fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Ocean w szklance

Przekonanie, 偶e religie niechrze艣cija艅skie s膮 przewidzianymi i chcianymi przez Boga drogami zbawienia, jest dla teolog贸w azjatyckich oczywisto艣ci膮. Jak pisze jeden z nich, 鈥瀋hrze艣cijanie nie maj膮 monopolu na znajomo艣膰 Chrystusa鈥.


Przekonanie, 偶e religie niechrze艣cija艅skie s膮 przewidzianymi i chcianymi przez Boga drogami zbawienia, jest dla teolog贸w azjatyckich oczywisto艣ci膮. Jak pisze jeden z nich, 鈥瀋hrze艣cijanie nie maj膮 monopolu na znajomo艣膰 Chrystusa鈥.
 
To, co najwa偶niejsze i najbardziej interesuj膮ce w teologii chrze艣cija艅skiej, mo偶e z wyj膮tkiem teologii feministycznej, dzieje si臋 obecnie w Azji. Drogi, kt贸rymi posz艂a tamtejsza teologia, zaskakuj膮, prowokuj膮 krytyk臋, rodz膮 sprzeciw. Kardyna艂 Joseph Ratzinger uwa偶a艂 j膮 za zagro偶enie dla wiary Ko艣cio艂a. To w jej g艂贸wny nurt wymierzona zosta艂a s艂ynna deklaracja 鈥濪ominus Iesus鈥, opublikowana w 2000 roku przez Kongregacj臋 Nauki Wiary, kt贸r膮 kierowa艂 przysz艂y papie偶. Wielu biskup贸w azjatyckich publicznie wzi臋艂o wtedy swoich teolog贸w w obron臋.
 
Watykan nie by艂 w stanie zatrzyma膰 rozp臋dzonej teologii najwi臋kszego kontynentu 艣wiata. Azjatycki Ko艣ci贸艂 od kilku dekad stara si臋 uwolni膰 od kulturowej, mentalno艣ciowej i teologicznej hegemonii Ko艣cio艂a Zachodu, wci膮偶 kojarzonej z europejsk膮 kolonizacj膮. Ko艣ci贸艂 i teologia regionu chc膮 wreszcie sta膰 si臋 w pe艂ni azjatyckie, tak aby przyj臋cie wiary w Chrystusa, kt贸ry nota bene pochodzi艂 z Azji, nie wi膮za艂o si臋 z odrzucaniem azjatyckiej to偶samo艣ci. W efekcie azjatycka teologia proponuje radykaln膮 reinterpretacj臋 tradycyjnej doktryny 鈥 reinterpretacj臋, kt贸ra daje do my艣lenia, ale i wstrz膮sa, a nawet szokuje, szczeg贸lnie na Zachodzie. Bo jak inaczej my艣le膰 o oficjalnych pr贸bach w艂膮czenia do liturgii Ko艣cio艂a w Indiach j臋zyka religii i filozofii hinduistycznej, 艣wi臋tych triad czy 鈥瀒mion鈥 Brahmana? Jak inaczej pojmowa膰 przekonanie, 偶e Jezus jest Chrystusem, ale Chrystus nie jest ca艂ym Jezusem?
 
W obliczu krytyki teologowie i biskupi Azji wzywaj膮 do cierpliwo艣ci, zrozumienia i zaufania. Niekt贸rzy przyr贸wnuj膮 sytuacj臋 chrze艣cija艅stwa na tym kontynencie do sytuacji chrze艣cija艅stwa pierwszych wiek贸w, czyli okresu Ojc贸w Ko艣cio艂a, kt贸rzy stali si臋 鈥 nie bez sprzeciw贸w, wielkich debat i oskar偶e艅 o herezje 鈥 motorami zapocz膮tkowanego przez 艣w. Paw艂a procesu zakorzeniania si臋 wiary Ko艣cio艂a w kulturze hellenistycznej. M贸wi si臋, 偶e chrze艣cija艅stwo w Azji prze偶ywa obecnie okres swoich w艂asnych Ojc贸w (i Matek) Ko艣cio艂a, czas wielkiej transformacji z religii o dominuj膮cym obliczu europejsko-zachodnim w religi臋 autentycznie azjatyck膮. W toku tej transformacji teologia azjatycka staje si臋 ogromnym wyzwaniem dla teologii tradycyjnej.
 
Byt, 艣wiadomo艣膰, szcz臋艣liwo艣膰
W latach siedemdziesi膮tych XX wieku biskupi Indii zaaprobowali (ad experimentum, na pr贸b臋) pos艂ugiwanie si臋 w liturgii now膮 Modlitw膮 Eucharystyczn膮. Pojawi艂y si臋 w niej poj臋cia zaczerpni臋te wprost ze s艂ownika religii i filozofii hinduistycznej, kt贸re w ostatnich dekadach, inaczej ni偶 w przesz艂o艣ci, traktuje si臋 jako pozytywne dziedzictwo wszystkich Hindus贸w, w tym r贸wnie偶 wyznawc贸w Chrystusa. Wyja艣niano, 偶e w taki spos贸b indyjski Ko艣ci贸艂 zamierza艂 wype艂ni膰 nauczanie Soboru Watyka艅skiego II o odnowie liturgii, a konkretnie zrealizowa膰 soborowe wezwanie do zakorzeniania 艣wi臋tych czynno艣ci Ko艣cio艂a w kulturowej glebie poszczeg贸lnych region贸w (tzw. inkulturacja). Zastrze偶my od razu, 偶e na t臋 modlitw臋 Watykan nigdy nie wyrazi艂 zgody:
 
W Jedno艣ci Najwy偶szego Ducha przez Chrystusa,
kt贸ry jednoczy wszystkie rzeczy w swojej pe艂ni,
my i ca艂e stworzenie oddajemy Tobie, Bo偶e wszystkiego,
Ojcze wszystkiego,
cze艣膰 i chwa艂臋, dzi臋kczynienie i ho艂d, kult i uwielbienie,
teraz i po wszystkie wieki, na zawsze. Amen.
Ty jeste艣 Pe艂ni膮 Rzeczywisto艣ci,
Jedno, bez drugiego.
Sat, 膯it, Ananda 鈥
Byt, 艢wiadomo艣膰, Szcz臋艣liwo艣膰.
Om, Tat, Sat.

 
Oto w modlitwie nale偶膮cej do naj艣wi臋tszych czynno艣ci Ko艣cio艂a katolickiego Boga nazywa si臋 鈥瀒mionami鈥 Brahmana 鈥 鈥濸e艂na Rzeczywisto艣膰鈥, 鈥濲edno, bez drugiego鈥 鈥 i odnosi si臋 do Niego jako Tr贸jcy 艢wi臋tej sanskryck膮 triad臋 ze 艣wi臋tego s艂ownika hinduizmu: Sat鈥撃唅t鈥揂nanda. Na koniec pojawia si臋 inna 艣wi臋ta triada: Om鈥揟at鈥揝at. Obie triady s膮 symbolami, twarzami hinduizmu 鈥 s艂ysz膮c je wypowiadane lub widz膮c napisane, od razu wiemy, 偶e znale藕li艣my si臋 w orbicie tej w艂a艣nie religii. Przyznajmy: jeszcze nie tak dawno biskup贸w, kt贸rzy w艂膮czyli hinduistyczne triady do liturgii katolickiej, cho膰by na pr贸b臋, oskar偶ono by o to, 偶e do 鈥炁泈i臋tego 艣wi臋tych鈥 wpuszczaj膮 diab艂a.
 
Wed艂ug 鈥濸ie艣ni Pana鈥 (Bhagawadgita), sanskryckiego poematu religijno-filozoficznego, ciesz膮cego si臋 wielkim autorytetem w hinduizmie, triada Om鈥揟at鈥揝at po艂o偶y艂a fundamenty pod religi臋 hinduistyczn膮:
 
Om, Tat, Sat 鈥
oto przekazane przez tradycj臋
potr贸jne okre艣lenie brahmana.
To przez nie powo艂ani zostali niegdy艣
bramini, wedy i ofiary.

 
鈥濷m鈥 to 艣wi臋ta sylaba, kt贸r膮 w hinduizmie uwa偶a si臋 za po艂膮czenie trzech g艂osek, 鈥瀝eprezentuj膮cych triad臋 b贸stw: Brahm臋 [stworzy艂 kosmos], Wisznu [podtrzymuje kosmos w istnieniu], 艢iw臋 [zniszczy kosmos], [鈥 to prad藕wi臋k w doktrynie s艂owa-absolutu oraz kwintesencja Wed [艣wi臋te ksi臋gi hinduizmu]. [鈥 Uroczyste wypowiedzenie 芦om禄 rozpoczyna i ko艅czy recytacj臋 艣wi臋tych tekst贸w i odprawianie obrz臋d贸w, w my艣l przekonania o kryj膮cej si臋 w niej dobrowr贸偶bnej i opieku艅czej mocy鈥 鈥 czytamy w encyklopedii religii PWN.
 
Z kolei triada Sat鈥撃唅t鈥揂nanda odnosi si臋 do Brahmana, to znaczy prasubstancji bytu, Absolutu, Boga. Jak zauwa偶a Maria Krzysztof Byrski, Brahman 鈥瀟o poj臋cie pozostaj膮ce poza wszelkimi kategoriami pozytywnymi; st膮d do charakteryzowania go stosuje si臋 zwykle okre艣lenie nirguna (芦bez przymiot贸w禄), kt贸rego odpowiednikiem w upaniszadach jest sformu艂owanie neti, neti (芦nie to, nie to禄); jednak kategorie tak偶e maj膮 w brahmanie swe 藕r贸d艂o, mo偶e wi臋c by膰 on r贸wnie偶 postrzegany jako saguna (芦maj膮cy przymioty禄), w tym wypadku jego pierwotnymi atrybutami s膮: sat (芦byt-prawda禄), 膰it (芦艣wiadomo艣膰禄), ananda (芦rado艣膰禄). Gdy obdarzony przymiotami brahman u艣wiadamia sobie w艂asne istnienie, staje si臋 Osob膮 (I艣wara) i w rezultacie Bogiem鈥.
W eksperymentalnej Modlitwie Eucharystycznej Ko艣cio艂a w Indiach Tr贸jca 艢wi臋ta jest Sat鈥撃唅t鈥揂nanda, gdzie Ojciec to Sat, Istniej膮cy-Prawda, Syn 鈥 膯it, 艢wiadomo艣膰-Rozum, a Duch 艢wi臋ty 鈥 Ananda, Rado艣膰-Szcz臋艣liwo艣膰. Jak uj膮艂 to hinduski komentator katolicki tej modlitwy: 鈥瀒mi臋鈥 Byt鈥撆歸iadomo艣膰鈥揝zcz臋艣liwo艣膰, odniesione do chrze艣cija艅skiego misterium Boga, w uszach Hindus贸w brzmi bardziej klarownie ni偶 wysoce abstrakcyjne poj臋cie 鈥濼r贸jcy 艢wi臋tej鈥.
 
Guru z Nazaretu
Jednym z pierwszych teolog贸w azjatyckich, kt贸rzy hinduistyczne Sat鈥撃唅t鈥揂nanda odnosili do Tr贸jcy 艢wi臋tej, by艂 Brahmabandhab Upadhyaya (1861-1907), Hindus nawr贸cony na chrze艣cija艅stwo. Ten teolog, mistyk i bojownik o wolno艣膰 Indii m贸wi艂 o sobie, 偶e jest hinduisto-chrze艣cijaninem: hinduist膮 wed艂ug kultury, a chrze艣cijaninem wed艂ug religii. Mocno wierzy艂 w b贸stwo Chrystusa, kt贸rego w swoich hymnach nazywa艂 鈥濼ranscendentnym Obrazem Brahmana / [鈥 Wiecznym Rozumem / Zwyci臋stwem Boga, Bogiem-Cz艂owiekiem鈥.
 
W Azji tajemnic臋 Chrystusa wyra偶a si臋 licznymi obrazami, kt贸rych na pr贸偶no szuka膰 w tradycyjnym nauczaniu Ko艣cio艂a. Nie znajdziemy ich expressis verbis w Biblii, ale nie oznacza to, 偶e s膮 one niebiblijne, przecie偶 podobnie ma si臋 rzecz cho膰by z poj臋ciem 鈥濼r贸jcy 艢wi臋tej鈥 czy tak wa偶nymi w tradycyjnej doktrynie o Bogu poj臋ciami 鈥瀘soby鈥 i 鈥瀗atury鈥.
 
Michael Amaladoss, jezuita z Indii, w swoich publikacjach do najwa偶niejszych azjatyckich tytu艂贸w i obraz贸w odnoszonych do Chrystusa zalicza Guru i Awatara. Wedle tradycji azjatyckiej guru to kierownik duchowy, osoba, kt贸ra w ziemskiej w臋dr贸wce osi膮gn臋艂a do艣wiadczenie jedno艣ci z Bosko艣ci膮, co pozwala jej ukazywa膰 innym 鈥 nade wszystko swoim przyk艂adem 鈥 jak doj艣膰 do podobnego do艣wiadczenia. Aby wskaza膰 na wyj膮tkowo艣膰 Jezusa po艣r贸d innych guru, chrze艣cijanie azjatyccy nazywaj膮 Go Sadguru, 鈥濭uru Prawdziwym鈥. Awatara z kolei jest ziemsk膮 manifestacj膮 Boga, wcieleniem B贸stwa, kt贸re zst臋puje w 艣wiat, by przywr贸ci膰 mu utracony 艂ad, uwolni膰 od z艂ego. 鈥濨贸g staje si臋 awatara nie tylko po to, by by膰 blisko nas i mie膰 udzia艂 w naszej ludzkiej kondycji, w艂膮cznie z cierpieniem, ale tak偶e po to, by nas wyzwoli膰鈥 鈥 pisze Amaladoss. Indyjski teolog podkre艣la, 偶e wiara w to, 偶e Jezus jest szczeg贸lnym awatara, 鈥瀗ie wyklucza innych boskich manifestacji w innych formach鈥 鈥 jak w wypadku za艂o偶ycieli czy 艣wi臋tych innych religii.
 
Boska nadwy偶ka
Fundamentem wielkiego procesu transformacji chrze艣cija艅stwa i teologii w Azji jest aksjomat, zgodnie z kt贸rym religie niechrze艣cija艅skie s膮 przewidzianymi i chcianymi przez Boga drogami zbawienia. Federacja Konferencji Biskup贸w Azji, wspomagana przez najwybitniejszych teolog贸w tego kontynentu, w 1974 roku orzek艂a: 鈥濧kceptujemy inne religie jako znacz膮ce i pozytywne elementy w Bo偶ej ekonomi zbawienia. [鈥 By艂y one i stale s膮 autentycznym wyrazem najbardziej wznios艂ych pragnie艅 ich serc i domem kontemplacji i modlitwy. [鈥 Jak偶e nie mamy uzna膰, 偶e B贸g przyci膮ga艂 nasze narody ku sobie przez te religie?鈥.
Z kolei Komisja Dialogu i Ekumenizmu Konferencji Katolickich Biskup贸w Indii w 1989 roku pluralizm tradycji religijnych 艣wiata uzna艂a za 鈥瀌ar Bo偶y鈥: 鈥濿ielo艣膰 religii jest wynikiem samego bogactwa stworzenia i wielokszta艂tnej 艂aski Boga. [鈥 Tak wi臋c nie nale偶y op艂akiwa膰 takiego pluralizmu, lecz raczej rozpozna膰 w nim dar Bo偶y鈥.
 
Teologia azjatycka, akceptowana przez biskup贸w Azji, w swoim g艂贸wnym nurcie przyjmuje, 偶e wielo艣膰 religii jest darem Boga. Jej istnienie ma wi臋c charakter 鈥瀦 zasady鈥 (de iure), a nie tylko de facto (bo tak, niestety, u艂o偶y艂y si臋 dzieje religii). B贸g chce pluralizmu tradycji religijnych i zaplanowa艂 go w swoich odwiecznych zbawczych zamiarach wobec ludzko艣ci. Dodajmy, 偶e w deklaracji 鈥濪ominus Iesus鈥 wielo艣膰 religii ma natur臋 wy艂膮cznie de facto, a nie de iure. Je艣li jednak dla teolog贸w Azji wielo艣膰 religii jest darem Boga, to jak interpretuj膮 oni tradycyjn膮 doktryn臋 Ko艣cio艂a o Jezusie Chrystusie?
 
Podstawowe znaczenie przypisuj膮 oni dogmatowi wiary Soboru Chalcedo艅skiego (451 rok): 鈥濲ednego i tego samego Chrystusa Pana, Syna Jednorodzonego, nale偶y wyznawa膰 w dw贸ch naturach [boskiej i ludzkiej]: bez zmieszania, bez zmiany, bez podzielenia i bez roz艂膮czenia鈥. W historii Zachodu 鈥 uwa偶aj膮 teologowie azjatyccy 鈥 w formule tej nazbyt jednostronnie akcentowano fraz臋 鈥瀊ez podzielenia鈥, w cieniu pozostawiaj膮c s艂owa 鈥瀊ez zmieszania鈥. Do艣wiadczenie Ko艣cio艂a w Azji wo艂a o nale偶yte docenienie w艂a艣nie 鈥瀊ez zmieszania鈥 鈥 i tu kryje si臋 zasadnicza nowo艣膰 azjatyckiego spojrzenia na tajemnic臋 Jezusa Chrystusa. 鈥濼ak jak nie powinni艣my rozdziela膰 dw贸ch natur w Chrystusie, tak te偶 nie powinni艣my miesza膰 ich ze sob膮鈥 鈥 pisze Amaladoss.
Zach贸d, wyznaj膮c wiar臋 w b贸stwo Jezusa, podkre艣la艂, 偶e to, co boskie, i to, co ludzkie, jest w Jezusie 鈥瀊ez podzielenia鈥. W ten spos贸b bardziej lub mniej wyra藕nie uto偶samia艂 ze sob膮 cz艂owieka Jezusa z Nazaretu z odwiecznym Synem Bo偶ym, z Bogiem, kt贸ry zst膮pi艂 z nieba, czyli 鈥 jak ujmuje to teologia azjatycka 鈥 z Chrystusem. Dla Azjat贸w istotne jest to, 偶e 鈥濩hrystus鈥 to grecki odpowiednik hebrajskiego tytu艂u 鈥濵esjasz鈥, przy pomocy kt贸rego chrze艣cijanie wyznaj膮, 偶e Jezus jest Panem, Synem Bo偶ym, Bogiem. W j臋zyku teologii azjatyckiej 鈥濩hrystus鈥 wskazuje na Drug膮 Osob臋 Bosk膮.
 
Akcentowanie w teologii Zachodu frazy 鈥瀊ez podzielenia鈥 pozwala艂o jej utrzymywa膰, 偶e cz艂owiek Jezus z Nazaretu 鈥 poprzez Wcielenie 鈥 zawiera w sobie pe艂ni臋 niesko艅czonego Syna Bo偶ego Chrystusa, 偶e wyczerpuje t臋 pe艂ni臋, a tym samym 偶e ludzie mog膮 zna膰 Chrystusa jedynie poprzez osob臋 Jezusa z Nazaretu. Tymczasem teologia azjatycka, kt贸ra 鈥 powt贸rzmy 鈥 akcentuje w formule Chalcedonu fraz臋 鈥瀊ez zmieszania鈥, podkre艣la, 偶e mi臋dzy cz艂owiekiem Jezusem a pe艂ni膮 niesko艅czonego Syna Bo偶ego Chrystusa nie ma i nie mo偶e by膰 ca艂kowitej to偶samo艣ci. Sko艅czone cz艂owiecze艅stwo Jezusa nie jest w stanie zawrze膰 w sobie i wyczerpa膰 niesko艅czonej pe艂ni Boga, bo te偶 to, co sko艅czone i ograniczone, z istoty nie jest w stanie w pe艂ni ogarn膮膰 tego, co niesko艅czone i nieograniczone. Nie zmie艣ci si臋 oceanu w szklance. W niesko艅czonym Synu Bo偶ym Chrystusie, kt贸ry si臋 wcieli艂, zawsze pozostaje 鈥瀋o艣鈥, jaka艣 niesko艅czona boska 鈥瀗adwy偶ka鈥, kt贸ra nie 鈥瀖ie艣ci si臋鈥 w cz艂owieku Jezusie. Syn Bo偶y, czyli 鈥 jak ujmuj膮 to teologowie Azji 鈥 Chrystus, jest zatem wi臋kszy ni偶 cz艂owiek Jezus. Raimundo Panikkar, syn Hindusa i Katalonki, pisa艂: 鈥濲ezus jest Chrystusem, ale Chrystus nie mo偶e by膰 ca艂kowicie identyfikowany z Jezusem鈥.
 
Oddajmy g艂os Aloysiusowi Pierisowi, jezuicie ze Sri Lanki: 鈥濩hrystus jest rzeczywisto艣ci膮 wi臋ksz膮 ni偶 Jezus. St膮d powiedzenie: Jezus ca艂kowicie jest Chrystusem, ale nie jest ca艂ym Chrystusem鈥. Michael Amaladoss zauwa偶a natomiast: 鈥濻yn sta艂 si臋 cz艂owiekiem w Jezusie. Ale nie mo偶emy przypisa膰 Jezusowi wszystkiego, co czyni Syn, chocia偶 mo偶emy powiedzie膰, 偶e wszystko, co czyni Jezus, czyni Syn鈥. A je艣li tak rzeczywi艣cie jest 鈥 je艣li jaka艣 odwieczna 鈥瀗adwy偶ka鈥 pe艂ni Syna Bo偶ego Chrystusa nie 鈥瀖ie艣ci si臋鈥 w Jezusie z Nazaretu, to c贸偶 stoi na przeszkodzie, by przyj膮膰, 偶e co艣 z tej 鈥瀗adwy偶ki鈥 uobecnia si臋 w innych religiach, poprzez inne manifestacje ni偶 Wcielenie, na innej drodze Objawienia, na przyk艂ad dzi臋ki przedchrze艣cija艅skiej obecno艣ci Ducha 艢wi臋tego czy przez za艂o偶ycieli i 艣wi臋tych innych religii. Religie te, owszem, nie wierz膮 w Jezusa, ale nie oznacza to, 偶e nie znaj膮 Chrystusa, odwiecznego Syna Bo偶ego, Drugiej Osoby Boskiej, nawet je艣li w ten spos贸b tego nie artyku艂uj膮. Mog膮 one zna膰 鈥瀋o艣鈥 z tego, co z Syna Bo偶ego nie 鈥瀖ie艣ci si臋鈥 w Jezusie z Nazaretu. Jak podsumowuje Raimundo Panikkar, 鈥瀋hrze艣cijanie nie maj膮 monopolu na znajomo艣膰 Chrystusa鈥.
 
Dla teologii i biskup贸w Azji oczywiste jest, 偶e misja Ko艣cio艂a polega na czynieniu tego, co czyni艂 Jezus z Nazaretu, czyli g艂oszeniu i zaprowadzaniu Kr贸lestwa Bo偶ego na ziemi. Ale jak 鈥濩hrystus jest wi臋kszy ni偶 Jezus鈥, tak te偶 Kr贸lestwo Bo偶e nie uto偶samia si臋 鈥 jak chcia艂a teologia tradycyjna 鈥 z Ko艣cio艂em, lecz jest od niego wi臋ksze. W ewangelizacyjnej misji nie mo偶e zatem chodzi膰 o poszerzanie granic Ko艣cio艂a, ale o krzewienie Kr贸lestwa Bo偶ego. Ko艣ci贸艂 ma by膰 s艂ug膮 Kr贸lestwa, a nie s艂ug膮 samego siebie. Je艣li jednak inne religie s膮 chcianymi przez Boga kana艂ami 艂aski, je艣li uobecnia si臋 w nich i dzia艂a w Duchu 艢wi臋tym odwieczny Syn Bo偶y Chrystus, to nale偶y przyj膮膰, 偶e religie te maj膮 udzia艂 w Kr贸lestwie Bo偶ym i mog膮 mu s艂u偶y膰. Oznacza to, 偶e Ko艣ci贸艂 nie mo偶e s艂u偶y膰 Kr贸lestwu Bo偶emu w pojedynk臋, ale winien czyni膰 to razem z innymi religiami, to za艣 mo偶e dokonywa膰 si臋 tylko poprzez dialog z nimi.
John Prior, werbista z Indonezji, komentuj膮c 鈥濪ominus Iesus鈥, pisa艂: 鈥濪la Kongregacji [Nauki Wiary] dialog jest tylko jedn膮 z misyjnych aktywno艣ci, dla Ko艣cio艂贸w Azji za艣 鈥 sposobem, drog膮 prowadzenia misji, istotn膮 cech膮 naszego 偶ycia i g艂oszenia [Ewangelii]. W Azji dialog nie jest jednym z dzia艂a艅 obok innych, ale jest rdzeniem pe艂ni naszego 偶ycia i doktryny. My g艂osimy-w-dialogu. Zar贸wno teologicznie, jak i praktycznie dialog jest sposobem, w jaki jeste艣my Ko艣cio艂em鈥.
 
Jeszcze nie tak dawno biskup贸w, kt贸rzy w艂膮czyli hinduistyczne triady do liturgii katolickiej, oskar偶ono by o to, 偶e do 鈥炁泈i臋tego 艣wi臋tych鈥 wpuszczaj膮 diab艂a.
Je艣li jaka艣 nadwy偶ka pe艂ni Chrystusa nie mie艣ci si臋 w Jezusie z Nazaretu, to dlaczego nie przyj膮膰, 偶e co艣 z tej nadwy偶ki uobecnia si臋 w innych religiach?
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij