Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Miłosierdzie, czyli otwarte drzwi

Wed┼éug Terlikowskiego mamy czeka─ç z rozgrzeszeniem do momentu a┼╝ rozwodnik znajdzie si─Ö na ┼éo┼╝u ┼Ťmierci i ÔÇô jak rozumiem ÔÇô od tej zasady nie mo┼╝e by─ç ┼╝adnych odst─Öpstw. Czy to jest ten ÔÇ×poziom ludzkiÔÇŁ? Czy czasami nie pr├│bujemy w ten spos├│b zast─ůpi─ç Pana Boga?
Miłosierdzie, czyli otwarte drzwi
ilustr.: Karolina Burdon

8 grudnia 2015 roku rozpocz─ů┼é si─Ö Rok Mi┼éosierdzia. Ws┼éuchuj─ůc si─Ö w wypowiedzi papie┼╝a Franciszka, mo┼╝na doj┼Ť─ç do przekonania, ┼╝e w Niedziel─Ö Chrystusa Kr├│la w 2016 roku ten ÔÇ×mi┼éosiernyÔÇŁ czas zostanie nie tylko przed┼éu┼╝ony, ale zadekretowany jako niezbywalny element ┼╝ycia Ko┼Ťcio┼éa. Nie ma bowiem chrze┼Ťcija┼ästwa bez mi┼éosierdzia, podkre┼Ťla ustawicznie papie┼╝, czym irytuje fundamentalist├│w, zarzucaj─ůcych mu relatywizacj─Ö wiary, dogmat├│w i w og├│le odst─Öpowanie od tradycyjnego nauczania Ko┼Ťcio┼éa.

Miłosierdzie

Przypomnijmy sobie pierwsze dni po decyzji konklawe. Jest 17 marca 2013 roku, czyli cztery dni po wyborze Franciszka. W czasie swojego pierwszego rozwa┼╝ania po modlitwie ÔÇ×Anio┼é Pa┼äskiÔÇŁ papie┼╝ m├│wi┼é o mi┼éosierdziu. Powo┼éa┼é si─Ö na ksi─ů┼╝k─Ö kardyna┼éa Waltera Kaspera, by┼éego przewodnicz─ůcego Papieskiej Rady ds. Popierania Jedno┼Ťci Chrze┼Ťcijan. Tytu┼é ksi─ů┼╝ki: ÔÇ×Mi┼éosierdzie. Fundamentalne poj─Öcie Ewangelii. Podstawa ┼╝ycia chrze┼Ťcija┼äskiegoÔÇŁ. Ju┼╝ wtedy by┼éo wiadomo, ┼╝e ten wybitny wsp├│┼éczesny teolog jest dla nowego papie┼╝a postaci─ů wa┼╝n─ů, ┼╝e identyfikuje si─Ö z ÔÇ×jegoÔÇŁ eklezjologi─ů. Odnosz─Ö wra┼╝enie, mo┼╝e mylne, ┼╝e niemiecki hierarcha jest dla niekt├│rych publicyst├│w katolickich wygodn─ů zas┼éon─ů, za kt├│r─ů de facto krytykuje si─Ö papie┼╝a Franciszka. Bo p├│ki co tak wprost i z otwart─ů przy┼ébic─ů nie wypada w Polsce g┼éowy Ko┼Ťcio┼éa atakowa─ç, chocia┼╝ i to si─Ö zmienia, czego dowodzi sobotnie wydanie ÔÇ×RzeczpospolitejÔÇŁ (ÔÇ×PlusMinusÔÇŁ) sprzed kilku tygodni.

Ko┼Ťci├│┼é przez wiele os├│b postrzegany jest jako rygorystyczny, twardy i bezlitosny. Kasper uwa┼╝a, ┼╝e taka opinia to rezultat nie tylko dzia┼éalno┼Ťci nieobiektywnych medi├│w i wrogich si┼é, kt├│re realnie istniej─ů, ale przede wszystkim jest ona konsekwencj─ů postaw wyst─Öpuj─ůcych w samym Ko┼Ťciele. Kardyna┼é Kasper w si├│dmym rozdziale ksi─ů┼╝ki o mi┼éosierdziu pisze, ┼╝e takie zarzuty wobec Ko┼Ťcio┼éa ÔÇ×s┼éyszy si─Ö mi─Ödzy innymi, kiedy mowa jest o sposobie, w jaki post─Öpuje on wzgl─Ödem os├│b, kt├│re w swoim ┼╝yciu pope┼éni┼éy powa┼╝ne b┼é─Ödy lub ponios┼éy pora┼╝ki, wobec rozwiedzionych, kt├│rzy zawarli ponowne zwi─ůzki cywilne (ÔÇŽ)ÔÇŁ. Tymczasem przykazanie mi┼éosierdzia obowi─ůzuje nie tylko pojedynczych chrze┼Ťcijan, ale odnosi si─Ö tak┼╝e do ca┼éego Ko┼Ťcio┼éa. Kardyna┼é wyja┼Ťnia: ÔÇ× (ÔÇŽ)przykazanie mi┼éosierdzia opiera si─Ö na fakcie, ┼╝e Ko┼Ťci├│┼é jest cia┼éem Chrystusa. Dlatego te┼╝ Ko┼Ťci├│┼é nie jest czym┼Ť w rodzaju organizacji spo┼éecznej i charytatywnej; jako cia┼éo Chrystusa jest on sakramentem ustawicznej, skutecznej obecno┼Ťci Chrystusa w ┼Ťwiecie, a tym samym jest sakramentem mi┼éosierdziaÔÇŁ. Mi┼éosierdzie tworzy zatem przestrze┼ä do nawr├│cenia, bez mi┼éosierdzia nawr├│cenie jest fikcj─ů. Mi┼éosierdzie jest czym┼Ť po stokro─ç wi─Ökszym ni┼╝ wsp├│┼éczucie i lito┼Ť─ç, ni┼╝ pomoc charytatywna. Mi┼éosierdzie to nie relatywizm. Mi┼éosierdzie nie anuluje grzech├│w, ono pozwala z nich wyj┼Ť─ç na ┼╝yciow─ů prost─ů. Jezus m├│wi┼é do ┼Ťwi─Ötej Faustyny, ┼╝e pierwszy stopie┼ä mi┼éosierdzia to czyn, drugi ÔÇô s┼éowo, trzeci ÔÇô┬ámodlitwa; ÔÇ×w tych trzech stopniach zawiera si─Ö pe┼énia mi┼éosierdzia i jest niezbitym dowodem mi┼éo┼Ťci ku mnieÔÇŁ. ÔÇ×Ko┼Ťci├│┼é bez Caritas ÔÇô pisze kardyna┼é Kasper ÔÇô i bez mi┼éosierdzia przesta┼éby by─ç Ko┼Ťcio┼éem Jezusa ChrystusaÔÇŁ. Najwi─Ökszy problem mamy ÔÇô zdaniem niemieckiego hierarchy ÔÇô z pierwszym stopniem, czyli z czynem. Bez niego mi┼éosierdzie staje si─Ö pustym has┼éem, przejawem hipokryzji, tak irytuj─ůcej w ┼╝yciu ko┼Ťcielnym.

Poziom ludzki

Papie┼╝ Franciszek w wywiadzie dla argenty┼äskiego pisma ÔÇ×La Na┬şcionÔÇŁ, udzielonym w 2014 roku po pierwszej cz─Ö┼Ťci Synodu, powiedzia┼é: ÔÇ×Je┼Ťli chodzi o spraw─Ö rozwiedzionych w nowych zwi─ůzkach zastanawiali┼Ťmy si─Ö, co zrobi─ç, jakie drzwi mo┼╝na otworzy─ç. To by┼é duszpasterski niepok├│jÔÇŁ. Nast─Öpnie doda┼é, ┼╝e sama zgoda na komuni─Ö dla rozwodnik├│w to ma┼éo, najwa┼╝niejsza jest ich ÔÇ×integracja z Ko┼Ťcio┼éemÔÇŁ. ÔÇ×To prawda ÔÇô m├│wi┼é papie┼╝ ÔÇô┬á┼╝e nie s─ů oni ekskomunikowani, ale nie mog─ů by─ç rodzicami chrzestnymi, nie mog─ů czyta─ç Pisma ┼Üwi─Ötego podczas mszy, nie maj─ů prawa do komunii, ani nie mog─ů prowadzi─ç katechezy. Mam tu ca┼é─ů list─Ö zakaz├│w. (ÔÇŽ) Kiedy to m├│wi─Ö, to wydaje si─Ö, ┼╝e oni s─ů de facto ekskomunikowaniÔÇŁ. Trzeba zatem ÔÇ×troch─Ö bardziejÔÇŁ otworzy─ç dla nich drzwi.

Zastanawiam si─Ö, czy gdyby papie┼╝ udzieli┼é tego wywiadu dla polskiej gazety, spotka┼éyby go te same zarzuty, jakie postawiono kardyna┼éowi Kasperowi po jego wywiadzie dla ÔÇ×RzeczpospolitejÔÇŁ. Tomasz Terlikowski o kardynale: ÔÇ×Wyr├│b ko┼Ťcio┼éopodobny, duszpasterska r├│wnia pochy┼éa, teologia dw├│ch prawd, kardyna┼é Kasper buduje pseudoewangeli─Ö, w kt├│rej grzesznikowi m├│wi si─Ö: ┬źId┼║ i grzesz, ile dusza zapragnie, a p├│┼║niej do Komunii┬╗. Je┼Ťli kto┼Ť przekonuje ludzi, ┼╝e Ko┼Ťci├│┼é mo┼╝e zmieni─ç Ewangeli─Ö czy nauczanie Chrystusa, to albo si─Ö myli, albo k┼éamie. I niestety, trzeba to powiedzie─ç tak┼╝e o kardynale Walterze KasperzeÔÇŁ. To tylko kilka sformu┼éowa┼ä z tekst├│w i wypowiedzi znanego publicysty. Terlikowski pisze o rozwodniku w ponownym zwi─ůzku, ┼╝e ÔÇ×cho─ç szczerze pokutuj─ůcemu B├│g zawsze mo┼╝e wybaczy─ç, to ÔÇô pozostaj─ůc na poziomie ludzkim ÔÇô nie spos├│b udzieli─ç mu rozgrzeszania wcze┼Ťniej ni┼╝ na ┼éo┼╝u ┼ŤmierciÔÇŁ. Brzmi to ÔÇô przyznajmy ÔÇô brutalnie, jasno, bezdyskusyjnie. Szczerze szanuj─Ö pryncypializm Terlikowskiego, kt├│ry uczciwie prezentuje swoje przekonania i jest im wierny. Nie potrafi─Ö jednak, a i nie chc─Ö, znale┼║─ç si─Ö w ramach nakre┼Ťlonych przez niego podczas dyskusji wok├│┼é wywiadu Kaspera.

ÔÇ×Poziom ludzkiÔÇŁ ÔÇô pisze Terlikowski. Czyli co, tak naprawd─Ö? Kasper w rozmowie z Gerardem OÔÇÖConnellem m├│wi, ┼╝e Ko┼Ťci├│┼é nie ┼Ťwiadczy ÔÇ×jedynie us┼éug duszpasterskiego poradnictwa; udziela sakrament├│w, kt├│re maj─ů swoj─ů okre┼Ťlon─ů warto┼Ť─ç. Powiedzie─ç ┬źrozgrzeszam ci─Ö┬╗ to zupe┼énie co innego, ni┼╝ udzieli─ç dobrej, ludzkiej rady. To tak, jakby powiedzie─ç: ┬źB├│g m├│wi tobie tak i ponownie ci─Ö przyjmuje; masz kolejn─ů szans─Ö┬╗ÔÇŁ. Wed┼éug Terlikowskiego natomiast mamy czeka─ç z rozgrzeszeniem do momentu, a┼╝ rozwodnik znajdzie si─Ö na ┼éo┼╝u ┼Ťmierci i ÔÇô jak rozumiem ÔÇô od tej zasady nie mo┼╝e by─ç ┼╝adnych odst─Öpstw. Chodzi zapewne o to, ┼╝eby da─ç grzesznikowi ┼éaskawie w ostatniej chwili szans─Ö na zbawienie. Czy to jest ten ÔÇ×poziom ludzkiÔÇŁ? A mo┼╝e jest to poziom antyludzki? Czy czasami nie pr├│bujemy w ten spos├│b zast─ůpi─ç Pana Boga? By┼éby to grzech pychy, pierwszy w┼Ťr├│d grzech├│w g┼é├│wnych, niszcz─ůcy ┼╝ycie chrze┼Ťcija┼äskie.

Korespondencja

Tomasz Rowi┼äski te┼╝ wypowiada┼é si─Ö zast─Öpczo o kardynale Kasperze. Pisa┼é o oswajaniu z grzechem: ÔÇ×Mo┼╝na odnie┼Ť─ç wra┼╝enie, ┼╝e z teologii niemieckiego hierarchy wyparowa┼é sakrament pokuty i pojednaniaÔÇŁ. Kardyna┼é znakomicie wyja┼Ťnia ten problem w korespondencji z biskupem w┼éoc┼éawskim, kt├│ra mia┼éa miejsce przed Synodem. Na stronach diecezji w┼éoc┼éawskiej opublikowano w ca┼éo┼Ťci ten fascynuj─ůcy materia┼é, kt├│ry jako┼Ť umkn─ů┼é mediom. Dokumenty te mo┼╝na interpretowa─ç zar├│wno w wymiarze teologicznym, jak i wymiarze relacji wewn─ůtrzko┼Ťcielnych.

List z dnia 3 kwietnia 2014 do Kardyna┼éa Waltera Kaspera

Eminencjo

Najdostojniejszy Ksi─Ö┼╝e Kardynale!

Ze smutkiem przyj─ů┼éem sformu┼éowane przez Eminencj─Ö wypowiedzi, kt├│re Ksi─ůdz Kardyna┼é wyg┼éosi┼é w wyk┼éadzie o ÔÇ×Rodzinie w EwangeliiÔÇŁ przed papie┼╝em Franciszkiem i Kolegium Kardyna┼é├│w, kt├│re postuluj─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç dopuszczenia do Komunii ┼Üwi─Ötej rozwiedzionych, ┼╝yj─ůcych w zwi─ůzkach niesakramentalnych.

Dla biskupa diecezjalnego, kt├│rym jestem, propozycje Eminencji wydaj─ů mi si─Ö ca┼ékowicie b┼é─Ödne. Mi┼éosierdzie okazane cz┼éowiekowi nie polega bowiem na pomniejszeniu grzechu wzgl─Ödnie na usprawiedliwieniu z┼éa. ┼Üwiadomo┼Ť─ç niew┼éa┼Ťciwej drogi pozwala cz┼éowiekowi z powrotem wr├│ci─ç do Boga. Tylko prawda mo┼╝e by─ç ┼Ťwiat┼éem cz┼éowieka i trzeba do tego nazywa─ç rzeczy po imieniu: ÔÇ×Niech wasza mowa b─Ödzie: Tak, tak; nie, nieÔÇŁ (Mt 5,37). Nie pr├│bujmy wi─Öc ulepsza─ç, wzgl─Ödnie zaciemnia─ç, Nauki Jezusa Chrystusa! My nie powinni┼Ťmy siebie g┼éosi─ç, lecz Jego, r├│wnie┼╝ wtedy, kiedy media nasze s┼éowo ch─Ötnie chwytaj─ů.

Prosz─Ö mi wybaczy─ç, Ksi─Ö┼╝e Kardynale, je┼Ťli do tego powiem: je┼Ťli Eminencja swoje tezy sformu┼éowa┼é w perspektywie Synodu o Rodzinie, powinien je Ksi─ůdz Kardyna┼é najpierw tam przedstawi─ç. Poklask ze strony medi├│w nie mo┼╝e usprawiedliwia─ç pr├│b zmian Ewangelii.

Nazywam wi─Öc moje w─ůtpliwo┼Ťci po imieniu i przedstawiam je Eminencji.

Obiecuj─Ö Ksi─Ödzu Kardyna┼éowi pami─Ö─ç w modlitwie i sam o ni─ů prosz─Ö.

+Dr Wiesław Mering

BISKUP WŁOCŁAWSKI

Odpowied┼║ Ksi─Ödza Kardyna┼éa Waltera Kaspera na list Ksi─Ödza Biskupa Ordynariusza, list z dnia 28 kwietnia 2014 roku

Najczcigodniejszy Ksi─Ö┼╝e Biskupie,

bardzo mi przykro, ┼╝e m├│j wyk┼éad przed konsystorzem Kardyna┼é├│w nape┼éni┼é Ksi─Ödza Biskupa smutkiem. Wyg┼éosi┼éem ten wyk┼éad oczywi┼Ťcie nie z w┼éasnej inicjatywy, lecz na pro┼Ťb─Ö Ojca ┼Üwi─Ötego. Wypowied┼║ na temat problemu ludzi rozwiedzionych ┼╝yj─ůcych w zwi─ůzkach niesakramentalnych om├│wi┼éem wcze┼Ťniej szczeg├│┼éowo z Papie┼╝em, jak i z Sekretariatem Synodu Biskup├│w. Papie┼╝ zach─Öci┼é mnie do wy┼éo┼╝enia moich my┼Ťli. Powiedzia┼éem Papie┼╝owi wyra┼║nie, ┼╝e to mo┼╝e wywo┼éa─ç kontrowersyjn─ů dyskusj─Ö. Papie┼╝ chcia┼é takiej dyskusji i uwa┼╝a┼é j─ů r├│wnie┼╝ za mo┼╝liw─ů. Po wyk┼éadzie wyrazi┼é On wielokrotnie, zar├│wno prywatnie w stosunku do mnie, jak i oficjalnie, swoj─ů wdzi─Öczno┼Ť─ç.

W wyk┼éadzie przedstawi┼éem wyra┼║nie, ┼╝e mi┼éosierdzie nie jest ┼╝adn─ů tani─ů ┼éask─ů. Ono nie pomniejsza grzechu i ono nie usprawiedliwia z┼éa. Je┼Ťli Ko┼Ťci├│┼é w sakramencie pokuty udziela rozgrzeszenia skruszonemu mordercy czy kobiecie, kt├│ra z powodu aborcji uznaje si─Ö za winn─ů, to nie b─Ödzie usprawiedliwiony grzech, lecz grzesznik. W sakramencie pokuty b─Ödzie uznana prawda przykazania Jezusa; jednocze┼Ťnie w pokucie wyra┼╝a si─Ö wierne zaufanie w przebaczaj─ůce mi┼éosierdzie Bo┼╝e.

St─ůd moje pytanie: czy cudzo┼é├│stwo jest jedynym grzechem, kt├│ry inaczej jak morderstwo, aborcja m.in. nie mo┼╝e zosta─ç wybaczony? Je┼Ťli wierzymy w przebaczenie grzech├│w, kt├│re wyznajemy w Credo, dlaczego wi─Öc przebaczenie, kt├│re zak┼éada ┼╝al, nie jest mo┼╝liwe w przypadku ludzi rozwiedzionych ┼╝yj─ůcych w zwi─ůzkach niesakramentalnych, kt├│rzy ┼╝a┼éuj─ů swojego kroku, ale nie mog─ů go cofn─ů─ç bez nowej winy? Papie┼╝ Benedykt XVI powiedzia┼é, ┼╝e ludzie rozwiedzeni ┼╝yj─ůcy w zwi─ůzkach niesakramentalnych otrzyma─ç mog─ů duchow─ů Komuni─Ö. To oznacza, ┼╝e oni otrzymuj─ů przebaczenie od Boga i mog─ů by─ç w stanie ┼éaski u┼Ťwi─Öcaj─ůcej. Je┼Ťli wi─Öc B├│g przebacza, dlaczego zatem r├│wnie┼╝ nie Ko┼Ťci├│┼é, kt├│ry jest przecie┼╝ sakramentem ┼éaski i mi┼éosierdzia?

Najczcigodniejszy Ksi─Ö┼╝e Biskupie, chcia┼éem Ksi─Ödzu Biskupowi moje pytania jeszcze raz wyja┼Ťni─ç. Odpowiedzi na te pytania nie potrafi─Ö i nie chc─Ö jej da─ç; ona uzale┼╝niona jest od synodu, kt├│ry swoj─ů decyzj─Ö ze swojej strony podj─ů─ç mo┼╝e tylko za zgod─ů Papie┼╝a. Modl─Ö si─Ö o dobr─ů, kierowan─ů przez Ducha ┼Üwi─Ötego decyzj─Ö.

Z braterskimi powielkanocnymi pozdrowieniami

Ks. Kardyna┼é Walter Kasper

(T┼éumaczenie: Ksi─ůdz Wojciech Morzycki)

W podzi─Ökowaniu biskup Mering zaznaczy┼é, ┼╝e odpowied┼║ kardyna┼éa uspokoi┼éa w ÔÇ×znacznej mierzeÔÇŁ jego niepok├│j, nie precyzuj─ůc, co to znaczy ÔÇ×znaczna miaraÔÇŁ w tym przypadku.

Doktryna i dyscyplina

A pyta┼ä jest wiele. Zasadniczy sp├│r dotyczy relacji mi─Ödzy doktryn─ů a dyscyplin─ů. Mam wra┼╝enie, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç wypowiadaj─ůcych si─Ö w Polsce na ten temat przychyla si─Ö do pogl─ůdu, ┼╝e nie ma mo┼╝liwo┼Ťci zmiany dyscypliny bez zmiany doktryny. Tymczasem kardyna┼é Kasper m├│wi: ÔÇ×Pojawia si─Ö (ÔÇŽ) kwestia braku teologicznej hermeneutyki, poniewa┼╝ nie mo┼╝emy tak po prostu bra─ç jednego wyra┼╝enia z Chrystusowej Ewangelii, po czym wyprowadza─ç z niego ca┼é─ů reszt─Ö. Potrzeba pewnej metody hermeneutycznej, by dostrzec ca┼éo┼Ť─ç Ewangelii i przes┼éania Jezusa, a nast─Öpnie dokona─ç rozr├│┼╝nienia mi─Ödzy doktryn─ů a dyscyplin─ů, kt├│ra mo┼╝e ulega─ç zmianom. W przeciwnym wypadku, moim zdaniem, mamy do czynienia z teologicznym fundamentalizmem, kt├│ry nie jest katolicki. (ÔÇŽ) Doktryna, o tyle o ile jest oficjaln─ů i obowi─ůzuj─ůc─ů doktryn─ů, zmienia─ç si─Ö nie mo┼╝e. Nikt nie przeczy nierozerwalno┼Ťci ma┼é┼╝e┼ästwa. Ani ja temu nie przecz─Ö, ani te┼╝ nie znam ┼╝adnego biskupa, kt├│ry by temu przeczy┼é. Jednak mo┼╝na zmieni─ç dyscyplin─Ö, kt├│ra stosuje doktryn─Ö do konkretnych, nieszablonowych i ulegaj─ůcych zmianom sytuacji. I dlatego dyscyplina r├│wnie┼╝ mo┼╝e ulega─ç zmianom, co mia┼éo ju┼╝ cz─Östo miejsce i co wida─ç w historii Ko┼Ťcio┼éaÔÇŁ.

Podw├│jne ÔÇ×takÔÇŁ

Marcin Przeciszewski, szef Katolickiej Agencji Informacyjnej, powo┼éa┼é si─Ö w jednym ze swoich artyku┼é├│w na Gilberta Keitha Chestertona, s┼éynnego pisarza katolickiego, nawr├│conego z anglikanizmu, zmar┼éego w 1936 roku. Pyta┼é on: ÔÇ×Czy chcemy Ko┼Ťcio┼éa, kt├│ry zmienia si─Ö wraz ze ┼Ťwiatem, czy chcemy Ko┼Ťcio┼éa, kt├│ry zmienia ┼Ťwiat?ÔÇŁ. Przeciszewski odpowiada ÔÇ×takÔÇŁ na drugi cz┼éon tego pytania. Je┼Ťli chodzi o mnie, to nie mam w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e na obydwa cz┼éony nale┼╝y odpowiedzie─ç: ÔÇ×Tak!ÔÇŁ. Nie dostrzegam w tym podw├│jnym ÔÇ×takÔÇŁ ┼╝adnej sprzeczno┼Ťci.

Kasper: ÔÇ×Je┼Ťli (ÔÇŽ) do g┼éosu dochodzi l─Ök, nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e jest on zawsze z┼éym doradc─ů. Ko┼Ťci├│┼é nie powinien kierowa─ç si─Ö w swych dzia┼éaniach l─Ökiem. Ko┼Ťci├│┼é powinien by─ç ludem nadzieiÔÇŁ. I jeszcze nale┼╝y pami─Öta─ç o dw├│ch przes┼éaniach papie┼╝a Franciszka. Po pierwsze: ewangelia nie jest kodeksem nakaz├│w i zakaz├│w; i po drugie: aby naprawd─Ö uwierzy─ç w Boga i ┼╝eby ta wiara by┼éa prawdziwa, a nie ideologiczna, trzeba uwierzy─ç w Jego niesko┼äczone mi┼éosierdzie. Bez mi┼éosierdzia nie ma wiary, nawr├│cenia, Ko┼Ťcio┼éa, nie ma Boga, bo wizja Boga ÔÇô prawodawcy i surowego ojca to nie jest wizja chrze┼Ťcija┼äska. Tego uczy nas Franciszek.

Wypowiedzi kardyna┼éa Kaspera zaczerpn─ů┼éem z wywiadu dla ÔÇ×America MagazineÔÇŁ, opublikowanej na portalu DEON.pl

Fragmenty wywiadu papie┼╝a Franciszka dla ÔÇ×La Na┬şcionÔÇŁ pochodz─ů z portalu Fronda.pl

Fragmenty ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Misericordia. Concetto fondamentale del vangelo. Chiave della vita cristianaÔÇŁ (ÔÇ×Mi┼éosierdzie. Fundamentalne poj─Öcie Ewangelii. Podstawa ┼╝ycia chrze┼Ťcija┼äskiegoÔÇŁ) cytuj─Ö za: opoka.org.pl

Cytaty z artyku┼é├│w Tomasza Terlikowskiego, Tomasza Rowi┼äskiego i Marcina Przeciszewskiego pochodz─ů z ÔÇ×RzeczpospolitejÔÇŁ.

Autor jest asystentem Towarzystwa Wi─Ö┼║, cz┼éonkiem redakcji ÔÇ×Wi─ÖziÔÇŁ.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś