiam si臋 jednak, 偶e w tym wypadku cel 鈥瀠艣wi臋ca鈥 艣rodki 鈥 zdecydowanie 艂atwiej jest bowiem walczy膰 o zakaz aborcji, je艣li wystosuje si臋 przekaz, w kt贸rym abortowane s膮 s艂odkie, niewinne istoty, ni偶 gdy pokazuje si臋 wi臋cej kontekstu ich zmaga艅 i codziennych problem贸w ich rodzin.

Problem z tym, jak bardzo to przes艂anie stoi w sprzeczno艣ci z przekazem samych 鈥濵umink贸w鈥, najtrafniej oddaje Anna Wandzel w artykule dla noizz.pl, zach臋cam do lektury.

Prezent dla鈥 Zarz膮du Dr贸g Miejskich i Miasto Jest Nasze za przebudow臋 alei Jana Paw艂a II i ronda 鈥濩zterdziestolatka鈥

Wreszcie wybudowano tu przej艣cia naziemne, poszerzono chodniki, przesuni臋to miejsca parkingowe, zazieleniono teren. To gigantyczna ulga dla tysi臋cy warszawianek i warszawiak贸w maj膮cych trudno艣ci z poruszaniem si臋, prowadz膮cych w贸zki dzieci臋ce czy pasa偶er贸w komunikacji publicznej 鈥 s艂owem, nas wszystkich, na r贸偶nych etapach i momentach naszego 偶ycia. Jako osoba poruszaj膮ca si臋 na w贸zku czuj臋 szczeg贸ln膮 wdzi臋czno艣膰 za to, 偶e aby dosta膰 si臋 z Dworca Centralnego gdziekolwiek indziej, nie musz臋 ju偶 przemyka膰 mi臋dzy samochodami i tramwajami na rondzie.

Prezent jest adekwatnie wielki do skali osi膮gni臋cia, wi臋c dziel臋 go mi臋dzy wykonawc贸w z ZDM i tych, kt贸rzy przez lata podnosili temat, protestowali i zmieniali spo艂eczn膮 艣wiadomo艣膰 鈥 organizacj臋 Miasto Jest Nasze i innych miejskich aktywist贸w. Tej zmiany nie by艂oby bez Pieszej Masy Krytycznej oraz bez wykonawstwa i cierpliwego komunikowania ze strony ZDM tego, jak zmieni si臋 sytuacja na rondzie 鈥濩zterdziestolatka鈥, po艂膮czonego ze znoszeniem wielu krytycznych komentarzy samochodziarzy na Facebooku.

 

HUBERT WALCZY艃SKI

R贸zga dla鈥 Jeffa Bezosa za bogacenie si臋 w trakcie pandemii

Maj膮tek najbogatszego cz艂owieka na 艣wiecie wzr贸s艂 pomi臋dzy marcem a pa藕dziernikiem obecnego roku聽o 90 miliard贸w dolar贸w.聽Wszystko to w okresie kryzys贸w wywo艂anych pandemi膮 koronawirusa i rosn膮cego bezrobocia. Gdy gospodarka si臋 kurczy, a najbogatsi powi臋kszaj膮 swoje maj膮tki o setki miliard贸w, nie ma najmniejszej w膮tpliwo艣ci, 偶e nieliczni bogac膮 si臋 dlatego, 偶e wszyscy inni ubo偶ej膮.

Prezent dla鈥 redakcji聽www.donald.pl聽za stworzenie i rozw贸j pierwszego internetowego tabloida w Polsce z lewicowym zaci臋ciem

Masowe medium newsowe, kt贸re regularnie donosi o strajkach, protestach i walkach pracowniczych, jest warte wi臋cej ni偶 po艂owa lewicowej publicystyki.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij