Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Nie symetryzujmy ÔÇô opowie┼Ť─ç o Dawidzie i Goliacie

Nie przypisywa┼éabym odpowiedzialno┼Ťci za kszta┼ét debaty o kryzysie na granicy stronie opozycyjnej. Przekonywanie opinii publicznej, ┼╝e dzia┼éania rz─ůdu s─ů nieskuteczne, szkodliwe, niehumanitarne czy bezprawne, przypomina bowiem walk─Ö Dawida z Goliatem.

Spos├│b, w jaki partia rz─ůdz─ůca radzi sobie z kryzysem na polsko-bia┼éoruskiej granicy, mo┼╝na krytykowa─ç z wielu perspektyw. Jest wi─Öc perspektywa prawna. Tak zwane push-backi, czyli po prostu wyw├│zki ludzi na terytorium Bia┼éorusi i wyrzucanie ich w ┼Ťrodku lasu, s─ů nie tylko g┼é─Öboko nieetyczne, ale r├│wnie┼╝ sprzeczne z prawem polskim i mi─Ödzynarodowym. Wprowadzona w pa┼║dzierniku tak zwana ÔÇ×ustawa wyw├│zkowaÔÇŁ, kt├│ra mia┼éa legalizowa─ç te praktyki, jest w rzeczywisto┼Ťci bublem prawnym sprzecznym z sygnowanymi przez Polsk─Ö mi─Ödzynarodowymi aktami prawnymi, takimi jak konwencja genewska, Europejska Konwencja Praw Cz┼éowieka, Karta Praw Podstawowych UE, a tak┼╝eÔÇŽ z polsk─ů konstytucj─ů. Do tego dochodzi stan wyj─ůtkowy wprowadzony na pocz─ůtku wrze┼Ťnia na terenach przygranicznych, bez wcze┼Ťniejszego wykorzystania dost─Öpnych mniej dolegliwych ┼Ťrodk├│w (jak na przyk┼éad poproszenie o pomoc Frontexu ÔÇô przy wszelkich zastrze┼╝eniach do tej instytucji), czego wymaga Konstytucja. I jego faktyczne, niekonstytucyjne przed┼éu┼╝enie za pomoc─ů przeg┼éosowanej noc─ů ustawy. I wy┼é─ůczenie prawa do informacji publicznej, poprzez wprowadzenie zakazu wst─Öpu do strefy dla medi├│w. I wy┼é─ůczenie chocia┼╝by prawa do swobodnego poruszania si─Ö, poprzez wprowadzenie zakazu wst─Öpu do strefy dla medyk├│w i organizacji humanitarnych. I budowa muru na granicy, wyj─Öta mi─Ödzy innymi spod prawa budowlanego, prawa ochrony ┼Ťrodowiska, prawa zam├│wie┼ä publicznych czy przepis├│w o udost─Öpnianiu informacji o ┼Ťrodowisku.

Jest te┼╝ perspektywa ekonomiczna. Koszty budowy muru na granicy rz─ůd oszacowa┼é na ponad 1,6 miliarda z┼éotych. ÔÇ×Kryzys na granicy by┼é przede wszystkim kryzysem humanitarnym i politycznym, a nie migracyjnymÔÇŁ ÔÇô zauwa┼╝aj─ů w swoim tek┼Ťcie Jakub Bodziony i Filip Rudnik. Poza tym, ┼╝e czasownik ÔÇ×by─çÔÇŁ odmieni┼éabym w czasie tera┼║niejszym, a nie przesz┼éym, zgadzam si─Ö z tym stwierdzeniem. Udzielenie pomocy relatywnie niewielkiej liczbie os├│b przybywaj─ůcych na nasz─ů granic─Ö naprawd─Ö nie przekracza mo┼╝liwo┼Ťci logistycznych czy ekonomicznych relatywnie bogatego europejskiego pa┼ästwa. 1,6 miliarda z┼éotych, to pieni─ůdze, kt├│re mo┼╝na by z powodzeniem zainwestowa─ç w rozwi─ůzanie tego kryzysu zgodne z prawem mi─Ödzynarodowym, humanitarnym, z prawami cz┼éowieka i ze zwyk┼é─ů przyzwoito┼Ťci─ů: w budow─Ö nowych lub powi─Ökszanie istniej─ůcych o┼Ťrodk├│w dla uchod┼║c├│w, programy integracyjne czy przyspieszenie procedur azylowych. Takie rozwi─ůzanie i umo┼╝liwienie migrantom i migrantkom sk┼éadania wniosk├│w azylowych na przej┼Ťciach granicznych odci─ů┼╝y┼éoby te┼╝ mieszkanki i mieszka┼äc├│w teren├│w przygranicznych ÔÇô ruch migracyjny by┼éby kontrolowany i to nie lokalsi, a s┼éu┼╝by zajmowa┼éyby si─Ö dora┼║n─ů pomoc─ů i logistyk─ů. Tymczasem mury nios─ů paskudny ┼éadunek symboliczny, nie przynosz─ůc wcale spektakularnego zmniejszenia nielegalnych przekrocze┼ä granicy. Jak pokazuje przyk┼éad Ceuty czy Stan├│w Zjednoczonych, otwieraj─ů raczej nowe mo┼╝liwo┼Ťci przemytnikom, a samych uchod┼║c├│w skazuj─ů na jeszcze wi─Öksze niebezpiecze┼ästwo.

Jest jeszcze perspektywa polityczno-piarowa i fakt, ┼╝e dzia┼éania rz─ůdz─ůcych, kt├│rzy na kryzys reaguj─ů histeri─ů zamiast dyplomacj─ů, pozwalaj─ů Aleksandrowi ┼üukaszence stawia─ç si─Ö w roli tego ÔÇ×dobregoÔÇŁ i ÔÇ×humanitarnegoÔÇŁ. I perspektywa ekologiczna ÔÇô budowa muru (a wcze┼Ťniej zasiek├│w) b─Ödzie mia┼éa katastrofalny wp┼éyw na jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszar├│w w Polsce, jakim jest Puszcza Bia┼éowieska i tamtejszy Park Narodowy. I perspektywa bezpiecze┼ästwa ÔÇô je┼Ťli przyjmiemy, ┼╝e w┼Ťr├│d os├│b przekraczaj─ůcych nielegalnie polsk─ů granic─Ö faktycznie mog─ů znajdowa─ç si─Ö takie, kt├│re zagra┼╝aj─ů naszemu bezpiecze┼ästwu, czy nie lepiej dok┼éadnie weryfikowa─ç migrant├│w podczas szczeg├│┼éowych procedur azylowych ni┼╝ wypycha─ç ich do lasu? W ko┼äcu wielu z nich ÔÇô bez ┼╝adnej weryfikacji ze strony polskich s┼éu┼╝b ÔÇô uda┼éo si─Ö w ko┼äcu wydosta─ç z le┼Ťnej matni.

Istnieje jeszcze zapewne wiele perspektyw, kt├│re pozwoli┼éyby wyci─ůgn─ů─ç na ┼Ťwiat┼éo dzienne r├│┼╝ne aspekty koszmaru rozgrywaj─ůcego si─Ö na polsko-bia┼éoruskiej granicy, a tak┼╝e roli, jak─ů w jego re┼╝yserowaniu odgrywaj─ů polskie w┼éadze (nawet przy za┼éo┼╝eniu, ┼╝e g┼é├│wnym re┼╝yserem jest tu ┼üukaszenko). Jednak, kluczowy jest tutaj aspekt humanitarny i humanistyczny.

W 2015 roku Prawo i Sprawiedliwo┼Ť─ç (przy wsparciu koleg├│w i kole┼╝anek z innych prawicowych partii) rozpocz─Ö┼éo r├│wnie genialn─ů strategicznie, co obrzydliw─ů moralnie kampani─Ö ÔÇ×zarz─ůdzania strachemÔÇŁ. W ich opowie┼Ťci uchod┼║cy mieli by─ç straszliwym zagro┼╝eniem (terrorystycznym, obyczajowym, a nawet epidemiologicznym), kt├│re ┼Ťci─ůga na Polsk─Ö Unia Europejska przy wsparciu Platformy Obywatelskiej. A rycerzem na bia┼éym koniu, kt├│ry nas obroni, by┼éo PiS. To zatrute ziarno od pocz─ůtku kryzysu humanitarnego na granicy wydaje dalsze plony. Ich bodaj najbardziej spektakularnym przyk┼éadem by┼éa wspomniana przez Bodzionego i Rudnika paskudna, rasistowska i spektakularnie nieprofesjonalna ÔÇ×konferencja dw├│ch MariuszyÔÇŁ.

ÔÇ×J─Özyk kszta┼étuje ┼Ťwiadomo┼Ť─çÔÇŁ i tak ÔÇô j─Özyk debaty politycznej, w tym jego dopuszczalne granice, ma wp┼éyw na postawy i opinie spo┼éeczne (czego, nawiasem m├│wi─ůc, zdaj─ů si─Ö nie rozumie─ç przeciwnicy tak zwanej ÔÇ×poprawno┼Ťci politycznejÔÇŁ). Ten j─Özyk i ta opowie┼Ť─ç kszta┼étuj─ů tak┼╝e rozwi─ůzania polityczne. Ich skutkiem jest z kolei niewyobra┼╝alne cierpienie ludzi, kt├│rzy w przygranicznych lasach gubi─ů si─Ö, marzn─ů, g┼éoduj─ů, choruj─ů, s─ů upokarzani i bici przez bia┼éoruskie i polskie s┼éu┼╝by, rozdzielani od swoich najbli┼╝szych, wreszcie ÔÇô kt├│rzy umieraj─ů ÔÇ×na naszej granicyÔÇŁ. O niekt├│rych zmar┼éych wiemy, o innych zapewne kiedy┼Ť si─Ö dowiemy, o reszcie by─ç mo┼╝e nigdy nie us┼éyszymy. I to jest prawdziwy ÔÇ×kryzys na polsko-bia┼éoruskiej granicyÔÇŁ.

Zgadzam si─Ö z autorami ÔÇ×Kultury LiberalnejÔÇŁ w ich ocenie politycznej dzia┼éa┼ä PiS-u na granicy. Zgadzam si─Ö r├│wnie┼╝ co do tego, ┼╝e konieczna jest rzetelna debata spo┼éeczna dotycz─ůca polskich polityk migracyjnych, zw┼éaszcza w obliczu nieuchronno┼Ťci proces├│w migracyjnych czy potencjalnej rosyjskiej agresji na Ukrain─Ö. Za nie do ko┼äca s┼éuszn─ů uwa┼╝am natomiast ich nieco symetrystyczn─ů w wyd┼║wi─Öku krytyk─Ö sposobu kszta┼étowania debaty na temat kryzysu na granicy przez stron─Ö opozycyjn─ů, a tak┼╝e s┼éynnego biegu pos┼éa Franka Sterczewskiego.

Bodziony i Rudnik zarzucaj─ů, ┼╝e dzia┼éanie Sterczewskiego ÔÇ×trudno uzna─ç za zmieniaj─ůce cokolwiekÔÇŁ. By┼éam tego dnia w Usnarzu i cho─ç nie widzia┼éam samego incydentu, wiem, jaki wywo┼éa┼é on efekt: tchn─ů┼é w aktywist├│w i aktywistki nowy optymizm i rado┼Ť─ç. A zatem, cho─ç z innego punktu widzenia ÔÇô co┼Ť zmieni┼é. I to du┼╝o. Oczywi┼Ťcie nie przynios┼éo to efektu politycznego, bo sytuacja uchod┼║czy┼ä i uchod┼║c├│w w Usnarzu nie uleg┼éa strukturalnej poprawie. Natomiast pose┼é wykonuj─ůcy bieg przez przeszkody by┼é na tyle niecodziennym widokiem, ┼╝e dodatkowo przyci─ůgn─ů┼é uwag─Ö medi├│w, obna┼╝aj─ůc r├│wnocze┼Ťnie absurd i surrealizm sytuacji, kt├│ra mia┼éa miejsce w ma┼éej przygranicznej miejscowo┼Ťci. Nie wiem oczywi┼Ťcie, co dzia┼éo si─Ö w g┼éowie pos┼éa Sterczewskiego, kiedy podj─ů┼é decyzj─Ö o ruszeniu z torb─ů Ikei na szwadron s┼éu┼╝b mundurowych. Jednak wnioskuj─ůc z atmosfery na miejscu, obstawiam, ┼╝e bieg by┼é desperackim ruchem, podszytym nadziej─ů, ┼╝e mo┼╝e si─Ö uda, a nawet je┼Ťli nie ÔÇô to przynajmniej b─Ödzie szum. I to si─Ö uda┼éo. I bardzo dobrze!

Politycy i polityczki opozycji mogli zapewne lepiej rozegra─ç narracyjnie opowie┼Ť─ç o kryzysie na granicy, cho─ç r├│wnocze┼Ťnie nale┼╝y doceni─ç niekt├│re ruchy, jak chocia┼╝by polityczne wyci─ůganie na ┼Ťwiat┼éo dzienne tragedii ÔÇ×Dzieci z Micha┼éowaÔÇŁ. Je┼Ťli chodzi o wypowied┼║ Janiny Ochojskiej, podobnie jak Bodziony i Rudnik, jestem g┼é─Öboko sceptyczna wobec por├│wna┼ä ÔÇ×ad HolocaustumÔÇŁ w debacie publicznej. Nie scedowa┼éabym jednak odpowiedzialno┼Ťci za kszta┼ét tej debaty na stron─Ö opozycyjn─ů, a przynajmniej nie w r├│wnym stopniu co na rz─ůdz─ůcych. Po ich stronie mamy bowiem ca┼éy aparat w┼éadzy, z jego s┼éu┼╝bami mundurowymi, przepychanymi noc─ů ustawami, tub─ů propagandow─ů w postaci prorz─ůdowych medi├│w czy wreszcie ÔÇô ÔÇ×konferencj─ů dw├│ch MariuszyÔÇŁ. Pr├│by przekonania opinii publicznej, ┼╝e dzia┼éania rz─ůdu s─ů nieskuteczne, pod wieloma wzgl─Ödami szkodliwe, niehumanitarne czy bezprawne przypomina wi─Öc raczej walk─Ö Dawida z Goliatem ni┼╝ uczciwe starcie przeciwstawnych stanowisk w demokratycznym pa┼ästwie. Por├│wnanie to jest tu nieprzypadkowe ÔÇô niech fina┼é tej biblijnej historii b─Ödzie promykiem nadziei. Bo gdzie w kryzysie humanitarnym na polsko-bia┼éoruskiej granicy jest pozytywny bohater ÔÇô Dawid, a gdzie czarny charakter ÔÇô Goliat, jest dla mnie jasne i niepodlegaj─ůce dyskusji.

***

Za konsultacj─Ö prawn─ů dzi─Ökuj─Ö Stanis┼éawowi Zakroczymskiemu.

***

Inicjatyw─Ö wspiera Fundusz Obywatelski imienia Henryka Wujca.

fundusz obywatelski

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś