Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Nikogo nie brak w tym wi─Özieniu

Serial ÔÇ×Orange is the New Black" nie ucieka si─Ö do nachalnego dydaktyzmu. Jest przede wszystkim celebracj─ů r├│┼╝norodno┼Ťci rodem z trzeciej fali feminizmu.


 
Orange is the New Black brak koncentracji na jednej bohaterce sprawia, ┼╝e wi─Özienie ukazane zostaje jako bardzo skomplikowany organizm. Pod tym wzgl─Ödem jest to serial feministyczny. Nie ucieka si─Ö do nachalnego dydaktyzmu, nie pr├│buje te┼╝ by─ç wielk─ů krytyk─ů systemu wi─Öziennego w Stanach Zjednoczonych, ani traktatem o niesprawiedliwo┼Ťciach spo┼éecznych. Jest przede wszystkim celebracj─ů r├│┼╝norodno┼Ťci rodem z trzeciej fali feminizmu.
O wydanym w lipcu tego roku Orange is the New Black przeczyta┼éem przez przypadek na jakim┼Ť blogu. Jest to trzeci serial produkowany przez Netflix, najwi─Öksz─ů ameryka┼äsk─ů wypo┼╝yczalni─Ö DVD, zajmuj─ůc─ů si─Ö udost─Öpnianiem film├│w i seriali za pomoc─ů Internetu. W przeciwie┼ästwie do dw├│ch pierwszych, House of CardsArrested DevelopmentÔÇŁ, Orange nie mia┼é zbyt wielkiej kampanii reklamowej ani du┼╝ego bud┼╝etu. Mimo tego popularno┼Ťci─ů przebi┼é obydwie pozycje, a sta┼éo si─Ö to g┼é├│wnie dzi─Öki dobrym recenzjom na blogach i wirusowym efekcie na portalach spo┼éeczno┼Ťciowych. Nie wszyscy wierz─ů, ┼╝e w dzisiejszych czasach krytyka mo┼╝e mie─ç wp┼éyw na sukces sztuki. Okazuje si─Ö, ┼╝e mo┼╝e i ma.
Orange is the New Black jest lu┼║n─ů adaptacj─ů wspomnieniowej ksi─ů┼╝ki Piper Kerman, opublikowanych pod tym samym tytu┼éem w 2010 roku. Produkcj─ů serialu zaj─Ö┼éa si─Ö Jenji Kohan, tw├│rczyni serialu ÔÇô czarnej komedii Weeds. Akcja Orange rozgrywa si─Ö w ┼╝e┼äskim wi─Özieniu. G┼é├│wna bohaterka, Piper Chapman (grana przez Taylor Schilling) trafia tam za m┼éodzie┼äczy wyskok, kiedy to pomog┼éa swojej pracuj─ůcej dla kartelu kochance w przemycie narkotyk├│w. Po kilkunastu latach Chapman u┼éo┼╝y┼éa sobie spokojne ┼╝ycie, zar─Öczy┼éa si─Ö. Jednak cz┼éonkowie kartelu zostaj─ů z┼éapani i w zeznaniach pojawia si─Ö jej nazwisko. Zamiast si─Ö procesowa─ç postanawia przyzna─ç si─Ö i odsiedzie─ç 15 miesi─Öcy w ┼╝e┼äskim wi─Özieniu.
Punkt wyj┼Ťcia Orange jest bardzo podobny do innego wi─Öziennego serialu sprzed lat ÔÇô Prison Break. Do zak┼éadu karnego trafia┼éa bia┼éy, wyedukowany przedstawiciel klasy ┼Ťredniej, co samo w sobie stanowi rzadko┼Ť─ç. Umieszczenie w┼Ťr├│d przedstawicieli spo┼éecznych nizin czyni bohatera wyj─ůtkowym. Wed┼éug liberalno-popkulturowych konwencji staje si─Ö on figur─ů mesja┼äsk─ů, jedynym, kt├│ry mo┼╝e ocali─ç swych towarzyszy. Wydawa─ç by si─Ö mog┼éo, ┼╝e Chapman w Orange te┼╝ przyjmuje tak─ů rol─Ö. Podobnie jak bohater Prison Break, nie wpasowuje si─Ö w ┼Ťcis┼é─ů, opart─ů g┼é├│wnie na rasizmie i podziale klasowym, hierarchi─Ö wsp├│┼étowarzyszek. Jednak tw├│rcom Orange udaje si─Ö zr─Öcznie podwa┼╝y─ç te tropy narracyjne. Kiedy Chapman prosi o przydzia┼é do pracy w przywi─Öziennej szkole, gdy┼╝ uwa┼╝a, ┼╝e tam mog┼éaby pomaga─ç innym, trafia do warsztatu i jest zmuszona do naprawiania urz─ůdze┼ä elektrycznych. Pora┼╝k─ů te┼╝ ko┼äczy si─Ö jej pr├│ba pomocy w poprawianiu list├│w apelacyjnych pisanych przez uwi─Özione kobiety.
G┼é├│wna fabu┼éa serialu opiera si─Ö w┼éa┼Ťnie na tego typu dynamice, na konfliktach mi─Ödzy codziennym ┼╝yciem w wi─Özieniu a wyobra┼╝eniach i dzia┼éaniach g┼é├│wnej bohaterki. To nie znaczy, ┼╝e Chapman jest co chwil─Ö upokarzana. To by by┼éo zbyt nudne i za proste. Fabu┼éa Orange zr─Öcznie balansuje mi─Ödzy zwyci─Östwami oraz mniejszymi i wi─Ökszymi pora┼╝kami. Nie udaje si─Ö z┼éapa─ç chodz─ůcej na wybiegu kury (kt├│ra w ┼Ťwiecie wi─Özienia urasta do istoty niemal boskiej). Udaje si─Ö za to uzyska─ç pozwolenie na uprawianie joggingu. Itp.
Przy takiej konstrukcji fabularnej trudno produkcj─Ö Netflix zaklasyfikowa─ç gatunkowo. W za┼éo┼╝eniu ma to by─ç komedia, jednak nie ma tam nagromadzenia typowo sitcomowych ┼╝art├│w. Humor Orange opiera si─Ö na absurdach wi─Öziennego ┼╝ycia, nie dominuje jednak wymowy ca┼éo┼Ťci. Tw├│rcy wiedzieli kiedy nale┼╝y zmieni─ç ton i w jaki spos├│b przekaza─ç autentyczne problemy i dramatyczne historie. Perypetie Chapman s─ů g┼é├│wn─ů, ale nie najwa┼╝niejsz─ů osi─ů fabularn─ů, w ka┼╝dym odcinku poznajemy bowiem histori─Ö innej uwi─Özionej. Mamy tu do czynienia raczej z fragmentarycznymi scenkami pozwalaj─ůcymi zrozumie─ç pewne aspekty charakteru danej postaci, ale nie daj─ůcymi prostych rozwi─ůza┼ä i uproszczonych rys├│w psychologicznych. To rozdrobnienie i dba┼éo┼Ť─ç o zarysowanie wszystkich plan├│w sprawia, ┼╝e ogl─ůdaj─ůc ten serial ma si─Ö wra┼╝enie, ┼╝e wszystkie bohaterki i bohaterowie Orange s─ů kompletni, posiadaj─ů w┼éasne cechy i motywacje.
Taki brak koncentracji na jednej bohaterce sprawia, ┼╝e wi─Özienie ukazane zostaje jako bardzo skomplikowany organizm. Najwa┼╝niejsza warto┼Ť─ç Orange is the New Black polega w┼éa┼Ťnie na pr├│bie oddania wielowymiarowego charakteru rzeczywisto┼Ťci i kre┼Ťlenia skrajnie indywidualnych historii bohater├│w. Pod tym wzgl─Ödem jest to serial feministyczny. Nie ucieka si─Ö do nachalnego dydaktyzmu, nie pr├│buje te┼╝ by─ç wielk─ů krytyk─ů systemu wi─Öziennego w Stanach Zjednoczonych, ani traktatem o niesprawiedliwo┼Ťciach spo┼éecznych. W─ůtki te oczywi┼Ťcie porusza, ale jest przede wszystkim celebracj─ů r├│┼╝norodno┼Ťci rodem z trzeciej fali feminizmu.
 

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś