Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

"Mistrz" i jego ucze┼ä

ÔÇ×MistrzÔÇŁ to nie jest prosta, pokazana tylko z jednej strony opowie┼Ť─ç o sekcie. Oczywi┼Ťcie, doskonale wiemy, ┼╝e wszystko, co wygaduje Lancaster Dodd, jest wymys┼éem jego wyobra┼║ni, dzi─Öki czemu zyskuje kontrol─Ö nad swoimi podopiecznymi, w czym wielk─ů rol─Ö odgrywa tak┼╝e jego niew─ůtpliwa charyzma.


Paul Thomas Anderson to jeden z moich ulubionych re┼╝yser├│w. Dlatego, gdy dowiedzia┼éem si─Ö, ┼╝e po pi─Öciu latach przerwy nakr─Öci┼é kolejny film, z niecierpliwo┼Ťci─ů czeka┼éem na moment, kiedy zasi─ůd─Ö w kinowym fotelu, by znowu przekona─ç si─Ö, ┼╝e w dzisiejszych czasach wci─ů┼╝ mo┼╝liwe jest wielkie kino.
 
Jest to historia Freddiego Quella (Joaquin Phoenix), kt├│ry po powrocie z wojny nie mo┼╝e si─Ö odnale┼║─ç: ma zszargan─ů psychik─Ö i w ┼╝adnej z kolejnych prac nie umie d┼éu┼╝ej wytrwa─ç. Przez przypadek spotyka na swej drodze Lancastera Dodda (Philip Seymour Hoffman), guru sekty religijnej, w kt├│rej Freddie pocz─ůtkowo znajduje ukojenie i cel ┼╝ycia. W tym miejscu mo┼╝na wspomnie─ç, ┼╝e posta─ç Dodda jest lu┼║no inspirowana osob─ů L. Rona Hubbarda, kt├│ry za┼éo┼╝y┼é ko┼Ťci├│┼é scjentologiczny. Podobno scjentologom film si─Ö mocno nie spodoba┼é.
 
Wielk─ů zalet─ů film├│w Andersona zawsze by┼éo to, ┼╝e ┼╝adnych odpowiedzi nie daje na tacy. Jego filmy zawsze trzeba ogl─ůda─ç w pe┼énym skupieniu i jeszcze d┼éugo po projekcji widz zastanawia si─Ö nad tym, co zobaczy┼é. Tak jest i tym razem. ÔÇ×MistrzÔÇŁ to nie jest prosta, pokazana tylko z jednej strony opowie┼Ť─ç o sekcie. Oczywi┼Ťcie, doskonale wiemy, ┼╝e wszystko, co wygaduje Lancaster Dodd, jest wymys┼éem jego wyobra┼║ni, dzi─Öki czemu zyskuje kontrol─Ö nad swoimi podopiecznymi, w czym wielk─ů rol─Ö odgrywa tak┼╝e jego niew─ůtpliwa charyzma. Z drugiej strony, Freddiemu po wojnie nikt nie zaproponowa┼é ┼╝adnej pomocy, co Anderson pokazuje w kilku scenach, mi─Ödzy innymi komicznej (w moim odczuciu) rozmowie z psychologiem stosuj─ůcym test Rorschacha. Spo┼éeczno┼Ť─ç, do kt├│rej trafia Freddie, staje si─Ö jego now─ů rodzin─ů – znajduje w niej poczucie bezpiecze┼ästwa, akceptacji i co┼Ť, w co wierzy oraz za co jest got├│w walczy─ç. Ci─Ö┼╝ko mie─ç do niego pretensje, ┼╝e da┼é si─Ö omami─ç wizjom Dodda ÔÇô b─Öd─ůc zagubionym i pozbawionym innych mo┼╝liwo┼Ťci, chwyci┼é si─Ö tego, co by┼éo ┼éatwe. Nie on jeden zreszt─ů. Wystarczy pos┼éucha─ç syna Dodda, kt├│ry doskonale zdaje sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e jego ojciec tworzy kolejne ÔÇ×prawdyÔÇŁ na poczekaniu, co nie przeszkadza bra─ç mu w tym udzia┼éu ÔÇô ma w ko┼äcu zapewnione dostatnie ┼╝ycie.
 
Najwa┼╝niejsi dla historii s─ů oczywi┼Ťcie dwaj g┼é├│wni bohaterowie. Freddie w ci─ůgu ca┼éego filmu przechodzi przemian─Ö, jego psychika ewoluuje. Ci─Ö┼╝ko nie czu─ç do niego sympatii, po┼é─ůczonej ze wsp├│┼éczuciem. Tym bardziej, ┼╝e w ko┼äcu Freddie zrozumie, ┼╝e jego miejsce jest gdzie indziej. Symboliczna jest scena na pustyni, kiedy Dodd robi zawody ÔÇô kto szybciej dojedzie do wybranego przez siebie punktu, wygrywa. Ci─Ö┼╝ko nie zrozumie─ç tej scenerii jako metafory pogl─ůd├│w Dodda, kt├│re s─ů r├│wnie puste i mia┼ékie, za┼Ť Freddie ostatecznie z tej pustyni ucieka i zostawia mistrza za sob─ů. Lancaster Dodd te┼╝ nie jest postaci─ů jednoznaczn─ů. Z jednej strony tworzy kolejne idee, w kt├│re zreszt─ů sam zdaje si─Ö wierzy─ç, a gdy kto┼Ť pr├│buje z nim dyskutowa─ç, czy to spoza Sprawy (jak nazywa si─Ö jego organizacja), czy te┼╝ cz┼éonkini tej┼╝e, reaguje gniewem i oburzeniem (nieprzypadkowo najlepiej funkcjonuje mu si─Ö podczas rejs├│w ┼éodzi─ů, gdzie nikt mu nie przeszkadza. Woda zreszt─ů symbolizuje te┼╝ jego my┼Ťli, kt├│re ci─ůgle p┼éyn─ů, zmieniaj─ů si─Ö i nie do ko┼äca wiadomo dok─ůd zmierzaj─ů). Z drugiej strony dba o rodzin─Ö i swoich podopiecznych najlepiej jak umie i mimo wszystko rzeczywi┼Ťcie stara si─Ö pomaga─ç innym ludziom. Warto przyjrze─ç si─Ö dok┼éadnie relacji mi─Ödzy Freddiem i Lancasterem. Jest w niej troch─Ö i ze stosunk├│w mistrz-ucze┼ä i ojciec-syn, jak r├│wnie┼╝ ma ona charakter przyjacielski, a kto wie, czy nie da┼éoby si─Ö doszuka─ç minimalnego podtekstu homoseksualnego (ale to ju┼╝ zostawiam do oceny widzom).
 
R├│wnie┼╝ zako┼äczenie filmu nie jest jednoznaczne. Freddie, kt├│remu uda┼éo si─Ö wyzwoli─ç spod w┼éadzy Lancastera, chocia┼╝ wydaje si─Ö w ko┼äcu rozumie─ç, ┼╝e straci┼é spory kawa┼éek ┼╝ycia i przegapi┼é swoje szanse (jak potencjaln─ů mi┼éo┼Ť─ç i zwi─ůzek z przyjaci├│┼ék─ů z dzieci┼ästwa), to jednak pr├│buje stosowa─ç metody mistrza na innych ludziach. Wygl─ůda, ┼╝e nie do ko┼äca znalaz┼é sens i ukojenie w ┼╝yciu.
 
Chocia┼╝ tyle o nim pisz─Ö, scenariusz nie jest jedyn─ů mocn─ů stron─ů filmu Andersona. Podkre┼Ťli─ç trzeba, ┼╝e jest on znakomicie zagrany. Zar├│wno Hoffman, jak Phoenix s─ů rewelacyjni i my┼Ťl─Ö, ┼╝e maj─ů w kieszeni co najmniej nominacje do wszelkich mo┼╝liwych nagr├│d. Tak┼╝e dzi─Öki ich wspania┼éym kreacjom film mo┼╝na interpretowa─ç na wiele sposob├│w. Amy Adams, w roli ┼╝ony Lancastera te┼╝ zreszt─ů ┼Ťwietnie sobie radzi. Warto przyjrze─ç si─Ö jej postaci i wp┼éywowi, jaki ma na swojego m─Ö┼╝a. ÔÇ×MistrzÔÇŁ jest tak┼╝e ┼Ťwietnie zrobiony pod wzgl─Ödem warsztatowym. Re┼╝yseria, zdj─Öcia, monta┼╝, muzyka ÔÇô wszystko stoi na najwy┼╝szym poziomie.
 
Po pi─Öciu latach przerwy Paul Thomas Anderson wr├│ci┼é w wielkim stylu. ÔÇ×MistrzÔÇŁ udowadnia, ┼╝e w dzisiejszych czasach wci─ů┼╝ mo┼╝na robi─ç wielkie kino, kt├│re zmusi widza do my┼Ťlenia. Dlatego z czystym sumieniem polecam wszystkim wycieczk─Ö do kina i zapraszam do ewentualnej dyskusji.
 
Przeczytaj inne teksty tego Autora.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś