fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Michnik: 艢wiat potrzebuje religii

Warunkiem zaistnienia uczciwej debaty jest minimum dobrej woli po obydwu stronach sporu. Przykro mi, ale nie potrafi臋 rozmawia膰 z lud藕mi, kt贸rzy na wej艣ciu uwa偶aj膮 mnie za szatana czy zdrajc臋. Mam im udowadnia膰, 偶e nim nie jestem? 呕e nie chc臋 zniszczy膰 Polski, wykorzeni膰 wiary chrze艣cija艅skiej? - m贸wi Adam Michnik.

Fot.: Tomek Kaczor


 
Z Adamem Michnikiem rozmawia Misza Tomaszewski
W obr臋bie Ko艣cio艂a, ale te偶 na jego granicy. Poczynaj膮c od roku 鈥77, w kt贸rym ukaza艂a si臋 ksi膮偶ka Ko艣ci贸艂, lewica, dialog, przez d艂u偶szy czas odgrywa艂 pan wobec polskiego Ko艣cio艂a rol臋 b艂azna, kt贸ry 鈥瀙ozostaje w obr臋bie establishmentu i stawia mu trudne pytania鈥. Czy rola ta jest dzi艣 aktualna, skoro鈥
No w艂a艣nie, sam ju偶 pan sobie odpowiedzia艂. Stefan Kisielewski opowiada艂 mi kiedy艣 o dyskusji, w kt贸rej mia艂 w膮tpliw膮 przyjemno艣膰 wzi膮膰 udzia艂. Przez dziesi臋膰 minut t艂umaczy艂 co艣 swojemu rozm贸wcy, wyk艂ada艂 mu swoje racje, zapala艂 si臋, by na ko艅cu us艂ysze膰: 鈥炁歮ierdzi ci z pyska鈥.
Warunkiem zaistnienia uczciwej debaty jest minimum dobrej woli po obydwu stronach sporu. Przykro mi, ale nie potrafi臋 rozmawia膰 z lud藕mi, kt贸rzy na wej艣ciu uwa偶aj膮 mnie za szatana czy zdrajc臋. Mam im udowadnia膰, 偶e nim nie jestem? 呕e nie chc臋 zniszczy膰 Polski, wykorzeni膰 wiary chrze艣cija艅skiej? Jak w og贸le dyskutowa膰 z podobnymi pogl膮dami?
 
Odwr贸膰my perspektyw臋. Czy nie ma pan sobie nic do zarzucenia w kontek艣cie systematycznie zaprzepaszczanej szansy na dialog pomi臋dzy Ko艣cio艂em a 艣rodowiskami lewicowo-liberalnymi?
Cz艂owiek, kt贸ry w swoim post臋powaniu nie widzi niczego, co zas艂ugiwa艂oby na krytyk臋, jest albo nieprzytomnym megalomanem, albo idiot膮. Nie mog臋 wi臋c rozumnie twierdzi膰, 偶e nie mam sobie nic do zarzucenia. W 鈥濭azecie鈥 ukazywa艂y si臋 przer贸偶ne teksty, w艣r贸d nich z pewno艣ci膮 i takie, kt贸re mog艂y by膰 bolesne dla ludzi Ko艣cio艂a. Godzi艂y one w pewn膮 wra偶liwo艣膰, kt贸r膮 sam nie dysponowa艂em.
 
Ciesz臋 si臋, 偶e wspomnia艂 pan o wra偶liwo艣ci. By膰 mo偶e to w艂a艣nie jej brakuje pa艅skiemu 艣rodowisku w stosunku do przedstawicieli bogoojczy藕nianego nurtu w polskim Ko艣ciele? Biskupi strasz膮cy 鈥瀋ywilizacj膮 艣mierci鈥, ksi臋偶a wydaj膮cy wyborcze instrukcje 鈥 przecie偶 oni wszyscy post臋puj膮 w spos贸b, kt贸ry uwa偶aj膮 za s艂uszny. Czy jest pan w stanie dostrzec i doceni膰 ich dobr膮 wol臋?
Wydaje mi si臋, 偶e tej 鈥 jak pan to uj膮艂 鈥 dobrej woli jest w nich coraz mniej. W ka偶dym razie bardzo trudno dostrzec j膮 w wypowiedziach sformu艂owanych co prawda w j臋zyku 鈥瀖i艂o艣ci w prawdzie鈥 i 鈥瀙rawdy w mi艂o艣ci鈥, lecz w istocie b臋d膮cych nies艂ychanie brutalnymi atakami na ludzi zwi膮zanych z 鈥濭azet膮鈥. To bardzo nas zasklepia, przyznaj臋. Wydaje mi si臋 jednak, 偶e w 艣rodowisku, w kt贸rym si臋 obracam, nie wida膰 przejaw贸w agresywnego antyklerykalizmu. Ma艂o tego, co i rusz podejmujemy kolejne pr贸by doprowadzenia do rozmowy z Ko艣cio艂em. Rozmawia pan jednak tylko z tym cz艂owiekiem, kt贸ry chce z panem rozmawia膰. Zapewniam, 偶e arcybiskup Michalik z nami rozmawia膰 nie chce.
 
Komu zatem, je艣li nie Ko艣cio艂owi, stawia pan dzi艣 trudne pytania?
Sobie, 艣wiatu鈥 Nie wiem鈥 Mam poczucie, 偶e sformu艂owa艂em ju偶 swoje zasadnicze w膮tpliwo艣ci wobec instytucji. Dzisiaj pytania stawiaj膮 inni, ja za艣 chcia艂bym przede wszystkim zrozumie膰 to, co dzieje si臋 wok贸艂 mnie.
 
A co si臋 dzieje?
Prosz臋 spojrze膰 na Chiny. Czy tamtejszy projekt przysz艂o艣ci bez wolno艣ci stanowi realn膮 alternatyw臋 dla scenariusza realizowanego przez 艣wiat zachodni? To pierwsze z pyta艅, kt贸re sobie stawiam. Drugie dotyczy pu艂apek wmontowanych w sam膮 rzeczywisto艣膰 demokratyczn膮 鈥 tu z uwag膮 obserwuj臋 W臋gry. Po trzecie, chcia艂bym zrozumie膰, w jaki spos贸b w rzeczywisto艣ci tej pojawia si臋 zagro偶enie korupcji warto艣ci. I to jest namys艂 nad Berlusconim. Przecie偶 u niego wszystko jest wzi臋te w cudzys艂贸w; prawdy nie ma, prawo moralne staje si臋 tematem dowcip贸w鈥 A ludzie patrz膮 i bij膮 brawo. Pami臋tajmy, 偶e Berlusconi wygrywa艂 demokratyczne wybory!
 
Niestety, pami臋tamy.
W swoich dociekaniach pr贸buj臋 wi臋c odnale藕膰 punkt krytyczny, w kt贸rym odrzucaj膮c Berlusconiego, nie wpadniemy jeszcze w 艣wiat rozwi膮za艅 鈥 w cudzys艂owie 鈥 bolszewickich. Wystarczy bowiem przeczyta膰 cho膰by cz臋艣膰 krytyki demokracji mieszcza艅skiej, sformu艂owanej w pierwszej po艂owie XX wieku, by zorientowa膰 si臋, 偶e nies艂ychanie p艂ynny jest st膮d prze艣lizg do rozwi膮za艅 autorytarnych, kt贸re szlachetnie nazywaj膮 si臋 鈥瀌emokracj膮 ludow膮鈥 lub 鈥瀙rawem wsp贸lnoty narodowej鈥.
Chc臋 zosta膰 dobrze zrozumiany: nie jestem fanem kapitalizmu i nigdy nim nie by艂em. Zwrot ku kapitalizmowi po roku 鈥89 uwa偶am za ma艂偶e艅stwo raczej z rozs膮dku ni偶 z mi艂o艣ci. Nie podoba mi si臋 艣wiat, w kt贸rym ilo艣膰 pieni臋dzy na koncie mo偶e dla innych przes膮dza膰 o mojej czy pa艅skiej warto艣ci jako cz艂owieka. Je艣li jednak kto艣 proponuje, 偶eby to odrzuci膰, to chcia艂bym wiedzie膰, co oferuje mi si臋 w zamian. I tu zaczynaj膮 si臋 schody.
 
Dok膮d prowadz膮 te schody, w co wierzy Adam Michnik i dlaczego zawsze b臋dzie broni艂 religii, a przede wszystkim, czy wierzy jeszcze w dialog Ko艣cio艂a i 艣rodowisk lewicowo-liberalnych – o tym wszystkim redaktor naczelny „Gazety Wyborczej” opowiada Miszy Tomaszewskiemu w najbli偶szym numerze „Kontaktu”. Ju偶 wkr贸tce!
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij