fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Maryja tu, Maryja tam

Zza ramienia Maryi, co pokorniutko si─Ö sk┼éoni┼éa, wygl─ůda Matka Cz─Östochowska. Obok jeszcze Maryja-p├│┼éprofil. ÔÇ×Maryja tu, Maryja tam!ÔÇŁ ÔÇô przychodz─ů na my┼Ťl s┼éowa pielgrzymkowej piosenki, gdy stoi si─Ö przed jedn─ů z kapliczek w Beskidzie S─ůdeckim. Nawet jest w niej gdzie┼Ť i Jezus, je┼Ťli dobrze si─Ö przyjrzysz. W innej kapliczce, jako t┼éo dla multikolorowej gipsowej Maryi, majaczy wyblak┼ée przedstawienie Chrystusa Mi┼éosiernego.

Fot.: Ewa Kiedio


Zza ramienia Maryi, co pokorniutko si─Ö sk┼éoni┼éa, wygl─ůda Matka Cz─Östochowska. Obok jeszcze Maryja-p├│┼éprofil. ÔÇ×Maryja tu, Maryja tam!ÔÇŁ ÔÇô przychodz─ů na my┼Ťl s┼éowa pielgrzymkowej piosenki, gdy stoi si─Ö przed jedn─ů z kapliczek w Beskidzie S─ůdeckim. Nawet jest w niej gdzie┼Ť i Jezus, je┼Ťli dobrze si─Ö przyjrzysz. W innej kapliczce, jako t┼éo dla multikolorowej gipsowej Maryi, majaczy wyblak┼ée przedstawienie Chrystusa Mi┼éosiernego. Wiadomo: pierwsze ma by─ç pierwsze…
 
ÔÇ×Dusza pasterza i teologa kurczy si─Ö w sobie, p┼éacze, cierpi i zamienia si─Ö w k┼é─Öbek goryczy dojrzewaj─ůcej szybko do gwa┼étownego protestuÔÇŁ ÔÇô m├│wi┼é lata temu ojciec Stanis┼éaw Celestyn Napi├│rkowski o wyobra┼╝eniach takich, jak ÔÇ×Bogurodzica odpoczywaj─ůcaÔÇŁ Rafaela, obdartych jego zdaniem z sacrum, powagi i tajemnicy (rozmowa w ksi─ů┼╝ce ÔÇ×Dzieci Soboru zadaj─ů pytaniaÔÇŁ). Dusza tak skrojona b─Ödzie w drodze przez ko┼Ťcio┼éy i kapliczki p┼éaka─ç, cierpie─ç i zamienia─ç si─Ö w k┼é─Öbki jeszcze wiele, wiele razy. Ratunek ÔÇô zdrowie i spok├│j ÔÇô przyniesie tylko czasem spojrzenie na tradycyjn─ů ikon─Ö, wej┼Ťcie w g┼é─Öbi─Ö jej teologii. Na co dzie┼ä jednak, na co dzie┼ä mamy co innego…
ÔÇ×Dominuj─ůcy, maksymalistyczny nurt przedsoborowej mariologii zdawa┼é si─Ö budowa─ç dla Matki Pana osobn─ů kapliczk─Ö, kaplic─Ö, bazylik─ÖÔÇŽ obok wielkiej ┼Ťwi─ůtyni kultu chrze┼Ťcija┼äskiegoÔÇŁ ÔÇô to tak┼╝e ojciec Napi├│rkowski, w tej samej rozmowie. U┼╝ycie czasu przesz┼éego… czy aby w pe┼éni zasadne? ÔÇ×Gdzie jest krzy┼╝?! Gdzie jest krzy┼╝?!ÔÇŁ ÔÇô powtarzam za grupami z Krakowskiego Przedmie┼Ťcia, pr├│buj─ůc si─Ö modli─ç w ko┼Ťciele, otoczona samymi wizerunkami Maryi i ┼Ťwi─Ötych. ÔÇ×Kiedy┼Ť tu by┼é, a teraz Go nie maÔÇŁ. Jest, na pewno gdzie┼Ť jest, tylko taki malutki. Krzy┼╝, wiadomo, rzecz wstydliwa, nieprzyjemna, makabryczna. Gdzie jest w tych ko┼Ťcio┼éach Oblicze Zbawiciela?
 
Podobno gdy ojciec Matteo Ricci ewangelizowa┼é Chiny w XVI wieku, zauwa┼╝y┼é, ┼╝e dla ┼╝yj─ůcych tam ludzi wizerunek ukrzy┼╝owanego Jezusa by┼é ÔÇ×zbyt strasznyÔÇŁ. Dlatego jezuita postanowi┼é odwo┼éa─ç si─Ö do postaci Maryi. Czytamy o tym w tek┼Ťcie J├│zefa Majewskiego, ÔÇ×Maryja niczym boginiÔÇŁ, opublikowanym w ÔÇ×Tygodniku PowszechnymÔÇŁ blisko trzy lata temu. Autor podejmowa┼é w nim temat dogmatu o Maryi Wsp├│┼éodkupicielce, ustanowienia kt├│rego domagaj─ů si─Ö liczni biskupi i rzesze wiernych. Majewski przywo┼éywa┼é tam cho─çby s┼éowa arcybiskupa Malayappana Chinnappy: ÔÇ×Dla wielu niechrze┼Ťcijan w Azji B├│g jest najwy┼╝szym i wszechmog─ůcym Bytem, kt├│ry wywo┼éuje w ludziach ┬źuczucie l─Öku i dr┼╝enia┬╗. By temu przeciwdzia┼éa─ç, religie te ustanawiaj─ů bosk─ů ┬źpocieszycielk─Ö, do kt├│rej mo┼╝na zwraca─ç si─Ö bez takiego l─Öku┬╗ i kt├│ra mo┼╝e komunikowa─ç si─Ö z Bogiem w imieniu b┼éagaj─ůcychÔÇŁ.
Wydaje si─Ö, ┼╝e sytuacja ta nie jest czym┼Ť specyficznym wy┼é─ůcznie dla Azji ÔÇô w Polsce te┼╝ nie brak postaw l─Ökowych, kt├│re ka┼╝─ů w Maryi szuka─ç schronienia przed siek─ůcym gniewem Bo┼╝ym, a kapliczki i ko┼Ťcio┼éy wype┼éni─ç Jej w┼éa┼Ťnie wizerunkami, nie pozostawiaj─ůc miejsca na wiele wi─Öcej. Tytu┼é wspomnianego artyku┼éu J├│zefa Majewskiego brzmi niepokoj─ůco trafnie. Temat Maryi jako bogini podejmuj─ů w swojej rozmowie tak┼╝e El┼╝bieta Adamiak i Olga Tokarczuk (ÔÇ×Bogini czy Matka BogaÔÇŁ, ÔÇ×Wi─Ö┼║ÔÇŁ 2013/1). Tokarczuk m├│wi tam: ÔÇ×Maria jest cz┼éowiekiem i dla sensu ca┼éej historii zbawienia musi nim pozosta─ç: ma swoj─ů histori─Ö i to┼╝samo┼Ť─ç, podlega ┼Ťmierci, cho─ç os┼éodzonej wniebowzi─Öciem. Jednak chyba nie wszystkim wiernym to wystarcza. St─ůd ten niesamowity kult maryjny, kt├│rycz─Östo balansuje na granicy heterodoksjiÔÇŁ. Okazuje si─Ö, ┼╝e Olga Tokarczuk, kt├│ra ch─Ötnie wpisa┼éaby Maryj─Ö w┼éa┼Ťnie w archetyp bogini, znajduje si─Ö pod tym wzgl─Ödem zadziwiaj─ůco blisko cz─Ö┼Ťci os├│b uwa┼╝aj─ůcych si─Ö za katolik├│wÔÇŽ
 

Fot.: Marcin Kiedio


Nie chodzi o to, aby odm├│wi─ç Maryi jej wielkiej roli w historii zbawienia, ale o to, by w postrzeganiu tej roli nie dosz┼éo do niezdrowego przeakcentowania. Papie┼╝ Pawe┼é VI w adhortacji apostolskiej ÔÇ×Marialis cultusÔÇŁ pisa┼é o potrzebie ÔÇ×powstrzymania wszelkiej d─ů┼╝no┼Ťci do oddzielania ÔÇô jak to ma miejsce w pewnych formach pobo┼╝no┼Ťci ludowej ÔÇô nabo┼╝e┼ästwa do Bo┼╝ej Rodzicielki Maryi od centrum, ku kt├│remu koniecznie trzeba je skierowywa─ç, mianowicie od ChrystusaÔÇŁ.
Sob├│r Watyka┼äski II mariologi─Ö w┼é─ůczy┼é do nauki o Ko┼Ťciele, nie tworzy┼é oddzielnego dokumentu mariologicznego ÔÇô fragmenty dotycz─ůce osoby Maryi znajdziemy w konstytucji ÔÇ×Lumen gentiumÔÇŁ. Przywo┼éane tam zosta┼éy s┼éowa Pierwszego Listu do Tymoteusza: ÔÇ×Bo jeden jest B├│g, jeden i po┼Ťrednik mi─Ödzy Bogiem i lud┼║mi, cz┼éowiek Chrystus Jezus, kt├│ry wyda┼é samego siebie na okup za wszystkichÔÇŁ (1 Tm 2,5-6). Dalej wskazuje si─Ö na podporz─ůdkowan─ů rol─Ö Maryi, nawet wtedy, gdy nazywa si─Ö j─ů po┼Ťredniczk─ů: ÔÇ×Do B┼éogos┼éawionej Dziewicy stosuje si─Ö w Ko┼Ťciele tytu┼éy: Or─Ödowniczki, Wspomo┼╝ycielki, Pomocnicy, Po┼Ťredniczki. Rozumie si─Ö jednak te tytu┼éy w taki spos├│b, ┼╝e niczego nie ujmuj─ů one ani nie przydaj─ů godno┼Ťci i skuteczno┼Ťci dzia┼éania Chrystusa, jedynego Po┼ŤrednikaÔÇŁ (LG 62). Sob├│r zaleca┼é te┼╝, aby przy rozwa┼╝aniu godno┼Ťci Maryi wystrzega─ç si─Ö ÔÇ×wszelkiej fa┼észywej przesady, jak i zbytniej ciasnoty umys┼éuÔÇŁ (LG 67).
 
Wr├│─çmy do Polski AD 2013. Ca┼éy czas popularna jest jeszcze pie┼Ť┼ä ÔÇ×Serdeczna MatkoÔÇŁ, w kt├│rej znajdziemy np. takie s┼éowa:
ÔÇ×Do kog├│┼╝ mamy wzdycha─ç n─Ödzne dziatki?
Tylko do Ciebie, ukochanej Matki (ÔÇŽ)
Zas┼éu┼╝yli┼Ťmy, to prawda, przez z┼éo┼Ťci
By nas B├│g kara┼é r├│zg─ů surowo┼Ťci
Lecz kiedy Ojciec rozgniewany siecze
Szcz─Ö┼Ťliwy, kto si─Ö do Matki uciecze
Ty masz za sob─ů najmilszego Syna
Snadnie Go Twoja przejedna przyczynaÔÇŁ.
 
I wszystko ju┼╝ wiadomo: Po┼Ťredniczka jest tylko jedna. Po┼Ťrednika brak. W stosunku do tej pie┼Ťni ojciec Napi├│rkowski we wspomnianej ju┼╝ rozmowie wyrazi┼é postulat, ┼╝e nale┼╝a┼éoby j─ů spali─ç na stosie. Mo┼╝na przypuszcza─ç, ┼╝e w┼Ťr├│d rzeszy polskich katolik├│w znale┼║liby si─Ö i tacy, kt├│rzy posiadaj─ů niezb─Ödne do tego akcesoria. Pytanie tylko, czy nie wol─ů ich u┼╝ywa─ç do innych cel├│w.
Czy aby Dobra Nowina na pewno dotar┼éa do polskiego spo┼éecze┼ästwa? Wydawa─ç by si─Ö mog┼éo, ┼╝e z kart Ewangelii mo┼╝na wyczyta─ç s┼éowa pe┼éne mi┼éo┼Ťci, pozwalaj─ůce do Chrystusa zwraca─ç si─Ö bez po┼Ťrednik├│w pe┼éni─ůcych rol─Ö kamikadze czy ┼╝ywej tarczy. Ostatecznie nie ba┼éy si─Ö Go nawet dzieci…
 
Przeczytaj inne teksty Autorki.
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś