Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

(Nowa) droga do Europy. O ludziach z granicy maroka艅sko-hiszpa艅skiej

Niekt贸rzy stoj膮 tu od rana. Kolejka przy przej艣ciu granicznym Barrio Chino mieni si臋 jaskrawymi kolorami ubra艅 Marokanek i ci臋偶kich pakunk贸w, kt贸re kobiety przenosz膮 na plecach. Barwy kontrastuj膮 z szarymi pr臋tami ogrodzenia jednej z najbardziej strze偶onych granic na 艣wiecie.
(Nowa) droga do Europy. O ludziach z granicy maroka艅sko-hiszpa艅skiej
fot.: Anna Mikulska

Przez granic臋

Od kiedy W艂ochy zacz臋艂y zamyka膰 swoje granice, trasa zachodnio-艣r贸dziemnomorska 鈥 u偶ywana ju偶 wcze艣niej 鈥 sta艂a si臋 g艂贸wnym kana艂em migracji z Afryki do Europy. Droga l膮dowa przebiega przez Ceut臋 i Melill臋, hiszpa艅skie enklawy w Afryce. Melilla na mapie wygl膮da jak niewielka kropka przyklejona do Maroka. Ma oko艂o 80 tysi臋cy mieszka艅c贸w i 12 kilometr贸w kwadratowych. To tak偶e portowe miasto, historycznie 鈥 mieszanka religii hinduistycznej, muzu艂ma艅skiej, chrze艣cija艅skiej i judaistycznej, a obecnie tak偶e terytorium upragnionej przez wielu Unii Europejskiej. Ufortyfikowane ogrodzenie z drutem kolczastym, ci膮gn膮ce si臋 przez 12 kilometr贸w i wysokie na 6 metr贸w, ma na celu zatrzyma膰 nieuregulowane migracje i przemyt ludzi. Pr贸by przeskoczenia przez granic臋 cz臋sto ko艅cz膮 si臋 powa偶nymi wypadkami.

Od godziny 7.00 do 12.00 ze szmuglowaniem towar贸w przez Barrio Chino w Melilli nikt si臋 nie kryje. Po po艂udniu trzeba by膰 bardziej dyskretnym, ale stra偶nicy przewa偶nie nie robi膮 problem贸w. Granica zamyka si臋 o 22.00. Handel transgraniczny u偶ywanymi kocami, ubraniami, butami i jedzeniem odbywa si臋 za cichym przyzwoleniem w艂adz po stronie maroka艅skiej. Wcze艣niej towary przewozi艂y tak偶e hiszpa艅skie ci臋偶ar贸wki, jednak, jak m贸wi mi 偶ona by艂ego kierowcy, w maju Hiszpania uzna艂a ca艂y proceder za nielegalny.

Mimo to przemyt trwa nadal. Zajmuj膮 si臋 nim g艂贸wnie tragarki nazywane mulicami, czyli starsze mieszkanki przygranicznych miast po stronie Maroka. Z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej zarabiaj膮, przenosz膮c na plecach towary z magazyn贸w w Melilli do s膮siedniego kraju. Czasem zajmuj膮 si臋 tym tak偶e Maroka艅czycy i niekt贸rzy mieszka艅cy enklawy. Pakunki wa偶膮 nawet osiemdziesi膮t kilogram贸w. Zak艂adam jeden na w艂asne plecy i wiem, 偶e nie usz艂abym z nim pi臋ciu metr贸w. Przemycane w ten spos贸b nie podlegaj膮 ocleniu, przez co generuj膮 milionowe zyski dla eksporter贸w. Tragarki staraj膮 si臋 przekroczy膰 granic臋 tyle razy, ile tylko zd膮偶膮 w ci膮gu jednego dnia. Poniewa偶 nie maj膮c wizy, nie mog膮 zosta膰 na noc po stronie hiszpa艅skiej, koczuj膮, 艣pi膮c na kocach przy granicy, i czekaj膮 na otwarcie przej艣cia. Za jedn膮 tras臋 zarobi膮 od 3 do 5 euro.

Jedna z kobiet, z kt贸r膮 rozmawiam, ma obwini臋te wok贸艂 n贸g i talii plastikowe torebki jednorazowe. Przemyt foli贸wek kwitnie, odk膮d w Maroku zakazano ich sprzeda偶y ze wzgl臋d贸w ekologicznych. A na popularne w Europie torby bawe艂niane wiele os贸b nie mo偶e sobie pozwoli膰.

Przed granic膮

Swego czasu w internecie kr膮偶y艂o zdj臋cie, kt贸re sta艂o si臋 kolejnym symbolem tak zwanego kryzysu migracyjnego w Europie. Przedstawia graj膮cych golfist贸w na tle ogrodzenia, przez kt贸re przeskakuje kilkana艣cie os贸b, pr贸buj膮cych dosta膰 si臋 do Melilli. Pole znajduje si臋 tu偶 przy przej艣ciu granicznym i CETI 鈥 hiszpa艅skim o艣rodku dla azylant贸w. Cz臋艣膰 z tych, kt贸rzy otrzymali nakaz opuszczenia o艣rodka, 偶yje na ulicy. W贸zki golfowe przeje偶d偶aj膮 niemal nad ich g艂owami lub migaj膮 w tle ich sza艂as贸w, zbudowanych z p艂acht, koc贸w i dykt.

Wed艂ug danych Frontexu w 2018 roku odnotowano niemal 60 tysi臋cy nielegalnych przekrocze艅 granicy na trasie zachodnio-艣r贸dziemnomorskiej. Byli to g艂贸wnie Maroka艅czycy i Gwinejczycy, ale w najwi臋kszej mierze osoby niezidentyfikowane, czyli najprawdopodobniej obywatele r贸偶nych kraj贸w Afryki Subsaharyjskiej. Jednak ju偶 w 2019 roku liczba ta spad艂a gwa艂townie: od stycznia do wrze艣nia odnotowano 17 706 przekrocze艅. T臋 r贸偶nic臋 Unia Europejska traktuje jako sukces swojego porozumienia z w艂adzami Maroka w kwestii 鈥瀦arz膮dzania鈥 migracjami (migration management) Od 2014 roku UE przeznaczy艂a setki milion贸w euro na wzmocnienie ochrony granic po stronie maroka艅skiej.

W lipcu lokalny dziennik 鈥濵elilla Hoy鈥 pisa艂 o kolejnych 30 milionach euro, kt贸re Hiszpania zap艂aci艂a Maroku w zamian za uszczelnienie granic. W efekcie wielu potencjalnych azylant贸w cz臋sto nie ma szansy dotrze膰 do hiszpa艅skich enklaw. Jak informuje guardia civil, hiszpa艅ska stra偶 graniczna, zbiorowych pr贸b przeskoczenia przez granic臋 (massive jumps) jest coraz mniej. Wi臋kszo艣膰 migrant贸w i uchod藕c贸w decyduje si臋 na dotarcie do Europy drog膮 morsk膮. Wed艂ug danych UNHCR w 2018 roku na Morzu 艢r贸dziemnym zgin臋艂o lub zagin臋艂o w sumie 2277 os贸b.

Melilla jest w trudnym po艂o偶eniu. Odci臋ta od kontynentu, skupiona na niewielkiej przestrzeni, mierzy si臋 z ponad dwudziestoprocentowym bezrobociem. Wieczorem w okolicach portu spotykam mieszka艅c贸w enklawy, kt贸rzy przyjechali tu z Maroka wiele lat temu. Zagajam o migrant贸w. M贸wi膮, 偶e rozumiej膮, 偶e ka偶dy szuka lepszego 偶ycia, ale nowi przybysze stwarzaj膮 problemy. Moi rozm贸wcy s膮 dzi艣 tutaj ca艂膮 rodzin膮 i prowadz膮 w艂asny bar.

fot.: Anna Mikulska

Za granic膮

Autorem fotografii z polem golfowym jest lokalny aktywista Jos茅 Palaz贸n. Ma powa偶n膮 twarz, ale nieco znudzony ton g艂osu, kiedy opowiada o sytuacji unaccompanied minors, setek nieletnich migrant贸w bez opieki, 偶yj膮cych na ulicach Melilli. Najwyra藕niej o ich sytuacji m贸wi ju偶 nie pierwszy raz. Niewiele si臋 jednak zmienia.

Z Jos茅 spotykamy si臋 podczas manifestacji na jednym z plac贸w hiszpa艅skiej enklawy. Kobiety i dzieci prosz膮 o podpisy pod petycj膮. Trzymaj膮 transparenty. Na jednym z nich jest napisane: 鈥濪laczego tak 艂atwo da膰 pistolety, ale tak trudno da膰 ksi膮偶ki鈥. Bo tutaj synowie i c贸rki migrant贸w, kt贸rzy na teren Melilli dostali si臋 nielegalnie, nie mog膮 chodzi膰 do szko艂y. Podobnie jak dzieci, kt贸re same 偶yj膮 na ulicy. Bez odpowiednich dokument贸w edukacja tutaj jest dla nich niedost臋pna.

Istniej膮 dwa o艣rodki, w kt贸rych mog膮 mieszka膰 nieletni imigranci. Jeden z nich znajduje si臋 z dala od centrum miasta, po艣rodku niczego. Nie brakuje doniesie艅 i raport贸w o panuj膮cych w nich z艂ych warunkach i przemocy. Dlatego cz臋艣膰 niepe艂noletnich dobrowolnie wybiera 偶ycie na ulicy.

鈥 W o艣rodkach starsze dzieciaki bij膮 m艂odsze 鈥 m贸wi mi jeden ch艂opiec, kt贸rego zagaduj臋 na schodach niedaleko portu. D艂ugo nie rozmawiamy, bo jeden ze stra偶nik贸w miejskich ka偶e mi zostawi膰 dzieci w spokoju. T艂umaczy, 偶e to dla ich dobra. Kiedy nast臋pnego dnia kr膮偶臋 mi臋dzy zabytkowymi kamienicami miasta, przewo偶膮cy mnie taks贸wkarz ostrzega, 偶eby z nieletnimi z ulicy si臋 nie zadawa膰. Bo kradn膮 i bior膮 narkotyki.

鈥 To wszystko prawda 鈥 m贸wi mi p贸藕niej Jos茅 Palaz贸n. 鈥 Tylko rzecz w tym, 偶e to nie ich wina 鈥 kwituje.

fot.: Anna Mikulska

Na granicy

Miasto oddziela od portu wysokie ogrodzenie. To kolejna przeszkoda w dotarciu do kontynentalnej Europy. Jednego wieczoru kilkunastoletni Abdul w zniszczonych klapkach, spodniach dresowych i podartym swetrze w romby wspina si臋 po metalowych rurach i w ci膮gu kilkunastu sekund jest ju偶 na terenie portu. Jego celem jest najpierw dosta膰 si臋 do Hiszpanii, a gdy sko艅czy osiemna艣cie lat 鈥 wyjecha膰 do Niemiec, bo jak twierdzi, tutaj nie ma ani przyjaci贸艂, ani rodzic贸w, ani domu. Zwinnie przemyka mi臋dzy samochodami, 偶eby ukry膰 si臋 gdzie艣 na statku. Tym razem zostaje jednak zauwa偶ony przez stra偶nika i zawr贸cony. Pewnie spr贸buje ponownie jutro. Wiele dzieciak贸w pr贸buje po kilkadziesi膮t razy. Do skutku.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie - w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej Polityka prywatno艣ci zamknij