Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Nie wystarczy by膰 przyzwoitym

Nade wszystko jest jednak przyzwoito艣膰 Bartoszewskiego wysi艂kiem my艣lenia przeciwko samemu sobie: 鈥濩zy naprawd臋 uczyni艂em wystarczaj膮co du偶o? A je艣li mog艂em uratowa膰 jeszcze jednego albo dw贸ch ludzi, i tego nie zrobi艂em?鈥. Bolesne to pytania, lecz my tak偶e winni艣my je powtarza膰. Winni艣my je powtarza膰 na przek贸r pokojowi swoich sumie艅 i pomimo usypiaj膮cych nasz膮 czujno艣膰 przemian, do kt贸rych dosz艂o w ci膮gu dw贸ch ostatnich dekad.

fot: Miko艂aj Grynberg


 
鈥濸rzyzwoito艣膰鈥 jest s艂owem niebezpiecznym. Z 艂atwo艣ci膮 mo偶na za jego pomoc膮 usprawiedliwia膰 swoj膮 bierno艣膰 wobec z艂a, swoje zaniechania, swoj膮 艣lepot臋 na krzywd臋 drugiego cz艂owieka. W pewnym bowiem sensie niemal wszyscy jeste艣my dzi艣 lud藕mi przyzwoitymi: nie dopu艣cili艣my si臋 zab贸jstwa, kradzie偶y czy zdrady, bardziej lub mniej sumiennie wywi膮zywali艣my si臋 z powierzonych nam obowi膮zk贸w, ma艂o tego, od czasu do czasu wspomagali艣my ubogich i bezdomnych z tego, co nam zbywa艂o. To prawda, zdarza艂y si臋 r贸wnie偶 potkni臋cia, ale przecie偶 偶aden cz艂owiek nie jest doskona艂y. Z Bo偶膮 pomoc膮 zejdziemy wi臋c z tego 艣wiata w b艂ogos艂awionym prze艣wiadczeniu, 偶e nic nikomu nie jeste艣my d艂u偶ni.
Historia poucza nas o tym, 偶e tacy w艂a艣nie 鈥瀙rzyzwoici鈥 ludzie, kt贸rzy w ka偶dej chyba spo艂eczno艣ci stanowi膮 wi臋kszo艣膰, swoim milczeniem przyzwalali na pope艂nianie czyn贸w najbardziej nieludzkich. Przypomnijmy sobie owego m艂odzie艅ca, kt贸ry, wzi臋ty przez Niemc贸w za 呕yda i zmuszony do rozbierania resztek barykady przy placu Unii Lubelskiej, oficerowi Wehrmachtu pokazywa艂 medalik z Matk膮 Bosk膮, t艂umacz膮c: 鈥Kein Jude, kein Jude鈥. 艢wiadek tego wydarzenia, zaprz臋gni臋ty do tej samej zreszt膮 pracy, zanotowa艂: 鈥瀂robi艂o mi si臋 do g艂臋bi wstyd鈥. A przecie偶 w gruncie rzeczy 贸w m艂odzieniec nie zrobi艂 nic z艂ego. Nie zabi艂, nie ukrad艂, nie zdradzi艂. By膰 mo偶e by艂 to w艂a艣nie jeden z nas, ludzi 鈥瀙rzyzwoitych鈥濃
Wiele lat p贸藕niej, w smutny wiecz贸r wigilijny roku 1981, W艂adys艂aw Bartoszewski 鈥 bo to on by艂 owym 艣wiadkiem 鈥 w obozie dla internowanych w Jaworzu powiedzia艂: 鈥濶ie 偶ycz臋 wam przede wszystkim, 偶eby艣my szybko wr贸cili do domu, cho膰 ka偶dy z nas by tego bardzo chcia艂. 呕ycz臋 wam, aby艣cie wr贸cili do domu w takiej kondycji, by m贸c waszym 偶onom, dzieciom i wszystkim waszym przyjacio艂om spojrze膰 w oczy鈥. By艣my za艣 mogli bez wstydu spojrze膰 im w oczy, nie wystarczy, 偶e b臋dziemy 鈥瀢 porz膮dku鈥. Przyzwoito艣膰, o kt贸rej ca艂ym swoim 偶yciem 艣wiadczy W艂adys艂aw Bartoszewski, nie jest cnot膮 zadowolonych z siebie, szczelnie zapi臋tych mieszczan z wiersza Juliana Tuwima. By sprosta膰 jej wymaganiom, trzeba umie膰 zdoby膰 si臋 na niemieszcza艅ski zgo艂a heroizm. Jak wtedy, nios膮c pomoc ofiarom tragedii rozgrywaj膮cej si臋 za murami warszawskiego getta, i wiele lat p贸藕niej, gdy w ge艣cie pokoju, samotnie niemal, nale偶a艂o wyci膮gn膮膰 r臋k臋 do narodu oprawc贸w.
Nade wszystko jest jednak przyzwoito艣膰 Bartoszewskiego wysi艂kiem my艣lenia przeciwko samemu sobie: 鈥濩zy naprawd臋 uczyni艂em wystarczaj膮co du偶o? A je艣li mog艂em uratowa膰 jeszcze jednego albo dw贸ch ludzi, i tego nie zrobi艂em?鈥. Bolesne to pytania, lecz my tak偶e winni艣my je powtarza膰. Winni艣my je powtarza膰 na przek贸r spokojowi swoich sumie艅 i pomimo usypiaj膮cych nasz膮 czujno艣膰 przemian, do kt贸rych dosz艂o w ci膮gu dw贸ch ostatnich dekad. Wbrew pozorom, z艂o nie zosta艂o ostatecznie wyparte ze 艣wiata ludzi, a tylko przybra艂o nowe, bardziej subtelne formy. Ogie艅 trawi膮cy niegdy艣 getto wci膮偶 tli si臋 w naszych sercach, ilekro膰 p艂aszczykiem przyzwoito艣ci maskujemy swoj膮 oboj臋tno艣膰 na krzywd臋 bli藕niego. I to by艂aby chyba najistotniejsza spo艣r贸d nauk, jakich udzieli艂 nam W艂adys艂aw Bartoszewski.
 
Tekst pochodzi z tomu 鈥Ku przysz艂o艣ci. Ksi臋ga jubileuszowa z okazji 90. urodzin W艂adys艂awa Bartoszewskiego鈥.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij