Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Niewa┼╝ne rzeki i granice

Sytuacja w Polsce jest niepor├│wnywalna do tej na Bia┼éorusi. Jednak na rzecz obu kraj├│w anga┼╝uj─ů si─Ö tak┼╝e ci, kt├│rzy opu┼Ťcili swoje pa┼ästwa i osiedlili si─Ö w s─ůsiednich stolicach ÔÇô w Warszawie i Berlinie. Ale dlaczego si─Ö anga┼╝uj─ů, skoro ┼╝yj─ů ju┼╝ w innych realiach?
Niewa┼╝ne rzeki i granice
zdj: Tomek Kaczor (koncert ÔÇ×Solidarni z Bia┼éorusi─ůÔÇŁ, 2014 rok)

W ostatnich tygodniach przez rzek─Ö Bug nieustannie sp┼éywaj─ů z┼ée wiadomo┼Ťci, dalsze z przygniataj─ůcej kategorii pod tytu┼éem ÔÇ×autorytaryzm ÔÇô made in EuropeÔÇŁ. Niepokoj─ůcych wydarze┼ä jest wiele, spojrzenie na ostatnie, smutno-absurdalne, wystarcza, aby u┼Ťwiadomi─ç sobie skal─Ö procesu na Bia┼éorusi: 18 lutego s─ůd w Mi┼äsku skazuje Kaciaryn─Ö Andrejew─ů i Dari─Ö Czulcow─ů ÔÇô dziennikark─Ö i operatork─Ö niezale┼╝nej, nadaj─ůcej z Warszawy telewizji Bielsat ÔÇô na dwa lata wi─Özienia w kolonii karnej. M┼éode dziennikarki w listopadzie 2020 roku wykonywa┼éy czynno┼Ť─ç wpisan─ů w sw├│j zaw├│d: relacjonowa┼éy i filmowa┼éy protest przeciwko ┼üukaszence. Kilka dni p├│┼║niej inny s─ůd wydaje jeszcze drastyczniejszy wyrok, skazuj─ůc szesnastoletniego Mikit─Ö Za┼éataroua na pi─Ö─ç lat pozbawienia wolno┼Ťci za udzia┼é w ÔÇ×masowych zamieszkachÔÇŁ. Ch┼éopak ju┼╝ od sierpnia ubieg┼éego roku jest osadzony. 25 marca, w nieuznawanym przez re┼╝im ┼üukaszenki Dniu Wolno┼Ťci, wed┼éug danych obro┼äc├│w praw cz┼éowieka zatrzymano ponad 250 os├│b, a ju┼╝ dzie┼ä p├│┼║niej zapad┼éo co najmniej 145 wyrok├│w: kar grzywny i aresztu. Przeciw liderce opozycji, przebywaj─ůcej za granic─ů Swiat┼éanej Cichanouskiej, bia┼éoruska prokuratura 29 marca wszcz─Ö┼éa post─Öpowanie pod zarzutem przygotowywania aktu terrorystycznego.

Liczba wi─Ö┼║ni├│w politycznych ro┼Ťnie, organizacje praw cz┼éowieka alarmuj─ů i m├│wi─ů o kilkuset osobach. Kobiety i m─Ö┼╝czy┼║ni uciekaj─ů z Bia┼éorusi, wielu jako cel wybiera Warszaw─Ö.

Bia┼éoru┼Ť w Warszawie

W Polsce ┼╝yje ponad 30 tysi─Öcy Bia┼éorusin├│w i Bia┼éorusinek, a liczba ta w ostatnich miesi─ůcach wzros┼éa o kilka tysi─Öcy, szczeg├│lnie w Warszawie. Dlaczego w┼éa┼Ťnie tutaj? Cho─çby dlatego, ┼╝e w stolicy pomagaj─ů im d┼éu┼╝ej ┼╝yj─ůcy tu rodacy, skupia si─Ö dzia┼éalno┼Ť─ç bia┼éoruska, nadaj─ů media takie jak Bie┼ésat, ale i kana┼éy jak Nexta, funkcjonuj─ů organizacje.

Niedaleko centrum polskiej stolicy sze┼Ť─ç organizacji i stowarzysze┼ä bia┼éoruskich kilka miesi─Öcy temu otworzy┼éo Centrum Bia┼éoruskiej Solidarno┼Ťci (CBS). Jest mr├│z i p├│┼║ny wiecz├│r, jednak w CBS pali si─Ö ┼Ťwiat┼éo. Jedn─ů z os├│b, kt├│re dzi┼Ť s─ů obecne, jest Nadin Luchanok. Kobieta ┼╝yje nad Wis┼é─ů od ponad dwunastu lat, przyjecha┼éa tutaj na studia zarz─ůdzania. ÔÇô Kocham Bia┼éoru┼Ť. Gdybym mia┼éa mo┼╝liwo┼Ť─ç, chcia┼éabym tam ┼╝y─ç, chcia┼éabym rozwija─ç sw├│j kraj. Taki by┼é zreszt─ů plan, ┼╝e gdy sko┼äcz─Ö studia, b─Öd─Ö mog┼éa wr├│ci─ç ÔÇô m├│wi.

Kryzys ekonomiczny i sytuacja polityczna pokrzy┼╝owa┼éy jej plany. Luchanok pracuje w Warszawie w ameryka┼äskiej firmie, rozwija w niej mi─Ödzynarodowe rynki, w tym Bia┼éoru┼Ť. Jej serce bije jednak dla sprawy bia┼éoruskiej opozycji, dlatego od miesi─Öcy ka┼╝d─ů woln─ů chwil─Ö po┼Ťwi─Öca na pomoc rodakom. ÔÇô Nie mog┼éam spokojnie patrze─ç na to, co si─Ö sta┼éo po sierpniowych wydarzeniach. Du┼╝o os├│b przyje┼╝d┼╝a┼éo do Polski w ci─Ö┼╝kim stanie, trzeba by┼éo pomaga─ç, nie mog┼éam sta─ç obok ÔÇô t┼éumaczy. Ju┼╝ wcze┼Ťniej dzia┼éa┼éa jako wolontariuszka, cho─ç bardziej sporadycznie. ÔÇô Taka prawdziwa i zwarta bia┼éoruska diaspora utworzy┼éa si─Ö tutaj dopiero po zesz┼éorocznym sierpniu. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nas, wczoraj i dzi┼Ť, wybiera Warszaw─Ö jako miejsce ┼╝ycia czy te┼╝ ucieczki, poniewa┼╝ jest tutaj wi─Öcej mo┼╝liwo┼Ťci, wi─Öcej pracy, cho─ç i koszty ┼╝ycia s─ů wy┼╝sze.

Luchanok jest koordynatork─ů sieci wolontariuszy w CBS. Zza ┼Ťciany s┼éycha─ç g┼éo┼Ťn─ů dyskusj─Ö, w┼éa┼Ťnie dzi┼Ť odbywa si─Ö szkolenie, prawniczka Olga Dobrowolska wyja┼Ťnia, w jaki spos├│b pom├│c przybyszom. CBS zosta┼éo stworzone 1 wrze┼Ťnia 2020 roku. Na fali g┼éo┼Ťnych protest├│w wok├│┼é sfa┼észowanych wybor├│w miasto sto┼éeczne udost─Öpni┼éo organizacjom bia┼éoruskim ten du┼╝y lokal, a polska Fundacja Solidarno┼Ťci Mi─Ödzynarodowej (FSM), nale┼╝─ůca do Skarbu Pa┼ästwa, wspiera dzia┼éalno┼Ť─ç CBS finansowo. ÔÇô Najwa┼╝niejsze jest i by┼éo to, ┼╝e s─ů ludzie, kt├│rzy chc─ů dzia┼éa─ç ÔÇô m├│wi Luchanok. Kilkadziesi─ůt os├│b odbywaj─ůcych teraz szkolenie chce sta─ç si─Ö osobami pierwszego kontaktu dla nowych przybyszy. ÔÇô Je┼Ťli uchod┼║cy maj─ů jednego konkretnego mentora, do kt├│rego mog─ů si─Ö zwr├│ci─ç, w├│wczas bariera przed zapytaniem tak┼╝e o trudne, bolesne czy wstydliwe kwestie staje si─Ö mniejsza ÔÇô t┼éumaczy koordynatorka. A jest takich kwestii niema┼éo, bo ze wzgl─Ödu na udzia┼é w protestach, pobicia czy szykany ze strony w┼éadz bia┼éoruskich wiele os├│b przyby┼éych do Polski potrzebuje cho─çby wsparcia psychologa ÔÇô dopiero potem mo┼╝na im pom├│c w kwestiach prawnych.

Dzi─Öki grantowi udzielonemu przez FSM w CBS stworzono kilka etat├│w dla ekspert├│w oferuj─ůcych pomoc prawn─ů bia┼éoruskim uchod┼║com czy te┼╝ wsparcie w legalizacji pobytu. Jedn─ů z prawniczek jest w┼éa┼Ťnie Olga Dobrowolska, specjalistka od prawa mi─Ödzynarodowego i migracyjnego oraz dyrektorka departamentu pomocy prawnej w CBS. Dla tej b─ůd┼║ co b─ůd┼║ niestabilnej pracy i pomocy rodakom (wszak grant finansowy jest wst─Öpnie ograniczony do ko┼äca tego roku) Dobrowolska porzuci┼éa stabiln─ů posad─Ö w Stowarzyszeniu Interwencji Prawnej w Warszawie, kt├│re r├│wnie┼╝ pomaga uchod┼║com i migrantom, tyle ┼╝e z ca┼éego ┼Ťwiata. Restrykcyjne podej┼Ťcie polskich w┼éadz do uchod┼║c├│w czyni tak─ů pomoc niezb─Ödn─ů, cho─ç jak m├│wi Dobrowolska, dla os├│b z Bia┼éorusi sytuacja jest teraz nieco lepsza. Do pocz─ůtku lutego wydano ju┼╝ oko┼éo trzech tysi─Öcy wiz humanitarnych, ponad tysi─ůc ludzi z┼éo┼╝y┼éo wniosek o ochron─Ö mi─Ödzynarodow─ů. Oznacza to sporo pracy dla os├│b takich jak Dobrowolska, jednak jej motywacja do dzia┼éania jest wielka.

ÔÇô Nadal jestem Bia┼éorusink─ů. Mia┼éam wra┼╝enie, ┼╝e jestem tutaj potrzebna, i niewa┼╝ne, czy to si─Ö ┼║le sko┼äczy dla mojej kariery, je┼Ťli nie b─Ödziemy mieli finansowania, a ja nie b─Öd─Ö mia┼éa pracy. Pracujemy dla zmian na Bia┼éorusi, wszystko inne jest w tym momencie nieistotne. B─Öd─Ö robi┼éa wszystko, ┼╝eby te zmiany si─Ö dokona┼éy ÔÇô m├│wi. Na pocz─ůtku sama potrzebowa┼éa wsparcia psychologa. ÔÇô Przenosi┼éam opowie┼Ťci poszkodowanych, cho─çby o torturach, na siebie. Widzimy ludzi, kt├│rzy utracili wszystko, a teraz ucz─ů si─Ö z nami j─Özyka polskiego. Je┼Ťli jest si─Ö z tym skonfrontowanym, to ca┼ée d─ů┼╝enie do kariery odchodzi na drugi plan.

Musimy wierzy─ç w sw├│j nar├│d

Olga Dobrowolska i Nadja Luchanok s─ů ┼╝ywym przyk┼éadem tego, ┼╝e bia┼éoruska rewolucja ma oblicze kobiety ÔÇô cho─ç nie tylko. Anatol Michnawiec r├│wnie┼╝ jest wytrwa┼éym dzia┼éaczem. Od 2006 roku ┼╝yje w Polsce, przyjecha┼é tutaj po ├│wczesnych, brutalnie rozp─Ödzonych protestach powyborczych. Nieco p├│┼║niej setki student├│w wyrzucono z uczelni. By┼é stypendyst─ů programu Konstantego Kalinowskiego, przeznaczonego dla bia┼éoruskich student├│w. Michnawiec ju┼╝ w├│wczas stworzy┼é w Warszawie studenck─ů inicjatyw─Ö Bia┼éoruska Pami─Ö─ç Narodowa. ÔÇô Bia┼éorusini s─ů narodem, kt├│ry potrzebuje lidera, owszem, ale ja ca┼éy czas m├│wi─Ö: musimy si─Ö oddolnie organizowa─ç ÔÇô podkre┼Ťla. Zatem tak w┼éa┼Ťnie robi, od sierpnia z jeszcze wi─Ökszym rozmachem, w CBS jest cz┼éonkiem zarz─ůdu. ÔÇô Nasz─ů pocz─ůtkow─ů misj─ů by┼éo bycie szpitalem na froncie, bo wiele os├│b torturowano. Staramy si─Ö robi─ç to profesjonalnie; je┼Ťli b─Ödziemy dzia┼éa─ç amatorsko, nikt nas nie us┼éyszy.

S┼éawomir Sierakowski przebywa┼é na Bia┼éorusi przed wyborami oraz w trakcie protest├│w powyborczych, kt├│re relacjonowa┼é. Jak ocenia obecn─ů sytuacj─Ö oraz mo┼╝liwo┼Ť─ç wsparcia cho─çby z Polski? ÔÇô Bia┼éorusini wiedz─ů, ┼╝e nikt za nich nie wygra z dyktatur─ů. Ale akurat w tej rozgrywce my, ludzie z zagranicy, nie musimy im tylko kibicowa─ç, mo┼╝emy im realnie pom├│c. I to bardzo konkretnie. Kluczow─ů rol─Ö w Bia┼éorusi odgrywaj─ů media, kt├│re do niedawna by┼éy raczej niszowe, a dzi┼Ť zast─ůpi┼éy media pa┼ästwowe w roli mainstreamu. G┼é├│wnym ┼║r├│d┼éem informacji w Bia┼éorusi s─ů dzi┼Ť Radio Svaboda, portale Tut.by i Nasha Niva, a tak┼╝e kana┼éy na Telegramie na czele z Next─ů, wszystkie niezale┼╝ne od w┼éadzy. Dziesi─ůtki dziennikarzy siedz─ů w wi─Özieniach, nast─Öpnych czekaj─ů procesy. Mo┼╝emy im przekazywa─ç pomoc poprzez stron─Ö media.belarus97.pro ÔÇô wskazuje. Pomoc niezb─Ödna jest tak┼╝e innym. ÔÇô Druga bardzo wa┼╝na forma to fundusze solidarno┼Ťci. Je┼Ťli chcemy, ┼╝eby bia┼éoruscy robotnicy, milicjanci i cz┼éonkowie innych grup spo┼éecznych strajkowali, to mo┼╝emy im pom├│c zapewni─ç ┼Ťrodki do ┼╝ycia. Takimi funduszami s─ů BYSOL i BYPOL, pomagaj─ůce by┼éym funkcjonariuszom s┼éu┼╝b mundurowych, kt├│rzy porzucili s┼éu┼╝b─Ö. Im wi─Ökszej liczbie os├│b pomo┼╝emy, tym szybciej re┼╝im upadnie ÔÇô m├│wi Sierakowski.

Ta pomoc jest wystawiona na pr├│b─Ö. Bo tak┼╝e polski rz─ůd otwarcie wspiera opozycj─Ö bia┼éorusk─ů, i to r├│wnie┼╝ dlatego s┼éu┼╝by bia┼éoruskie aresztowa┼éy w drugiej po┼éowie marca polskich dzia┼éaczy na Bia┼éorusi, And┼╝elik─Ö Borys, Iren─Ö Biernack─ů i Mari─Ö Tiszkowsk─ů ze Zwi─ůzku Polak├│w na Bia┼éorusi (ZBP) oraz dziennikarza Andrzeja Poczobuta. Nie postawiono im jeszcze formalnych zarzut├│w, ale wed┼éug r├│┼╝nych ┼║r├│de┼é mog─ů zosta─ç oskar┼╝eni o pod┼╝eganie do nienawi┼Ťci narodowej i religijnej. A za to grozi do dwunastu lat wi─Özienia. Za And┼╝elik─ů Borys wstawi┼é si─Ö ju┼╝ nawet Departament Stanu USA.

Ze swojego d┼éugoletniego do┼Ťwiadczenia dzia┼éacza spo┼éecznego Anatol Michnawiec wie, ┼╝e w spontanicznych zrywach zawsze pojawia si─Ö cz─Ö┼Ť─ç os├│b ze s┼éomianym zapa┼éem, oczekuj─ůcych, i┼╝ upadek re┼╝imu przyjdzie szybko. Teraz zaanga┼╝owanie wi─Ökszej cz─Ö┼Ťci jego rodak├│w wydaje si─Ö trwa┼ée. ÔÇô Musimy wierzy─ç w sw├│j nar├│d, a to oznacza tak┼╝e prowadzenie edukacji politycznej. Musimy razem organizowa─ç co┼Ť alternatywnego ÔÇô m├│wi dzia┼éacz. W┼éadza w Mi┼äsku chyba zdaje sobie z tego spraw─Ö i ju┼╝ nawet grozi protestantom odebraniem dzieci i pozbawieniem praw rodzicielskich. Tak cho─çby syn aktywist├│w Aleny ┼üazarczyk i Siergieja Mackojcia zosta┼é odwieziony do pogotowia opieku┼äczego, gdy jego rodzice siedzieli w wi─Özieniu. ÔÇô Wcze┼Ťniej ludzie m├│wili, ┼╝e nie walcz─ů z w┼éadz─ů, bo maj─ů dzieci ÔÇô m├│wi Michnawiec. ÔÇô Teraz odwrotnie: m├│wi─ů, ┼╝e walcz─ů w┼éa┼Ťnie dlatego, ┼╝e maj─ů dzieci; nie chc─ů, aby ┼╝y┼éy tak jak oni, w strachu. Chc─ů, ┼╝eby kiedy┼Ť mia┼éy lepiej.

Polska w Berlinie

Sytuacja i perspektywy polskich dzieci s─ů dzi┼Ť niepor├│wnywalnie lepsze ni┼╝ ich bia┼éoruskich r├│wie┼Ťnik├│w. Jednak tak┼╝e o ich przysz┼éo┼Ť─ç martwi si─Ö wielu ludzi, nie tylko w samej Polsce, ale i za inn─ů jej rzek─ů graniczn─ů, Odr─ů. W Berlinie. Niemiecka stolica jest tymczasow─ů lub sta┼é─ů ojczyzn─ů dla ponad 50 tysi─Öcy Polak├│w i Polek, niezameldowanych jest co najmniej drugie tyle. Przez d┼éugi czas niewidoczni, w ostatnich latach zostali dostrze┼╝eni ze wzgl─Ödu na sytuacj─Ö polityczn─ů nad Wis┼é─ů i zwi─ůzane z ni─ů, organizowane nad Szprew─ů, akcje protestacyjne. Podobnie jak w przypadku Bia┼éorusin├│w w Polsce, tak┼╝e Polacy zwarli szeregi, gdy sytuacja w kraju si─Ö pogorszy┼éa. R├│wnie┼╝ protest i zaanga┼╝owanie na rzecz Polski ma w Berlinie wyra┼║nie kobiece oblicze ÔÇô cho─çby Anny Krenz.

Jako artystka i aktywistka w swojej sztuce i performensach Krenz ju┼╝ od dawna zajmuje si─Ö zagadnieniami i tematami kobiecymi, spo┼éeczno-politycznymi, stereotypami oraz religi─ů. Dosypuje do tego spore dawki prowokacji, cynizmu i humoru. Krenz pochodzi z Poznania, w Berlinie ┼╝yje od osiemnastu lat. Kipi energi─ů i w┼Ťciek┼éo┼Ťci─ů, kt├│re transformuje w tw├│rcze dzia┼éanie. ÔÇô Od ponad pi─Öciu lat anga┼╝uj─Ö si─Ö w spos├│b aktywistyczny, wcze┼Ťniej robi┼éam sztuk─Ö polityczn─ů. Jak wi─Ökszo┼Ť─ç z nas zacz─Ö┼éam dzia┼éa─ç na prze┼éomie lat 2015 i 2016, wtedy zacz─Ö┼éo si─Ö wkurzenie, zawi─ůzali┼Ťmy w Berlinie oddzia┼é KOD-u, po kilku miesi─ůcach odesz┼éam, mieli┼Ťmy r├│┼╝ne wizje na te same sprawy ÔÇô m├│wi. Wraz z innymi aktywistkami Krenz w kwietniu 2016 roku za┼éo┼╝y┼éa nieformaln─ů grup─Ö ÔÇ×Dziewuchy BerlinÔÇŁ, powsta┼é─ů jako odpowied┼║ na pierwsze podej┼Ťcia PiS-u do zaostrzenia ustawy aborcyjnej.

Spacerujemy po zamkni─Ötym w lockdownie Berlinie, wsz─Ödzie zi─ůb i ┼Ťnieg, jednak 44-latka, matka dziesi─Öcioletniego syna, robi wra┼╝enie, jakby p┼éon─Ö┼éa od wewn─ůtrz. ÔÇô Na protestach robimy happeningi i performance. Sam protest jest i powinien by─ç spektaklem, kt├│ry ma wywo┼éa─ç emocje, a najlepiej wznieci─ç poczucie mocy. Ko┼äczymy zawsze tak, ┼╝eby na┼éadowa─ç ludzi energi─ů. Oni nie maj─ů wr├│ci─ç do domu ze ┼ézami w oczach, tylko z poczuciem: chc─Ö co┼Ť zrobi─ç! ÔÇô t┼éumaczy Krenz. I tak podczas tegorocznego ┼Ťwi─Öta kobiet 8 marca na berli┼äskim Nettelbeckplatz (ÔÇ×WiderstandsplatzÔÇŁ ÔÇô placu oporu) w artystycznej oprawie przedstawiono mi─Ödzy innymi poruszaj─ůcy wiersz ma┼éo znanej w Polsce poetki, antyfaszystki i dzia┼éaczki Ireny Bobkowskiej, kt├│ra za dzia┼éalno┼Ť─ç konspiracyjn─ů podczas drugiej wojny ┼Ťwiatowej zosta┼éa stracona przez nazist├│w w wieku zaledwie 22 lat. Pisa┼éa Bobrowska:

ÔÇŽI wiem, co znaczy la─ç ┼ézy niemocy
W niejeden dzie┼ä jasny,
Niejedn─ů noc ciemn─ů.
I nauczy┼éam si─Ö pop─Ödza─ç my┼Ťlami
Czas, co bezlito┼Ťnie lubi si─Ö d┼éu┼╝y─ç,
I wiem, jak ci─Ö┼╝ko trzeba walczy─ç z sob─ů,
Aby nie upa┼Ť─ç i nie da─ç si─Ö znu┼╝y─ç
Nie ko┼äcz─ůc─ů zda si─Ö drog─ůÔÇŽ

Kilka miesi─Öcy wcze┼Ťniej, po og┼éoszeniu wyroku Trybuna┼éu Konstytucyjnego w sprawie aborcji, Dziewuchy Berlin rozpocz─Ö┼éy g┼éo┼Ťne protesty i akcje pod has┼éem ÔÇ×krwawych tygodniÔÇŁ, kt├│re trwa┼éy nieca┼ée dwa miesi─ůce. Protesty organizowane by┼éy te┼╝ przed miejscem zamieszkania Julii Przy┼é─Öbskiej w Berlinie i odbi┼éy si─Ö szerokim echem tak┼╝e w niemieckich mediach. Dla Krenz sztuka zdaje si─Ö niezb─Ödnym tlenem do ┼╝ycia w og├│le, tak samo jak w┼é─ůczanie zasob├│w sztuki w jej zaanga┼╝owanie polityczne. ÔÇô Ju┼╝ podczas protest├│w, kt├│re organizowa┼éy┼Ťmy jesieni─ů 2016 roku, w wielu osobach czu┼éo si─Ö ogromny wkurw, kt├│ry jako emocja przyp┼éyn─ů┼é tutaj wprost z Polski. A na demonstracj─Ö w Berlinie przysz┼éy w├│wczas dwa tysi─ůce os├│b. To by┼éa masa krytyczna, ta moc przysz┼éa od ludzi ÔÇô wspomina.

Niemiecka stolica to g┼é├│wne centrum polonijne naszego zachodniego s─ůsiada. To w┼éa┼Ťnie w Berlinie dzia┼éa cho─çby Uniwersytet Trzech Pokole┼ä, przybli┼╝aj─ůcy realia wsp├│┼éczesnej Polski wszystkim zainteresowanym, ma sw─ů siedzib─Ö zwi─ůzek krajowy Polskiej Rady, zrzeszaj─ůcy polskie stowarzyszenia, czy te┼╝ inicjatywa ÔÇ×Ciocia BasiaÔÇŁ, kt├│ra pomaga kobietom chc─ůcym dokona─ç aborcji. I cho─ç ta ostatnia jest zwi─ůzana z Dziewuchami, to jednak zaanga┼╝owanie Krenz i innych kobiet wychodzi poza kwesti─Ö spraw reprodukcyjnych. ÔÇô Dla nas wa┼╝ne jest, aby w Niemczech pokazywa─ç, co si─Ö stanie, je┼Ťli autorytarny dyktator dojdzie do w┼éadzy. Widzimy to na W─Ögrzech, ale widzimy to i w Polsce. Chodzi tak┼╝e o to, aby budowa─ç polsko-niemieckie przyja┼║nie, ale nie na wysokich szczeblach, gdzie rozmawiaj─ů ze sob─ů politycy. My budujemy w┼éasne przyja┼║nie w spo┼éecze┼ästwie obywatelskim, przyja┼║nie feministyczne, aby stan─ů─ç przeciwko kapitalizmowi i patriarchatowi ÔÇô m├│wi aktywistka.

W t─Ö wizj─Ö wpisuje si─Ö ostatni ruch Krenz: 8 marca zainaugurowana zosta┼éa mi─Ödzynarodowa feministyczna platforma ÔÇ×Polonijna Rada KobietÔÇŁ. Rada ma jednoczy─ç ÔÇ×Polki i osoby z polskiego kr─Ögu kulturowego, ┼╝yj─ůce na emigracji i zaanga┼╝owane w promowanie praw kobiet, feministycznej kultury i aktywizmuÔÇŁ. Chodzi o budowanie ÔÇ×┼Ťwiata przyjaznego kobietom, przeciwdzia┼éaj─ůcego wszelkim innym wykluczeniomÔÇŁ. Krenz swoim dzia┼éaniem pokazuje: jednym z krok├│w, aby nie zosta─ç wykluczonym za granic─ů, jest wychodzenie w przestrze┼ä publiczn─ů, r├│wnie┼╝ na rzecz kraju urodzenia, pierwotnej ojczyzny, dla kt├│rej bije serce. ÔÇô Bycie ÔÇ×pomi─ÖdzyÔÇŁ, w Berlinie znaczy by─ç nie do ko┼äca u siebie: i tutaj, i w Poznaniu. Moich ┼Ťlad├│w w moim rodzinnym Poznaniu ju┼╝ nie ma, rozwia┼é je wiatr ÔÇô m├│wi artystka. ÔÇô Jednak co zaskakuj─ůce, im jest si─Ö starszym, tym bardziej cz┼éowiek poszukuje bezpiecze┼ästwa i ojczyzny.

***

Mi─Ödzy wiosk─ů Mescherin i Moczy┼éami Odra przestaje by─ç granic─ů Niemiec i Polski. Mi─Ödzy Gnojnem a Niemirowem Bug przestaje by─ç granic─ů Polski i Bia┼éorusi.

Znale┼║─ç ojczyzn─Ö, nie tylko jako miejsce fizyczne, pragn─ů te┼╝ Bia┼éorusini i Bia┼éorusinki z Warszawy. ÔÇô Dzi─Öki pracy dla naszych rodak├│w widz─Ö, co jest w ┼╝yciu najwa┼╝niejsze. To jest to dobro i wsparcie dla innych ÔÇô m├│wi Olga Dobrowolska. Dla Nadji Luchanok zaanga┼╝owanie krystalizuje si─Ö w jednym poj─Öciu: ÔÇô Solidarno┼Ť─ç to jest dla mnie motto poprzedniego roku. Teraz ju┼╝ si─Ö poznali┼Ťmy, wiemy, ÔÇ×kto jest kimÔÇŁ, i mo┼╝emy razem tworzy─ç przysz┼é─ů Bia┼éoru┼Ť.

 

Kwerenda zosta┼éa wsparta finansowo przez Fundacj─Ö Wsp├│┼épracy Polsko-Niemieckiej.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś