Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Mi─Ösem w ekran

Trudno znale┼║─ç film, kt├│ry dotyka problemu mi─Öso┼╝erno┼Ťci, a przy tym nie jest makabryczny i nie pr├│buje forsowa─ç wegetaria┼äsko-wega┼äskiej perspektywy. By─ç mo┼╝e o mi─Ösie najwygodniej jest milcze─ç, by nie wzbudza─ç konflikt├│w. Tegoroczne premiery filmowe dowodz─ů jednak, ┼╝e wielu tw├│rc├│w milcze─ç wcale nie chce.

ilustr.: Julia Chibowska

ilustr.: Julia Chibowska


Pytam znajom─ů, czy obejrza┼éaby film, kt├│ry reklamuje si─Ö has┼éem: ÔÇ×po nim przestaniesz je┼Ť─ç mi─ÖsoÔÇŁ. Odpowiada stanowczo: ÔÇ×nie, bo chc─Ö je je┼Ť─çÔÇŁ. Inna kole┼╝anka m├│wi, ┼╝e nie chce i┼Ť─ç na film o mi─Ösie, bo ÔÇ×boi si─Ö, ┼╝e b─Ödzie obrzydliwyÔÇŁ. Kolejna dodaje, ┼╝e ÔÇ×s─ů rzeczy, kt├│rych nie chce ogl─ůda─çÔÇŁ. ÔÇô Czego spodziewasz si─Ö po filmie, kt├│ry wiadomo, ┼╝e porusza mi─Ösn─ů problematyk─Ö? ÔÇô pytam. ÔÇô ┼╗e b─Ödzie agitowa┼é na rzecz wegetarianizmu; b─Ödzie epatowa┼é ohyd─ů; b─Ödzie drastyczny.
W zasadzie intuicje moich znajomych s─ů s┼éuszne ÔÇô trudno znale┼║─ç film, kt├│ry dotyka problemu mi─Öso┼╝erno┼Ťci, a przy tym nie jest makabryczny i nie pr├│buje forsowa─ç wegetaria┼äsko-wega┼äskiej perspektywy. Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e nie da si─Ö m├│wi─ç o mi─Ösie w inny spos├│b, bo jego pozyskiwanie po prostu jest makabryczne. Tylko czy takie postawienie sprawy nie zamyka drogi do dialogu z ÔÇ×nieprzekonanymiÔÇŁ? By─ç mo┼╝e o mi─Ösie najwygodniej jest milcze─ç, by nie wzbudza─ç konflikt├│w. Tegoroczne premiery filmowe dowodz─ů jednak, ┼╝e wielu tw├│rc├│w milcze─ç wcale nie chce.
Rok 2017 obfitowa┼é w g┼éo┼Ťne tytu┼éy, kt├│re poruszaj─ů mi─Ösn─ů problematyk─Ö: polski kandydat do Oscara, ÔÇ×PokotÔÇŁ Agnieszki Holland ÔÇô okre┼Ťlany przez re┼╝yserk─Ö mianem ÔÇ×anarchistycznego ekologiczno-feministycznego thrilleruÔÇŁ; ÔÇ×OkjaÔÇŁ, antykorporacyjna produkcja Netflixa ÔÇô niekwestionowany hit wegetaria┼äskiego ┼Ťrodowiska; francuski horror ÔÇ×Mi─ÖsoÔÇŁ (ÔÇ×RawÔÇŁ/ÔÇ×GraveÔÇŁ) ÔÇô frapuj─ůca opowie┼Ť─ç o wegetariance, kt├│ra zostaje kanibalk─ů; w ko┼äcu ÔÇ×Carnage: swallowing the pastÔÇŁ, niedystrybuowany w Polsce, ale z pewno┼Ťci─ů wart analizy wega┼äski mockument. Ka┼╝dy z tych film├│w sonduje mi─Öso pod innym k─ůtem, jednak ┼é─ůczy je jedno: z pewno┼Ťci─ů nie smakowa┼éyby mi─Öso┼╝ercom.
Wydaje si─Ö, ┼╝e ┼╝aden z przywo┼éanych wy┼╝ej tytu┼é├│w nie ma szans otworzy─ç szerszej debaty nad problemem jedzenia mi─Ösa. Nie wynika to jednak wy┼é─ůcznie z niech─Öci docelowej widowni. Chocia┼╝ ka┼╝dy z film├│w proponuje ciekawe spojrzenie na kwesti─Ö mi─Öso┼╝erno┼Ťci, wszystkie obfituj─ů r├│wnocze┼Ťnie w liczne niedopowiedzenia, problemy i kontrowersje.
Problem numer jeden: jak nie zje┼Ť─ç pupila?
Miejskie legendy g┼éosz─ů, ┼╝e po premierze ÔÇ×OkjiÔÇŁ Joon-ho Bonga skokowo wzros┼éo zainteresowanie diet─ů ro┼Ťlinn─ů. PETA (People for the Ethical Treatment of Animals) stworzy┼éa kompilacj─Ö tweet├│w, kt├│rych autorzy zrewidowali swoje pogl─ůdy w kwestii spo┼╝ywania mi─Ösa po obejrzeniu dzie┼éa korea┼äskiego re┼╝ysera. Wiele wskazuje na to, ┼╝e opowie┼Ť─ç o mi─Ödzygatunkowej przyja┼║ni dziewczynki i gigantycznej ┼Ťwini sk┼éoni┼éa do prowega┼äskiej refleksji spor─ů grup─Ö widz├│w. Zrealizowana z wielkim rozmachem ba┼Ťniowa opowie┼Ť─ç o walce z bezdusznym ┼Ťwiatem wielkich korporacji okaza┼éa si─Ö mie─ç potencja┼é topienia serc. By─ç mo┼╝e sama podziela┼éabym entuzjazm wegetaria┼äskiego ┼Ťrodowiska, gdyby nie fakt, ┼╝e ten potencja┼é wydaje si─Ö zbudowany na chwiejnym fundamencie.
ÔÇ×OkjaÔÇŁ to historia trzynastoletniej Miji, kt├│ra wychowuje si─Ö u boku ogromnej ┼Ťwini ÔÇô efektu eksperymentu w ramach tajnego projektu korporacji Mirando. Pewnego dnia ca┼éy ┼Ťwiat dziewczynki wali si─Ö w gruzy, gdy ┼Ťwinia Okja zostaje jej odebrana i przewieziona do USA przez wys┼éannik├│w Mirando, by mog┼éa promowa─ç mi─Ösne wyroby ze swojego gatunku. Mija rzuca si─Ö do walki z bezduszn─ů korporacj─ů, dzik─ů konsumpcj─ů i rozpasanym kapitalizmem, by ratowa─ç swoj─ů przyjaci├│┼ék─Ö. Bezsilno┼Ť─ç bohaterki wobec macek mo┼╝nych tego ┼Ťwiata oraz makabryczne sceny z laboratori├│w i farm Mirando przemawiaj─ů do wyobra┼║ni. By─ç mo┼╝e na tyle, by pod wp┼éywem obrazu porzuci─ç mi─Öso lub cho─çby zainteresowa─ç si─Ö procesem jego produkcji. Jest tylko jeden szkopu┼é.
Okja, o kt├│rej ┼╝ycie z tak─ů zapalczywo┼Ťci─ů walczy Mija, to zwierz─Ö nie tylko urocze, ale te┼╝ niezwykle inteligentne i odwa┼╝ne. Niewerbalnie porozumiewa si─Ö ze swoj─ů opiekunk─ů, a w niebezpiecznej sytuacji gotowe jest po┼Ťwi─Öci─ç dla niej ┼╝ycie. Na pysku wypisane ma ludzkie emocje, a antropomorfizm wyp┼éywa z niej ka┼╝dym porem. To zwierz─Öca bohaterka idealna ÔÇô nie spos├│b jej nie polubi─ç. A je┼Ťli musimy j─ů lubi─ç, niemo┼╝liwe, by┼Ťmy z zimn─ů krwi─ů powiedzieli: ÔÇ×zjad┼ébym Okj─Ö na obiadÔÇŁ. Tymczasem s─Ök w tym, ┼╝e nasze obiady rzadko maj─ů imi─Ö, a co gorsza nawet je┼Ťli maj─ů, nie chroni to ich przed ┼Ťmierci─ů w rze┼║ni (warto przypomnie─ç tu artyku┼é Darka Gzyry z Krytyki Politycznej). Wra┼╝liwo┼Ť─ç na cierpienie konkretnej jednostki, nazwanej, uosobionej, oswojonej bohaterki, to ┼╝aden prze┼éom ÔÇô naszym problemem nie jest w ko┼äcu to, ┼╝e zjadamy swoich pupili. Przeciwnie: dramat wsp├│┼éczesnej hodowli polega w┼éa┼Ťnie na alienacji ÔÇô wyparciu ze zbiorowej ┼Ťwiadomo┼Ťci faktu, ┼╝e mi─Öso to w istocie cia┼éo ┼╝ywych kiedy┼Ť istot. Konsumenci s─ů kompletnie odizolowani od zwierz─ůt, a produkcja zosta┼éa umasowiona ÔÇô w efekcie wszystkie zwierz─Öta s─ů dla nas anonimowe. Nie maj─ů imion, indywidualnych cech, charakteru, nie r├│┼╝ni─ů si─Ö mi─Ödzy sob─ů ÔÇô wyst─Öpuj─ů wy┼é─ůcznie jako masa.
By─ç mo┼╝e wci─ů┼╝ jeste┼Ťmy na etapie u┼Ťwiadamiania sobie, ┼╝e te zwierz─Öta, kt├│rych ┼╝ycie to tylko jeden z etap├│w produkcji, to w istocie zbi├│r jednostek, z kt├│rych ka┼╝dej mogliby┼Ťmy nada─ç imi─Ö i z kt├│r─ů mogliby┼Ťmy zbudowa─ç indywidualn─ů wi─Ö┼║. W takim wypadku filmy takie jak ÔÇ×OkjaÔÇŁ s─ů nam potrzebne, ┼╝eby wci─ů┼╝ na nowo wbija─ç to sobie do g┼é├│w. Jednocze┼Ťnie nie oszukujmy si─Ö ÔÇô zwierz─Öta, kt├│re zjadamy, nie zawsze s─ů tak urocze i ch─Ötne do wsp├│┼épracy z cz┼éowiekiem jak Okja. Tyle tylko, ┼╝e to w najmniejszej mierze nie oznacza, ┼╝e mo┼╝emy traktowa─ç je tak, jak traktujemy je teraz. Mi─Ösny problem jest wi─Öc w ÔÇ×OkjiÔÇŁ zarysowany, jednak na bardzo p┼éytkim poziomie etycznych rozwa┼╝a┼ä.
Rze┼║nik ÔÇô tak, my┼Ťliwy ÔÇô nie!
O ÔÇ×PokocieÔÇŁ Agnieszki Holland pisa┼éam ju┼╝ po premierze filmu, zachwycaj─ůc si─Ö wtedy jego dekonstrukcj─ů opozycji norma-szale┼ästwo. Ekranizacja powie┼Ťci Olgi Tokarczuk to jednak tak┼╝e film o mi─Ösie, a w┼éa┼Ťciwie nie o mi─Ösie jako takim ÔÇô raczej o przyjemno┼Ťci p┼éyn─ůcej z zabijania. ÔÇ×PokotÔÇŁ bierze na warsztat my┼Ťliwych, a wi─Öc si┼é─ů rzeczy kwesti─Ö tego, czy zadawanie ┼Ťmierci mo┼╝e by─ç uznane za hobby i czy wolno ÔÇ×zabija─ç dla zabawyÔÇŁ. Oczywi┼Ťcie na tak postawione pytanie odpowied┼║ musi brzmie─ç: ÔÇ×nieÔÇŁ.
Tymczasem skupiaj─ůc si─Ö na grozie czerpania przyjemno┼Ťci z mordowania, film Holland zgrabnie omija inne pytanie: czy bardziej szlachetnie jest spojrze─ç w oczy swojej ofierze, samodzielnie poci─ůgn─ů─ç za spust, a nast─Öpnie pochwali─ç si─Ö znajomym i spo┼╝y─ç po samodzielnym oprawieniu; czy te┼╝ udawa─ç, ┼╝e mi─Ösny specja┼é sam pojawia si─Ö na talerzu, a o tym, ┼╝e jaka┼Ť istota umar┼éa, by┼Ťmy mogli j─ů zje┼Ť─ç, nie za cz─Östo my┼Ťle─ç? Rzecz jasna nie warto przeciwstawia─ç sobie tych dw├│ch postaw, gdy┼╝ ani si─Ö one nie wykluczaj─ů, ani nie stanowi─ů jedynej alternatywy. Znamienny jest jednak fakt, ┼╝e w debacie publicznej du┼╝o cz─Ö┼Ťciej pot─Öpiani s─ů my┼Ťliwi ni┼╝ ÔÇ×zwyczajni konsumenciÔÇŁ ÔÇô tak samo w emocjonalnej narracji ÔÇ×PokotuÔÇŁ.
Je┼Ťli wpiszemy film w szerszy kontekst zjadania mi─Ösa, oka┼╝e si─Ö, ┼╝e orbituje on bardzo daleko od j─ůdra problemu. W pewien spos├│b ÔÇ×PokotÔÇŁ naprawd─Ö jest ekstremalny, bo kontestuje bodaj naj┼éagodniejsz─ů ga┼é─ů┼║ mi─Ösnego ┼Ťwiata ÔÇô samodzielne, w pe┼éni ┼Ťwiadome zabijanie zwierz─ůt ┼╝yj─ůcych na wolno┼Ťci. Oczywi┼Ťcie zwr├│cenie uwagi na problem my┼Ťlistwa obna┼╝a po g┼é─Öbszej analizie tak┼╝e niedorzeczno┼Ť─ç jedzenie zwierz─ůt w og├│le ÔÇô czyli zabijania, kiedy nie trzeba zabija─ç. Trudno nie odnie┼Ť─ç jednak wra┼╝enia, ┼╝e Duszejko nie zastanawia si─Ö g┼é─Öbiej nad krzywd─ů i ┼Ťmierci─ů zwierz─ůt, wlewaj─ůc mleko do kawy. ÔÇ×PokotÔÇŁ proponuje wi─Öc refleksj─Ö nad mi─Ösem, ale jedynie jako pochodn─ů kwestii polowania ÔÇô tymczasem trudno powiedzie─ç, kt├│ra z nich jest pierwotna, zw┼éaszcza we wsp├│┼éczesnym kontek┼Ťcie.
Uwikłana zemsta dyskryminowanych
Niepokornym wichrzycielem w nurcie ÔÇ×mi─Ösnych film├│wÔÇŁ jest na pewno ÔÇ×Mi─ÖsoÔÇŁ (ÔÇ×RawÔÇŁ/ÔÇ×GraveÔÇŁ) Julii Ducournau. Kobiety jedz─ůce m─Ö┼╝czyzn, erotyka i krwawo┼Ť─ç, koniec niewinno┼Ťci z przytupem ÔÇô to niebanalny Bildungsroman w formie ekofeministycznego horroru. Historia studentki weterynarii, Justine, kt├│ra z wegetarianizmu przechodzi na kanibalizm, u┼╝ywa mi─Ösa jako bardzo pojemnej metafory i a┼╝ prosi si─Ö o analiz─Ö z perspektywy psychoanalitycznej. Pr├│┼╝no jednak szuka─ç w filmie jawnie wegetaria┼äskiego przes┼éania. Paradoksalnie ÔÇ×Mi─ÖsoÔÇŁ nie m├│wi za wiele o jedzeniu mi─Ösa. Pos┼éuguje si─Ö tym motywem raczej, by opowiedzie─ç o seksualno┼Ťci i zabrn─ů─ç w zakamarki pod┼Ťwiadomo┼Ťci bohaterek. Feministyczne w─ůtki ┼é─ůcz─ů si─Ö jednak z problematyk─ů ekologiczn─ů w nurcie zwanym ekofeminizmem, kt├│ry zak┼éada, ┼╝e sytuacja kobiet w patriarchacie i niszczenie ┼Ťrodowiska naturalnego maj─ů wsp├│lne podstawy ÔÇô tego uj─Öcia nie spos├│b nie odnie┼Ť─ç do ÔÇ×Mi─ÖsaÔÇŁ.
W filmie Ducournau mi─Öso jest symbolem przemocy, ale tak┼╝e wyzwolenia. Wraz ze zmian─ů diety i odkryciem swych makabrycznych inklinacji, Justine dojrzewa: uwalnia si─Ö z roli wzorowej uczennicy, nawi─ůzuje kontakt ze zbuntowan─ů siostr─ů Alexi─ů, przeobra┼╝a si─Ö w ┼Ťwiadom─ů seksualnie kobiet─Ö. Akt kanibalizmu jest dla bohaterki wzmacniaj─ůcy, stanowi krok na drodze ku autonomii i wolno┼Ťci. Tymczasem spo┼╝ywanie mi─Ösa nie jest zwykle zerwaniem okow├│w ÔÇô wr─Öcz przeciwnie, przyczynia si─Ö do utrwalania zastanego porz─ůdku, nie wspominaj─ůc ju┼╝ o dos┼éownym uwi─Özieniu w tym celu milion├│w zwierz─ůt. Ducournau nie odnosi si─Ö jednak do tego problemu, poniewa┼╝ zjadanie zwierz─ůt przez jej bohaterki jest tylko krokiem na drodze do zjadania ludzi ÔÇô a konkretnie m─Ö┼╝czyzn. Tym samym kanibalizm Justine i Alexii jest poniek─ůd zemst─ů ÔÇô kobiet na m─Ö┼╝czyznach i po┼Ťrednio zwierz─ůt na ludziach, je┼Ťli spojrze─ç na kobiety i przyrod─Ö jako na dyskryminowane z tych samych patriarchalnych ┼║r├│de┼é.
U┼╝ywanie argumentu dyskryminacji kobiet w dyskusji nad sytuacj─ů zwierz─ůt ma zreszt─ů bardzo przyziemny wymiar ÔÇô w masowej hodowli to samice wykorzystywane s─ů w┼éa┼Ťnie ze wzgl─Ödu na swoje biologiczne funkcje. Dosadn─ů, cho─ç niezbyt wyszukan─ů pr├│b─ů zwr├│cenia uwagi na ten aspekt eksploatacji zwierz─ůt jest w kinematografii ÔÇ×The herdÔÇŁ Melanie Light ÔÇô kr├│tkometra┼╝owy horror o mleku.
ÔÇ×Mi─ÖsoÔÇŁ ukazuje bardzo wa┼╝ny i niezwykle ciekawy kontekst problemu zjadania mi─Ösa. Jego ekofeministyczna refleksja jest jednak bardzo wymagaj─ůca dla widza, a rozbudowanie filmu na wielu p┼éaszczyznach symbolicznych skutkuje rozmyciem my┼Ťli. Tym samym film stanowi raczej impresj─Ö ni┼╝ zwart─ů histori─Ö wymagaj─ůc─ů konfrontacji. Jest to w du┼╝ej mierze zaleta ÔÇ×Mi─ÖsaÔÇŁ, ale trudno przez to m├│wi─ç o filmie Ducournau jako o pr├│bie podj─Öcia problematyki wegetaria┼äskiej, gdy┼╝ problematyka ta wik┼éa si─Ö w zbyt wiele innych kontekst├│w, by m├│c by─ç szerzej przedyskutowan─ů.
Jak poda─ç prawd─Ö?
Na tle mocnych i dramatycznych ÔÇ×film├│w mi─ÖsnychÔÇŁ wyr├│┼╝nia si─Ö ÔÇ×Carnage: swallowing the pastÔÇŁ, w kt├│rym re┼╝yser, Simon Amstell, postanowi┼é zmierzy─ç si─Ö z tematem weganizowania ┼Ťwiata w ┼╝artobliwej formie, korzystaj─ůc z konwencji tak zwanego mockumentu (ang. mockumentary), czyli fikcyjnego filmu dokumentalnego. Perspektywa narracyjna filmu Amstella to rok 2067, kiedy Wielka Brytania ┼╝yje ca┼ékowicie wega┼äsko. ÔÇ×DokumentÔÇŁ adresowany jest do ├│wczesnych nastolatk├│w, kt├│rzy nie potrafi─ů zrozumie─ç, jak ich rodzice czy dziadkowie mogli je┼Ť─ç mi─Öso; ci drudzy z kolei zmagaj─ů si─Ö z nieprzepracowanym poczuciem winy za okrucie┼ästwa na zwierz─Ötach, kt├│rych si─Ö po┼Ťrednio dopuszczali. Film jest zlepkiem autentycznych oraz fikcyjnych materia┼é├│w dokumentalnych, po┼é─ůczonych tak zgrabnie, ┼╝e tylko o┼Ť czasu pozwala zorientowa─ç si─Ö, czy dany materia┼é rzeczywi┼Ťcie jest archiwalny. Jednak poza wspania┼é─ů realizacj─ů ÔÇ×CarnageÔÇŁ oferuje przede wszystkim ciekaw─ů perspektyw─Ö na problem eksploatacji zwierz─ůt i daje dobry przyk┼éad tego, jak mo┼╝na zmierzy─ç si─Ö z tym tematem w spos├│b bezpretensjonalny, a jednocze┼Ťnie dosadny.
Przysz┼éo┼Ť─ç wykreowana przez Amstella to utopia na granicy farsy ÔÇô Brytyjczycy ┼╝yj─ů w pokoju, tolerancji i blisko┼Ťci, wyleczona zosta┼éa depresja (sic!), a dorastaj─ůce pokolenie jest ÔÇ×najszcz─Ö┼Ťliwszym w historiiÔÇŁ. Przerysowana idylla 2067 roku jest jednak zupe┼énie do przyj─Öcia przy ca┼éym zdystansowanym, lekko ironicznym tonie ca┼éej opowie┼Ťci, kt├│ra krok po kroku prowadzi nas do takiego w┼éa┼Ťnie zako┼äczenia. Film Amstella po mistrzowsku balansuje pomi─Ödzy komedi─ů a poruszaj─ůc─ů powiastk─ů filozoficzn─ů, w kt├│rej bezlito┼Ťnie wy┼Ťmiewane s─ů zar├│wno wega┼äska egzaltacja i poczucie wy┼╝szo┼Ťci, jak i t─Öpy up├│r i ignorancja zjadaczy mi─Ösa. Absurdalny humor miesza si─Ö tu z drastycznymi scenami z farm przemys┼éowych, autentyzm futurystycznych talk-showÔÇÖ├│w ze sztuczno┼Ťci─ů ÔÇ×rekonstrukcji historycznychÔÇŁ, groteska bywa wzruszaj─ůca (jak w fenomenalnej scenie musicalowej piosenki ┼Ťpiewanej przez mleczn─ů krow─Ö), a realizm wydaje si─Ö karykaturalny.
Wszystkie te kontrasty w filmie Amstella zdaj─ů si─Ö skupia─ç jak w soczewce nasze problemy z rozmawianiem o wykorzystaniu zwierz─ůt. Chocia┼╝ rzeczywisto┼Ť─ç przemys┼éu czy to mi─Ösnego, czy jajczarskiego, czy mlecznego, wydaje si─Ö zbyt drastyczna, by mog┼éa by─ç prawdziwa, to wszelkie pr├│by postulowania zmian uznawane s─ů za rozhisteryzowane czy wr─Öcz ekstremalne. Tymczasem trudno nam wymy┼Ťli─ç form─Ö przekonuj─ůcej opowie┼Ťci o okrucie┼ästwach eksploatacji zwierz─ůt inn─ů ni┼╝ krwawe dokumenty ÔÇô tych za┼Ť przekonani ju┼╝ nie musz─ů, a nieprzekonani nie chc─ů ogl─ůda─ç. Je┼Ťli chcemy tworzy─ç kino zaanga┼╝owane, musimy znale┼║─ç spos├│b na otwarcie dialogu i na dotarcie do tych, kt├│rzy z w┼éasnej woli nie zainteresuj─ů si─Ö filmem potencjalnie sk┼éaniaj─ůcym do refleksji nad losem zwierz─ůt. Amstell m├│wi, ┼╝e zawar┼é wega┼äskie przes┼éanie w formie komediowej, ÔÇ×┼╝eby ludziom nie przeszkadza┼éo, kiedy m├│wi si─Ö im prawd─ÖÔÇŁ ÔÇô to w┼éa┼Ťnie cel, do kt├│rego warto d─ů┼╝y─ç.
Jasne cele, niejasne ┼Ťrodki
Filmy o mi─Ösie rzadko kiedy s─ů kompleksow─ů refleksj─ů nad problemem ÔÇô stanowi─ů zwykle tylko wybi├│rcze zasygnalizowanie pewnych kwestii. Trudno traktowa─ç ten fakt jako zarzut wobec ÔÇ×mi─Ösnego kinaÔÇŁ, zw┼éaszcza ┼╝e nie taka jest rola kina fabularnego. W dokumentach powiedziane zosta┼éo ju┼╝ do┼Ť─ç na temat przemys┼éowej hodowli. Nie brakuje ┼╝adnych danych, by stwierdzi─ç, ┼╝e wsp├│┼éczesny przemys┼é mi─Ösny jest po prostu z┼éy. Problemem nie jest wi─Öc samo ukazanie mechanizm├│w, a raczej dotarcie do niech─Ötnego odbiorcy.
Chocia┼╝ przytoczone tu przyk┼éady oferuj─ů ÔÇô lepszy lub gorszy ÔÇô materia┼é do dyskusji nad problemem eksploatacji zwierz─ůt i spo┼╝ycia mi─Ösa, natrafiaj─ů na zasadnicz─ů przeszkod─Ö: ogl─ůdaj─ů je i dyskutuj─ů nad nimi g┼é├│wnie osoby ju┼╝ zainteresowane tematem, czyli weganie i wegetarianie. Mi─Öso┼╝ercy unikaj─ů przecie┼╝ spotka┼ä z ÔÇ×mi─Ösnym kinemÔÇŁ, aby nie by─ç zmuszonymi do konfrontacji. A to przecie┼╝ na tej linii powinna si─Ö odbywa─ç debata na temat mi─Ösa. Debata, kt├│ra przy obecnym sposobie pozyskiwania produkt├│w odzwierz─Öcych jest dla nas pr─Ödzej czy p├│┼║niej nieunikniona. Celem kina mierz─ůcego si─Ö z problematyk─ů wegetaria┼äsko-wega┼äsk─ů mog┼éoby wi─Öc by─ç dotarcie do jak najszerszej publiczno┼Ťci. By to jednak osi─ůgn─ů─ç, nale┼╝a┼éoby zastosowa─ç strategi─Ö podst─Öpn─ů i po prostu nie reklamowa─ç film├│w jako podejmuj─ůcych ten temat.
Takie podej┼Ťcie by┼éoby jednak w─ůtpliwe etycznie. W zwi─ůzku z tym ka┼╝da pr├│ba opowie┼Ťci o mi─Ösie wydaje si─Ö dzi┼Ť na wag─Ö z┼éota ÔÇô by─ç mo┼╝e przy odpowiedniej ilo┼Ťci dzie┼é uda si─Ö osi─ůgn─ů─ç mas─Ö krytyczn─ů i w┼é─ůczy─ç w dyskusj─Ö wszystkie strony konfliktu? To znaczy┼éoby, ┼╝e potrzebujemy rozmawia─ç o mi─Ösie du┼╝o i tw├│rczo, a w zwi─ůzku z tym trzeba przepracowywa─ç temat na r├│┼╝ne sposoby i do znudzenia powtarza─ç pewne prawdy i pytania, jakkolwiek oczywiste czy uproszczone by si─Ö one nie wydawa┼éy. Niekoniecznie odkrywczo, niekoniecznie bardzo celnie, niekoniecznie jasno i niekoniecznie powa┼╝nie.
Po prostu rzucajmy mi─Ösem. Tarzajmy si─Ö w nim. ┼Ünijmy o nim, k┼é├│─çmy si─Ö. Najgorsze s─ů przecie┼╝ te milcz─ůce d┼éonie pakuj─ůce kolejne ofoliowane, gotowe do spo┼╝ycia kurczaki na sklepowe ta┼Ťmy.
***
Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç┬átutaj.
***
Polecamy r├│wnie┼╝ pokrewne teksty:

Rzecz o szale┼ästwie ÔÇô ÔÇ×PokotÔÇŁ Agnieszki Holland


 

Królowa białego kłamstwa

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś