Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Nachawati: Zach贸d nie rozumie, co si臋 dzieje w Syrii

艢wiatowe media maj膮 blade poj臋cie o sytuacji w Syrii. Koncentruj膮 si臋 na analizach geopolitycznych, nie maj膮 natomiast poj臋cia o tym, jak naprawd臋 wygl膮da sytuacja na miejscu.

ilustr.: Agnieszka Wi艣niewska


艢wiatowe media maj膮 blade poj臋cie o sytuacji w Syrii. Koncentruj膮 si臋 na analizach geopolitycznych, nie wiedz膮 natomiast nic o tym, jak naprawd臋 wygl膮da sytuacja na miejscu. Z Leil膮 Nachawati, tw贸rczyni膮 niezale偶nego bloga Syria Untold, rozmawia Tim Bader.
 
Widmo interwencji ameryka艅skiej w Syrii oddala si臋, nadal jednak bardzo ma艂o wiemy o sytuacji na miejscu. Za pomoc膮 portalu internetowego Syria Untold pr贸buje pani to zmieni膰. Jakie przede wszystkim sprawy s膮 nadal nieopowiedziane?
Po pierwsze to, 偶e w Syrii nadal istnieje ruch obywatelski, kt贸ry w miejsce re偶imu totalitarnego stara si臋 zbudowa膰 spo艂ecze艅stwo otwarte. Ich g艂os jest zag艂uszony. Z jednej strony, odpowiadaj膮 za to wszystkie geopolityczne przemowy dyplomat贸w i ekspert贸w o sytuacji w regionie, ale te偶 oczywi艣cie re偶im, kt贸ry od samego pocz膮tku stara艂 si臋 ruch oporu zd艂awi膰.
Z drugiej strony, g艂os syryjskiego spo艂ecze艅stwa obywatelskiego tonie w zalewie g艂os贸w ekstremist贸w, kt贸rzy pr贸buj膮 w Syrii za艂atwia膰 swoje interesy. Wi臋kszo艣膰 z nich pochodzi z innych kraj贸w, jak chocia偶by z Arabii Saudyjskiej. Dzi艣 ka偶dy szaleniec, kt贸ry dost膮pi 鈥瀘bjawienia鈥, przyje偶d偶a do Syrii, 偶eby odnale藕膰 prawd臋, walczy膰 o Boga, albo te偶 zarobi膰 pieni膮dze jako najemnik. Mamy w kraju ca艂y ten 艣mietnik i b臋dzie trudno si臋 go pozby膰, bo oni s膮 mocni, stoj膮 za nimi pieni膮dze.
 
Jakie miejsce zajmuje w tym obrazie Wolna Armia Syrii?
Wolna Armia Syrii (FSA) jest praworz膮dnym ruchem oporu, kt贸ry niestety staje si臋 coraz s艂abszy. Niszczy go embargo na bro艅 鈥 wielka hipokryzja zaanga偶owanych kraj贸w, kt贸re dopuszczaj膮 dozbrajanie re偶imu, ale rebeliantom m贸wi膮: 鈥瀞przeciwiamy si臋 walkom zbrojnym, nie dostaniecie wi臋c broni鈥.
Ekstremi艣ci maj膮 bro艅 z w艂asnych 藕r贸de艂, co sprawia, 偶e umiarkowane skrzyd艂a FSA nie maj膮 szans. Pami臋tajmy, 偶e FSA uformowa艂a si臋 po wielu miesi膮cach pokojowych protest贸w. Zosta艂a do tego zmuszona terrorem re偶imu.

A zatem聽prawdziwa rewolucja zostaje聽zag艂uszona?
Tak, i dlatego jest nies艂ychanie istotne,聽by wspiera膰 g艂osy, kt贸re nadal wierz膮 w spo艂ecze艅stwo obywatelskie.
 
Dlaczego 艣wiatowe media nie m贸wi膮 o tych sprawach?
Syria przez dziesi臋ciolecia by艂a czarn膮 dziur膮. Nikt spoza kraju tak naprawd臋 nie zna艂 kontekstu, wewn臋trznej dynamiki pa艅stwa. Chodzi tu o r贸偶ne rzeczy 鈥 tkank臋 spo艂eczn膮, sytuacj臋 ekonomiczn膮 etc. W takiej sytuacji o wiele 艂atwiej jest opisywa膰 kraj poj臋ciami geopolitycznymi. Tu jest Iran, tu Arabia Saudyjska… O wiele 艂atwiej te偶 m贸wi膰, 偶e w Syrii 艣cieraj膮 si臋 dwa wi臋ksze bloki, ni偶 stara膰 si臋 faktycznie rozumie膰 藕r贸d艂a konfliktu: spo艂eczne, ekonomiczne i polityczne.
 
Zdawa艂o si臋, 偶e na te kwestie zwr贸ci艂a uwag臋 Arabska Wiosna.
Rzecz w tym, 偶e nadal istnieje tendencja do orientalizowania Arab贸w, postrzegania ich jako z natury przebieg艂ych i brutalnych. Zamiast koncentrowa膰 si臋 na kwestiach istotnych, Zach贸d nadal wierzy w przes膮d, 偶e Arabowie to stworzenia kierowane instynktem, gwa艂townymi impulsami, no i oczywi艣cie religi膮. Stereotyp jest 艂atwiejszy do przyj臋cia ni偶 rzetelna pr贸ba zrozumienia, co si臋 w Syrii dzieje i co si臋 dzia艂o przez ostatnich pi臋膰dziesi膮t lat.
 
Medialny przekaz koncentruje si臋 na religijnych podzia艂ach: muzu艂manie 鈥 chrze艣cijanie, podzia艂y wewn膮trz islamu.
Dorasta艂am w Syrii, nie wiedz膮c, kt贸ry z moich s膮siad贸w jest szyit膮, kt贸ry sunnit膮, a kt贸ry alawit膮. Kiedy艣 nikt nie zawraca艂 sobie tym g艂owy. Te podzia艂y nie s膮 w艂a艣ciwe naszemu spo艂ecze艅stwu. Narzucano nam je z zewn膮trz i dzi艣 staj膮 si臋 samospe艂niaj膮c膮 przepowiedni膮. Je艣li poci膮gn膮膰 za odpowiednie d藕wignie, ka偶de spo艂ecze艅stwo rozpadnie si臋 na cz臋艣ci.
W tym wypadku religijne r贸偶nice zosta艂y w instrumentalny spos贸b wykorzystane przez Asada 鈥 by艂a to pr贸ba przedstawienia samego siebie jako jedynej osoby zdolnej utrzyma膰 jedno艣膰 pa艅stwa. Strasz膮 wi臋c mniejszo艣ci, 偶e 鈥瀓e艣li my upadniemy, was czeka to samo鈥. Powtarzali to w k贸艂ko, a偶 uwierzy艂 w to ca艂y 艣wiat.

Jest pani jedn膮 z os贸b, kt贸re tworzy艂y Syria Untold. Sk膮d wzi臋艂a si臋 ta idea?
Rok temu zwr贸cili艣my uwag臋, 偶e Syria z czarnej dziury zmieni艂a si臋 w najwi臋ksze 藕r贸d艂o film贸w na Youtube w regionie. Istnieje wi臋c wiele informacji, wiele materia艂贸w, ale brak im kontekstu. Dlatego te偶 potrzeba przestrzeni dla g艂os贸w tw贸rczego oporu, tak 偶eby mo偶na by艂o znale藕膰 film z demonstracji w Raqa w 2012 albo dowiedzie膰 si臋, jakie pie艣ni 艣piewane by艂y na pocz膮tku zesz艂ego roku. Chodzi o tworzenie kontekstu z osi膮 czasu, aby m贸c przygl膮da膰 si臋 ewolucji opowiadania o powstaniu w Syrii i o ruchu obywatelskim.
 
Syria Untold stawiaj膮c sobie za cel promowanie g艂osu syryjskiego spo艂ecze艅stwa obywatelskiego i, chc膮c to robi膰 rzetelnie, podj臋艂a si臋 bardzo trudnego zadania. Sk膮d czerpiecie swoje informacje?
Istnieje kilka o艣rodk贸w medialnych w wyzwolonych regionach, na przyk艂ad w Aleppo, ale te偶 innych cz臋艣ciach kraju, kt贸re za po艣rednictwem Facebooka i Twittera staraj膮 si臋 dotrze膰 do os贸b zainteresowanych ich informacj膮. Syria Untold dociera do ich koordynator贸w.
Dziwi mnie, 偶e 艣wiatowe media nadal cytuj膮 Assada. Assad torturuje i zabija ludzi, kt贸rzy maj膮 opinie inne ni偶 jego, jego w艂adza nie jest prawomocna. Nie chc臋 wiedzie膰, co ma do powiedzenia ten cz艂owiek.
 
Co z wiarygodno艣ci膮 waszych 藕r贸de艂?
Polegamy przede wszystkim na blogach i mediach spo艂eczno艣ciowych. Zar贸wno dla dziennikarzy, jak i aktywist贸w, wa偶ne jest zbudowanie sieci zaufania. Znam kilku ludzi w Bahrajnie, kilku w Tunezji i Libii. Wiem, 偶e je艣li kto艣 zamie艣ci co艣 na Twitterze, mog臋 ufa膰, 偶e to prawda. A je艣li o tej samej sprawie napisz膮 dwie osoby, mam sto procent pewno艣ci.
Nie chodzi wi臋c tylko o to, 偶eby wyszuka膰 has艂o 鈥濴ibia鈥 na Twitterze. Trzeba samemu tworzy膰 sie膰 ludzi, kt贸rym si臋 ufa. Nie trzeba widywa膰 si臋 z nimi osobi艣cie, wystarczy codziennie ws艂uchiwa膰 si臋 w to, co maj膮 do powiedzenia. To szczeg贸lnie istotne dzisiaj, kiedy podr贸偶e do regionu s膮 zbyt niebezpieczne.
Zdecydowanie bardziej wol臋 czyta膰, co maj膮 do powiedzenia ludzie mieszkaj膮cy w Syrii, ni偶 czyta膰 nieko艅cz膮ce si臋 geopolityczne analizy zewn臋trznych ekspert贸w.
 
Co jednak z terenami kontrolowanymi przez re偶im? Czy macie 藕r贸d艂a i tam?
Tak, r贸wnie偶 tam dzia艂aj膮 niezale偶ne o艣rodki informacyjne. Staramy si臋 dotrze膰 do wiarygodnych g艂os贸w 鈥 je艣li s膮 one wiarygodne dla innych Syryjczyk贸w, powinny by膰 wiarygodne tak偶e i dla zewn臋trznego obserwatora. Nie czytam ju偶 偶adnych informacji o Syrii z zachodnich medi贸w. My艣l臋, 偶e ci ludzie nie wiedz膮, o czym m贸wi膮.

A czy mo偶na uzna膰 za wiarygodnych ludzi popieraj膮cych Assada?
Nikt, kto nie szanuje mojej wolno艣ci s艂owa, nie powinien mie膰 prawa narzuca膰 mi swojej w艂asnej. Wolno艣膰 s艂owa powinna dzia艂a膰 w dwie strony. Je艣li zamkniemy w pokoju dw贸ch ludzi o odmiennych opiniach i jednemu z nich damy pistolet, by艂oby naiwno艣ci膮 s膮dzi膰, 偶e nawi膮偶膮 dyskusj臋. Osobi艣cie bojkotuj臋 wi臋c pro-re偶imowe g艂osy. Nie znaczy to, 偶e nawo艂uj臋 do zamkni臋cia ich medi贸w, ale sama szukam prawdy gdzie indziej.
Rozumiem, 偶e s膮 ludzie, kt贸rzy nienawidz膮 opozycji 鈥 w tej chwili toczy si臋 naprawd臋 brudna walka. Wszystkie szumowiny z regionu 艣ci膮gn臋艂y do Syrii, gdzie s膮 ca艂kowicie bezkarne. Rozumiem te偶 ludzi, kt贸rzy t臋skni膮 za czasami sprzed rewolucji, kiedy da艂o si臋 prowadzi膰 normalne 偶ycie. Tego ju偶 nie ma.
 
Co z g艂osami krytycznymi wobec opozycji?
Jest ich wiele, sama jestem jednym z nich. Ale zawsze trzeba pami臋ta膰 o kontek艣cie 鈥 m贸wimy o pa艅stwie, w kt贸rym rz膮d zamiast ochrania膰 obywatel, zrzuca im na g艂owy bomby.
 
Czy my艣li pani, 偶e poj臋cia takie jak 鈥瀗eutralno艣膰鈥 i 鈥瀊ezstronno艣膰鈥 znajduj膮 zastosowanie w odniesieniu do Syrii?
Nie godz臋 si臋 na poj臋cie 鈥瀗eutralno艣ci鈥. Arcybiskup Desmond Tutu powiedzia艂, 偶e je艣li jeste艣my neutralni w czasach niesprawiedliwo艣ci, stajemy si臋 sprawcami. Pomagamy sprawcy, kt贸ry zyskuje na tym, 偶e dobrzy ludzie milcz膮. Nie wierz臋, 偶e nale偶y sprawc臋 i ofiar臋 traktowa膰 w taki sam spos贸b. Wierz臋 natomiast w uczciw膮, profesjonaln膮 prac臋 i analiz臋. Wierz臋 w niewymy艣lanie informacji, w niek艂amanie. Staram si臋 szuka膰 prawdy i pomaga膰 ofiarom. Ale 偶ebym mia艂a by膰 neutralna? W 偶adnym razie.
 
Leila Nachawati jest aktywistk膮 syryjsko-hiszpa艅skiego pochodzenia. Wyk艂ada na madryckim uniwersytecie Carlosa III. Specjalizuje si臋 w zagadnieniach wolno艣ci s艂owa i nowych form komunikacji w Afryce P贸艂nocnej i na Bliskim Wschodzie. Prowadzi stron臋 internetow膮 Syria Untold.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij